Trước nhất xin cảm lời thư trả lời của anh Tuệ. Tranh luận với anh phải nói là thú vị, chỉ có điều là đôi khi tôi vẫn chưa hoàn toàn hiểu anh hoặc không đồng ý với anh. Dựa vào tinh thần thư trả lời của anh, trực tiếp và ngắn gọn, tôi xin hỏi anh những điểm cụ thể sau:
-
Theo anh, thế nào là đúng ngữ pháp đối với một ngôn ngữ tự nhiên của một cộng đồng tiếng nói?
-
Muốn nghiên cứu ngữ pháp tiếng Việt, theo anh, phải có điều kiện gì, dựa trên cơ sở gì, phải để ý những gì để đừng bị ngữ pháp ngôn ngữ khác ảnh hưởng?
-
Theo anh, để giải thích 2 câu ví dụ anh cho:
anh sẽ vẽ sơ đồ X-gạch, làm rõ vai trò từng phần tử ra sao? Ðể so sánh, xin vẽ hộ luôn câu (người
Bắc thường hay nói):
-
Một ứng dụng thực tiễn. Giả sử anh muốn chế máy nhận diện ngôn ngữ con người mà bộ phận phân tích cú pháp chỉ dùng quy tắc X-gạch. Máy nhận được hai câu:
-
Tôi phải đi ăn cơm.
-
Tôi phải đi cắt tóc.
theo anh, anh sẽ dạy máy phải hiểu thế nào cho giống người?
-
Ví dụ một câu người Việt nói được: “Nhà tôi có nuôi một con mèo”. Lược từ “con” thành “Nhà tôi có nuôi một mèo”. Theo anh, câu tỉnh lược này nói được không? Nếu được, xin miễn bàn. Nếu không, “không nói được” có thể coi là “đúng ngữ pháp” được không?
-
Ðối với ngôn ngữ, tôi để ý, anh thường tin một cách chắc nịch vào logic cổ điển để lý luận. Ðiển hình, khi phát biểu: “Khi nói ‘do tỉnh lược (p) nên sai ngữ pháp (q)’, tức là muốn đúng ngữ pháp (~q) thì không được phép có tỉnh lược (~p). Ðây là modus tollens, chẳng có gì là ‘không ổn’ cả.”, anh đã dùng phép phủ định quá dễ dàng. Vậy suy ra, có thể nói theo anh, nhỏ là không lớn, lớn là không nhỏ?
Ðể tránh tình trạng mất thông tin lệ thuộc vào ngữ cảnh, văn mạch, tôi không cắt xén, trích dẫn từng câu mà kèm theo sau phần bài kỳ rồi của anh có liên quan đến 6 điểm trên cho tiện việc theo dõi.[*] Cảm ơn anh.
_______________
[*] BBT Talawas mạn phép cắt phần kèm theo vì bạn đọc có thể nhấn vào đây hoặc tựa bài “Trả lời anh Dũng Vũ” trong phần mục lục và đọc được ngay.
bản để in