taz: Thưa ông Popochailo, chắc trong đợt bầu cử tay đôi tổ chức lại lần này Viktor Yushchenko sẽ thắng. Như vậy là cuộc Cách mạng mầu da cam đã thắng?

Vladimir Polokhalo: Không, cách mạng đã thất bại. Bởi lẽ mục đích của nó đâu phải là dọn đường cho những cải cách chỉ củng cố thêm địa vị của những kẻ mà nó đã chống lại. Nhưng sự thoả hiệp trong cải cách hiến pháp vừa qua lại chính là như vậy. Tất cả những kẻ mà nhân dân căm ghét, đặc biệt là giới lãnh đạo đầu sỏ, đều tiếp tục yên vị. Và tiếp tục nắm quyền.

Vậy đây là chiến thắng của giới lãnh đạo đầu sỏ?

Vâng, địa vị của giới này còn mạnh hơn là khác. Cho đến mùa thu vừa rồi còn có một người như tổng thống Kuchma để cân bằng giữa nhóm này và nhóm kia trong giới lãnh đạo đầu sỏ. Bây giờ thì chấm hết. Bây giờ thì giới đầu sỏ tha hồ tự thương lượng trong nội bộ. Với sự thoả hiệp vừa nêu trên, họ lại thâu tóm toàn bộ diễn tiến chính trị. Nói cách khác: Họ đã dùng cuộc cách mạng này vào việc phân bố và xếp đặt lại lực lượng.

Yushchenko không có cách nào chống lại hay sao?

Ông ấy chỉ có cách mở đường cho một cuộc cách mạng ngay trong giới lãnh đạo, nhưng không thể, vì thời gian từ nay đến lúc luật cải cách hiến pháp bắt đầu có hiệu lực quá ngắn. Nói chung, chương trình mà ông ấy đưa ra là nhắm vào khoảng thời gian 5 năm, và muốn thực hiện thì ông ấy phải được những quyền hạn mà chẳng bao lâu nữa cũng hết. Vì vậy, tất cả chỉ là một sự lừa gạt khổng lồ đối với cử tri.

Vì sao Yushchenko lại đồng ý thoả hiệp như vậy?

Vấn đề thiết yếu nhất là phân chia quyền lực và tài sản. Trong đảng của Yushchenko cũng có nhiều thành phần gắn bó khăng khít với hệ thống của Kuchma.

Cải cách hiến pháp lần này, tức việc trao cho Quốc hội nhiều quyền lực hơn và rút bớt quyền hạn của Tổng thống, có tầm quan trọng đến đâu?

Ukraine đã theo một chế độ bán chuyên quyền của giới lãnh đạo đầu sỏ và tạm thời cũng sẽ tiếp tục theo chế độ ấy. Nhưng có một điều có thể xác định là: Từ mùa thu sang năm, Ukraine sẽ có hai tổng thống – Yushchenko và Chủ tịch Quốc hội Vladimir Litvin. Có nghĩa là cuộc bầu cử tổng thống sắp tới mất đi tầm quan trọng và chỉ là bước đệm cho giai đoạn tiếp theo, đó là cuộc bầu cử quốc hội năm 2006. Ngay bây giờ, giới chính trị và giới kinh doanh đã chú mục vào sự kiện năm 2006 rồi.

Thế thì Yushchenko có những khả năng hành động gì?

Ông ấy có thể tìm cách xét lại sự thoả hiệp nêu trên, nhưng phải có 300 phiếu thuận trong Quốc hội, là số phiếu mà ông ấy không thể có. Vậy ông ấy chỉ có cách đưa đảng mình lên thành một đảng mạnh để có nhiều đại biểu quốc hội hơn và có thể ảnh hưởng đến việc thành lập nội các hơn.

Và cuộc xuống đường của nhân dân Ukraine cuối cùng sẽ đem lại điều gì?

Dù cách mạng không thành công, nhưng qua đó ý thức và lòng tự tin của người dân đã thay đổi sâu sắc tới mức Ukraine không thể quay về với cung cách như trước nữa. Người dân trong xã hội này sẽ không chịu để mình bị lừa gạt trắng trợn và thô bạo nữa. Đó cũng là một đảm bảo rằng cuộc bầu cử lần này sẽ diễn ra trung thực hơn.

© 2004 talawas