Lê Hưng Tiến

Nếu chỉ tính riêng các tác giả hiện sống ở Việt Nam thì từ khi ra mắt số đầu tiên ngày 8.1.2006 tới nay, talawas chủ nhật chưa có cơ hội giới thiệu một nhà thơ hoặc nhà văn nào trong giới hàn lâm (nghĩa là đang công tác tại trường đại học hoặc viện nghiên cứu). Hơn 80% (thậm chí có thể tới 90%) các tác giả của chúng ta kiếm sống bằng nghề báo hoặc xuất bản: họ là phóng viên hoặc biên tập viên. Số nhỏ còn lại hoặc là nhân viên cho các tổ chức, doanh nghiệp; hoặc sống bằng các nghề tự do: vẽ tranh, buôn bán, chạy xe ôm, phục vụ nhà hàng…; hoặc là sinh viên, hoặc đã về hưu; hoặc đơn giản là đang… thất nghiệp. talawas chủ nhật kỳ này xin giới thiệu một nhà thơ đến từ giảng đường: Lê Hưng Tiến với tập thơ đầu tay Chân dung ảo.

talawas chủ nhật

Lê Hưng Tiến

Chân dung ảo

1. Lời tựa

 

Thể hiện sự tuỳ tiện của vỏ ốc

Cởi trần tôi những lớ mớ kiến thức

Con dộng long tong lỏng tỏng lòng tòng

Hơi thở phản sáng lần thần hồng hoang

 

Bước từng dấu ngoặc mắc vào cạn nghĩ suy

Sự tồn tại lướng vướng mặc định

Con mọt lật lật trang sách sách

Mót mọt tôi hơi thở vụn làm đêm độc giả đóng ngoặc

 

Chẳng có sứ giả nào chấm một chấm than sau gáy đêm

Để bản nháp âm thanh vò vò sột sệt

Đối thoại trở về cô miên

Bản nháp nháp bản nháp thành tôi độc bản độc bản

 

Tư duy số lẻ

Biểu thị số lẻ

Đích thị số lẻ

Thời khắc số lẻ

Bản nháp số lẻ

Bản sao số lẻ

Số liệu số lẻ

Số lẻ số lẻ

Số lẻ số lẻ

 

Thể hiện sự tuỳ tiện của vỏ ốc

Những con số lẻ lơm chơm mặt nước

Cởi trần tôi cứu vớt một ý tưởng

Gội sạch không gian.

 

2. Chép chép

 

Đối mặt gương

Nhịn nhẫn sự thật

Con ngươi chủng chẳng vào hõm đêm

 

Lắm lúc săm soi nhiều cái tì vết

Bản chất không đủ đôi chân đóng cột

Ngôi nhà bỏ quá

Kẻ đi rong rồi cũng quay về

Sợ quá đỗi xâm mặt

 

Sự len lỏi của ánh sáng

Làm thần bí trắng hếu

Có thể lương tâm cũng vò võ

bao nhiêu giấy mực tẩy não

Chủ đích chỉ rút ruột đen rưng rức

 

Đến khi đối mặt gương

Nghe ạo ực trên bàn thờ

Bản ai sao chép bằng hương khói mầu mẽ

Cất công lỗi thời

 

Cũng có khi nhắm nhía sự thật

Bản mặt gương lại nằm chếch bóng sự đối diện.

3. Giấc mơ em bong bóng bòng bong

Những đêm bong bóng

Hơi thở phập phềnh mùa trăng

Quả thận chín vựa từ giếng mồ hôi

Ý nghĩ căng phồng hai vừng tối sáng

Và mặt đêm nổ khói.

Sợi tích tắc lõng bõng gân guốc

Con quay bỗng hoá thành bầy chuột gặm

nhấm từng trái cấm ẩn dụ

Vết đau đáu xanh ứa miền ký vãng

Mối tình đầu hãy còn chùng chình vây bóng

Và lan man phù phiếm.

Những đêm bong bóng

Tôi dắt hồn con chạy con quay cỏn con

và con cỏn con đội con chọi con nước còm cõi

Tôi lại hong mớ tóc bòng bong đen nhánh lên mùa mùa cổ tích

Ảo ảnh em đa chiều lấn quấn

Hiển thị tôi thành màng não bong bóng bòng bong.

Nếu có thể ai đó nã đêm vào sương móc

Con mối con mồi lồi lội thoát thai

Những con chữ cũng thành tôi nhồi nhàu đánh bóng

Và giấc em cũng đánh võng bòng bong

Mối tình đầu lại bắc cầu hiển thị.

4. Sự viết hoa

Chân chim viết hoa

Sự đời mệt lử những cô hồn con chữ

Đường lên gân tái nhợn

Ý niệm viết hoa

Bản thể đã nhiều lần đánh cắp tư cách

Đêm lẩm nhẩm cái lục lạc leng keng

Bài thơ viết hoa

Đám mây rủ rỉ bầy trâu tơ về làm mưa

Mỗi hạt lúa hoang hoải chờ mùa

Người ta viết hoa

Mỗi khi thổi hồn em bằng giao cảm tích tịch tình tang

Trầm ca mênh mang tìm nguyên chất

Không ai viết hoa

Trần gian chẳng có huyền thoại Adam và Eva

Lịch sử chỉ là nguyên thuỷ

Ai không viết hoa

Những viên Cuội đè nặng giấc hôm

Bình minh rối rít thở hồng hộc hồng hộc.

5. Xuân tam thể

Treo hờ những ý tưởng lên sương

Mèo tam thể làm cánh diều gieo neo

Chiều khong khỏng khong khỏng khong khỏng

Xuân thoi thóp nảy lộc

Âm sắc leo nheo bậc thang

Meo meo

Meo

Mèo mèo

Mèo

Những ý tưởng thành cường độ tam thể.

Khi con quay đến ngã ba thời đại

Xuân tam thể nhảy cóc từng bậc âm sắc ong ong ong

Mèo con chạy trốn những ý tưởng vập mồi

Tất tả bình dị

Mỗi âu lo làm ý tưởng rơi chiều chiều chiều

Xuân tam thể thành chấn tích của con vờ.

6. Thơ nhìn nghiêng

Cái bóng đen bị đèn đỏ đỏ đỏ chụp mũ

Ngôn từ rỗng nắng và bị vàng hớ

Những dấu chân xanh trùi trụi không ai

Bài thơ chưa đủ mày mạy làm tắt mắt

Có những mày râu rẽ trái về sau

Họ đi đâu. Đến đâu. Không biết

Chỉ biết ngoài hiên gió ngổn ngang

Có khi họ mang những câu thơ về rợp lại ngói hồng

Người thiếu phụ dửng dưng rẽ phải

Cái bóng đen xâu xé mặt trưa rát rạt

Đèn đỏ đỏ bỏ ngỏ nhấp nháy

Câu thơ rỉ tối

Những cụ cao niên thăng thẳng một đường thẳng

Câu thơ rù rì lên khói

Đến ngã ba tam giác

Có cụ lung lạc thơ mấy độ vuông chằn chặn

Ngày cong đêm

Lối em mơ mớ thành ý tứ

Con đường rất thèm bóng rao vang

Như đèn đỏ đỏ bật câu thơ điểm chỉ.

7. Chữ ký

Những giọt sương vắt kiệt mồ hôi

Cơn mê nào bấn loạn

Nắng mai đóng dấu bàn chân khô khốc

Chú bé lượm lặt mẫu chữ tàn canh

Và gạch xiên con đường cô quạnh.

Cái hồ ao ước như là định phận

Con kiến lận đận tìm quên cái tên

Có nghe hơi đất thở phào phào ngụ ngôn

Vòng vo đường tinh khiết

Kiến con tận tụy ký vào dấu lưng lửng…

Nhiều khi chân lý buộc đường kẽ tay

Những giọt sương vắt kiệt mồ hôi

Hơi đất thở phào phào ngụ ngôn

Chú bé hâm hẩm dòng suy tưởng bằng nước mắt mùa xanh

Con kiến con leo vào giấc mơ ù tai chú bé.

8. Chuyện của mấy người

Cây bàng lổ đổ nắng

Dấu vết mốc meo lưng sóng

Mỗi ngày chêm chêm tí lửa

Vàng cánh gió làm con tim hổn hển.

Có bà già nọ dắt trưa lên đồng

Đem câu thơ gãy ngồi hong quê mùa

Thằng bé ngó đăm đẳm bầy sẻ ngô

Thổi trắng cái sáo diều đăm chiêu

Cô gái nọ cũng vắt vẻo phần trong trắng

Thổi hồn làm tinh chất

Bỏ vào lọ điểm trang

Bên kia cây bàng vẫn lổ đổ nắng

Mấy tàn lá phủ xanh thời không tuổi

Ai đó gọi tên mình bằng cái nhìn khiếm thị

Chằm chằm chăm chắm suy tư

Lẽ nào bà già lên đồng giặt nắng

Lẽ nào thằng bé tắm trắng thời xanh

Lẽ nào cô gái hao hao hờ nhạy cảm

Ai đó ngồi chò hỏ cặm cụi ước ao.

9. Cô bé và những người lạ

Quả tim được lôi ra từ trong túi thời gian

Mỗi tên mỗi tuổi thức miệt vườn xưa sau muộn

Cô bé vẫn hao gầy vầng trăng khuyết

Và thới từng thớ thịt lên miệng đất thờn bơn

Khoả nước trung trinh.

Cô bé đẹp khi mùa về rầu lá

Có anh nào lạ dẫm ướt vạt sương

Cô bé buồn khi chiều nghiêng đổ

Có anh nào lạ vỗ mành tiếng chuông

Cô bé giận khi bắt đầu đến

Có anh nào lạ nhớ quên mùa sau

Cô bé khóc khi lòng phố vắng

Có anh nào lạ giăng sợi hồng ngang vai

Cô bé nhớ khi đêm nao đồng bóng

Có anh nào lạ lóng ngóng phía hồn hoang

Quả tim được lôi ra từ trong túi thời gian

Mỗi tên mỗi tuổi chòng vòng nhơ nhớ

Hạnh phúc vẽ bằng máu và vầng trăng khuyết

Cô bé ướt sũng miền con gái

Có anh nào lạ lấy nước mắt đổ vào túi thời gian.

10. Thiền

Thiền trong sâu mắt

Cái phận người dìm dẫm đong đo

Chia ai chạng vạng rẻo vui buồn

Hoàng hôn có khói

Thiền trong cánh gió

Đôi tay chạm hờ suy tưởng

Niềm hân hoan lạc lõng đôi bờ

Lối vào mù khơi

Thiền trong chân phố

Nỗi nhớ lan can từng ngõ cụt

Ai ngồi tâm tưởng vắt màu thời gian

Bàng bạc rỗng

Thiền trong ngôn ngữ

Trái tim ai giấu chiếc môi ngoan hạt ngọc

Cánh sen hồng ngậm chuỗi chuỗi sát-na từ sâu mắt

Cái phận người phả vào không khí

Thiền trong cội thức

Đêm đem cơ trần cởi sạch mùa riêng cũ

Con đom đóm tạc vào thảm cỏ phù hư

Ban mai lại độc hành

11. Thời vụ

Bỏ vào khoảng trống

Mấy vụ mùa thơ mảy may hạt

Ít ỏi phù sa

Trên cánh đồng triển hạn

Ai đó cầy xới lên sâu thẳm

Làm con chuồn chuồn đói những vầng thơ.

Khi đường bay lấm tấm vào sợi mưa

Ký ức bốc hơi về đỉnh núi

Ai đó cũ cái hồn nhiên và cái riêng tư

Những cái gọi trong thao thác

Làm hư hao từng mớ cơ thể

Trái tim dong ruổi làm đủ ưu phiền.

Bỏ vào khoảng trống

Tháng ngày qua lỏng chỏng đôi vai cày

Vụ mùa thơ gầy guộc giống

Ném mồ hôi từ sóng mắt

Chiều vật vã cho hồn chữ cày cáy

Vụ mùa thơ chồi lên tư lự

Bỏ vào khoảng trống

Bỏ vào khoảng không.

12. Dong duổi qua miền không tên

Đi tìm mắt lá che xanh những ngày bỏ chợ dong duỗi

Bon chen ta nào tìm tro tìm khói

làm lành khuôn mặt kỷ niệm

Một tí gan ruột phơi trần mùa dã ngoại

Phía trước sau thủng một lỗ cơ thể chọc trời.

Nắng lên tím vựa cánh đồng hoai hoải gió

Không kể chiều làm tiếng chuông sủi bọt nước

rồi bốc không gian đỏ ngói lặng thinh

Chỉ khi trái tim đun sôi chín độ nhạy cảm

Ta gõ vào tên tuổi từng ấy bao dung

Mặc thời gian kiệt quệ ý thức.

Ôi! Những ước vọng sau mỗi giấc ngủ bại vại phiêu linh

Ta đem trái sầu giấu lòng riêng ai

Trụ lại bàn chân đốt đèn kiêu hãnh

Ta gõ vào tuyệt vọng bằng nỗi cháy khát chong chênh.

Kể lại con số một sáu, một bảy, một tám

rồi một chín

Không thể thời qua cái tuổi đòng đưa như thổi

Ta đòi gánh nắng, gánh mưa bỏ tên chợ dong duỗi

Thoai thoải con số hai không, hai một, hai hai

rồi hai ba

Thoai thoải con số hai bốn, hai năm, hai sáu

rồi hai bảy

Ta đành đong đếm từng ngón hồng rong ruổi đa mang.

13. Lu Lu

Đêm qua

Con chó Lu Lu ru rú ngọn gió độc mộc

Khối âm thanh được đúc bằng ống khí nhòn nhọn

Nhưng chẳng ai dám chĩa vào khu bảo tồn đồng tiền tiếng nói

Mặt trăng gối mộng

Lu Lu mang giấc khuya bên lề hoang mang

Âm thanh vữa ra từng khối đá trắng dã

Lời nói khống hu hú những linh hồn bảo tàng.

Đêm nay

Con chó Lu Lu cũng ru rú ngọn gió độc mộc

Chiếc mặt nạ bày biện những hợp âm át giảm

Khiến Lu Lu nhảy khỏi cái bóng nó rùng rục linh cảm

Những sợi đêm chằng bẵng rung lên

Nhưng chẳng ai dám đóng cửa khu bảo tồn đồng tiền tiếng nói.

14. Những con chữ nhảy lò cò

Nắng vỡ ra niềm khát

Tay gieo hạt xanh xanh trong mắt

Hơi thở ấm bàn chân

The thé tinh khôi

Làm ngọt trái tim

Khi nắng được tẩm liệm trong suốt

Xúc cảm bắt đầu đỏ ối

Những tầng nghĩa làm hồn chuông run rẩy

Con người lại bỏ hoang hoài bao dung

Chỉ vì ong bướm hút quên những phần bí mật.

Im lặng

Mùa gió lên hương

Nắng ngẫu nhiên làm nụ hồng chuyển màu

Người ta xâu bình yên thành từng địa hạt nước mắt

Choàng vào ai phù sa rỗng

Thời gian lên không

Những đứa trẻ tắm gội những con chữ nhọc nhằn

Phơi ải vầng trăng móc. Và miền nắng móc

Những người lớn cũng móm mém những con chữ hằn hộc

Phơi ải vầng trăng khuyết. Và miền nắng khuyết

Khát vọng tức tưởi

Máu xông từ đầu mắt tay

Khi đỉnh điểm thái dương loe loé

Những con chữ bỗng hiển linh

Và nắng được tẩm liệm trong suốt.

15. Má tôi

Khói rơm thảy tro vào miệng đất

Cò con vạt trắng giêng hai

Má tôi gánh mặt trời lên núi

Để bán cánh chân con cò.

Người qua kẻ lại đói đồng không

Ai mua ai bán cái lông bông lần

Má tôi đong đếm ngày và đêm

Ủ từng lớp tinh sương

Để cò con lẩy bẩy thèm.

Khi vệt sáng hấc linh tinh

Những ngọn cỏ ngoai ngoải miền sám hối

Má tôi cùi cụi dệt mảng khói rạ

Làm con cúi nhảy tọt mồ hôi.

Con cò bắt đầu đói đồng chiêm

Má tôi mới thảy tro vào miêng đất

Mặt trời vó ngựa

Những hạt hạt đắng đót từ phận người sinh sôi.

16. Bạn tôi

Nằm mê hoang dã

Tôi hùa phận mình vào cõi xa

Hốc sợi tình lên phiến đá

Cho tàn thu rêu xanh

Nghe nao nao đời con gái

Vùi chớm giấc hoa bên thánh giá

Chuyến xe chiều ôi phiền muộn

Chở ngả đau chín tầng mây.

Bóng ác ngửa ngửa nghiêng nghiêng

Heo may gió

Heo may cát và hoa…

Thằng bạn tôi trần trụi rẻo buồn

Và nung nấu từng sợi heo may

Dường như mối tình ấy

Bao nhiêu cho đủ sương đủ khói

Mà bạn tôi mỗi khi chỉ thiên vào ký ức

Ký ức tuôn ra máu mủ xô bờ.

Tôi đánh thức im lặng

Sợi dây bấn bíu trên đường chỉ tay

Có lẽ bạn tôi níu sợi tình chưa dài hơn tay ba bốn bảy gì đó

Nên sóng gió cuồn cuộn ú a ú ớ

Nhưng sớm mai

Ai biết được khói thơm phần mộ

Hồn con gái độc thoại trong tâm tưởng bạn tôi

Giọt nắng lại trong trẻo và nguyên vẹn bao ngày

Ai biết được.

17. Lên Đà Lạt nhớ về Huế

Chút gì trên môi

Sương giăng phủ đồi

Giọt nhớ xưa cũ

Tìm lại hoang vu.

Tôi qua miền cỏ

Hỏi cao nguyên xanh

Vườn hoa ngày đó

Tím đã long lanh.

Tôi qua thung lũng

Tìm thấy hoa sim

Hỏi mênh mông gió

Tím về Huế thơ!

Giấc mơ gãy cánh

Trắng cò nào bay

Sương giăng tơ mành

Chút Đà Lạt say…

Để mơ thành Huế

Sương giăng tôi về…

18. Bức tranh ảo

Vẽ em lên đỉnh núi

Thì em bờ cõi hư hư thực thực…

Thốc vào ngọn nắng vô tình lảnh cảnh

Thì con nước cũng dáo dác li ti.

Vẽ em đồng điệu trên sóng mắt

Thì dốc ngược hồn anh từ phía chân trời

Định mệnh là viền ruộng xa xa thẳm thẳm…

Nơi dong dỏng bóng dáng nền mây.

Lại vẽ em tóc mai lưng trời

Môi hồng khe khe khẽ khẽ màu nước

Và ngực căng tròn chái núi

Thì cảm anh lầm lụi hoài trong sâu thẳm hồn em.

Có lẽ vì nét mày chao nghiêng giữa miền thu

Nên định mệnh em sương khói lòng anh…

19. Bi kịch con mắt

Nhìn xuyên nỗi đau bằng hàng tấn ma tuý

Nhìn xuyên ma tuý bằng mảnh vỡ đơn côi

Nhìn đơn côi xuyên qua cơn lốc nước mắt

Nhìn nước mắt xuyên qua hoang ốc cuộc đời.

Những con mắt bi kịch

Ánh lên tia đỏ đỏ lổm ngổm hy vọng

Có khi màu mây lốm đốm sợi khói bay bay

Có khi mùa xanh hốc vào con mắt trái xiên xẹo

Để con mắt phải mồ côi tầm nhìn.

Thế giới bắt đầu chao đảo

Vì con mắt bi kịch của cái chết trắng

Có lẽ con mắt nhìn thẳng, người con tẩn ngẩn gọi mặt trời xuống núi

Có lẽ con mắt nhìn ngang, người Cha giấu mặt trời sau đỉnh núi

Có lẽ con mắt nhìn dọc, người Mẹ làm mặt trời đổ mưa

Và có lẽ con mắt nhìn đứng, mỗi Người soi mặt trời vào muôn một

trái tim khô.

Khi phiên toà mở ra giấc mai hồng

Mỗi con mắt thèm khát từng cọng cỏ thơm

Thế giới lại bắt đầu rọi con mắt qua lăng kính

Và loài người cũng bắt đầu nhìn tội ác bằng con mắt trong.

20. Ngọn lửa bốn mùa

Ngọn lửa anh nhen trái tim em

Hừng hực cháy đỏ miền thương nhớ

Tha thiết nhiều khi hoa phượng nở

Anh say cuồng như cơn rượu khát thèm.

Ngọn lửa anh nhen trái tim em

Thao thác mấy mùa lá cội nguồn rơi rụng

Em bỏ con đường in dấu chân xa thẳm

Chốn thiên không không thấy mặt trời thung lũng.

Ngọn lửa anh nhen trái tim em

Cho đêm sâu sưởi ấm buốt ô rèm

Cho máu hồng thắp viên ngọc bích

Cho cây sầu đông thôi dã trụi lá

Cho em trở lại bằng trái tim chân tình.

Anh nhen ngọn lửa nơi trái tim em

Rằng trái tim em đỏ bừng ngọn lửa

Cây nến vô thức vẫn sáng nơi khe cửa

Vẫn vườn mai ấy mỏi dấu chim xanh bay tìm.

Anh nhen ngọn lửa nơi trái tim em

Ngọn lửa bốn mùa khôi nguyên…

21. Hãy là giấc mơ hoang

Mở toang những giấc mơ

Thằng bạn lỏng khỏng chìa ra chiếc khoá nụ cười

và cặp kính bâng quơ

Rồi nó nghiền ngẫm mấy đoá tường vi côi cút mùa xưa

Bỗng hồn nó sâu lại chuỗi suy tư trần truồng rét mướt.

Mùa đông về. Người ta thường buộc sợi chỉ vào giấc hoang đàng

Để nằm nghe thời gian qua từng kẽ tay duyên dáng

Đôi khi cơn mưa li ti cũng xâu thành suối tóc nhớ

Nên nó ngồi lụy người. Nhìn góc phố xơ xác. Thương tiếc mùa yêu…

Thế mới hiểu được sự đời chỉ vỏn vẹn trong gang tấc là đánh mất

cả niềm tin và lòng tự trọng đáng có của mình

Ôi! Ma tuý là cái nôi ám ảnh con người về nỗi tuyệt vọng vui cùng

hạnh phúc

Mênh mông nào có thể tha hoá được cô nàng tiên nâu

với ma men nó ảo ảnh

Cơn mưa ơi! Hãy để cảm thức nó trở về từ giấc mơ hoang

tìm lại nửa phần hồn đã mất.

22. Thế hệ A-còng

Dán vào mắt những nỗ lực tị nạn

Sự ăn khan của thời tiết vá víu từng khớp xương

Gom góp nhiều cái nhạc ngựa làm thân thể gió

Đánh kẻng tri thức

Xếp hàng những sợi dây thần kinh

Xếp hàng những sợi dây thần kinh

Lung lạc

Dán vào mắt những mảnh chữ che nắng

Dự báo có khối đại từ mắc míu mắc cỡ

Khẩu hiệu ăn mưa như cấy

Sợ đến khi biến thể ấc ấc

Ấc ấc

Bản sắc no ăng ắc

Lung lạc

Sự hiểu thật hao tổn

Chi phí của cân não như chợ đen mắt cá

Đảo lộn nhìn nhận

Con cồng cộc nhảy còng còng trên than cốc

Tối ngày tróng chó

Sóc vọng con ốc làm thế hệ A-còng

Lung lạc

23. Vô lý

Bần thần qua ô cửa

Những giọt buồn rỉ rả vào mảng tối

Tôi nghiền ngẫm bóng trăng tan

Mấy hôm trước

Sợi nhớ còn làm mùa xanh bốc khói

Vòng vèo bay giữa sa mạc đời người

Tôi rêu mốc những ới a niềm vui cũ.

Có lần tôi gọi cái tôi quá vãng

Vì nhìn ngang qua lăng kính hiện thực

Tôi lạ lẫm đường cong của vô thức

Có lần tôi gọi cái tôi vô thức

Vì nhìn ngang qua lăng kính hiện thực

Tôi mới thấy quá vãng thời gian

Cuộc đời có cái được cái mất

Cái được thì tồn tại trong mất mát

Cái mất lại nhiều hơn trong ngôn ngữ thật

Nghĩ ra vô lý.

24. Sự sống của thơ

Bốn mùa thơ

Hì hục… Hì hục… Hì hì… Hục hục…

Bươn bả những làn nắng cuối ngày

Hồng vào bàn tay mở úp nụ cười

Tẩy trần từng hơi thở hì… hục…

Tôi nghĩ về sự sống của tâm hồn

Nơi dấu lặng của thơ.

Có lẽ ngọn nguồn thơ

Khởi nhịp sinh sôi của cỏ cây

Chắt chiu từ hồn của đất

Nuôi dưỡng từ bầu vú của Mẹ

Và thở bằng đóng lửa chiến tranh

Khi trái tim thơ bỏng rát

Đất trời côi cút mùa trăng

Những đứa trẻ nhìn đôi mắt khát thèm sự sống

Chiến tranh bùng nổ. Niềm hạnh phúc bỏ quên trong hang núi

Tôi lại nghĩ về sự sống của thơ

Nơi dấu lặng của tâm hồn.

Những người lính cũ trở về

Chất chồng số phận lên bàn cân

Đắn đo sự sống của hàng vạn trẻ con cơ hàn

Thế sự sinh ra ngữ ngôn dị tật

Di chứng bắt đầu từ tầm nhìn của thơ

Như nỗi đau ném vào cổ tích nhân loại.

25. Chân dung ảo

(Quý tặng anh Dương Tùng Lâm)

Lên đỉnh núi

Khối suy tư chưa tan khỏi bần thần

Đôi lúc ảo ảnh vào không gian

Tầng cao áp còn treo lủng lẳng phía trời không…

Khi những xán mây hoang lạnh triền dốc

Cơn thốc vào sâu thẳm những đam mê ký ức

Anh vực dậy thở sương khói mùa em.

Mặt trời mọc

Anh vẽ những suy tư bằng ngọn núi buồn

Anh muốn tìm mình trong ngôn ngữ chính nghĩa

Anh muốn hoan ca qua lăng kính cầu vòng

Dù chỉ một lần xưa cũ về em

Suy tư anh chảy ngược dòng nước mắt

Anh giấu theo bí ẩn hồn nhiên cỏ.

Phía sau lối hồng

Chạm tôi vào hụt hẫng sương mai nhớ

Thương anh chi giấc em cội nguồn

Tôi cất vội bí mật nửa phần hồn đã mất

Để đôi lúc ảo ảnh vào không gian

Tôi tìm anh trong ngôn ngữ chính nghĩa

Và hoan ca qua lăng kính cầu vòng.

26. Em cho anh một thiên đường

Em cho anh một thiên đường

Đỉnh của tâm hồn sâu thẳm

Đáy của dại dương là bản ngã của trái tim và lý trí

Nơi thức nhận tình yêu ở giữa bốn bề vũ trụ.

Em cho anh một thiên đường

Những nấc thang không có cung bậc di chuyển

Anh tự vịn cuộc đời bằng những ngọn nến linh thiêng!

Thắp muôn vì sao khuya trong bóng tối lầm lỗi

Cho thiên đường chỉ có một tình thương…

27. Mảng phố

Phố con thiếu một góc nhớ

Dẫu hồn cỏ vẫn nhiều bước hoa

Xanh thêm lối đi đi về về…

Phố con thiếu một góc nghĩ

Dẫu vàng rơi rụng mùa yêu

Lá thu bỏ ngỏ

Gió ùa ùa sang.

Phố con thiếu một góc nhìn

Chiều đông người

Ai không ai ai hoài tìm ai ai tìm

Dẫu sợi tím thêu thùa nét mi cong.

Phố con thiếu một góc buồn

Gói mây hơ hác

Lũ trẻ bỏ quên kỷ niệm vào sương khói

Dẫu đất trời đo đỏ mắt môi.

Phố con thiếu một con phố

Người cha tìm kiếm

Người mẹ đau đáu

Người con lầm lụi

Dẫu cội thức xám xịt tơ vò.

28. Những bí mật

Bí mật lòng cỏ

Tôi đã đánh mất chính nó

Bởi những ngọn núi giương nổi mình không tới chú Cuội.

Gặp giấc hoang bay

Chị Hằng Nga bởi vầng sáng leo veo hun hút

Chị ới a những mất mát trần gian.

Con mắt lội ngược

Bí mật rực lửa đốt cháy người con gái tóc mai

Tôi ngây thơ giữa khu rừng bí mật hoang dại.

Con mắt về xuôi

Nung nấu bí mật bằng nồi canh thâu sâu thẳm

Bởi lòng người mới đo được chiều cao.

Mỗi lúc tĩnh tâm

Thời gian leo theo bờ ký ức

Tìm lại bí mật như đã đánh mất một phần con người.

29. Thực đơn tôi

Lật dở thực đơn nằm bàn tay

Thèm chút ai đong đo dạ dày

Tháng ngày trôi có khi củ cải đất

Có khi quê mùa côi cút giàu sang

Bật nhớ món dưa chuột nhồi nhét

Bỏ tiêu bỏ ớt bỏ hành lên hương

Bỏ lâu không khí thành men quả

Có khi cuộc đời bỏ thành rượu hoa

Tối ngày bưng bày tôm thịt cá

Thêm trứng thêm chả thêm sò nghêu ngao

Buồn vui điếu thuốc quên mùa nhớ

Có khi tỉnh giấc sực chiều lên cao

Lúc lủi thủi nhai mòn sự sống

Phì phào hơi thở thiếu đủ ưu tư

Tôi ăn tôi chút lãng phí thời gian

Tôi uống tôi chút không gian mạn sầu

Có khi gặp bạn miền sâu bóng

Cà-phê đen đắng ngọt phận người

Lại lật dở thực đơn nằm bàn tay

Thèm chút ai đong đo dạ dày.

30. Con tàu định mệnh

Cảm thức sau con mắt

Lội ngược về dòng sông

Đôi khi biên độ vẫn là mỏng mảnh vô biên

Định mệnh con tàu lại giăng võng mạc lên cao

Theo tiếp tuyến thì não bộ cũng bắt đầu chao đảo

Vô thức lại nảy nở sinh tồn

Các thực thể trở về như một giấc mơ

Từ đó

Cảm thức sau con mắt

Lại lội ngược về nguồn cội

Vết đau vẫn nằm thinh trong bóng tối

Thời gian như thể hoá mình thành dòng sông

cuốn theo các tia tử ngoại.

Đến lúc con mắt nổi cộm lên những lốm đốm màu đỏ đỏ

Cảm thức lại bất chợt vỡ oà trên con tàu định mệnh.

Và một lần nữa

Vô thức lại bắt đầu nảy nở sinh tồn

Các thực thể trở về như một giấc mơ.

31. Ngụ ngôn của dế

Dế con đội gánh từng sợi đêm

Treo ngược thời gian

Rao rảo những bước cao vô vọng

Khản cả vầng trăng

Có nghe thút thít từ trong lòng đất

Tiếng xưa trở dạ lót mềm bóng mây

Dế con lốc vào lũ ăn mày

Vỡ lòng bài đồng ca

Khai nhịp thời không gian.

Nơi tồn tại những ý nghĩ phù du

Có thể nẩy ra chân chân cần mẫn

Tay tay lùi lụi trong tĩnh tĩnh động động

Vêu vao mũi mũi mắt mắt

Sự sống hình hài ngón ngón thon thon

Be bé hòng họng.

Cuộc chiến bản năng mất mất còn còn

Chùng lên những linh hồn vếu váo phù du

Treo ngược sợi đêm

Dế con lui cui từ trái tim thoát hiểm.

Khi bình minh đo đỏ

Dế con chưa nghĩ được điều tối tăm tội vạ.

32. Cảm em cảm tôi

Cảm em mấy lần trăng thao thiết

Con nước buồn biêng biếc mùa xanh

Thời gian lản nhản theo sương khói

Rỗi khi tiếc nuối đã thành mây trôi.

Chút ơ hờ gọi là bâng quơ gió…

Se hồn lại giọt nhớ đầu môi

Có thể nào lục lạo trong sâu mắt

Cảm tôi về nay muộn em rồi!

Vẫn biết thiên đường chiều tun hút

Tinh khôi em gối cỏ mơ hồng

Tôi mong hờ sương mai một cõi

Lá mùa vui gõ trái tim không

Như cảm em

Như cảm tôi

Như cảm một đời

Như cảm một đời.

33. Huế khôi nguyên

Mới hôm tê chiếc lá chiều chơi vơi

Bóng thiên di chết một cành tím Huế

Tôi tìm được nửa bên nớ

Đồi Thiên An…

Mới hôm tê ngọn đuốc thắp suốt cung đàn

Tiếng mõ Nam ai cám cảnh phù du

Kinh thiêng niệm réo rắt tầng xa thẳm

Bên chùa Thiên Mụ…

Mới hôm tê thềm trăng rụng đầy lá thu

Đêm Vỹ Dạ dập dìu bến tự tình

Mấy dã khách ri đắm mình tun hút

Đập Đá cũng rứa…

Nếu nước mắt là hạnh phúc tràn qua khe cửa

Phu Văn Lâu hãy rũ màu sông Hương huyền diệu

Ngóng Thành cổ trầm mặc giữa mùa hoa đăng

Chân dung em hôm chừ cũng rứa…

Có lần cơn mưa tình đổ xuống thật bưa

Anh sinh viên ni kể chi mô những dòng sông bất hạnh

Cô tê nghe răng mà rót cả vào sâu thẳm

Mặc cho Tịnh Tâm rũ sạch bóng hồ sen tề!

Ôi! Còn những con phố quen mùi chân đất

Ta bỏ cuộc đời men theo đường cỏ

Để tháng năm ghi dấu một kẻ đi rong

Như Thành Huế vẫn nét khôi nguyên chào mỗi thần hôn.

34. Cái tôi có thể

Mở những khát vọng ra

Cánh cửa đập tan bờ sóng

Trái tim không thể hú hớ nổi ngọn gió thơ

trên đồi hoang vu

Mênh mông vỡ vụn và tự mất dần bóng tối lung linh.

Đến lúc khác giấc khuya vụt dậy

Tung hứng hàng hàng câu trả lời vì sao và vì sao

Trái tim không thể hú hớ nổi ngọn gió thơ

trên đồi hoang vu

Khát vọng vẫn cô độc bởi dấu chấm hỏi còn kìm kẹp

phía sau mặt trời đỏ lệ.

Rồi thời gian ẩn ngữ những hoài niệm thông hành

Thế giới thì luôn thức nhận trong con người chuỗi chuỗi linh động

Có thể cái tôi cao trào. Nhưng bật khát vọng ra

Có thể cái tôi quá vãng

Có thể cái tôi chưa đủ là cái tôi khát vọng

Và có thể cái tôi không thể hú hớ nổi ngọn gió thơ

trên đồi hoang vu

cái tôi có thể.

35. Thơ Văn Cầm Hải, cảm và luận

Khi cái bắt đầu xanh xưa giấc tạm

Hơi thở lớn lên hồn cỏ

Hoa khôi cũng lớn lên thần hôn.

Chân chân vực dậy

Tay tay mở khoá nụ cười

Anh điểm danh từng con chữ trên thế cờ tàng La-tinh

xem có còn thiếu cái A cái B hoặc cái C siêu tưởng gì không

Cuộc khai thác bắt đầu dò dẫm dấu hỏi chấm mênh mông

Điểm đích đích thực mạo hiểm, ưu tư

Nên mặt trời còn chưa thể tìm được con chữ in nghiêng của mình

Lấy đâu nụ hồng hồng hào sâu tưởng

Và tinh hoa thức dậy miền hoa.

Anh lầm lậm sự tồn tại có có không không

Anh bắt đầu di sản cuộc đời mình

Rồi khai quật lên con chữ bảo tàng (dù ở xứ sở xa xôi)

Triển lãm trước số phận.

Thế giới vô hình cái khổ cái đẹp

Triệu triệu người người điêu khắc vào nhau

Có khi cơ thể con chữ dị tật, mất mát rồi uốn éo cheo veo

Có khi cơ thể con chữ thừa thải nét vui vầy trần trụi

Có khi cơ thể con chữ vừa đủ làm cuộc hành trình

xuyên thế kỷ A B C…

Và có khi định thiền con chữ có nghĩa cá thể.

Mâu thuẫn nội tạng

Anh trở thành tác phẩm Ngữ Ngôn kinh viện

Trong thơ phù điêu siêu tưởng.

36. Miền cỏ xanh

 

Bóng em về trên phố

Con đường vui bước hoa

Gọi chiều bên hiên lá

Như giấc xưa cội nguồn

Tiếng cung đàn nào buông

Thức lại miền cỏ xanh

Giọt hồng sương lóng lánh

Giăng mắt em đi tìm

Đà Lạt ơi! Đà Lạt

Chút heo may khao khát

Em gửi vào ngọn gió

Mong chút tình đơn sơ

Đà Lạt ơi! Đà Lạt

Phố cao nguyên xao xác

Thương gót hồng lầm lụi

Tìm giấc xưa khôn nguôi…

37. Phác thảo về sự hiển nhiên

Cái vân tay chôn vào mộ

Sự hiển nhiên chỉ là đồng bóng của niềm tin

Khi phía trước chẳng có kẽ tóc dăng dăng thời vận

Nói chi giặc cỏ bất lực mùa gio gió

Giả dụ

Con hói đang nằm chờ thời thời thời

Những sợi nghĩ thả vóng từ cánh đồng thơ

Đến mùa thung lũng thu

Hoạch những ham hám bằng biểu hiện điền viên

Chẳng lẽ con hói bị ngả mầu chữ

Nãi cái mặt chủ thể

Hoặc

Những bài thơ chưng cất vào lọ người

Tong tả con men lên chầu

Rượu hầu bao cánh hẩu

Đến mùa thung lũng thu

Hoạch lại những phần hồn sức trẻ

Con men bởi rởi thời vận

Muộn về tênh hênh

Nghe con hẻo lỏn lẻn ngoài hành lang trí não

Nghiêng ngửa ngửa nghiêng ước ao ướt áo

Mặc cái vân tay chờ phiên bản

Tẩn ngẩn tần ngần

Tẩm ngẩm tầm ngầm.

38. Đêm Thuỷ Tiên

(Quý tặng Lê Thuỷ Tiên)

Bật nút đêm

Con át chủ chấn động sự giao cảm ằng ặc ằng ặc

Không tôi phửng sáng những tế bào non liên tưởng

Làm đêm soi mói động từ phôi pha

Chẳng cần gì để mất

Sự lặp lại chỉ mỗi đường sống lưng

Dẫu có hấc lờ bản mặt a á đêm

Thì không tôi những liên từ hây hẩy rỗng tuếch

Đêm gài cúc áo tiểu sử

Bản đồ em trở thành mặt tiền

Kỷ vật đen chấm chấm từng nấc cụt cụt

Không tôi lồ lộ áy o những tính từ

Khao vọng lểu lảo

Hết lột được sự tưởng tượng

Bản đồ em làm cúc áo thuỷ tiên

Không tôi bật nút đêm

Thời gian lúc lắc trên yên ngựa

Phi thẳng về phía ba chấm khai sáng…

39. Sầu lên khơi

Con ve ve ve ve vãn vãn tiếng mi cong

Gùi lòng đất

Gùi giấc hoang

Cất lên cánh hồng đòng đong.

Nghe hơi thở nặng nợ phù sa

Như con tu hú gọi í a vào mùa

Nhấc lên mảng chữ không thời gian

Trái tim bạc màu. Và trĩu nặng nỗi đau

Có thể bài thơ hỏi chưa chấm

Nên cuộc đời lẫm chẫm có có không không.

Có thể là mùa mùa lưng gánh

Ve ve gọi bầy bay. Tu hú gọi mảy may về

Khi chủ ngữ khơi lên sầu

Cửa trong lòng mất khoảnh khắc trôi…

Nguồn: Chân dung ảo, tập thơ đầu tay của Lê Hưng Tiến, Nxb. Hội Nhà văn, Hà Nội 2007. Tái bản trên talawas với một số sửa đổi nhỏ.

Phụ lục

Nguyễn Trọng Tạo


(Lời giới thiệu của Nguyễn Trọng tạo cho tập thơ Chân dung ảo của Lê Hưng Tiến, Nxb. Hội Nhà văn, Hà Nội 2007)

Lê Hưng Tiến và Chân dung ảo

Lê Hưng Tiến gửi tôi 38 bài thơ với vẻn vẹn mấy dòng:

“Lê Hưng Tiến. Sinh 31-5-1981. Hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Ninh Thuận, hiện đang giảng dạy tại Trường Cao đắng Sư phạm Ninh Thuận”.

Vậy là Tiến 26 tuổi, dạy học, làm thơ. Tôi chỉ biết về anh ngần ấy

Thường thì tôi rất ngại đọc thơ của những “nhà sư… phạm” vì tôi sợ họ mô phạm, chỉn chu, không hợp với cái sự điên điên khùng khùng của thơ. Không điên khùng thì làm sao sáng tạo ra cái thứ “ngôn ngữ quái đản” như học giả Phan Ngọc từng định nghĩa ngôn ngữ thơ? Tôi tán đồng bốn từ ông dùng cho thơ ấy. Thế mới có Hàn Mặc Tử “trăng nằm sóng soải”. Thế mới có Hoàng Cầm “nứt vai thành sẹo lá lan đao”… Nhưng đọc thơ Lê Hưng Tiến, tôi thấy anh chẳng mô phạm, chỉn chu tí nào. Anh thay dấu cho các từ. Anh thêm dấu cho các từ. Anh kéo dài các từ. Anh thổi nó bay lên như bong bóng bòng bong. Và anh “hoan ca trong lăng kính cầu vòng”. Vâng, cầu vòng chứ không phải cầu vồng…

Đọc thơ Tiến trước hết ta thấy lạ. Sáng tạo thì phải lạ.

Đọc thơ Tiến ta thấy quen. Nó quen như thơ.

Đọc thơ Tiến ta thấy mới. Nó mới hơn thơ cũ.

Đọc thơ Tiến ta thấy hay. Nó gieo vào ta những điều ta vẫn thích mà ta không thơ ra được.

Có thể dẫn ra đây vài câu thơ của Tiến:

“Những con chữ cũng thành tôi nhồi nhàu đánh bóng

Và giấc em cũng đánh võng bòng bong”,

“Anh muốn tìm mình trong ngôn ngữ chính nghĩa

Anh muốn hoan ca qua lăng kính cầu vòng”,

“Người ta viết hoa

Mỗi khi thổi hồn em bằng giao cảm tích tịch tình tang”,

“Ngày cong đêm

Lối em mơ mớ thành ý tứ” ,

“Con kiến lận đận tìm quên cái tên

Có nghe hơi đất thở phào phào ngụ ngôn

Vòng vo đường tinh khiết

Kiến con tận tụy ký vào dấu lưng lửng…”

…

Rất rất nhiều những câu thơ bảng lảng một chốn nào xa lắm!

Tôi khen Tiến (qua e-mail) và bảo Tiến nên in tập thơ đầu tay. Tiến bảo cháu phải chuẩn bị tiền. Tôi hứa tặng Tiến cái bìa. Thế là Tiến hăng hái chuẩn bị cho ra mắt tập thơ Chân dung ảo. Và tôi muốn giới thiệu Lê Hưng Tiến với bạn đọc yêu thơ.

Hà Nội, tháng 5 năm 2007