Nguyễn Tôn Hiệt – Những câu hỏi về cái “uẩn khúc” của Ngô Tự Lập trong vụ Guillemin
21/07/2010 | 7:00 sáng | 38 Comments
Category: Văn học - Nghệ thuật
Thẻ: Tranh luận Nguyễn Tôn Hiệt - Ngô Tự Lập
Trong bài “Một sai sót cần đính chính, một lời cám ơn và vài vấn đề khác với Nguyễn Tôn Hiệt”, Ngô Tự Lập đã mở đầu bằng câu:
Bài viết mới nhất của Nguyễn Tôn Hiệt, nhan đề “Ngô Tự Lập không chỉ ‘kín đáo’ đạo văn của Brent Hayes Edwards, mà còn công khai đoạt văn của Alain Guillemin!” sẽ rất công bằng và chính xác, nếu không có một uẩn khúc.
Anh đã thấy được rằng những lời phê phán của tôi là rất công bằng và chính xác. Thành thật cảm ơn anh. Tuy nhiên, câu “nếu không có một uẩn khúc” và một số ý tưởng khác của anh khiến tôi phải viết bài này; và để cho mọi vấn đề được thực sự sáng tỏ, tôi sẽ nêu lên một loạt những câu hỏi và những nhận định mà tôi hoàn toàn đặt cơ sở trên lý luận.
Tôi xin nói ngay rằng khi anh viết thêm “nếu không có một uẩn khúc”, thì tôi thấy rất lạ, vì cái “uẩn khúc” đó là cái gì chỉ riêng một mình anh biết, và hoàn toàn không dính dáng gì đến công việc của tôi như một người đọc và nhận định/phê phán về một văn bản. Phần “nếu không có một uẩn khúc” ấy hoàn toàn không phải là một điều kiện trong tương quan logic “nếu… thì…” cho sự rất công bằng và chính xác.
Anh nghĩ xem câu này nghe thế nào: “Nếu không có một uẩn khúc (nào đó xảy ra cho riêng anh, chỉ một mình anh biết), thì bài nhận định/phê phán của tôi về văn bản của anh sẽ rất công bằng và chính xác”, hay nói cách khác “Nếu có một uẩn khúc (nào đó xảy ra cho riêng anh, chỉ một mình anh biết), thì bài nhận định/phê phán của tôi về văn bản của anh trở nên không công bằng và không chính xác.”
Thật là một lối lý luận lạ lùng, vì nếu thế thì bất cứ ai khi đọc một văn bản của một người khác cũng đều không thể đưa ra một nhận định hay một lời phê phán nào cả, mà phải chờ đợi (không biết bao nhiêu năm) cho đến khi có những “uẩn khúc” nào đó được tác giả của văn bản đích thân tiết lộ, kẻo không thì mọi nhận định hay phê phán đều không công bằng và không chính xác!
Nhưng cái “uẩn khúc” của anh là gì vậy? Theo như anh giải thích, cái “uẩn khúc” ấy là báo Tiền Phong đã tự ý thêm vào bài viết của anh đoạn văn “Nguyễn Ái Quốc được coi là một trong những nhà văn Pháp ngữ Việt Nam không những sớm nhất mà còn thành công nhất” – Đó là đánh giá của giáo sư Alain Guillemin, chuyên gia hàng đầu của Pháp về Văn học Pháp ngữ Việt Nam”.
Xét trên bình diện lý luận, cái “uẩn khúc” này có thể làm sinh ra các vấn đề như sau:
1. Người ta hoàn toàn có quyền nghi ngờ rằng cái “uẩn khúc” này không có thật — cho đến khi nào đích thân báo Tiền Phong công khai thừa nhận rằng điều ấy quả thực đã xảy ra và họ công khai xin lỗi Ngô Tự Lập.
2. Người ta hoàn toàn có quyền nghi ngờ rằng anh Ngô Tự Lập không phải là tác giả của câu “Nguyễn Ái Quốc được coi là một trong những nhà văn Pháp ngữ Việt Nam không những sớm nhất mà còn thành công nhất”, mà tác giả chính là Alain Guillemin — cho đến khi nào đích thân Alain Guillemin công khai khẳng định trên một tạp chí có uy tín rằng ông ta không phải là tác giả của câu đó, mà tác giả chính là Ngô Tự Lập.
3. Ngô Tự Lập đã trình bày một cái “uẩn khúc” chỉ riêng một mình anh biết và hoàn toàn không có một bằng chứng cụ thể, trực tiếp và khả tín nào để chứng minh sự hiện hữu của cái “uẩn khúc” đó.
Đối với cái “uẩn khúc” đó anh đã xử trí như thế nào? Anh viết:
“Tôi phát hiện ra sự nhầm lẫn này hơi muộn, vì khi đó tôi đang bận làm luận án ở Hoa Kỳ, mà Tiền phong lại không phải tờ báo mạng tôi đọc hàng ngày. Khi mới phát hiện ra, tôi cảm thấy khá bức xúc. Bởi vì gán cho GS. Guillemin những điều ông không nói, dù do vô ý, là điều bất nhã, thậm chí xúc phạm. Nhưng vì sự việc xảy ra đã khá lâu, và với kinh nghiệm làm việc với báo chí Việt Nam, tôi biết rằng đòi họ sửa chữa những lỗi như vậy trong những số báo cũ là rất khó. Tôi đành chỉ than thở với bè bạn.”
Lời giải thích này cũng có thể làm sinh ra một loạt những thắc mắc như sau:
1. Anh gửi bài cho báo Tiền Phong mà anh lại không đọc trang internet của báo ấy? Cho đến khi “hơi muộn” thì anh mới giở ra đọc ư?
2. “Hơi muộn” là bao lâu?
3. Nếu thời gian ấy đang đang bận làm luận án ở Hoa Kỳ đến độ không có thì giờ để đọc chính bài viết anh đã gửi đăng, thì làm sao anh có thì giờ để viết chính bài viết ấy?
4. Khi phát hiện điều ấy, anh cảm thấy “khá bức xúc” vì đó là “điều bất nhã, thậm chí xúc phạm” đến GS. Guillemin, nhưng anh lại không hề thử liên lạc với tờ báo để yêu cầu họ điều chỉnh?
5. Có phải quả thật sự việc xảy ra đã “khá lâu” nên nó “hơi muộn” để anh có thể yêu cầu điều chỉnh?
6. Nếu thế, đáng lẽ, “theo kinh nghiệm”, anh biết rằng “đòi họ sửa chữa những lỗi trong những số báo cũ là rất khó”, thì ngay sau khi gửi bài, anh đã phải đón xem để (trong trường hợp có điểm gì bị lệch lạc thì anh) có thể yêu cầu họ sửa chữa trong thời gian sớm nhất. Chứ sao anh lại để cho “khá lâu” sau đó rồi mới giở ra xem và phát hiện thì đã “hơi muộn”?
7. Để bảo vệ danh dự của GS. Guillemin, nếu anh biết anh không thể yêu cầu báo Tiền Phong sửa chữa, thì sao ngay lúc đó anh không gửi đăng một bản chính xác trên một hay nhiều tờ báo khác ở Việt Nam và/hay ở hải ngoại? Hay ít nhất anh cũng có thể gửi đăng một mẩu tin đính chính về sự cố ấy chứ?
8. Suốt từ đó đến nay, hơn 5 năm qua, anh đã viết và gửi đăng nhiều bài khác, thì tại sao anh không cố gắng thêm một chi tiết đính chính về cái “uẩn khúc” đó trong những bài ấy?
9. Đặc biệt, 5 năm sau, tức là vào tháng 05/2010, khi anh viết và gửi đăng bài “Cha đẻ của văn học viễn tưởng Việt Nam” trên báo Công An Nhân Dân, trong đó anh đã chép lại nguyên văn câu ấy, nhưng anh không hề chú thích thêm một lời nào về cái “uẩn khúc” đã xảy ra 5 năm trước. Đáng lẽ đó chính là cơ hội tốt nhất để anh có thể giải thoát mình khỏi cái cảm giác “khá bức xúc” bằng cách đính chính lại cái “điều bất nhã, thậm chí xúc phạm” đến GS. Guillemin, thế thì tại sao anh lại không hề nhắc đến GS. Guillemin dù chỉ một lời?
10. Nói thật với anh Ngô Tự Lập, ngay từ lần đầu đọc bài “Nguyễn Ái Quốc và văn học Pháp ngữ” của anh trên báo Tiền Phong, tôi đã lấy làm thắc mắc về điều kỳ quái này, nhưng trong cuộc tranh luận trên Tiền Vệ tôi vẫn mang sự thắc mắc ấy mà không nói thẳng ra. Tôi chờ xem thử anh sẽ giải thích như thế nào khi tôi nhắc đến câu văn ấy. Ngày 01/06/2010, trong bài “‘Cha đẻ của văn học viễn tưởng Việt Nam’… Ôi, chuyện còn dài…” (để đáp lại bài “Trả lời Nguyễn Tôn Hiệt” của anh), tôi đã viết ở đoạn số 3 như sau:
Ở đầu bài “Cha đẻ của văn học viễn tưởng Việt Nam”, ông nghè Lập viết: “Trong bài ‘Nguyễn Ái Quốc và văn học Pháp ngữ’, tôi viết rằng Hồ Chí Minh không chỉ là một trong những nhà văn Pháp ngữ Việt Nam sớm nhất và thành công nhất, mà còn là cha đẻ của thể loại văn học viễn tưởng hiện đại Việt Nam…”
– Theo link của ông nghè, tại hạ đọc được bài “Nguyễn Ái Quốc và văn học Pháp ngữ”
Đó là một cơ hội tốt để anh minh giải về cái “uẩn khúc” của anh, nhưng không biết vì sao anh vẫn không nắm lấy?
11. Đến ngày 15/07/2010, trong bài “Đạo văn: Lý thuyết và thực hành của Ngô Tự Lập”, tôi cũng đã lặp lại:
Trong bài “Cha đẻ của văn học viễn tưởng Việt Nam”, ngay ở câu nhập đề, Ngô Tự Lập viết:
Trong bài “Nguyễn Ái Quốc và văn học Pháp ngữ”, tôi viết rằng Hồ Chí Minh không chỉ là một trong những nhà văn Pháp ngữ Việt Nam sớm nhất và thành công nhất, mà còn là cha đẻ của thể loại văn học viễn tưởng hiện đại Việt Nam.
Tìm trên internet, tôi thấy bài “Nguyễn Ái Quốc và văn học Pháp ngữ” được đăng trên Tiền Phong Online ngày 14/05/2005 và đã được rất nhiều websites khác đăng lại.
Đó cũng là một cơ hội nữa để anh minh giải, nhưng vì sao anh vẫn không chịu thực hiện?
12. Đến ngày 16/07/2010, trong bài “Ngô Tự Lập không thể tự bào chữa về việc đạo văn”, một lần nữa tôi cũng nhắc lại đoạn văn đó, nhưng vì sao anh vẫn không hề nhân đó mà minh giải về cái “uẩn khúc” của anh?
13. Đến ngày 18/07/2010, cuối cùng, khi tôi tung ra bài “Ngô Tự Lập không chỉ ‘kín đáo’ đạo văn của Brent Hayes Edwards, mà còn công khai đoạt văn của Alain Guillemin!”, tức là khi tôi nói thẳng thừng về vụ này, thì lần đầu tiên anh mới chịu trình bày cái “uẩn khúc” của anh. Sao anh lại đợi đến lúc ấy mới trình bày, nếu quả thực suốt hơn 5 năm qua anh vẫn cảm thấy “khá bức xúc” về cái “điều bất nhã, thậm chí xúc phạm” đến GS. Guillemin trong bài báo “Nguyễn Ái Quốc và văn học Pháp ngữ” đăng ngày 14/05/2005 trên báo Tiền Phong?
14. Cho đến cách đây chừng nửa năm, anh mới biết có “một nhà nghiên cứu ở Sài Gòn trích dẫn câu mào đầu nói trên”, và anh “đã nhắn chị đính chính lại”. Bởi đó là một câu của một giáo sư người Pháp ca tụng Hồ Chí Minh, cho nên trong 5 năm qua có thể hàng nghìn học sinh, sinh viên, thầy giáo ở Việt Nam đã trích câu ấy để sử dụng trong việc giảng dạy và viết bài về “văn chương của Bác”. Như thế, với tư cách một học giả, một nhà nghiên cứu văn học, một nhà giáo dục, anh có thấy đó là một điều vô cùng tai hại cho sự thật và đạo đức hay không?
15. Vì sao cho đến gần đây anh vẫn chỉ “cố gắng thông báo” với Tiền Phong bằng cách gửi thư cho họ qua mục “Ý kiến bạn đọc”? Vì sao anh, với tư cách tác giả, không gửi email trực tiếp đến họ qua địa chỉ hotline@baotienphong.com.vn hay gọi điện thoại số (84 4) 39434341, fax số (84 4) 39430693, hay đích thân lái xe đến toà báo của họ ở 15 Hồ Xuân Hương, Hà Nội, gặp ông Tổng biên tập Đoàn Công Huynh để yêu cầu ông ta thực hiện ngay việc đính chính?
16. Cho đến bây giờ, trong bài “Một sai sót cần đính chính, một lời cám ơn và vài vấn đề khác với Nguyễn Tôn Hiệt”, đăng trên diễn đàn talawas này, anh mới đưa vào một câu “chính thức đề nghị Tiền phong đính chính lại đoạn mào đầu của bài viết”. Nếu anh “chính thức đề nghị” họ, thì anh phải đích thân liên lạc trực tiếp với họ (theo cách ở đoạn số 15 trên đây), chứ anh nhét một lời đề nghị như thế giữa một bài trao đổi với tôi, thì làm thế nào mà gọi là “chính thức”? Liệu họ có đọc Talawas hay không? Liệu họ có đọc đúng cái bài ấy không? Nếu may mắn họ đọc đúng bài ấy, thì họ là ai trong toà báo Tiền Phong, có chức vụ gì, có cảm tưởng gì để phải xăn tay thực hiện cái “đề nghị chính thức” của anh?
17. Nếu rốt cuộc họ vẫn không bao giờ công khai đính chính và sửa đổi cái văn bản đã in trên báo Tiền Phong, thì anh sẽ làm thế nào để thuyết phục độc giả rằng cái “uẩn khúc” của anh là có thật?
18. Và nếu rốt cuộc chính giáo sư Alain Guillemin vẫn không đích thân công khai khẳng định trên một tạp chí có uy tín rằng ông ta không phải là tác giả của câu đó, mà tác giả chính là anh Ngô Tự Lập, thì sẽ làm thế nào để thuyết phục độc giả rằng cái “uẩn khúc” của anh là có thật?
19. Liệu cho đến khi anh có thể thực sự minh giải vấn đề, thì đã có bao nhiêu học sinh, sinh viên, thầy giáo ở Việt Nam đã trích câu ấy để sử dụng trong việc giảng dạy và viết bài? Anh có bao giờ thử tưởng tượng không?
20. Với lương tâm của một học giả, một nhà nghiên cứu văn học, một nhà giáo dục, anh cảm thấy thế nào về cái trách nhiệm của anh trong vấn đề này? Và anh sẽ làm gì để sửa lại những sai lầm đã vô tình diễn ra trong suốt hơn 5 năm qua và có thể sẽ còn lâu hơn thế nữa?
*
Trên đây là một loạt những câu hỏi và những nhận định mà tôi muốn nêu lên và mong anh suy nghĩ kỹ và giải đáp. Đây chỉ là những điều liên quan đến bài viết “Nguyễn Ái Quốc và văn học Pháp ngữ” của anh trên báo Tiền Phong. Còn những vấn đề liên quan đến bài “Cha đẻ của văn học viễn tưởng Việt Nam” trên báo Công An Nhân Dân thì tôi đã nói khá đủ trong nhưng bài trước nên tôi không cần phải nói thêm.
Vì sao tôi đã phải bỏ ra rất nhiều thì giờ để viết những bài phê phán anh Ngô Tự Lập? Để trả lời câu hỏi này, tôi xin trích lại một đoạn văn ở cuối bài “Góp ý với ông Nguyễn Văn Dân về ‘huyễn tưởng’, ‘viễn tưởng’, và vài điều khác”:
Thưa ông Nguyễn Văn Dân, tôi không hề “khắt khe” để làm gì cả. Nếu Ngô Tự Lập là một nhà báo vớ vẩn thì tôi đâu có mất thì giờ để phê phán. Ngô Tự Lập cũng không phải là một người chỉ được đào tạo ở Việt Nam. Anh ta đã từng được đào tạo trong những trường đại học lớn ở Pháp và Mỹ. Nếu Ngô Tự Lập không sành sõi các nguyên tắc chính quy để viết essay, thì anh ta đã không thể tốt nghiệp từ những trường đại học ấy. Đáng lẽ anh ta phải làm gương cho học giới ở Việt Nam, chứ sao lại vi phạm những lỗi lầm giống như họ!
___________________
Viết thêm về một chuyện bên lề:
Chuyện này đáng lẽ không nên đem vào tranh luận, nhưng vì anh Ngô Tự Lập đã đem vào nên tôi thấy cũng nên viết mấy lời, kẻo có người (như một ông bạn thân của anh) lại “hiểu lầm”!
Ngô Tự Lập viết: “Đọc những bài của Nguyễn Tôn Hiệt, mà bây giờ tôi được biết chính là Hoàng Ngọc-Tuấn…”
Anh khám phá điều ấy thì cũng muộn gần bằng tái khám phá châu Mỹ! Tháng 12 năm 2004, sau khi viết bài thơ “Đứa con của cơn hảo mộng”, Tôi đã lấy bút danh Nguyễn Tôn Hiệt, vì lúc ấy tôi tự thấy quan niệm và bút pháp thơ của tôi bắt đầu có sự thay đổi. Trước kia, Hoàng Ngọc-Tuấn không làm thơ như thế, vậy hãy khai sinh một cây bút thơ mới. Tại sao Nguyễn Tôn Hiệt? Vì tôi muốn tìm cách đảo ngược cái tên của tôi theo một cách nào đó. Nguyễn Tôn Hiệt (NTH) tức là Ngoc-Tuan Hoang (NTH). Đơn giản là thế.
Việc sử dụng bút danh khác cho thơ của tôi xảy ra trong thời gian tôi say mê Fernando Pessoa (1888-1935). Nhà thơ Bồ-đào-nha này có 72 bút danh khác nhau cho 72 khuôn mặt văn học khác nhau của mình. Mỗi bút danh đều được Pessoa viết cho một tiểu sử khác nhau, với những chi tiết hoàn toàn khác nhau về tính tình, tư tưởng, bút pháp… Nổi tiếng nhất là các bút danh Alberto Caeiro, Ricardo Reis, Álvaro de Campos, Bernardo Soares, C. Pacheco, vân vân. Sau khi Pessoa qua đời, người ta mới dần dần khám phá ra rằng 72 nhà thơ ấy chỉ là một người!
Ấy thế mà tôi lại không giấu nổi mình như Pessoa. Ngay sau khi viết được một số bài thơ theo bút pháp mới, rồi tung ra cái “Tuyên ngôn về THƠ THỰC HIỆN” vào tháng 5 năm 2005, tôi đã gửi nó đi “tiếp thị” với các bạn văn của tôi ở Úc, ở Mỹ, và các bạn văn “ngoài luồng” ở Sài Gòn, Hà Nội, Hải Phòng, Nha Trang… Sau đó, tôi mở một trang Yahoo 360 cho Nguyễn Tôn Hiệt, trong đó tôi đăng thơ và những bài viết châm biếm, phê phán chính trị, rồi tôi nối kết với nhiều bạn cũ và mới, và tôi cho những người đáng tin cậy biết Nguyễn Tôn Hiệt tức là Hoàng Ngọc-Tuấn. Sau khi Yahoo 360 sập tiệm, tôi mở trang Facebook và trên đó tôi cũng trao đổi với các bạn bè cũ mới như Hoàng Ngọc-Tuấn, và như Nguyễn Tôn Hiệt. Gần đây nhất, tôi tình cờ gặp cô bé Joyce Anne Nguyen trên Facebook và tôi đã cho cô bé biết rằng: “Bác cũng là Nguyễn Tôn Hiệt!” Chẳng có gì để giấu! Tôi đã từng bị cấm nhập cảnh Việt Nam một lần, và bị thu hồi visa Việt Nam một lần (việc này tất cả các bạn văn thân thiết của tôi ở Úc và Sài Gòn đều biết), và tôi không muốn về Việt Nam nữa, cho đến khi nào quê hương tôi thực sự trở thành một quốc gia tự do và dân chủ.
Trong gần 6 năm qua, những bài thơ và văn của Nguyễn Tôn Hiệt đã lan đi khắp nơi, và hầu như rất nhiều dân văn nghệ ở Việt Nam, đặc biệt ở Sài Gòn, đều biết Nguyễn Tôn Hiệt là ai, (chẳng hạn, có thể thấy trong một cảm tưởng của nhà thơ Trần Tiến Dũng). Trước đây, giá như tôi có dịp trao đổi thường xuyên với anh Ngô Tự Lập thì chắc chắn là tôi đã cho anh biết rồi, chứ đâu phải đợi đến bây giờ anh mới “được biết” (do một bạn văn nào đó ở Hà Nội nói lại?).
Nguyễn Tôn Hiệt thường viết văn xuôi theo lối hài hước, châm biếm. Và từ đầu cuộc tranh luận này, tôi đã dùng kiểu ngôn ngữ đó để đối đáp với Ngô Tự Lập. Nhưng dần dần, cuộc tranh luận trở nên căng thẳng hơn, và tôi không thể dùng lối văn đùa cợt được nữa. Vì thế, Nguyễn Tôn Hiệt đành phải tiếp tục cuộc tranh luận bằng giọng văn Hoàng Ngọc-Tuấn vậy.
20/07/2010
© 2010 Nguyễn Tôn Hiệt
© 2010 talawas
Bình luận
38 Comments (bài “Nguyễn Tôn Hiệt – Những câu hỏi về cái “uẩn khúc” của Ngô Tự Lập trong vụ Guillemin”)
« Trang trước 1 2 3
Ông/ bà Diệu Tân viết :” chứ (NTL) chưa chứng minh được có một dòng văn học viễn tưởng Việt Nam hiện đại đã được hình thành sau tác động của ông Hồ, để anh có thể khái quát hóa lên như đã làm trong tựa đề bài viết “.
Cám ơn câu viết trên, bao quát vài điều tôi nghĩ từ đầu, nhưng vì cho là không liên quan đến vụ “đạo văn” nên không nêu.
Nhân vì các bài của ông Ngô Tự Lập được nhắc lại nhiều lần ở đây cũng nên xét tới giá trị thông tin, và học thuật của nó.
Giá trị thông tin trong bài viết về “Con người biết mùi hun khói” (CNBMHK) là có, như giới thiệu tác phẩm, và những nhận định của một số học giả ngoại quốc khi họ khám phá ra truyện ngắn này. Kể cả nhận định riêng của Ngô Tự Lập về tác phẩm dù lời văn, ý tưởng ông có trùng lặp hay tương tự với các tác giả khác hay không. Nhưng còn về mặt học thuật, ông Ngô Tự Lập đóng góp được gì mới ở đây ?
1/ Về cái “ dòng văn học viễn tưởng Việt Nam hiện đại ” do ông NTL nêu lên, theo như trên thì ông/bà Diệu Tân cho chưa chứng minh là có thật. Vậy mà ông dùng các từ ngữ có tính xưng tụng như “ tác giả của nó có lẽ là cha đẻ của thể loại này (ở VN)”.
2/ Về ảnh hưởng của truyện CNBMHK đối với văn học VN hiện đại (nói chung), ông Ngô Tự Lập cũng không chứng minh được thế nào, hay cho thấy thực sự là có hay không. Trong phản hồi trước, tôi đặt vấn đề CNBMHK có nên xếp hay không vào văn học VN, hay nhận là “CỦA VIỆT NAM” như NTL viết và nhấn mạnh không .
3/ Về nhận định của NTL “ Nguyễn Ái Quốc đã tiên đoán rất chính xác sự sụp đổ của hệ thống thuộc địa cuối thập kỷ 1940 “, thì cho là NAQ đã tiên đoán không sai về “sự sụp đổ của (hệ thống) thuộc địa ” . Nhưng tiên đoán này còn rất xa với “chính xác” khi bài viết mô tả vào năm 1998 “Cộng Hòa Liên Hiệp Phi” có “ quảng trường Xô viết ” và “ Từng đoàn học sinh, giương cờ đi đầu, vừa diễu qua các phố vừa hát Quốc tế ca “. Đây là sự kiện trọng đại, được mô tả chi tiết và nói tới nhiều, tất nhiên phải lớn hơn hay bằng chuyện “Liên hiệp Phi” được độc lập (không nói theo NTL là cả “hệ thống thuộc địa” sụp đổ). Vậy mà NTL như quên không nhắc tới yếu tố “Xô viết, quốc tế ca” khi ca ngợi tính cách “viễn tưởng” của tác phẩm, hay ông như không đọc thấy. Dù sao, viết như thế không còn trong phạm vi học thuật chân xác mà buớc qua lĩnh vực tuyên truyền mờ ảo.
Qua tranh biện dài dòng, tôi cảm thấy dường như ông Nguyễn Tôn Hiệt muốn nói tính học thuật đật ra khi bàn về CNBMHK (chỉ) thấy ở các học giả khác, là những người nước ngoài. Và điều này có lẽ nay được nhiều người nhìn nhận.
Nhân đây, các nhà nghiên cứu văn học như HNT, NTL dịch “futuristic fiction”, hay “futuristic speculative fiction” là “truyện viễn tưởng” (hai ông đều không chấp nhận từ “huyễn tưởng”). Nhưng sao không dịch là ” truyện dự tưởng”, hay gì khác hay hơn, khi “dự” với nghĩa sớm, hay trước về thời gian (theo từ điển Thiều Chửu) rõ nghĩa hơn “viễn” có nghĩa xa, về không gian.
Lê Thượng đặt câu hỏi: “Có gì giống và khác nhau giữa: Trần Dân Tiên (ẩn danh) để viết về mình Hồ Chí Minh và Nguyễn Hưng Quốc khen thơ (Hoàng Ngọc-Tuấn ẩn danh) Nguyễn Tôn Hiệt?” http://www.talawas.org/?p=22512#comment-15451
Trần Dân Tiên (ẩn danh), T. Lan (ẩn danh) và Hồ Chí Minh chỉ là một người. TDT và T.Lan ca tụng HCM như thần thánh để lừa đảo nhân dân, củng cố quyền lực và địa vị cá nhân.
Nguyễn Hưng Quốc và Hoàng Ngọc Tuấn là hai người khác nhau ai cũng biết. NHQ chỉ giới thiệu bài thơ của Nguyễn Tôn Hiệt (văn giới trong ngoài nhiều người đã biết đó là một bút danh của HNT) trên blog VOA nhân chiến dịch phản đối vụ án Lê Công Định và Nguyễn Tiến Trung. “Về phương diện nghệ thuật, đây cũng là một bài thơ hay”. Nói vậy chưa phải là khen. “Cũng là một bài thơ hay” nghĩa là bài thơ không hay gì cho lắm, “cũng hay” thôi, được thôi. Thông thường, một nhà thơ nghe ai nói thơ mình “cũng hay” thì chắc là không vui sướng gì. Cá nhân NHQ không có lợi gì. NTH cũng không có lợi gì trong việc này.
Những lời bình luận của anh Nguyễn Tâm Bảo, anh Trịnh Hữu Tuệ và anh Trương dành cho các bài viết của anh Ngô Tự Lập, có thể khái quát gồm 2 ý chính là
1 – Bài viết của anh Ngô Tự Lập là không phải là bài viết có độ chính xác học thuật. Tôi đồng ý với ý kiến này.
Bằng chứng là, ở bài “Cha đẻ…”, trong nội dung bài viết anh Lập đã sử dụng các đánh giá của Brent Hayes Edwards về một số đặc điểm của truyện ngắn HCM, chứ chưa chứng minh được có một dòng văn học viễn tưởng Việt Nam hiện đại đã được hình thành sau tác động của ông Hồ, để anh có thể khái quát hóa lên như đã làm trong tựa đề bài viết. Tác giả đã sử dụng phương pháp tiếp cận và đưa ra kết luận quá vội vàng, thiếu căn cứ, tạo ra sự không nhất quán trong bài viết – tức không có sức thuyết phục về mặt học thuật. Mặt khác, bài viết còn mắc phải một số sai lầm căn bản như anh Nguyễn Tôn Hiệt đã phân tích để có thể khẳng định là đạo văn, trong đó yếu tố đạo văn rõ ràng nhất chính là hầu hết các ý tưởng trong bài viết đều là của người khác.
Vì thế, đúng như anh Trương nhận định, những bài viết của anh Lập không đủ chính xác, nên không xứng đáng là tác phẩm có tính chất học thuật. Vì thế, điều này cần được công bố rộng rãi để học giới không sử dụng và không nên trích dẫn lại, để tránh gây ra nhầm lẫn sai sót về sau.
2 – Danh dự của anh Lập cần được bảo vệ. Tôi cũng đồng ý với ý kiến này.
Nhưng tôi có một lưu ý nhỏ rằng, anh Nguyễn Tâm Bảo đã đưa ra định nghĩa khá thiếu sót về từ danh dự. Danh dự của một người học giả, trước hết nằm ở tinh thần trung thực và thái độ chịu trách nhiệm đầy đủ trước những tác phẩm mà mình đã công bố, sau đó mới kể đến danh dự cá nhân, được hiểu như là danh tiếng và uy tín của tác giả. Cái ý nghĩa đầu của danh dự là cái chính, còn cái sau chỉ là cái phụ mà thôi. Vì vậy, khi có sự xung đột giữa hai bộ phận của danh dự kể trên, thì cái đầu phải được ưu tiên bảo vệ. Tôi cho rằng, việc anh Nguyễn Tôn Hiệt bình luận các bài viết của anh Lập là đạo văn chính là bảo vệ sự trung thực trong tác phẩm của anh Lập như giá trị vốn có của nó. Còn danh dự cá nhân của anh Lập, nếu như anh làm sai mà chịu nhận lỗi, thì anh cũng không bị mất danh dự; thậm chí bản thân tôi, cũng như những người khác, sẽ cảm thấy kính trọng anh Ngô Tự Lập bội phần vì sự dũng cảm ấy.
Bởi vì ông HCM là một tác giả tầm cỡ của nền văn học Việt Nam và có tiếng trên thế giới, hơn nữa tác phẩm của ông Hồ cũng được dạy trong nhà trường cho hàng triệu học sinh và sinh viên, vì thế những bài viết và nghiên cứu về ông Hồ và tác phẩm của ông càng phải đảm bảo tính chính xác. Các bình luận của anh Nguyễn Tôn Hiệt không những giúp chỉ ra các sai sót của riêng anh Lập để anh ấy sữa chữa, cũng là một đóng góp hữu ích cho những người học tập và nghiên cứu tác phẩm của ông Hồ về sau.
Thuyền to thì sóng phải lớn. Khi anh Ngô Tự Lập chọn ông Hồ, một tác gia, để nghiên cứu, thì cũng phải biết là mình sẽ phải chấp nhận sự chú ý và bình phẩm của rất nhiều nhà phê bình văn học, mà anh Nguyễn Tôn Hiệt mới chỉ là một trong số đó. Nếu đã có một lựa chọn lớn như vậy, thì anh Ngô Tự Lập, anh hãy tỏ ra là mình xứng đáng.
Có gì giống và khác nhau giữa:
Trần Dân Tiên (ẩn danh) để viết về mình Hồ Chí Minh
và
Nguyễn Hưng Quốc khen thơ (Hoàng Ngọc-Tuấn ẩn danh) Nguyễn Tôn Hiệt?
Hai bạn Nguyễn Tâm Bảo và Trương Thái Du đã nhiều lần lặp lại là hai bài viết của bạn Ngô Tự Lập là hai bài báo phổ thông nên không phạm tội đạo văn. Hai bạn hoàn toàn sai. Mời hai bạn xem: http://en.wikipedia.org/wiki/Plagiarism
In journalism, plagiarism is considered a breach of journalistic ethics, and reporters caught plagiarizing typically face disciplinary measures ranging from suspension to termination of employment.
… Since journalism’s main currency is public trust, a reporter’s failure to honestly acknowledge their sources undercuts a newspaper or television news show’s integrity and undermines its credibility. Journalists accused of plagiarism are often suspended from their reporting tasks while the charges are being investigated by the news organization.
Giáo sư lão thành John Merrill của trường báo chí lừng danh Missouri School of Journalism đã bị tờ báo Columbia Missourian cho thôi việc chỉ vì trong một bài báo do ông viết có vài chi tiết nhỏ bị xem là đạo văn. Bài báo này của giáo sư Merrill: http://www.columbiamissourian.com/stories/2007/11/03/new-department-shows-splintering-education/
có vài chi tiết giống một bài báo khác của bà Anna Koeppel – báo The Maneater:
http://www.themaneater.com/stories/2007/10/5/women-s-and-gender-studies-becomes-department/
John Merrill là một Professor Emeritus đã viết và giảng dạy ở Columbia và nhiều nơi trên thế giới trong hơn 50 năm, tác giả của hơn 30 cuốn sách và hàng trăm tiểu luận. Ông dũng cảm thú nhận ông đã sơ ý nên gây ra lỗi lầm. Ông ngỏ lời xin lỗi và chấp nhận bị cho thôi việc:
“Let me say first that I am truly sorry about the plagiarism in my column about Women’s and Gender Studies,” he began. “I thought I had mentioned The Maneater as the source from which I got the few and scattered quotes I used to spin off into my column. I always am sensitive to that. I thought I had done it in that column and was really surprised, when you called me in, to find that I had neglected to do this. …
“But I assure you that it was ‘unintentional’ plagiarism, and I had no reason to make it look as if I got these quotes from the sources directly. I was using them as a springboard for my opinion. But I did it, and I’m sorry. Careless, I’ll admit, but not intentional. All these dozens and dozens of columns and some 30 books and innumerable magazine and newspaper articles and never before have I been accused of plagiarism.”
http://www.columbiamissourian.com/stories/2007/11/09/missourian-forced-re-affirm-its-standards-hard-way/
“Hai bài viết của ông NTL không phải là luận văn tiến sĩ, cũng chẳng phải những bài nghiên cứu đăng trên những tạp chí có tính học thuật. Tức là không phải “original work” mà chỉ là “derivative work”. Tôi dám cá với ông Hiệt là nếu ông dịch hai bài này sang tiếng Anh hay tiếng Pháp rồi gửi cho hai ông Guilleman và Edwards hỏi xem có phải các ông ấy đã bị đạo văn hay không, thì tôi tin là hai ông ấy sẽ không cho là như vậy. Còn có ai có thẩm quyền phán xét về chuyện này hơn là hai ông?” (Nguyễn Tâm Bảo)
Đọc ý kiến trên của bác Nguyễn Tâm Bảo tôi phải thú nhận là tôi thật tình lo ngại giùm cho bác Bảo đấy. Tôi có đọc ở đâu đó trước đây (hình như trên Web Đàn Chim Việt) thấy nói là bác Nguyễn Tâm Bảo là nghiên cứu sinh bậc Tiến sĩ ở một nước phương Tây nào đó, không rõ về ngành gì. Nếu bác Bảo THẬT LÒNG coi hai bài này của ông Ngô Tự Lập là không mang tính đạo văn bởi vì chúng chỉ là “derivative work” (sic) chứ không phải là “original work” , thì tôi e rằng cái INTEGRITY ( tức là tính lương thiện tri thức về mặt học thuật ) của bác Bảo đã có vấn đề rồi đấy. Bởi vì, tính lương thiện tri thức của một người nó luôn luôn tỏa sáng thường trực trong tất cả mọi suy tư hay viết lách của người đó, chứ nó không khi ẩn khi hiện tùy theo từng trường hợp cần hay không cần phải giữ lương thiện tri thức. Nói cách khác, một người có tính lương thiện tri thức không bao giờ phải cất công phân biệt là mình nên áp dụng các tiêu chuẩn đạo đức tri thức vào các tác phẩm nào và không nên áp dụng nó vào trường hợp nào. Người đó phải luôn luôn tự trọng phân biệt rạch ròi cái gì là ý tưởng của mình, cái gì là ý tưởng của người khác, và cư xử thường trực như vậy, dù là viết (hay nghĩ) ở đâu. Nếu đem áp dụng cái INTEGRITY này vào luận án của mình, tôi e bác Bảo sẽ rất dễ bị sa vào cái bẫy đạo văn với những hậu quả vô cùng tai hại cho tương lai và tiền đồ học thuật của bác. Lời khuyên chân thành của tôi cho bác Bảo là: Cẩn thận, coi chừng bị “lãnh đạn” khi viết luận án. Còn nếu bác Bảo chỉ vì muốn bênh vực ông Ngô Tự Lập thôi mà viết như trên thì là chuyện khác, tôi xin miễn bàn thêm.
Nguyễn Tâm Bảo khá thoải mái tự khẳng định một tiêu chuẩn rằng: “Hai bài viết của ông NTL không phải là luận văn tiến sĩ, cũng chẳng phải những bài nghiên cứu đăng trên những tạp chí có tính học thuật. Tức là không phải “original work” mà chỉ là “derivative work”, để rồi bất kỳ ai (cho dù một người được xem là nhà nghiên cứu văn học như NTL) đều thoải mái đạo văn để viết về bất kỳ điều gì và bất kỳ ai (ngay cả viết về một nhân vật đầy huyền thoại và xì-căn-đan như HCM) và tự nhận đó là của mình một cách thoải mái!
Nếu mà đại đa số cây bút VN cũng đồng ý với NTB thì NTB nên tin thêm điều nữa nhé: Văn học VN không còn cơ phát triển nữa!
Nhưng NTB vẫn có thể nói “mackeno”!
Quá chán!!!
Bạn Nguyễn Tâm Bảo viết như vầy là quá sai rồi:
“Sarcasm là lối viết của kẻ có cái tôi to lớn thích khoác áo của người quân tử, phê phán người khác không phải để làm người ta tốt hơn, mà để tự thấy mình cao thượng hơn. Những kẻ như vậy thường “chuyện bé xé ra to”, biến những tranh luận tầm phào thành những trận bút chiến đầy kịch tích mà cái đích cuối cùng là phải hạ nhục cho bằng được đối thủ, bất cần biết đến danh dự hay uy tín của “đối thủ” cho dù đó cũng chỉ là một người viết như mình. Trong thời đại internet, những bài viết hạ uy tín người khác bao giờ cũng được hưởng ứng bởi một đám đông nhảy vào ăn ké góp vui, hùa theo lăng nhục người khác – một kiểu “online mob” – để tìm kiếm khoái lạc Schadenfreude.
Lẽ ra ông NTL không nên đáp lời với lối châm biếm hạ cấp này.”
Sai vì việc tố cáo đạo văn là trách nhiệm trí thức. Không phải là “tranh luận tầm phào”.
Sai vì bạn Bảo hoàn toàn không có hiểu biết về lối viết sarcasm trong văn học. Sarcasm không phải là “châm biếm hạ cấp”. Bạn Bảo nói vậy là tự quất ngược vào chính mình.
Ai dịch giỏi, dịch hộ bà con bài giảng ngắn này. Tôi copy lại từ trang
http://people.howstuffworks.com/sarcasm2.htm
Sarcasm in Literature
Although there’s no way of pinpointing the very first use of sarcasm, it has long been a staple in literature (along with irony and satire) as a source of humor or simply as a way to prove a point. Many Biblical scholars point to examples of sarcasm in the Bible. Ecclesiastes 11:9 reads “Rejoice, young man, during your childhood, and let your heart be pleasant during the days of young manhood. And follow the impulses of your heart and the desires of your eyes. Yet know that God will bring you to judgment for all these things” (New American Standard Version). Many Biblical scholars interpret this to mean “if you want to be judged by God, do whatever you want.”
William Shakespeare is well-known for his use of sarcasm. In the play “Julius Caesar,” the character of Mark Antony gives a speech at the funeral of Caesar that begins, “Friends, countrymen, lend me your ears.” In this speech, Mark Antony repeats the phrase “honorable man” several times speaking of Brutus, whose actions (murdering Caesar) have been anything but honorable. This repetition has the effect of completely inverting its literal meaning.
Writers use sarcasm to criticize everything from religion and government to philosophers and other writers. The 14th-century English author and poet Geoffrey Chaucer speaks of the Friar in “The Canterbury Tales” as a “wanton and merry” person who seduces women and accepts bribes. This is a sarcastic criticism of the clergy, who had become very corrupt.
Sarcasm was often employed by 18th-century French philosopher Voltaire. In his great satire “Candide,” the titular character begins his journey by following the optimism of his teacher Master Pangloss, who believes that this world is “the best of all possible worlds.” However, throughout the book Candide witnesses a myriad of tragic and terrible events. This illustrates Voltaire’s sarcastic attitude towards the optimistic philosophers of his time.
Mark Twain was one of the greatest American sarcasts. He wrote his 1903 essay “Was the World Made for Man?” in response to Alfred Russell Wallace’s promotion of the theory that the Earth is the center of the universe. Throughout most of the essay, Twain claims to agree with Wallace. But the essay ends by saying that just as the Earth was made for man, the Eiffel Tower must have been built for the skin of paint at its pinnacle, which demonstrates that Twain was being sarcastic when he initially agreed with Wallace.
When sarcasm is written instead of spoken, the reader must be able to tell from the context as there is no intonation to rely upon. This difficulty may be the origin of the axiom “sarcasm is the lowest form of wit, but the highest form of intelligence.”…