Đối với tôi, một kẻ đã sống đến hơn nửa đời người ở xứ ngoài, khi đọc talawas điều thích thú nhất có lẽ là những nỗi ngạc nhiên bắt gặp. Thường là những ngạc nhiên tích cực, nhưng cũng có khi là tiêu cực. Thí dụ như mới đây khi đọc thư bạn đọc với tựa đề “Chúng ta là người Trung Hoa!”.

Bất kể động lực cá nhân nào đã khiến độc giả này có những “bức xúc” đó, điều làm tôi ngạc nhiên là vào thế kỷ 21 mà vẫn còn có những người có những tư tưởng giống như từ thế kỷ trước (tôi muốn nói thế kỷ 19, không phải thế kỷ 20!).

Thí dụ:
“Vậy, trên bình diện ngôn ngữ, nếu tôi là người Trung Hoa tôi là kẻ ly hương, nếu tôi là người Việt Nam tôi vẫn là con dân vong quốc. Ngôn ngữ của chúng tôi đã và đang bị xâm lăng, bị nô lệ.”

Hoặc câu sau đây còn gây ngạc nhiên cho tôi hơn nữa:
“Người Tây dương, trong khi hoài mong về một Cộng đồng châu Âu ít chia rẽ luôn đặt câu hỏi về sự thống nhất bền chắc của Trung Hoa. Một trong các lý giải quan trọng của họ là nhờ chữ viết. Sự thống nhất của chữ viết Trung Hoa dẫn đến sự thống nhất tư tưởng, văn hóa và lãnh thổ.”

Từ cách dùng chữ (chắc chắn là cố tình) đến lối suy nghĩ của tác giả khiến tôi cảm tưởng đang sống trong một thời đại cổ xưa (như thời cách mạng văn hoá ở Hoa Lục chẳng hạn)

Không biết tác giả muốn nói đến sự thống nhất chữ viết (Trung Hoa) nào, nhưng trong suốt dòng lịch sử nước Tàu thật ra chỉ có hai thời kỳ nước Trung Hoa tạm coi là thống nhất, đó là thời Tần Thủy Hoàng và hiện tại. Phải chăng tác giả muốn nhấn mạnh sự cần thiết của “cách mạng văn hoá” kiểu Thủy Hoàng và Mao Trạch Đông cho mọi sự thống nhất lãnh thổ của nước láng giềng vĩ đại này?