Chị Sophia thân^[1],

Nếu nhanh nhẩu và độc miệng thì đã có thể nói “mỗi dân tộc đều xứng đáng với chế độ đang cai trị mình.” Có lẽ trước đây người dân Iraq xứng đáng với chế độ Saddam Hussein và bây giờ thì xứng đáng với chiếm đóng của Mỹ? Như một người dân Iraq trên TV lo lắng hỏi: “Giờ thì ai làm chủ của chúng tôi?” (Một hadith của đạo Hồi: “Thà 60 năm dưới quyền một sultan độc ác còn hơn là một ngày không có sultan”).

Nhưng (hiền lành mà) nghĩ lại, 27 năm của chế độ độc tài đảng Baath, nếu có được và tồn tại cũng có phần lớn nhỏ nhờ…. nước Mỹ:

1. Cuộc đảo chánh năm 68 của đảng Baath được CIA hỗ trợ để loại ảnh hưởng của đảng Cộng sản Iraq trong chính quyền (cho tới giờ đảng CS bị Saddam cấm đoán vẫn lưu vong tị nạn ở… Syria, chắc sắp được Hoa Kỳ rước về tham gia vào nền dân chủ mới toanh).
2. Trong thập niên 80, Hoa kỳ đã giúp ngầm giúp nổi Iraq của Saddam Hussein đánh Iran, kể cả về phần vũ khí hóa học? (Chuyện này chưa tỏ nhưng ít ra là đã có làm ngơ, khi bị phát hiện là Iraq sử dụng, chính quyền Reagan đã tìm cách đổ cho Iran là thủ phạm!) Năm 83, một ông Mỹ nào đó tên là Donald Rumsfeld đã sang Baghdad ban bằng hạnh kiểm tốt cho một ông Iraq nào đó mang tên Saddam Hussein.
3. Sau chiến tranh vùng Vịnh I, 12 năm phong tỏa và cấm vận ngoài việc làm chết cả triệu người và làm giàu cho họ hàng xa gần buôn lậu của Saddam, còn có một phần tích cực khác là củng cố chế độ của người hùng chống Mỹ này. Bình Iran, phạt Kurd, lấy lại Kuwait đều là những mục tiêu thiêng liêng của quốc gia chủ nghĩa tại Iraq, nay lại có thêm đương đầu thách thức với siêu cường quốc, thật đáng mừng.

Chính sách của Hoa kỳ mới vừa giết vài ngàn, một ngàn thường dân lẻ một cách trực tiếp trong những tuần qua, nhưng trong 12 năm nay (và trước đó nữa) nó cũng có trách nhiệm trong cái chết của những người (ai vào đó mà đếm) do chính tay Saddam giết, hay trong cái chết của trăm ngàn hay nửa triệu (ai vào đó mà đếm) trẻ em suy dinh dưỡng và thiếu thuốc men.

Chiến tranh không phải chỉ mới có 3 tuần mà là từ 12 năm nay, bằng phong tỏa và ném bom hầu như hằng ngày. Chắc là nó cũng chưa vội chấm dứt như ta tưởng (lấy một thí dụ gần với chúng ta, năm 65 khi người Mỹ đổ bộ an toàn vào Ðà Nẵng thì hình như chiến tranh mới bắt đầu chứ không phải là chấm dứt, hay 1980 khi bộ đội VN kiểm soát Nam Vang sau vài tuần blitzkrieg^[2].) Chiến tranh sẽ chỉ chấm dứt khi quân nước ngoài rút khỏi và đó là điều người Iraq mong đợi (nhại những bumper sticker thường thấy ở Cali: “Welcome to Iraq. Now go home”). Nếu người Mỹ không ra ngay thì nó sẽ còn kéo dài, chết những người Iraq và những người Mỹ lãnh lương 13.000 USD một năm để công ty Halliburton vừa được trao hợp đồng 7 tỉ USD tiền “tái thiết”.

Như vậy chính xác thì “Ðiểm nóng” trên talawas chẳng được nguội mà sẽ còn âm ỉ, vả lại nóng lạnh là tùy cái cảm nhận (trái tim) thôi, chuyện trẻ con lạc đạn và bà già bị tăng cán cũng có thể thấy là nhạt nhẽo lắm . Về phần “thi giới chống chiến tranh” có đổi thành “thi giới xây dựng hòa bình” như chị đề nghị thì rất tốt (tuy là hơi trễ, vì xây dựng hòa bình thì Halliburton đã giành rồi, đâu mà tới chúng tôi). Duy chuyện lợi dụng chiến tranh để quảng cáo tên tuổi có lẽ là chị không sành (xin lỗi) tâm lý các nhà thơ. Nếu nhanh nhẩu và độc miệng thì đã có thể nói, các nhà thơ nghĩ họ là trời, đâu phải bác sĩ giải phẫu thẩm mỹ mà cần quảng cáo tên tuổi, bây giờ chưa ai biết đến thì 300 năm nữa vẫn chưa muộn, làm thơ đâu có những tổn phí kiểu thuê văn phòng hay trả lương thư ký mà phải lấy vốn về vội. Thơ là “ném vào mưa gió đời”, ôi thôi và than ôi, nếu phải bầm dập bão sa mạc với lại Shock and Awe thì cũng tội chứ lợi ích gì thêm một lần trình diễn. May mà số thơ sáng tác mới không được nhiều như chị nhận xét, chứ nhiều lại phải in thành tập tặng bạn bè. Thành thực mà nói, về phần tôi, người yêu lên xe hoa là đã khổ rồi, tôi không mong Hoa kỳ đánh Iraq để tìm vần cho dễ. Nói chung, không có ai trong danh sách “thi giới chống chiến tranh” làm thơ chống tự do dân chủ (hay là kinh tế thị trường). Nhìn riêng, về thơ chống độc tài thì cũng có người đóng góp, hình như. Nếu chị chưa thấy toại nguyện, tôi xin phóng bút và thân tặng (để kỷ niệm một mùa xuân sa mạc có hoa anh đào mới nhập về từ Mỹ rất tươi) :

Chiến tranh, không nên trách những nhà thơ, nhất là những nhà thơ chống. Và nếu nó có chóng hết thì cũng không nên trách họ vồ hụt một đề tài (nóng hổi). Tôi xin lỗi lần nữa, đó là chị không biết, chứ nhà thơ có kẹt hứng đến đâu vẫn còn …con cóc.

Tôi mong những người bạn Iraq của chị được an bình hơn là ở (điểm nguội?) Afghanistan. Tôi mong họ chóng chọn lựa được một chính quyền dân chủ hơn là chính quyền của ông Karzai và 7 vị sứ quân lặt vặt. Tôi mong họ được hưởng đầy đủ những tài nguyên quốc gia hơn là người dân ở Saudi Arabia chẳng hạn, để chúng tôi còn tập trung tâm vào những chuyện quan trọng hơn nhiều là gió và mây.
18.04.03

© 2003 talawas