Trịnh Hữu Tuệ – Cao hơn một mét
09/08/2009 | 11:29 sáng | 100 Comments
Category: Chính trị - Xã hội
Thẻ: Vai trò của trí thức
Trong bài mới đây của mình, Dương Danh Huy nói anh “không tin rằng tất cả các trí thức Việt Nam đều không cần nói về tự do.” Diễn đạt ngắn gọn hơn, ý của anh là một số trí thức Việt Nam cần nói về tự do. Tôi đồng ý với anh ở điểm này. “Tự do” là một khái niệm quen thuộc, nhưng không phải vì thế mà nó dễ hiểu. Bằng chứng là nhiều trí thức vẫn sống như nô lệ, mặc dù về mặt pháp lý, họ là những công dân tự do. Một nô lệ không bao giờ dám phê bình chủ mình một cách công khai, mặc dù hắn có thể chửi ông ta như hát hay khi ngồi cùng bạn bè. Hắn luôn để ý đến tâm trạng của chủ để biết lúc nào nên nói, lúc nào nên im. Hắn khoái chí khi “chọc khéo” được chủ bằng câu này, câu kia. Có những trí thức coi cách sống này là khôn ngoan, thức thời. Họ hùng hồn phê phán chính quyền trên bàn rượu nhưng câm như hến khi ra trước công luận. Họ luôn tính toán xem lúc nào nên nói gì, và phải nói thế nào để “có người nghe,” để “không bị tường lửa.” Họ thỏa mãn với những comments tủn mủn kiểu hàng nước, đặt bên cạnh những mẩu tin lấy từ CAND. Những trí thức này nhìn Martin Luther King bằng con mắt ái ngại và nhìn Condoleezza Rice bằng con mắt thèm thuồng. Họ mải mê cân nhắc các “điều kiện thực tế” mà quên đi nhiệm vụ căn bản nhất của mình: nói sự thật.
Có người nói tôi quá đề cao giới trí thức khi tôi bảo họ có nhiệm vụ nói sự thật. Tôi không nghĩ vậy. Tôi không nghĩ nhiệm vụ này làm ai cao quý hơn ai. Nó là nhiệm vụ của tất cả mọi người. Tôi nhấn mạnh tầng lớp trí thức chỉ vì tôi nghĩ quá trình đào tạo, môi trường làm việc và quan hệ xã hội của họ mang lại những thuận lợi rõ ràng khi họ muốn nói sự thật. Đối với những người lao động chân tay, có internet để đọc đã là cả một vấn đề, nói gì đến chuyện viết một bài báo. Nhân đây cũng xin lưu ý rằng khi những người lao động chân tay bị kết tội im lặng, chẳng trí thức nào đứng ra bảo vệ họ. Tôi vẫn nhớ vụ cô bé Nguyễn Thị Bình. Cô bé này phải làm không công cho một quán phở trong suốt 10 năm. Không những thế, Bình còn bị hai vợ chồng chủ quán thường xuyên đánh đập dã man. Những người sống xung quanh biết cả nhưng ai cũng làm ngơ, trừ một bà bán thịt bò. Lúc chuyện vỡ lở, hàng xóm của Bình bị công luận lên án kịch liệt. Họ bị gọi là “nhẫn tâm,” là “vô cảm,” mặc dù họ có nói là họ “sợ bị trả thù.” Lúc đó, chẳng giáo sư nào nhắc đến “quyền được im lặng về một số vấn đề” của họ. Chẳng phó giáo sư nào bảo họ “im lặng nhưng vẫn làm được những việc có ích.” Chúng ta khác gì những người hàng xóm kia khi chúng ta im lặng trước những hành vi mọi rợ không kém? Có bao nhiêu người trong số chúng ta dám hé răng nói nửa lời khi Điếu Cày không được phép dùng màn tránh muỗi, khi Trần Khải Thanh Thủy bị ném phân vào nhà etc? Có lẽ, chúng ta chỉ khác những người hàng xóm của em Bình ở khả năng biện minh cho sự im lặng của mình mà thôi. Phải, ta có thể tha hồ chửi rủa một bà bán quần áo hay một ông công an, nhưng khi ta động đến trí thức, ta sẽ được nhắc nhở rằng họ phải im lặng để “đạt được những mục đích cao hơn.” Ta sẽ bị coi là “simplistic, chưa có đủ cơ sở, và quá khắt khe,” sẽ bị gán cho một loạt những “fallacies” mà “người Việt hay mắc phải khi tranh luận.”
Một nô lệ vô học chỉ có thể hái bông. Một nô lệ biết đọc wiki có thể bắt nạt được một vài nô lệ khác. Một nô lệ có học như Condoleezza Rice có thể giết hại hàng trăm ngàn người. Nói đến đây, tôi lại nhớ đến một câu trong nhật ký của Victor Klemperer – một giáo sư gốc Do Thái sống trong nước Đức Quốc xã. Ông nói về các đồng nghiệp chấp nhận đi theo phục vụ chính quyền phát-xít như sau.[1]
“Nếu có ngày tình thế thay đổi và số phận những kẻ thua trận nằm trong tay tôi, tôi sẽ tha thứ đám dân thường. Thậm chí, tôi sẽ tha thứ một số lãnh đạo – họ có lẽ cũng chỉ là những kẻ thật lòng và không biết mình làm gì. Nhưng tôi sẽ treo cổ hết các trí thức, và tôi sẽ treo các giáo sư cao hơn những tên khác một mét; tôi sẽ để chúng trên cột đèn chừng nào vệ sinh còn cho phép.”
Sự phẫn nộ của Klemperer, theo tôi, là hoàn toàn chính đáng.
[1] Nguyên văn tiếng Đức là: “Wenn es einmal anders käme und das Schicksal der Besiegten läge in meiner Hand, so ließe ich das ganze Volk laufen und sogar etliche von den Führern, die es vielleicht doch ehrlich gemeint haben könnten und nicht wußten, was sie taten. Aber die Intellektuellen ließe ich alle aufhängen, und die Professoren einen Meter höher als die anderen; sie müßten an den Laternen hängen bleiben, solange es sich irgend mit der Hygiene vertrüge.” Tôi gặp câu này trong bài Resort to Fear của Noam Chomsky.
@ Nguyễn Đình Đăng :
Không biết câu chuyện chú kể có liên quan gì đến một dẫn chứng mà cụ André Maurois nhắc đến khi chế giễu thói a dua, sĩ diện hão của người đời.
Cháu không nhớ rõ trong cuốn sách nào của cụ, chỉ nhớ đại ý cụ ấy nói về một nhạc sĩ không gặp thời, sinh ra bất mãn. Để trả thù đời, anh ta tổ chức một buổi hòa nhạc mang tên “Buổi hòa nhạc im lặng”, quảng cáo rầm rộ, bảo rằng sẽ trình bày một tác phẩm độc đáo vô tiền khoáng hậu. Thính giả đến dự rất đông, chật kín nhà hát. Khi bản nhạc bắt đầu, tất cả nao nức chờ đợi sự kỳ lạ xảy đến, nhưng không một âm thanh vang lên. Mọi người ngơ ngác, song không ai lên tiếng vì sợ bị chê là lạc hậu, không am hiểu nghệ thuật. Cho tới lúc thông báo kết thúc tác phẩm, thính giả đưa mắt nhìn nhau chờ đợi, rồi một người nào đó vỗ tay, rồi một người khác, như phản ứng dây chuyền, cả thính phòng ào ạt tiếng reo hò, khen ngợi “tác phẩm” đặc sắc. Hôm sau, anh nhạc sĩ lên mặt báo mặc sức chửi bới thiên hạ.
Đọc câu đố về fallacies của Mr. Phạm Quang Tuấn, đoán ông đang vui, nên tôi cũng muốn góp vui bằng một fallacy Mr. Tuấn đã mắc phải ngày 13/08/2009 khi góp ý cho tôi. Lúc đó tôi chỉ cảm ơn góp ý của Mr. Tuấn mà không nói về fallacies.
Liên quan đến bài “GS Trần Hữu Dũng, chủ trang Viet-studies trả lời phỏng vấn của đài RFA Việt ngữ”, tôi có viết là: “Không hiểu các fans của ông (TH) Dũng có tiếp tục lên tiếng không?”
Sau đó Mr. Tuấn có góp ý với tôi rằng tôi “… gán cho những người bênh vực THD là “fans của ông (TH) Dũng”. Đây là ngụy biện: thực ra, phần lớn những người đó chỉ phản đối lối công kích hàm hồ, suy luận kém cỏi và kết tội thiếu bằng chứng. Bác Arthur đã phạm phải lỗi “Appeal to motive fallacy” (gán cho đối thủ những động cơ không có thật, trường hợp này là “fan của THD”) và “Straw man argument fallacy” (bóp méo quan điểm của đối thủ thành một quan điểm khác). Còn gọi là “Red herring fallacies”.” (Phạm Quang Tuấn)
1. Đọc câu hỏi của tôi theo từng từ sẽ nhận thấy tôi chờ ý kiến của FANS của ông Dũng (với giả định là ông Dũng có FANS); tôi không viết rằng FANS của ông Dũng = “những người bênh vực THD”. Mr. Tuấn GÁN cho tôi điều tôi không nói/chưa nói. Không hiểu đây là fallacy gì? Có phải là “Appeal to motive fallacy” không?
2. Tất nhiên tôi không lý sự “cùn” như vậy. Trước tôi đã có vài người dùng từ fan/fans. Cách dùng từ như vậy là không chặt chẽ. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng tại diễn đàn Talawas người đọc đều hiểu hoặc ngầm hiểu nghĩa của từ đó trong ngữ cảnh cụ thể. Tôi cũng vậy. Khi dùng từ FAN/FANS, tôi muốn nói đến những người khâm phục, hâm mộ, ngưỡng mộ, khen ngợi, ca tụng ông THD, những người trực tiếp ủng hộ (cách làm của) ông THD, và những người gián tiếp ủng hộ ông THD (bằng cách phản đối ý kiến của ông Tuệ và những người đồng ý với ông Tuệ) … Một từ FANS là đủ để thay thế tất cả các đối tượng đã nói ở trên. Tuy không chặt chẽ nhưng rất ngắn gọn. Nếu Mr. Tuấn cũng đã hiểu/hiểu ngầm ngững đối tượng tôi ám chỉ trong chữ FANS là những ai rồi thì chẳng nên quy kết tôi dùng fallacy. Nói rằng tôi dùng từ FANS sai nghĩa là đủ. Đã ngầm hiểu ý nhau rồi mà vẫn còn “bắt chữ” thì không hiểu đó là fallacy gì? Còn nếu Mr. Tuấn chỉ muốn hiểu theo đúng câu, chữ thì xin mời hiểu theo cách giải thích trong phần 1.
Nhớ lại khi học lớp speech 1600 chúng tôi phải thuộc định nghĩa và cho ví dụ khoảng hơn một chục fallacyes. Tưởng như vậy đã là nhiều. Nay nhờ Mr. Tuấn gợi ý, vào Wikipedia, chỉ đọc List of fallacies thôi đã toát mồ hôi (toàn thân). Ngày đó giáo sư mà dùng List of fallacies trong Wikipedia để kiểm tra thì không hiểu có qua được phần kiểm tra viết không.
Trao đổi với Mr. Tuấn vài dòng, mục đích “vui là chính”. Nếu có gì sai, xin cho ý kiến. Thanks
Kính bác Dương Danh Huy – simplistic
Đọc phản hồi, đọc bài viết của bác tôi thấy bác xài cái từ “simplistic” hơi bị nhiều để tranh luận với người khác.
Mà thiệt, bài viết của ông Vương Thế Lan và bài của ông Trịnh Hữu Tuệ rất là đơn giản. Đọc vào là thấy có thông tin ngay, biết mình có lượm được gì hay không liền. Không có gì phải rườm rà, rắc rối. So với bài chính thì những phản hồi luôn ở tình trạng “tràng giang đại hải”.
Bài của ông Lan: Nói hay Câm? 1,2,3,4. Anh thuộc loại nào? Lincoln hay Gandhi?
Bài của ông Tuệ: Phẫn nộ hay luồn trôn? Bán thịt bò hay trí thức hái bông? Ngồi tù như Điếu Cày hay gắn mác chuyên gia LHQ để bay vòng quanh trái đất?
“Không có gì quý hơn độc lập tự do”. Vậy có rồi đó, bây giờ thì đi đâu? Làm cái gì tiếp theo. Bác Dương Danh Huy nếu đã suy ngẫm được rồi, vậy thì còn chờ gì nữa? Chờ người ta lôi anh ra dưới giá treo cổ à?
Kính bác Phạm Quang Tuấn – fallacies
Tôi hiểu bài ông Tuệ theo dạng phân loại trí thức. Ai sợ giá treo cổ, bác trí thức nào, tùy vào cái sở học của mình, đọc bài ông Tuệ mà thấy đó là cái giá treo cổ thì nên tránh xa.
Đơn giản chỉ có vậy. Rất là simplistic!
“Cám ơn ông Trịnh Hữu Tuệ đã có một bài viết mà đọc xong khiến ta phải suy ngẫm,...”
1) Appeal to motive fallacy (gán cho đối thủ những động cơ không có thật)
– Nếu một người đọc xong mà… không suy ngẫm gì cả thì sao? 🙂
“cho dù có người thích hoặc không thích cá nhân ông Tuệ.”
2) False dichotomy fallacy (Cho là chỉ có hai lựa chọn, khi mà có nhiều hơn)
-Chuyện ở đây không phải là thích hay không thích cá nhân ông Tuệ, mà là: it is a debate! Trong tranh luận, chuyện nào nên ra chuyên đó. Cá nhân ông Tuệ và bài viết của ông ấy về đề tài đang nói tới là hai chuyện hoàn toàn khác nhau.
Có thể tôi trả lời sai, xin chỉ giáo. Nhưng đây cũng là một bài tập (home work) tốt, đáng được để ý (pay more attention) tới nhiều hơn nữa!
Cafedenda nói: “Cám ơn ông Trịnh Hữu Tuệ đã có một bài viết mà đọc xong khiến ta phải suy ngẫm, cho dù có người thích hoặc không thích cá nhân ông Tuệ.”
Chỉ trong một câu rất ngắn mà Cafedenda thốt ra được ít nhất hai fallacies có trong wikipedia. Tôi nói về fallacies đã nhiều, hy vọng một số độc giả đã có khả năng thấy chúng dễ dàng, vậy xin đố đó là những fallacies gì.
BF Skinner viết con người chỉ thực sự tự do khi sáng tạo, tôi thêm vô, ngoại trừ trong những thể chế toàn trị.
4’33” là sáng tạo vì chưa có tiền lệ. Sau bản nhạc của John Cage, không ai có thể viết một bản tương tự như một thể loại Sonata hay Fugue… Từ Skinner, ta còn biết đây là một thực tế được tạo ra.
Sự im lặng mà ta đang nói tới là sự đối phó với một thực tế đã có sẵn, cũng như biến tướng “nói gì thì nói miễn đừng nói chính trị” khá phổ biến ở VN. Ngoại trừ nhân vật được đề cập tới gửi những kiến nghị là những tờ giấy trắng phau không một chữ viết, 2 việc hoàn toàn khác nhau.
Và tất nhiên kể từ ngày 15/9, sẽ là “nói gì thì nói miễn đừng nói cho ai khác nghe”. Chừng vài năm nữa về lại VN, ta chắc chỉ còn nghe những lầu bầu trong miệng.
Hoạ sĩ Robert Rauschenberg (1925 – 2008) vào năm 1951 đã dùng sơn tường màu trắng để vẽ loạt tranh hoàn toàn trắng (Xem
http://artintelligence.net/review/?p=497). Tuy nhiên, khi treo ra triển lãm, tùy theo điều kiện chiếu sáng trong căn phòng, bóng của người xem, v.v. các bức tranh TRẮNG đó cũng thay đổi, trở nên có màu. Có nghĩa là, do ảnh hưởng của môi trường xung quanh, màu TRẮNG còn là TUYỆT ĐỐI nữa.
Các bức tranh trắng của Rauschenberg khiến John Cage (1912 – 1992), sau khi phát hiện rằng không có một sự IM LẶNG nào là TUYỆT ĐỐI, đã sáng tác “tác phẩm” “4 phút 33 giây” vào năm 1952. Tác phẩm này gồm 3 chương, viết cho mọi nhạc cụ. Nhạc công được yêu cầu không chơi nhạc, tức… ngồi “thiền” trong suốt 3 chương. Chương I kéo dài 30 giây, chương II: 2 phút 23 giây, chương III: 1 phút 40 giây. Trong suốt thời gian đó người ta nghe thấy âm thanh của môi trường xung quanh (tiếng sột soạt của cử động, tiếng ho trong khán phòng, v.v.)
Mời quý vị xem buổi trình diền tác phẩm “4 phút 33 giây” của John Cage tại đây:
http://www.youtube.com/watch?v=hUJagb7hL0E
Có lần, một pianist trình diễn tác phẩm này trước khán giả trong một phòng hoà nhạc nhỏ tại Hoa Kỳ. Phòng hoà nhạc có cách âm không được tốt lắm. Kết quả là, thay vì được thưởng thức âm nhạc của sự im lặng hay tiếng rì rào của không khí chuyển động trong phòng hoà nhạc, khán giả lại nghe thấy một bản sonate của Beethoven do một pianist khác đang tập tại phòng bên cạnh vẳng tới. Có điều, người đang tập bản sonate đó luôn vấp tại đúng một chỗ, và cứ đến chỗ đó thì lại tập đi tập lại mấy nhịp khó nhằn đó. Cứ như vậy người nghe bị tra tấn trong suốt 4 phút 33 giây.
Không biết John Cage có cho rằng đối với một NHẠC SĨ, TRÁCH NHIỆM TRUYỀN BÁ SỰ IM LẶNG CÒN CAO HƠN TRÁCH NHIỆM VIẾT RA NỐT NHẠC hay không. Chỉ biết rằng ông coi “4 phút 33 giây” là sáng tác quan trọng nhất đời ông.
Bác Cafedenda,
Cám ơn ông Trịnh Hữu Tuệ đã có một bài viết mà đọc xong khiến ta phải suy ngẫm, cho dù có người thích hoặc không thích cá nhân ông Tuệ.
1. Đặt độc giả và người tranh luận vào hai cái hộp “thích hoặc không thích cá nhân ông Tuệ” hơi simplistic hay lãng xẹt hay lạc đề. Tại sao lại phải “thích hoặc không thích cá nhân ông Tuệ”?
2. Làm sao mà bác biết về người khác là bài đó khiến người ta phải suy ngẫm (thay vì đã suy ngẫm rồi)?
@lephudien (nói:14/08/2009 lúc 5:31 sáng)
Đọc phản hồi của bác về hoạ sĩ với màu trắng làm tôi tủm tỉm cười hí hí trong bụng. Nói thiệt với bác người mua tranh nào cũng như bác thì tui sẽ lợi to và các hoạ sĩ sẽ mất job vì tôi sẽ đi làm nghề thợ mộc chuyên môn sản xuất canvass đủ loại đủ kiểu fashion, chừng đó không biết bác sẽ mặc sức khổ tâm mà chọn với lựa sản phẩm new waves của tôi người ta gởi đến bác để treo, để liệng, để hạ xuống, nâng lên, để recycle v.v.. vì đời là bể khổ mà bác. Cũng xin nhắc bác là họa sĩ sống về màu sắc, và nghề màu sắc chỉ để dành cho các vật lý gia có thêm job thôi. Sống với màu trắng “à la bác lephudien” thì chỉ có các nhà thơ của chúng ta thôi vì tôi nhớ lõm bõm một bài thơ sau gởi bác để bình luận cho vui hỉ:
“..
mùa xuân trôi theo nước
tôi ngồi khóc giữa đêm
đông về gió cuốn khói
xanh mờ căn gác khuya
người hiện về màu TRẮNG
cánh rũ giữa trời đêm
tôi buồn buồn chỗi dậy
gió nước trôi trong hồn
….”
(của thi sĩ: sorry, quên tên rồi)
Thăm bác và xin lỗi đã đánh sai tên bác trong phản hồi trước đến nỗi bị bác trieu sửa lưng một cách vô duyên ẹo xương sống lòi xương sườn luôn.
Cám ơn ông Trịnh Hữu Tuệ đã có một bài viết mà đọc xong khiến ta phải suy ngẫm, cho dù có người thích hoặc không thích cá nhân ông Tuệ.
Bài viết của ông Tuệ nhằm để phân loại lại “các loại, hoặc cấp độ của những người được gọi là trí thức”.
Con người khác con vật ở khả năng biết tư duy. Đây là lối so sánh ở mức độ cấp 1.
Con người có tư duy chỉ để làm “dáng”- để phân biệt mình hơn con vật khác với người có tư duy mà biết cách vận dụng tư duy đó để làm việc, để sáng tạo. Đây là lối so sánh ở mức độ cấp 2.
Người có học mà chỉ biết vận dụng cái sở học để làm việc cho riêng mình, sử dụng cái biết để vun quén, chăm bón cho “râu tóc” của mình tốt tươi khác với con người có tri thức mà luôn bày tỏ, chia sẻ cái tri thức của mình cho người khác. Biết bênh vực người khác… Đọc bài viết trên của ông Tuệ sẽ hiểu cách phân loại của ông Tuệ.
Rất tiếc, trí thức Việt Nam ít có khả năng tự vấn. Không tự xếp loại mình được.
Vậy thì, rất mong quý vị sau khi đọc xong bài của ông Tuệ, hãy động não để tự xếp mình vào chiếu nào?
Sẽ có người hỏi tôi: – Anh ngồi vào chiếu nào?
– Tôi không ngồi chiếu, tôi ngồi bệt dưới đất (biết lót dép dưới đít của mình).
Quý vị bàn về màu cho tôi góp phần thêm một chút được không?
Tôi xin đặt tên bài viết là „Vai trò của họa sỹ trong việc sử dụng màu sắc“.
Màu sắc là gì, tại sao mọi vật lại có màu sắc?
Mọi vật có màu sắc vì chúng hấp thụ các màu còn lại của ánh sáng trắng và phản xạ lại cái màu mà nó có. Như vậy chỉ có màu trắng là màu đúng đắn nhất vì nó phản xạ lại tất cả, còn các mầu khác là không chân thực vì chúng đã nuốt đi (hấp thụ) một phần sự thật. Tôi nghĩ chỉ nên chia các màu thành hai loại: màu trắng và các màu khác.
Tôi thấy phẫn nộ trước tất cả các màu khác vì nó không cho tôi sự thực! Tại sao khi chiếu ánh sáng trắng vào nó mà tôi lại nhận được màu khác? Tôi có thể hiểu khi thấy một người họa sỹ sống trong mông muội và sử dụng các màu khác bởi vì người đó chưa hề nhìn thấy màu trắng. Nhưng người họa sỹ khác? Người đã từng nhìn thấy màu trắng? Tôi cho rằng đối với một người họa sỹ, TRÁCH NHIỆM TRUYỀN BÁ MÀU TRẮNG CÒN CAO HƠN TRÁCH NHIỆM VẼ TRANH.
Ta nên chia họa sỹ thành hai nhóm, nhóm có tự do – tức là nhóm tự do (chỉ) sử dụng màu trắng – và nhóm không có tự do, nên gọi là nhóm họa sỹ nô lệ vì vẫn sử dụng những màu sắc khác. Nói như một người bạn của tôi: “Một họa sỹ nô lệ… có thể làm hỏng hàng trăm ngàn… bức tranh”.
Thay cho phần kết thúc, tôi xin được trích dẫn một họa sỹ người Nga Klempovič:
„Nếu có một ngày tôi được sở hữu tất cả các tranh vẽ trên khắp thế gian, tôi sẽ chia làm hai loại, loại chỉ có màu trắng và loại có các màu khác. Tôi sẽ giữ cho mình những bức tranh màu trắng. Tôi sẽ tha thứ cho những bức tranh chỉ có mỗi khung. Thậm chí tôi sẽ tha thứ cho những tranh vẽ chỉ có mỗi khung dù khung được làm bằng màu khác vì những cái khung đấy thực ra cũng không biết gì về màu sắc. Nhưng tôi sẽ treo hết tất cả các tranh vẽ có màu sắc khác, những bức tranh càng mầu sắc thì càng cao hơn tranh khác, ít nhất là một khung!”
@Nguyên Đào nói: 11/08/2009 lúc 9:10 chiều
“…Nhưng, thử hỏi về đạo đức, con người đã xây dựng được cái gì mới trong 5000 năm qua …”
Có chớ bạn! Bạn quên là trong hậu bán thế kỷ 20 vừa qua nhiều quốc gia giàu lẫn nghèo trên thế giới này phải xẩu mình xẩu mẩy vì đạo đức của những con người mới xã hội chủ nghiã rồi.
@ Nguyễn Việt Thanh:
“Theo tôi hiểu, vấn đề THT đề cập là: Trí thức im lặng hay không im lặng trước cái xấu? THT không kết án ai hèn cả và cũng không lên án “im lặng” như là sự im lặng nói chung, mà anh chỉ muốn phê phán cái im lặng có “tính toán” (“tính toán” trong ngoặc kép!).
Tôi xin nhắc lại một câu của anh Tuệ như là để tự vấn với chính mình (chứ không phải ai khác, xin đừng bắt bẻ!): Lẽ nào “chúng ta chỉ khác những người hàng xóm của em Bình ở khả năng biện minh cho sự im lặng của mình mà thôi”?”
>> Trí thức có thể im lặng và không im lặng trước cái xấu (ở hoàn cảnh nào cụ thể nào và với đối tượng nào). Ví dụ: có hai kẻ rủ nhau đi cướp của, một kẻ đóng vai ăn cướp, kẻ kia đóng vai bắt cướp. Khi kẻ ăn cướp bị đám đông bắt, kẻ kia bèn hung hăng hơn ai hết nhảy vào đấm đá túi bụi và trói kẻ đồng lõa với mình vào và nói với mọi người rằng, mọi người để tôi đưa nó đến công an phường trị tội. Vì những hành động “tích cực” và dáng bộ “trí thức” (giữa đường gặp chuyện bất bằng chẳng tha) mà mọi người tin hắn. Đến một ngã tư đông người, cả hai cùng rủ nhau dzọt lẹ. Bị đấm đá xây xẩm mặt mày vẫn còn hơn ngồi nhà đá.
>> Nguyễn Việt Thanh nói “Trịnh Hữa Tuệ không kết án ai hèn cả” là chưa đọc kỹ Trịnh Hữu Tuệ. Nhưng từ dùng “kết án” cũng quá lố vì Trịnh Hữu Tuệ đâu thể “bắt chước” (trong ngoặc kép) ai đó để đi kết án trí thức (nói chung) theo cách diễn đạt thậm xưng: “tha thứ” (trong ngoặc kép) và “treo cổ” (trong ngoặc kép) cho “giới”, “tầng lớp” (trong ngoặc kép) nào đó.
>> Nếu không lên án “Sự im lặng nói chung” thì khoan động đến khái niệm trí thức (rất nói chung) nhưng nếu nói đến sự im lặng nói riêng (tức có “tính toán” trong ngoặc kép)…, nhỡ ra cái người bị lên án đó bảo “tôi không phải trí thức” (trong ngoặc kép) thì tẽn tò à!
>> Khả năng biện minh cho sự im lặng như “tôi không biết”, “tôi chưa rõ là đúng hay sai”, “tôi không thể”… không khác (những người hàng xóm) đâu, xin đừng quá làm cao cái giới “trí thức” (trong ngoặc kép).
@Hòa Nguyễn:
“Vì vậy, phê phán chuyện trí thức (người có tài) mà im lặng đã chuyển thành điều tệ hại hơn là kẻ bất tài (không trí thức) mà làm ồn ào. Hay khi nhắc lại những trì thức Đức hợp tác với Nazi để biến châu Âu thành đóng tro tàn, khiến mất mạng hàng triệu sinh linh, những con người ưu tú nhất ở thời đại đó, nên họ thật đáng bị lên án nặng nề, thì lại trở thành nhận định hình phạt “treo cổ” là ác độc, hay những lời kết án thế nào đó là “thô bỉ”, và bỗng dưng ông Trần Hữu Dũng biến thành nạn nhân trong một vụ treo cổ sống.
Theo tôi nghĩ, cho tới bây giờ nhiều lắm ông Dũng chỉ bị coi như “cúi mặt làm thinh” (theo lời một bài hát)”.
>> Người “trí thức” có tài mà im lặng không ít. Kẻ “không trí thức” bất tài mà làm ồn ào cũng không ít. Phải hỏi “chủ thể” (lên án) Trịnh Hữu Tuệ hay đối tượng Trần Hữu Dũng (bị lên án) xem họ khẳng định mình “có tài” hay “không có tài”, là “trí thức” hay “không trí thức”.
Con tằm (dư luận) làm nên cái kén “trí thức” để nhốt ai đó vào trong (cho “an toàn”) sau đó lại hè nhau chọc thủng cái “kén” đó mà chui ra, sinh sôi nảy nở, không màng tới cái kén “trí thức” nữa. Sư “tuần hoàn” tự vây vào rồi tự thoát ra là sự lên xuống trong nhận thức của dư luận.
>> “Trí thức Đức hợp tác với Nazi để biến châu Âu thành đóng tro tàn, khiến mất mạng hàng triệu sinh linh”, nên đáng bị lên án nặng nề, đáng bị “treo cổ” (trong ngoặc kép). Còn “trí thức” made in Việt Nam hiện nay thì sao nhỉ, chỉ là có khả năng “biện minh sự im lặng” hơn những người hàng xóm của em bình, hay “khi Điếu Cày không được phép dùng màn tránh muỗi, khi Trần Khải Thanh Thủy bị ném phân vào nhà etc?” không ai lên tiếng? Hay cao hơn nữa là tất cả “trí thức” đều phải ký kiến nghị bauxite, biểu tình rầm rộ trước các vấn đề Biển Đông…? Bằng không thì “treo cổ” hết “trí thức”.
>> Xin cho mọi người một so sánh gần hơn giữa trí thức Đức thời Đức Quốc xã và trí thức Việt Nam hiện nay.
>> Hòa Nguyễn: “Bỗng dưng ông Trần Hữu Dũng biến thành nạn nhân trong một vụ treo cổ sống”. Vì sao nhảy? Vì ông “im lặng”, nhưng sự im lặng của ông đã trở nên quá “ồn ào”. Tưởng rằng ông Hòa Nguyễn “cảm thông” với tình trạng bị “treo cổ sống” của ông Trần Hữu Dũng, ai dè Hòa Nguyễn: “tôi nghĩ, cho tới bây giờ nhiều lắm ông Dũng chỉ bị coi như “cúi mặt làm thinh” (theo bài hát – để nghe đời nhỏ lệ…). Câu trên Hòa Nguyễn có vẻ “lịch lãm” tháo cái thòng lọng “treo cổ” Trần Hữu Dũng xuống, câu dưới Hòa Nguyễn kiếm cái thòng lòng khác chắc chắn hơn để “treo cổ” Trần Hữu Dũng. Trần Hữu Dũng hai lần bị “treo cổ” nhưng lần treo cổ thứ hai Hòa Nguyễn đã treo lên lại một “cái xác” nhưng sự cấn cú “treo cổ” người khác thì mãnh liệt hơn nhiều.
@Nguyên Đào
“…anh lephuduc vài …” ==> “…anh lephudien vài…” (?) 🙂
Lúc bài này mới đăng lên, tôi đã nghĩ rằng chắc là sẽ ít phản hồi lắm. Đến hôm nay mới thấy là mình hồ đồ quá…
🙂