Tôi thật sự không thể hiểu được việc làm của ban biên tập Talawas –
không biết xuất phát từ thiếu hiểu biết hay là thiếu tôn trọng tác giả
hoặc giả nhằm một ý đồ chính trị nào đó?
Cụ thể nhất là quanh câu chuyện bài text của Huntington. Ðầu tiên là
một bài phê bình Huntington không trên cơ sở lý luận khoa học chính trị
mà là chính trị phổ thông, chính trị truyền thông. Thế nhưng cũng tạm
chấp nhận được. Nhưng sau đó lại là bài text của Huntington từ những
năm 1993 – mà cả tác giả lẫn nhiều bài báo nhận định đều cho là có khác
nhau so với luận điểm cùng tên của Huntington vào những năm 96, hay
thậm chí sau này 1998, 2000 (ví dụ tại Forum of Democracy – Poland).
Vậy ban biên tập muốn bạn đọc chỉ được tham khảo những luận điểm đã cũ,
đã lỗi thời, và thậm chí đã sai cả với quan điểm hiện tại của người
viết ra? Hay ban biên tập muốn chứng tỏ bài viết chỉ trích Huntington
là đúng cho phù hợp với sự chỉ đạo của một cấp trên nào đó?
Bản thân tôi không tán thành với quan điểm của Huntington (cả trong
nhưng năm 93 lẫn hiện nay) nhưng tôi nghĩ rằng để tranh luận với
Huntington thì phải tôn trọng luật Thượng Võ. Cũng như nền lý luận
chính trị đương đại của Hoa Kỳ phần nhiều được dựng nên từ quyển End of
History của Fukuyama và mặc dù luận điểm của ông ta tỏ ra là khá sai
lầm và bị rất nhiều người chỉ trích nhưng nhờ có ông ta tóm lượng một
trang sử mà mới có người viết tiếp những trang sử mới hào hùng hơn.
Nhìn chung lại thì quan điểm của Huntington, Fukuyama, Chomsky (chính
trị), Barber đều đề cao cái gọi là Pax Americana trên mô hình thay thế
cho Pax Britania hay một loại biến thể của Pax Romana trước đây. Vì vậy
(theo tôi) mặc dù các tác giả sau phê phán Fukuyama, đạp đổ hoàn toàn
thuyết của Fukuyama nhưng vẫn dành cho ông ta chỗ đứng xứng đáng, và
hôm nay thì không còn ai nhắc đến luận điểm đó của Fukuyama nữa cả, vì
ông ta đã thay đổi quan điểm và chuyển sang ngành biosociology, và một
loạt các trào lưu lý luận mới đang nhằm vào đấy. Câu chuyện End of
History chỉ còn lại là một trang sử đã viết xong mà thôi. Như vậy, tại
sao chúng ta không thể làm như vậy với Huntington?
Với tư cách một bạn đọc mà thời gian đầu tương đối có thiện cảm và đánh
giá cao Talawas, tôi xin phép được góp ý như vậy. Tên tuổi của các anh
chị cầm chịch trong này đều rất nổi ở các nơi, tôi mong các anh chị sẽ
không chấp nhất thằng trẻ con này và xem đây là những lời góp ý chân
thành nhưng thẳng thắn.