Nguyễn Hữu Liêm – Vĩnh biệt Leszek Kolakowski (1927-2009)
20/07/2009 | 1:00 sáng | 2 Comments
Category: Tư tưởng
Thẻ: Kolakowski
Chính trị, như là một lý tưởng thế gian cho con người, không thể tách rời khỏi triết học, và triết học không thể đi ra ngoài năng lực tinh thần. Từ Kolakowski, tôi khám phá ra giải thoát luận của Plotinus, siêu hình học Hegel và cách mạng luận của Marx. Câu hỏi rằng, nếu mỗi cá nhân chỉ như là một đơn thể vô thường, thì hắn biết bám trụ vào đâu? Kolakowski đã hướng dẫn tôi…
Đọc tiếp »Đoàn Viết Hoạt – Phục hưng dân tộc trong thiên niên kỷ thứ ba
18/07/2009 | 6:00 sáng | Chức năng bình luận bị tắt ở Đoàn Viết Hoạt – Phục hưng dân tộc trong thiên niên kỷ thứ ba
Category: Chính trị - Xã hội, Tư tưởng
Thẻ: Đại Việt > Phục hưng dân tộc
Cuộc cách mạng nhân loại trong thiên niên kỷ thứ ba sẽ khác những cuộc cách mạng đã có trước đây. Đó sẽ là cuộc cách mạng không có đổ máu, không nhằm phá hoại, dù nó vẫn đang phải trải qua giai đoạn chuyển tiếp còn nhiều máu lệ và đổ vỡ, và dù nó vẫn phải thực hiện một công cuộc phá bỏ rất triệt để và toàn diện. Nó không phá bỏ con người và tài sản trí tuệ và vật thể của con người, dù con người và tài sản đó ở đâu và từ đâu đến. Nhưng nó cương quyết phá bỏ mọi tư tưởng và cơ chế áp bức dù dưới bắt cứ hình thái nào, cả tinh thần lẫn vật thể, và do bất cứ ai gây ra. Nó cương quyết giải thoát con người ra khỏi mọi hình thức trói buộc dù bằng bạo lực hay qua mê dụ.
Đọc tiếp »Duy Ngọc – Mọi
13/07/2009 | 11:00 sáng | 3 Comments
Category: Tạp văn, Tư tưởng
Thẻ: kì thị > Tây Nguyên
Vì xem là mọi, nên suốt các triều vua Việt, chẳng ai thèm rớ tới Tây Nguyên, và tất nhiên là chẳng hiểu gì về Tây Nguyên (bây giờ cũng chẳng hiểu gì nữa là!). Hồi đó còn có cả đường biên giới giữa Tây Nguyên với Đại Việt, có lính canh đàng hoàng. Mãi đến cuối thế kỷ XIX, đầu XX, người Pháp mới khám phá và cho sáp nhập Tây Nguyên vào lãnh thổ của Việt Nam ta (trước đó định đưa sang cho… Lào). Thử lên Tây Nguyên sống vài tháng sẽ thấy cái nhìn kỳ thị như thế trong rất nhiều người Kinh đối với các cộng đồng người dân tộc thiểu số vẫn còn nặng nề…
Đọc tiếp »Trí thức và quyền lực
25/06/2009 | 8:00 sáng | 2 Comments
Category: Tư tưởng
Thẻ: Trí thức Nga > Vai trò của trí thức
Quan hệ của người trí thức đối với chính quyền hiện đang trở thành một yếu tố thực tế trực tiếp của chính trị. Do vậy tôi sẽ không phân chia gay gắt giới trí thức thành ra phe đối lập và phe tham gia chính quyền. Bức tường giữa hai phe là không có, bước chuyển từ lập trường này sang lập trường kia diễn ra dễ dàng. Tất cả giới trí thức nhập cuộc về chính trị đều tham gia vào quá trình của chính quyền.
Đọc tiếp »Nguyễn-Võ Thu-Hương – Nghịch lý của Tự do – Tình dục, Văn hóa, và sự cai trị Tân Tự do tại Việt Nam – phần Kết luận (2)
24/06/2009 | 7:02 chiều | Chức năng bình luận bị tắt ở Nguyễn-Võ Thu-Hương – Nghịch lý của Tự do – Tình dục, Văn hóa, và sự cai trị Tân Tự do tại Việt Nam – phần Kết luận (2)
Category: Chính trị - Xã hội, Điểm sách, Tư tưởng
Thẻ: Ironies of Freedom > Nguyễn Võ Thu Hương > Tân Tự Do
Cái đang trở nên rất dễ thấy trong trường hợp Việt Nam là việc cai trị bằng sự tự do theo kiểu Tân Tự do chủ nghĩa lại rất khác biệt trong cách áp dụng vào những thành phần dân chúng khác nhau trong một nước, cũng như tại các quốc gia khác nhau. Có nghĩa là kinh tế Tân Tự do đòi hỏi một lối phân biệt cai trị đối với các thành phần dân chúng.
Đọc tiếp »Nguyễn-Võ Thu-Hương – Nghịch lý của Tự do – Tình dục, Văn hóa, và sự cai trị Tân Tự do tại Việt Nam – phần Kết luận (1)
24/06/2009 | 7:00 chiều | Chức năng bình luận bị tắt ở Nguyễn-Võ Thu-Hương – Nghịch lý của Tự do – Tình dục, Văn hóa, và sự cai trị Tân Tự do tại Việt Nam – phần Kết luận (1)
Category: Chính trị - Xã hội, Điểm sách, Tư tưởng
Thẻ: Ironies of Freedom > Nguyễn Võ Thu Hương > Tân Tự Do
Thừa nhận một quá khứ mất tự do bằng tâm cảm hoài niệm và bi hùng đã khơi dậy tình cảm yêu nước, như đã được nhiều người Việt Nam biểu lộ qua những dòng bình luận trong nhật ký triển lãm. Một thiếu niên gào lên: “Tôi yêu Việt Nam.” Điều cuộc triển lãm không nói ra chính là kiểu lập luận mà dựa vào đó vấn đề sau đây có lẽ đã được ngầm hiểu: tái tổ chức nền kinh tế với những thèm khát dục lạc xoay quanh một hệ thống phân phối hàng hóa mới. Đồng thời, cuộc triển lãm đã thực hiện hành động chối bỏ một cách tập thể, che đậy sự pha trộn giữa quyền lực cai trị có tính chất vừa đàn áp , vừa kỷ luật được duy trì bởi các điều kiện của nền kinh tế tân tự do toàn cầu.
Đọc tiếp »Cristina Lafont – Giải pháp thay thế theo định hướng dân chủ cánh tả của chúng tôi
19/06/2009 | 3:15 chiều | Chức năng bình luận bị tắt ở Cristina Lafont – Giải pháp thay thế theo định hướng dân chủ cánh tả của chúng tôi
Category: Tư tưởng
Thẻ: Jürgen Habermas
Nhân dịp sinh nhật lần thứ 80 của Jürgen Habermas (*18.06.2009), triết gia Đức lớn nhất hiện còn sống, xin lần lượt giới thiệu một số ý kiến đánh giá của các học giả quốc tế về ảnh hưởng của Habermas đối với các nền văn hóa triết học khác nhau. Mở đầu là bài của Cristina Lafont, nữ Giáo sư Triết học gốc Tây Ban Nha, hiện giảng dạy tại trường Northwestern University, Evanston, Hoa Kỳ.
Đọc tiếp »Trí thức và nhân dân
16/06/2009 | 2:30 sáng | 1 bình luận
Category: Tư tưởng
Thẻ: Vai trò của trí thức
Không phải ngẫu nhiên mà bộ máy Đảng – Nhà nước và bản thân các nhà hoạt động văn hóa cao ngạo sát cánh bên nhau trong chủ nghĩa bảo thủ văn hóa có tính nguyên tắc, chủ nghĩa này nhằm không chỉ bảo tồn những gì hiện có, mà còn nhằm quay lại tình trạng bình ổn kiểu gia trưởng thuở xưa. Bước quá độ tới xã hội văn minh có nghĩa là cái chết của giới trí thức theo nghĩa truyền thống Nga của từ này. Và vì thế các nhà trí thức sẽ huy động hết sức lực cố kìm hãm các quá trình đổi mới…
Đọc tiếp »Hiến chương 08 (零八宪章 Linh Bát Hiến chương)
04/06/2009 | 1:00 sáng | 7 Comments
Category: Chính trị - Xã hội, Thế giới, Tư tưởng
Thẻ: Hai mươi năm Thiên An Môn > Linh Bát Hiến chương
Hiến chương 08 không chỉ kêu gọi cải tổ hệ thống chính trị hiện hành mà còn kêu gọi loại bỏ một số tính chất chủ yếu của chế độ, trong đó có chế độ độc đảng và thay thế bằng một hệ thống dựa vào nhân quyền và chế độ dân chủ. Các công dân lỗi lạc, những người ký tên vào bản Hiến chương 08, nằm cả bên trong lẫn bên ngoài bộ máy của chính phủ…
Đọc tiếp »Bertrand Russell – Giải phóng tính dục -Phần II/II-
31/05/2009 | 7:00 chiều | Chức năng bình luận bị tắt ở Bertrand Russell – Giải phóng tính dục -Phần II/II-
Category: Tư tưởng, Văn hoá – Giáo dục
Thẻ: Ám ảnh tình dục > Bertrand Russell > Luân lý > quyền lực > Tính dục
Về phần mình tôi không nhìn nhận khoa học, dù là thực nghiệm hay lý thuyết, có dính dáng gì tới tình dục, cũng như một số các hoạt động xã hội và chính trị quan trọng khác. Những cảm xúc dẫn tới những ao ước phức tạp của người lớn có thể được sắp xếp dưới một vài khái niệm chính đơn giản. Quyền lực, tình dục và tình cha mẹ có vẻ đối với tôi là những nguồn cội của hầu hết mọi hành động của con người, ngoại trừ những hành động cần thiết cho sự tự bảo tồn sự sống. Một trong ba khái niệm này, quyền lực là thứ khởi đầu trước nhất và kết thúc sau cùng.
Đọc tiếp »Krishnamurti: Chân lý là đất không lối mòn
31/05/2009 | 7:15 sáng | 1 bình luận
Category: Tư tưởng
Thẻ: Krishnamurti
Tại Nam Việt, từ giữa thập niên 1960, có tới cả chục cuốn sách giới thiệu và dịch tác phẩm của Krishnamurti; tư tưởng của ông rất được các sinh viên, trí thức và giới tu học đón nhận rộng rãi, háo hức tìm đọc. Kể từ tháng 5.1975, Hội TTH Việt Nam bị giải tán, toàn bộ sách Krishnamurti bị tịch thu, tiêu hủy, cấm tàng trử và lưu hành, trong lúc tuổi trẻ ở thế giới bên ngoài ngày càng quan tâm đến ông, đặc biệt trong học giới, tôn giáo, nghệ thuật, các phong trào môi sinh và nhân quyền…. Mãi tới hơn 20 năm sau (2000), sách Krishnamurti mới được phép xuất bản trở lại.
Đọc tiếp »Fareed Zakaria- Sự trỗi dậy của các chế độ dân chủ phi tự do (3)
28/05/2009 | 12:12 sáng | 3 Comments
Category: Tư tưởng
Thẻ: Fareed Zakaria > illiberal democracy > tự do hiến định
Một trong những tranh luận sôi nổi nhất của các học giả chuyên về quan hệ quốc tế là vấn đề “hòa bình mang tính dân chủ” (democratic peace) – với sự xác nhận là không có hai quốc gia dân chủ hiện đại nào gây chiến tranh với nhau. Cuộc tranh luận làm dấy lên các câu hỏi thú vị có tầm quan trọng về thực tiễn và thậm chí các số liệu thống kê còn dẫn đến những bất đồng đáng quan tâm.
Đọc tiếp »Fareed Zakaria- Sự trỗi dậy của các chế độ dân chủ phi tự do (2)
28/05/2009 | 12:11 sáng | Chức năng bình luận bị tắt ở Fareed Zakaria- Sự trỗi dậy của các chế độ dân chủ phi tự do (2)
Category: Tư tưởng
Thẻ: Fareed Zakaria > illiberal democracy > tự do hiến định
Một chính quyền hiến định, trên thực tế, vẫn là cái chìa khóa dẫn đến một đường lối cải cách kinh tế thành công. Kinh nghiệm từ Đông Á và Trung Âu đang gợi ý rằng khi các chế độ dù là độc đoán (như tại Đông Á) hoặc dân chủ tự do (như tại Ba Lan, Hungary và Cộng hòa Czech) bảo vệ được các quyền cá nhân – như sở hữu tài sản và ký kết hợp đồng, và tạo ra được một khuôn khổ về luật pháp và quản trị thì chủ nghĩa tư bản và tăng trưởng sẽ đến liền ngay sau đó.
Đọc tiếp »Fareed Zakaria – Sự trỗi dậy của các chế độ dân chủ phi tự do (1)
28/05/2009 | 12:10 sáng | 4 Comments
Category: Tư tưởng
Thẻ: Fareed Zakaria > illiberal democracy > tự do hiến định
Thể chế dân chủ phi tự do đang phát triển. Cách đây 7 năm chỉ có 22% các quốc gia đang dân chủ hóa có thể được xếp vào loại này, và chỉ hai năm sau đó, chỉ số này đã tăng lên tới 35%. Đến hôm nay, chỉ có một vài nền dân chủ phi tự do đã chuyển được sang dân chủ tự do, số còn lại thì đang chuyển sang xu hướng phi tự do tăng cường.
Đọc tiếp »Sự khác nhau giữa Dân chủ và Tự do
28/05/2009 | 12:05 sáng | 6 Comments
Category: Tư tưởng
Thẻ: Fareed Zakaria > illiberal democracy > tự do hiến định
Nếu vội vàng tạo lập Dân chủ nơi chính quyền trong khi chưa giành được những quyền tự do dân sự trong dân chúng thì đó là thứ Dân chủ không có gốc, nó dễ dàng trở thành phản bội… Chỉ trong một xã hội có Tự do dân sự vững chắc thì sự tha hoá của quyền lực mới được kiềm chế và đường vòng phản hồi chống dân chủ kia mới có khả năng ngăn chặn.
Đọc tiếp »