1.

Có lần tôi đi đón người ở nước ngoài về.
Sân bay Tân Sơn Nhất đã khác trước nhiều, giờ có thêm hẳn một hành lang dài để
thân nhân có chỗ mà bám vào chờ đợi. Hành lang này che mái hẹp, hai bên thừa ra
một tí chẳng đủ che nắng cho những người đứng đợi (đã nhiều giờ). Tôi dám lấy
đầu mình ra mà cá độ, là bất kỳ ai đứng đợi ở đó từ một tiếng trở lên (ấy là
tôi cẩn thận) đều nảy ra ý nghĩ: “Sao người ta không làm cái mái che rộng ra
một tí?”

Những
nhân viên hàng không đi đi lại lại trong khu vực có mái che, cổ đeo thẻ, tay có
khi cầm máy bộ đàm, nhìn ra đám người đứng chen chúc hai bên lan can một cách
thờ ơ. Tôi đứng đó mà nghĩ, nếu mình là con của anh nhân viên kia nhỉ, thể nào
anh cũng quát, ai cho mày đứng ngoài nắng thế kia, vào ngay. Nhưng tôi không
phải là con anh, tôi là “con đỏ”, nên đến khoảng 12h trưa thì người tôi đã gây
gây sốt như cảm nắng.

Ðọc
đến đây, bạn sẽ mắng: “Ðồ ngốc! Ai bảo đợi cho lâu, đến giờ máy bay xuống hẵng
ra đón!”

Nhưng
máy bay, ai đã đi thì biết, nhiều khi còn sai hẹn hơn bồ. Vả lại, xuống máy bay
là một giờ, làm thủ tục xong để ra được đến nơi, lại là những giờ khác. Cả chỗ
đợi chỉ có một màn hình duy nhất treo trên cao, cỡ cái T.V 21 inches, mà người
biết tiếng Anh để mà diễn giải thì cũng khó đọc ra, còn người không biết diễn
giải thì là đa số. Cái màn hình này lại chỉ có một mặt, đặt trường hợp bạn đã
bám được vào một chỗ “ngon” ở cái hàng rào rồi, phía sau lưng màn hình, tôi đố
bạn dám buông ra để chạy tới đọc các thông số trên màn hình phía trước. Ðâm ra
màn hình gần như vô dụng.

… Không biết máy bay đến chưa, có trễ không, hành
khách đang ở trong giai đoạn nào (làm thủ tục nhập cảnh? Lấy hành lý?…), đám
người đứng ngoài không ai dám rời chỗ của mình để đi uống nước hay tìm một bóng
mát mà ngồi. Một trong những cái ác nhất đối với dân, theo tôi, là cái việc
không thông tin đầy đủ, dẫn đến lo lắng không cần thiết. Nhiều khi, chỉ cần
thêm một màn hình và một cái loa, cứ 15 phút, nửa giờ lại thông báo những thông
tin cho đám người mệt mỏi ngoài kia biết được để mà thêm sức đợi. Việc này, tôi
nghĩ nào có khó. Khi làm trễ chuyến bay, hàng không ta vẫn ra rả đọc những lời
xin lỗi (bằng tiếng Việt lẫn Anh) suốt được cơ mà! Hàng
không Việt Nam ơi! Cứ cử người ra đứng bám cái hành lang này một ngày thì mới
biết thương dân. Thương dân thì sẽ thấy được cái khối người bám ngoài
hành lang kia mặt mày xám ngoét, gần như không có ai cười, vì nắng, vì nóng, vì
lo. Có thương dân thì mới biết dân mình trình độ mới tới đâu và nhận ra những
điểm thiếu tính (thương) người trong cách phục vụ của ta, mới không để họ ở một
nơi hiện đại, bay bổng nhất lại như một bầy, một lũ nhốn nháo và thiếu thông
tin như thế.

2.

Thỉnh
thoảng, chúng ta được xem những clip quảng cáo cho ngành hàng không: một cánh
diều thơ mộng, một cành đào, một tiếp viên hiền hòa cười nhẫn nại, một đường
băng, và một cánh bay…

Sự
đẹp đẽ như thế chắc chỉ có ở… trên trời, và có lẽ chúng ta chỉ là “Thượng đế”
khi đã “thắt dây an toàn, dựng lưng ghế thẳng đứng và cài bàn ăn phía trước”?
Còn khi ở trên mặt đất, dù ngay trong lãnh thổ của Hàng không, thì chúng ta vẫn
chỉ là “dân”? Tôi nhớ, cũng ở sân bay Tân Sơn Nhất, khách bay nước ngoài đã vô
cùng bực bội trước băng chuyền lấy hành lý ở ga quốc ngoại: chỉ có một băng
chuyền, thế là nhân viên hàng không bèn dỡ hành lý xuống, chất đầy trên nền, để
sau mười mấy tiếng bay, hành khách giờ lại phải hì hục vào kiếm tìm, khuân
khuân, vác vác. Hay như Nội Bài mới là đẹp thế, lớn thế, mà từ máy bay ra, hành
khách lại phải đi một con đường dài đằng đẵng, với bao nhiêu là túi xách lỉnh
kỉnh (theo thói của chúng ta)…

Ôi!
Những sự vất vả lúc còn dưới mặt đất… Thật là trái ngược với lúc ở trong thân
tàu bay, cơm được bưng và nước được rót, chẳng cần động đến tí chân tay!