Bùi Văn Phú – Chữ và nghĩa trong ngôn ngữ dịch thuật
16/10/2009 | 12:28 chiều | 10 Comments
Category: Ngôn ngữ - Dịch thuật
Parkway: đường đậu xe, nếu dịch sát nghĩa. Nhưng không phải là chỗ đậu xe gì đâu. Đây là những con đường lớn, gần như xa lộ, xe có thể chạy đến 7, 8 chục cây số một giờ, nhưng thỉnh thoảng cũng gặp đèn giao thông…
Đọc tiếp »Vương Văn Quang – Láy [với chả] liếc
24/09/2009 | 7:17 chiều | 30 Comments
Category: Ngôn ngữ - Dịch thuật
Thẻ: Từ láy > Vé bướm
Nhiều khi các bà các cô đi tầu… lậu vé. Có lần bị tay soát vé tóm được, các bà các cô van xin, thằng cha soát vé không tha, nó dọa gọi đội sếp, cập-bi-tên (captain) bắt các cô, các cô sợ cuống, nó bảo: “Đi tầu không bằng vé thì thì bằng… bướm”, thế là các cô phải… trình bướm cho nó kiểm tra, và được nó tha. Phải chăng từ “vé bướm” xuất hiện từ lúc ấy?
Đọc tiếp »Trịnh Thanh Thủy – Ngôn ngữ mạng: Gió lành hay gió độc?
18/09/2009 | 11:57 sáng | 1 bình luận
Category: Đời sống, Ngôn ngữ - Dịch thuật
Thẻ: Chat ngữ > Ngôn ngữ mạng
Khi nhìn thấy thứ ngôn ngữ bí hiểm như loại Mật mã @ này thì ai cũng lắc đầu chịu thua luôn, theo ngôn ngữ mạng có thể nói là “hiểu chết liền” hay “botay.com”. Có lẽ khi phát minh ra những ký hiệu này, các em muốn chứng tỏ mình là một cao thủ của thế kỷ tiên tiến với trình độ kỹ thuật điện toán cao.
Đọc tiếp »Nguyễn Mai Sơn – “Cách cho hơn của cho”
03/09/2009 | 1:10 sáng | 52 Comments
Category: Lịch sử, Ngôn ngữ - Dịch thuật
Thẻ: Chữ Nôm > Chữ Quốc ngữ
Không ai phủ nhận lợi ích của chữ Quốc ngữ trong việc dùng nó để chống lại Pháp và sự thuận tiện của nó hiện nay. Nhưng cần có một cái nhìn công bằng hơn với chữ Hán – Nôm, đặc biệt là chữ Nôm. Vì muốn hiểu tư tưởng của tiền nhân…
Đọc tiếp »Phạm Thị Hoài – Tân Việt ngữ: “Tàu lạ”
24/07/2009 | 11:01 sáng | 20 Comments
Category: Chính trị - Xã hội, Ngôn ngữ - Dịch thuật
Thẻ: Newspeak > Tàu lạ
“Tàu lạ”, khái niệm vừa xuất hiện trong vài tuần trở lại đây và nhanh chóng hiện diện đến 145.000 lần trên Google, chỉ là một trong những từ khoá quan trọng của một thứ tiếng Việt mới. Đoạn văn nổi tiếng trong truyện ngắn “Vàng lửa” của Nguyễn Huy Thiệp cần viết lại trong Tân Việt ngữ như sau: “Đặc điểm lớn nhất của xứ sở này là nhược tiểu. Đây là một cô gái đồng trinh bị nền văn minh lạ cưỡng hiếp. Cô gái ấy vừa thích thú, vừa nhục nhã, vừa căm thù nó.”
Đọc tiếp »Trần Văn Tích – Nghĩa hai chữ “chứng minh”
12/07/2009 | 2:15 sáng | 11 Comments
Category: Ngôn ngữ - Dịch thuật, Tôn giáo
Thẻ: Chứng minh
Động từ “chứng minh” mà chúng ta đang dùng thì ai cũng hiểu nghĩa. Nó thuộc phạm vi toán học, khoa học và có lẽ đã được đưa vào từ vựng tiếng Việt từ những ngày chư vị tiền bối Hoàng Xuân Hãn, Nguyễn Dương Đôn v.v… chuẩn bị cho chủ trương sử dụng tiếng Việt làm chuyển ngữ ở bậc trung học và đại học quốc gia Việt Nam. Nhưng chữ “chứng minh của nhà Phật” thì rõ ràng là có nghĩa khác hẳn.
Đọc tiếp »La Thành – Đôi điều xung quanh bản dịch cuộc thăm dò dư luận của tờ “Luận chứng và Sự thật” về trí thức Nga
05/07/2009 | 1:00 sáng | 3 Comments
Category: Chính trị - Xã hội, Ngôn ngữ - Dịch thuật
Thẻ: Tiếng Nga > Trí thức Nga > Vai trò của trí thức > АиФ
Lý cứ của phương án trả lời đầu tiên này là: hiện nay, những người hành nghề trong lĩnh vực giải trí – hoàn toàn có tư cách là một bộ phận của giới trí thức – đang ngày càng thụ đắc những lợi ích (tiền bạc, danh vọng) lớn hơn nhiều so với những chuyên gia thuộc các lĩnh vực khác, cấu thành bộ phận lớn nhất của giới này…
Đọc tiếp »Cái làn chị xách trên tay
15/04/2009 | 6:00 sáng | 1 bình luận
Category: Ngôn ngữ - Dịch thuật, Tạp văn
Tôi dân miền Nam Trung Bộ, không rành ngôn ngữ đặc sản ngoài Bắc, thế nên lâu nay chẳng biết cái làn là cái gì, nay do bùng nổ thông thời hội nhập, nên đã biết loáng thoáng về cái làn, nhưng thấy cụ thể tận mắt cái làn của ngoài Bắc thì chưa, huống chi lại vẽ vời đòi xách nó. Té ra cái làn là…
Đọc tiếp »Nặng kiếp nhân sinh
10/04/2009 | 11:50 sáng | 10 Comments
Category: Ngôn ngữ - Dịch thuật
Chữ Communisme được dịch thành Cộng sản càng cho thấy sự khác biệt với Cộng hòa. Chung từ Cộng, nhưng một bên Hòa/đồng đều, không đặt dấu nhấn lên vật chất vì muốn sự hòa đồng quyền lợi phải trải rộng trên cả những phạm vi trừu tượng như tôn giáo, bác ái/y tế, quyền làm người… còn một bên đặt dấu nhấn lên Của cải/Sản, khiến từ Cộng sản mang âm hưởng trưng thâu, tịch thâu, xung công nhiều hơn là chia đều. Và thực tế đã chứng minh như vậy.
Đọc tiếp »Trao đổi cùng ông Nguyễn Quốc Trụ: Vì sao lại ghét Talawas
08/04/2009 | 12:00 sáng | 6 Comments
Category: Ngôn ngữ - Dịch thuật
Thẻ: Ngôn ngữ - Dịch thuật > Thêm thẻ mới
Giỏi về lý thuyết ngôn ngữ bậc thầy như nhà đại trí thức Noam Chomsky mà còn bị nhà báo Ba Lan gọi là “nhà trí thức ngu xuẩn nhất thế giới” chỉ vì ông lầm lẫn đôi chỗ, cảm hứng hoang dã chút chút, bảo thủ ti tí… Chưa chừng ông ta nói lăng nhăng khi đã làm hết vài lít bia…
Đọc tiếp »Ngoại ngữ và chuyện sống chết
05/04/2009 | 6:27 sáng | 2 Comments
Category: Ngôn ngữ - Dịch thuật
Thẻ: ngôn ngữ > văn hoá
Hôm thứ Sáu ngày 3 tháng 4, ở thành phố Binghamton, bang New York, xảy ra vụ xả súng làm chết mười ba người đang học thi quốc tịch tại trung tâm trợ giúp người nhập cư. Tuy đến lúc này các chi tiết về hung thủ chưa nhiều, vài điểm chính sau đây đang […]
Đọc tiếp »Julius Caesar (Xê-Da) [vs. “Xê-Ra”]
04/04/2009 | 4:21 chiều | 2 Comments
Category: Ngôn ngữ - Dịch thuật
Thẻ: Caesar
Năm nay ghi nhớ 30 năm chiến tranh biên giới với Trung Quốc (1979) và Căm Pu Chia, tôi nhớ hồi năm 1989 khi quân đội Việt Nam “triệt thoái” khỏi Căm Pu Chia một bài báo trên tạp chí Anh ngữ nào đó (sorry, đêx nhớ tên [cái gì cũng nhớ thì có mà điên]) đã đưa bài rất hay về sự kiện này. Trên nền tấm ảnh chụp phía đuôi chiếc xe tải Nga Xô chế tạo chở bộ đội Việt Nam là hàng title lớn: WE CAME, WE SAW, WE RETURNED.
Đọc tiếp »Tổ quốc Mĩ?
21/03/2009 | 3:25 sáng | 1 bình luận
Category: Ngôn ngữ - Dịch thuật
Thẻ: Chủ nghĩa dân tộc > Hoa Ki > Tổ quốc
Qua những thiển nghĩ đã trình bày ở trên, người viết bài này đề nghị: không nên dùng cụm từ “dân tộc Mĩ” để chỉ “dân Mĩ” hay “nhân dân Mĩ” vì trên lãnh thổ Hoa Kì có hàng chục chủng tộc sinh sống bình đẳng với nhau, không nên dùng “Tổ quốc Mĩ” thay cho “nước Mĩ” vì nhân dân Mĩ có đến hàng trăm tổ quốc. Nói cho rốt ráo, người Mĩ nghiêng về chủ nghĩa thế giới (cosmopolitanism) và không coi trọng chủ nghiã dân tộc.
Đọc tiếp »