Jim Hoagland
Trước đây Trung Quốc không bao giờ run tay khi hành quyết các nhân vật đối lập, đấy chính là lời cảnh báo rằng đường lối của Đảng là vô cùng sáng suốt và bất khả xâm phạm. Nhưng nay chế độ lại tổ chức các vụ hành quyết công khai những người vi phạm các nguyên tắc của chủ nghĩa tư bản.
Việc xử tử Trịnh Tiêu Du (Zheng Xiaoyu, 郑筱萸) cách đây mấy ngày không chỉ vì ông ta đã phạm quá nhiều tội lỗi mà còn để khẳng định với các nhà buôn ngoại quốc rằng các xí nghiệp Trung Quốc sẽ không tiếp tục đầu độc người tiêu dùng của họ nữa. Việc tử hình Trịnh Tiêu Du chứng tỏ rằng cuộc cách mạng của Mao Trạch Đông đã chuyển sang giai đoạn hướng đến thị trường tức là kiếm thật nhiều lợi nhuận ở nước ngoài một cách khéo léo để củng cố địa vị và túi tiền của Đảng ở trong nước
Mao hứa xây dựng chủ nghĩa xã hội mang màu sắc Trung Quốc. Nhưng những người kế nhiệm ông ta lại đem về chủ nghĩa tư bản rừng rú mang màu sắc Trung Quốc. Hiện nay Đảng Cộng sản Trung Quốc đang tìm cách kiềm chế con quái vật có tên là tự do kinh doanh do họ tạo ra vì đã quá nhấn mạnh đến việc làm giầu và hưởng thụ. Cảm thấy mối đe doạ ngày càng gia tăng về khả năng thu hẹp thị phần trên toàn thế giới, chính phủ Trung Quốc đã đưa ra – vâng, độc giả đã đoán đúng – kế hoạch năm năm về việc bảo đảm an toàn thực phẩm và dược phẩm xuất khẩu. Vụ hành quyết Trịnh Tiêu Du chỉ là một cách nhấn mạnh thông điệp nêu trên mà thôi.
Trịnh Tiêu Du, năm nay 62 tuổi, nhờ những thành tích trong lĩnh vực khoa học và công tác Đảng đã nắm được chức Cục trưởng Dược và Thực phẩm Trung Quốc. Theo cáo trạng, ông ta đã trở thành người giầu có một cách bất thường do ăn đút lót từ việc cấp giấy phép sản xuất các loại dược phẩm chưa qua kiểm nghiệm cũng như đã cấp phép cho các qui trình sản xuất kem đánh răng, thức ăn cho mèo và thuốc ho xuất khẩu có chứa các dung môi công nghiệp độc hại.
Tân Hoa xã không nói Trịnh Tiêu Du, bị kết án tử hình hôm 29 tháng 5, bị xử tử như thế nào. Chúng ta không biết ông ta có bị bắn vào gáy như thường lệ hay không. Chúng ta cũng không biết gia đình ông ta có phải thanh toán hoá đơn cho mấy viên đạn đó hay không. Theo các nhóm nhân quyền thì các vụ tử hình những người bất đồng chính kiến bao giờ cũng đi kèm với những thủ tục dã man như thế, cũng theo họ thì Trung Quốc là nước tử hình nhiều người bất đồng chính kiến hơn tất cả các nước khác cộng lại.
Năm 1949 Mao tuyên bố cách mạng đã chiến thắng và nói: “Nhân dân Trung Quốc đã đứng lên rồi”. Gần ba mươi năm sau Đặng Tiểu Bình hạ lệnh cho đồng bào của mình ngồi xuống và bắt tay vào làm việc trong các công xưởng. Họ đã tuân theo và bắt đầu làm việc với một quyết tâm và sự khéo léo không thể tưởng tượng nổi.
Hiện nay Chủ tịch Hồ Cẩm Đào phải tập trung mọi nỗ lực để bảo vệ cho bằng được thị phần xuất khẩu mỗi ngày hơn 1 tỉ dollar của Trung Quốc. Người tiêu dùng trên thế giới có quyền tự do lựa chọn, và tin tức về việc hàng Trung Quốc, cho dù chỉ là một phần rất nhỏ, có chất độc hại không thể qua được mắt họ.
Nhận thức của người Trung Quốc đã thay đổi rất nhiều kể từ khi Đặng Tiểu Bình cổ võ cho sự làm giầu, đấy là điều tôi nhận thức được trong chuyến viếng thăm vừa qua tới Trung Quốc. Một sĩ quan quân sự cấp cao mà chúng tôi có dịp trao đổi đã đột ngột cắt ngang câu chuyện về tình hình chính trị thế giới và tuyên bố “tháng Hai, khi thị trường chứng khoán Trung Quốc đột ngột suy giảm thì các thị trường trên toàn thế giới cũng suy giảm theo và mọi người đều phải phản ứng”. Tôi chưa bao giờ thấy người nào tỏ ra tự hào ngay cả khi thị trường chứng khoán nước mình sụt giảm như thế.
Nhưng người Trung Quốc lại cố gắng tránh đề cập đến mối liên kết giữa doanh nhân và các quan chức của Đảng, hầu như mọi hoạt động sản xuất và buôn bán ở đây đều phải được sự chuẩn thuận của các quan chức và chính cách “làm ăn” như thế đã đưa Trịnh Tiêu Du lên đoạn đầu đài.
Một nhà đầu tư bất động sản hàng đầu của Trung Quốc, trong một bữa ăn trưa, đã kể cho chúng tôi nghe về hệ thống tín dụng, cầm cố và tình hình thị trường châm ngòi cho sự bùng nổ kinh tế. Nhưng khi tôi hỏi về sự tham gia của Đảng vào việc cấp phép và qui định giá đất tại các thành phố thì ông ta tìm cách lảng tránh và chuyển đề tài.
Tham nhũng đã trở thành mối lo của chính phủ và nội điều đó thôi cũng chứng tỏ rằng tham nhũng phổ biến đến mức trở thành gót chân Achilles của sự độc quyền của Đảng.
“Thời Mao người ta ngượng khi nói đến chuyện tiền nong”, một cựu cán bộ cao cấp của Đảng, vốn bất đồng với cách tiếp cận mang tính thị trường đối với đường lối chính sách của Hổ Cẩm Đào đã nói như thế. “Mao tin rằng tiền sẽ hủ hoá cách mạng. Nhưng ngày nay tiền đã trở thành hệ tư tưởng mới. Nếu bạn muốn làm giầu, bạn cần phải hợp tác với Đảng Cộng sản và thần phục Đảng”.
Trái ngược với dự đoán của Tổng thống Bush và những người khác rằng việc tham gia vào nền kinh tế thế giới nhất định sẽ buộc Trung Quốc phải thực hiện các cải cách dân chủ, ở đây thị trường tự do đã không dẫn tới việc dân chủ hoá về mặt chính trị. Đảng gặt hái ngay các thành quả của vụ bùng nổ kinh tế mà Đảng đã góp phần tạo dựng. Các nhà lãnh đạo đã bố trí con cháu và thân nhân vào các vị trí béo bở và dành cho họ các cơ hội đầu tư thuận lợi.
Hiệu ứng phụ của sự bùng nổ kinh tế, mà trước hết là nạn tham nhũng trong bộ máy nhà nước, có thể trở thành mối đe doạ cho chế độ cộng sản. Sự lạm dụng trắng trợn quyền lực đang làm xói mòn lòng tin của nhân dân đối với Đảng. Vì vậy việc thi hành án tử hình công khai một cá nhân có thể thuyết phục được các đối tác thương mại quốc tế nhưng khó có thể làm giảm nhẹ được những căng thẳng nội bộ.
Bản tiếng Việt © 2007 talawas