taz: Thưa bà Quintero, bà đã quyết định ra nước ngoài sống từ khi nào?



Tania Quintero: Ðó là vào thời gian giữa tháng Sáu năm 2003, khi tôi nhận được một bức thư của Raúl Rivero (Người sáng lập hãng thông tấn độc lập Cuba Press, chú thích của Ban biên tập taz) gửi từ nhà tù Ciego Avila. Ông khuyên chúng tôi hãy rời khỏi đất nước. Cuối tháng Mười Một năm 2003, tôi cùng con gái và cháu gái đã rời bỏ quê hương.

taz: Còn con trai bà thì trước sau vẫn sống và làm việc ở Cuba?



Tania Quintero: Vâng, cháu vẫn tiếp tục viết cho diễn đàn liên mạng Cubanet và được thù lao cho mỗi bài viết 25 US-Dollar. Vẫn còn có những nhà báo độc lập tại Cuba, ngay cả khi nhiều người đã bị bỏ tù, còn số khác thì buông bút đầu hàng. Nhưng ngay tại Cuba cũng vẫn còn có những nhà văn chân chính như Leonardo Padura.

taz: Bà đã làm việc cho đài truyền hình nhà nước Cuba tới tận 1991. Tại sao sau đó bà không tiếp tục nữa?



Tania Quintero: Vào ngày 8 tháng Ba năm 1991, con trai tôi bị công an bắt và đưa về nhà. Cục an ninh quốc gia đã buộc cháu vào tội tuyên truyền phản động. Cháu đã cùng ba người khác viết một số thư có nội dung phản đối chính phủ. Hồi đó chính sách Perestroika của Gorbachev có ảnh hưởng lớn tại Cuba và sự kiện bức tường Berlin sụp đổ cũng gây nhiều phấn kích trong dân chúng. Khi đó trong xã hội Cuba có một không khí lên đường và mong muốn đổi thay cũng đã được bộc lộ.

taz: Việc bắt giữ con trai bà đã dẫn đến những hậu quả trực tiếp cho bà?



Tania Quintero: Vâng, tôi đã không còn được phép làm việc nữa. Tôi vẫn được nhận lương, nhưng tất cả những đề cương phóng sự của tôi đều bị từ chối. Tôi bị coi là thành phần không đáng tin cậy. Tên tôi bị ghi vào sổ đen. Ðến năm 1995 thì tôi gia nhập nhóm của Raúl Rivero, lúc đó ông đang xây dựng một hãng thông tấn độc lập. Raúl Rivero đã trở thành một người bạn thân thiết của chúng tôi và ngay trước lúc người ta bắt ông, tôi vẫn còn nói chuyện điện thoại với ông ấy.

taz: Bà có được tin tức gì về hoàn cảnh tù đầy của Raúl Rivero và của những nhà báo khác không?



Tania Quintero: Theo những tin tức gần đây thì sức khỏe của Raúl Rivero rất suy sụp. Ông mắc nhiều chứng bệnh thuộc về thận, và phổi của ông cũng không được ổn; đó là những hậu quả của tù đầy.

taz: Bà đã xuất thân từ một gia đình có truyền thống cách mạng?



Tania Quintero: Ðối với tôi, cách mạng Cuba đã là một giấc mơ lớn. Bố tôi là lính bảo vệ của nhà chính trị xã hội chủ nghĩa Blas Roca và chúng tôi đặt những hy vọng to lớn vào thành công của cách mạng. Một số những hy vọng đó cũng đã đạt được, trước hết là trong lĩnh vực xã hội. Ðó là việc xóa nạn mù chữ mà chính tôi đã tham gia với vai trò giáo viên, rồi cải cánh ruộng đất, chăm sóc sức khỏe, giáo dục khoa học v.v. Nhưng ngày nay đã không còn những nguồn tài lực bảo đảm yêu cầu cao của ngành y tế và hệ thống giáo dục đào tạo nữa.

taz: Bà có thấy lối thoát nào khỏi tình trạng như vậy của đất nước?



Tania Quintero: Xã hội Cuba đang tiến dần tới một thảm trạng nếu thái độ của chính phủ chẳng có gì biến chuyển. Các cán bộ kế cận Fidel Castro biết được nguy cơ bùng nổ của tình thế, nhưng họ giữ thái độ nín lặng. Nếu Đảng Cộng sản Cuba thực sự đủ sức mạnh thì tại sao họ không thể chấp nhận có một đảng đối lập cùng tồn tại? Tôi cũng không thể hiểu vì sao Fidel Castro lại chống phá đối lập kiên quyết như vậy, bởi ông ta chẳng còn trị vì được bao lâu nữa, mà đó là điều chẳng còn gì phải bàn cãi.

---

Tania Quintero, 61 tuổi, là khách mời của hội thảo do ba trung tâm Văn bút Thụy Sỹ tổ chức tại Zürich nhân ngày „Writers in Prison“. Chủ đề hội thảo là tình trạng những người cầm bút ở Cuba. Trong năm 2003, khoảng 100 nhà báo, đại biểu đối lập và nhân quyền Cuba đã bị bắt giữ và 75 người trong số họ bị kết án tù dài hạn. Cho tới nay, trên các phương tiện truyền thông nhà nước Cuba, họ bị gọi là „lính đánh thuê của Mỹ“.





© 2004 talawas