trang chủ talaCu ▼ 2005 – 2008 2009 – 2010 Ý kiến ngắn spectrum sách mới tòa soạn hỗ trợ talawas
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đinh Bá Anh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Minh Ngọc
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Lưu Linh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Diễm Chi (2822)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Nguyễn Đăng Thường
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đào Nguyên (3097)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Hoàng Ngọc Hiến
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Thơ và Thơ Trẻ
2.11.2008
Hoàng Hưng
Giáo dục
2.11.2008
Nam Đan
Lịch sử
2.11.2008
Jorn Rusen
talawas chủ nhật
2.11.2008
Walter Skrobanek
Tủ sách talawas
1.11.2008
Nguyễn Mộng Giác
Tôn giáo
1.11.2008
Walter Russel Mead
26.5.2005
Thế Dũng
Dù không có bổn phận cũng phải xấu hổ thay…
 

1.

Bài „Các nhà văn Ðông Ðức [cũ] hiện sống và viết ra sao?“ (báo Văn nghệ Công an số ra ngày 8.8.2004) của Trần Đương là kết quả của những ghi chép tản mạn sau vài chuyến thăm viếng một số nhà văn của CHDC Ðức (cũ) của tác giả Trần Đương trong dịp anh là khách mời tới Berlin để dự Hội thảo „Văn học Ðức sau năm 1989“. Trần Ðương đã đặt tên bài viết của mình như là đặt ra một câu hỏi: Các nhà văn Ðông Ðức (cũ) hiện sống và viết ra sao? Anh muốn làm người trả lời. Nhưng tiếc thay sự trả lời của anh rất tùy tiện và nhiều sai lạc.

2.

Toàn bộ sự trả lời của Trần Đương nhằm khẳng định một điều: kể từ sau khi nước Ðức thống nhất, các nhà văn Ðông Ðức (cũ) sống rất khó khăn, nhuận bút rất thấp, phải giã từ chế độ bao cấp, không được nhà nước đầu tư và trong đội ngũ của họ đã có sự phân hóa rất lớn. Theo mạch văn tự sự của bài báo thì Trần Ðương chủ yếu dựa vào lời kể của một vài người đã từng là biên tập viên của tờ Nước Ðức mới (Neues Deutschland, cơ quan ngôn luận của Đảng Xã hội Chủ nghĩa Thống nhất Đức, tức Đảng Cộng sản Đông Đức trước kia), của nhà văn Eberhard Panitz và một vài trao đổi với nữ thi sĩ Eva Strittmatter để lấy tư liệu, cho nên sự trả lời của anh có vẻ rất xác thực, khách quan. Nhưng tôi vô cùng kinh ngạc khi thấy Trần Ðương kết thúc bài viết của mình bằng đoạn văn sau:

Sự phân hóa này còn thể hiện ở việc không còn tồn tại tổ chức Hội Nhà văn miền Ðông. Khá nhiều nhà văn muốn gia nhập Hội Nhà văn Cộng hòa liên bang Ðức (cũ), song có 23 nhà văn ưu tú nhất của Hội Nhà văn CHDC Ðức trước đây không được gia nhập, trong đó có ban lãnh đạo như Kant, Hermlin, Panitz, Neutsch. Bị phản đối, một số cũng được vào, song ngược lại, một số người cũ lại xin ra như G. Grass, nhà văn được giải Nobel văn chương năm 2000. Họ cho rằng, việc vào Hội là vô nghĩa, là không có tác dụng gì, mà lại phải nộp Hội phí mỗi tháng 5 euro.

Quả thật, hoạt động của Hội Nhà văn toàn quốc hiện đang rất lỏng lẻo. Nó đang hình thành những nhóm văn sĩ ở các bang, các tỉnh, thành phố, đại loại như những câu lạc bộ cho các cây bút ý hợp tâm đầu.

Tôi kinh ngạc vì:

a. Từ khi nước Ðức thống nhất vào tháng 10 năm 1990 cho mãi đến năm 1998, tại CHLB Ðức vẫn tồn tại song song hai trung tâm: Văn bút Ðông Ðức và Văn bút Tây Ðức. Năm 1998, hai trung tâm nói trên đã tiến hành đại hội thống nhất để từ đó (1998) tại Ðức, chỉ còn tồn tại một Trung tâm Văn bút Cộng hòa Liên Bang Ðức, như là một thành viên của Văn bút Quốc tế. Có thể nói quá trình từ hai còn một (từ 1990 đến 1998) và sự không còn tồn tại Hội Nhà văn miền Ðông là một quá trình đối thoại, hoà giải, phân hóa để tiến tới thống nhất trong sinh hoạt nghề nghiệp của các nhà văn Ðông Ðức cũ nói riêng và các nhà văn Ðức nói chung. Như vậy, không thể nói: việc không còn tồn tại tổ chức Hội Nhà văn miền Ðông là thể hiện sự phân hóa.

b. Là hội viên chính thức của Hội Văn bút CHLB Ðức từ năm 2001, có nhiều tư liệu xác thực, tôi biết, từ nhiều năm nay, Günter Grass, Eva Strittmatter, Christa Wolf,… vẫn là hội viên của Trung tâm Văn bút CHLB Ðức, không hề có ai xin ra khỏi tổ chức này vì sợ tốn lệ phí 5 euro một tháng như anh Trần Ðương lo ngại.

c. Ngoài ra, tôi được biết một cách chắc chắn là: khi còn tiêu tiền DM thì lệ phí 1 năm của hội viên Văn bút CHLB Ðức là 280 DM. Kể từ năm 2002, lệ phí hàng năm mà các hội viên cần phải đóng là 140 euro. Những con số và sự kiện mà Trần Ðương nghe nói ở đâu đó chắc là một sự nhầm lẫn.

3.

Tháng 04 năm 2004 vừa qua, tạp chí văn chương của nữ phê bình gia S. Loeffler đã nêu ra câu hỏi Liệu có còn một nền văn chương CHDC Ðức? để phỏng vấn tám nhà văn gốc Ðông Ðức thuộc nhiều lứa tuổi, người già nhất sinh năm 1941, người trẻ nhất sinh năm 1974.

Thật là đáng tiếc, nếu anh Trần Ðương được tiếp xúc với nhiều loại tư liệu cập nhật kiểu như vậy có lẽ anh sẽ không dám tự mình trả lời tùy tiện và sai lạc cho câu hỏi rất quan trọng mà chính anh và bạn đọc trong nước đang muốn tường tận: Các nhà văn Ðông Ðức (cũ) đang sống và viết ra sao?

Chẳng thà không biết thì nói không biết, có khi lại được tiếng là biết.

Là kẻ đích thân hẹn hò sắp xếp trước với Eva Strittmatter (sau khi không liên lạc được với Christa Wolf vào dịp tháng 07 năm 2003), để thồ Trần Ðương bằng ô tô từ Berlin tới Schulzenhof gặp gỡ với nữ thi sĩ tại nhà riêng trong dịp anh ghé qua Berlin, tôi rất buồn khi đọc phải các thông tin tùy tiện và sai lạc của anh. Nếu như Eva Strittmatter, Günter Grass, Chrita Wolf mà đọc được những lời phán của Trần Ðương thì dù không có bổn phận phải xấu hổ thay cho anh tôi vẫn thấy đỏ mặt ngượng ngùng vì đã trót quen biết và tận tình với một ngòi bút thiếu lương thiện như thế.

© 2005 talawas

 
© talawas 2026