trang chủ talaCu ▼ 2005 – 2008 2009 – 2010 Ý kiến ngắn spectrum sách mới tòa soạn hỗ trợ talawas
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đinh Bá Anh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Minh Ngọc
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Lưu Linh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Diễm Chi (2822)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Nguyễn Đăng Thường
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đào Nguyên (3097)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Hoàng Ngọc Hiến
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Thơ và Thơ Trẻ
2.11.2008
Hoàng Hưng
Giáo dục
2.11.2008
Nam Đan
Lịch sử
2.11.2008
Jorn Rusen
talawas chủ nhật
2.11.2008
Walter Skrobanek
Tủ sách talawas
1.11.2008
Nguyễn Mộng Giác
Tôn giáo
1.11.2008
Walter Russel Mead
25.2.2005
Phan Xuân Lâm
Sự phi lý vẫn tiếp tục
 

1.

Ngày 6.2.2005, Trung Quốc mở phiên toà xử 8 ngư dân Việt Nam bị TQ bắt giữ trong vụ xung đột ngày 8.1.2005 ở Vịnh Bắc bộ. Đó không phải là một phiên toà bình thường, vì không kể những khiá cạnh chính trị quốc tế mà ở đây là quan hệ Việt-Trung vốn đã cực kỳ phức tạp, phiên toà này ít nhất phải đưa ra câu trả lời về lý do khiến 9 người Việt bị thiệt mạng. Nếu 8 người còn sống ấy bị kết tội thì đó cũng là bản án với 9 người đã mất. Ngược lại, nếu 8 người ấy được xử vô tội thì không có cách nào khác hơn là phải mở phiên toà mới, xử những kẻ sát nhân và đòi bồi thường về người và của cho các nạn nhân. Dù là nhân viên tuần duyên nhưng những kẻ sát nhân không vì thế mà phải đại diện cho đường lối quốc gia của TQ. Có nghĩa là: có thể đưa họ ra toà và không vì thế mà phải làm như đưa cả đất nước TQ ra trước vành móng ngựa, tình hữu nghị láng giềng không vì thế mà phải sụp đổ ngay lập tức, chiến tranh Trung-Việt không vì thế mà đã bị châm ngòi.

Từ những suy tính đó, hàng ngày tôi chờ đợi tin tức chính thức từ phiá Bộ Ngoại giao Việt Nam (BNGVN) và các cơ quan truyền thông của nhà nước về diễn biến và kết quả của phiên toà.

Nhưng không có gì hết. Tuyệt không một mẩu tin. Trên trang web của BNGVN, chúng ta vẫn tiếp tục được đọc bài phát biểu ngắn ngủi của ông Lê Dũng trước phóng viên báo chí ngày 20.1., hơn hai tuần trước khi có phiên toà. Đài, báo, truyền hình… trong nước đều im lặng. Một cuộc điều tra riêng của chúng tôi, một nhóm người quan tâm đến vụ việc này, ở một trường phổ thông trung học Hà Nội cho thấy tất cả các học sinh được hỏi, thuộc lớp 11 và 12 của trường, đều không hề biết có một sự kiện như vậy đã xảy ra; trong số gần ba mươi giáo viên mà chúng tôi tiếp xúc, chỉ có một người cho biết có „nghe phong phanh là có chuyện gì đó, nhưng hình như lâu rồi thì phải“. Đó là ở thành phố. Về một vùng nông thôn cách Hà Nội 60 km, trong số những người mà chúng tôi tiếp xúc, không một ai kể cả cán bộ huyện nghe nói gì đến chuyện này. Đối với đại bộ phận dân chúng tại Việt Nam những tuần vừa qua, vấn đề tầu TQ giết hại ngư dân VN không tồn tại.

Nếu ngày 14.2., tức mãi 8 ngày sau, báo Tuổi Trẻ không đưa một phóng sự về những ngư dân bị bắt giữ nay đã trở về quê hương thì không ai biết phiên toà đã kết thúc.

Đúng, phiên toà đã kết thúc. Nhưng kết quả của phiên toà ấy như thế nào thì phóng sự của báo Tuổi Trẻ không cho chúng ta biết một cách chính thức. Trong toàn bài chỉ có một đoạn ngắn, ghi lời kể của anh Nguyễn Mạnh Hùng, con trai ông Nguyễn Phi Phường, chủ chiếc tầu bị bắt giữ:

„Trong quá trình tranh tụng tại phiên tòa, các cơ quan điều tra phía Hải Nam nói tàu của chúng tôi là tàu sắt, nhưng thực tế là tàu gỗ. Họ còn khép cho tàu của chúng tôi có vũ khí, súng đạn, nhưng trên tàu của chúng tôi làm gì có loại vũ khí nào đâu. Chúng tôi là ngư dân, chúng tôi chỉ có ngư cụ thôi. Sau ba tiếng đồng hồ tranh tụng và các luật sư bảo vệ nói bằng tiếng Trung Quốc, sau đó phiên dịch cho chúng tôi nghe câu được câu không, phiên tòa đã xử cho chúng tôi trắng án. Chúng tôi khẳng định: “Chúng tôi chỉ là ngư dân”. Sau khi phiên tòa xét xử xong, chính quyền tỉnh Hải Nam ra ngay quyết định trục xuất chúng tôi rời khỏi địa phương.“

Cho đến nay, ngoài bài phóng sự ký tên Hà Đồng này, không có bất kỳ một tường thuật nào khác về sự việc. Tờ báo mạng Vietnamnet chỉ đăng lại phóng sự này tại địa chỉ:

http://www.vnn.vn/xahoi/doisong/2005/02/375675/

nhưng vài ngày sau thì bài bị xoá, bấm vào đây chỉ được dòng thông báo „Địa chỉ này không tồn tại“. Bản tin của BBC về căn bản cũng chỉ thuật lại nội dung đã nêu trong phóng sự này. Theo tôi biết, không một tờ báo tại hải ngoại nào có thông tin gì hơn, nên chúng ta chỉ thường xuyên gặp lại những thông tin trong phóng sự của báo Tuổi Trẻ.

Nhưng những thông tin này cần được đánh giá như thế nào? „Phiên toà đã xử cho chúng tôi trắng án“, đó không phải là xác minh hay thông tin chính thức của tờ báo. Trong nghề báo, việc trích lời một nhân vật không đồng nghĩa với việc trình bày quan điểm hay thông tin của tờ báo. Phải phân biệt rõ như vậy, vì điều này liên quan đến tình trạng chứa đầy những câu hỏi không lời đáp: Vì sao cho đến nay, chẳng những BNGVN vẫn không hề đưa ra một phát ngôn chính thức nào, mà hầu như toàn bộ các cơ quan truyền thông và thông tin tại Việt Nam đều im lặng? Nhóm những người quan tâm chúng tôi đã gửi thư đến đài truyền hình, đài phát thanh, một số tờ báo mạng lớn và một số tờ báo trung ương xin xác minh về việc các ngư dân Việt Nam được xử trắng án, nhưng không nhận được một hồi âm nào trên giấy trắng mực đen, chỉ có „thông tấn xã trà đá“ đưa tin là „báo chí Việt Nam chưa được chỉ thị thông tin về việc này“.

Như thế, tôi nghĩ không có gì phải bình luận thêm. Khi thông tin, kể cả những thông tin liên quan đến mạng sống của người dân, là những món hàng chỉ phân phối nội bộ „từ bià C trở lên“ thì đám đông khổng lồ „dưới bià C“ như chúng ta chỉ còn cách chấp nhận sống trong ù ù cạc cạc, bảo gì biết nấy, cho đến đâu thì nhận đến đấy, không có quyền gì mà ước ao, đòi hỏi thêm. Chính quyền vẫn là một chính quyền bề trên, ban phát thông tin như ban của bố thí. Đến đây cũng cần nói thêm rằng dù khác nhau thế nào, chính quyền cả hai nước Việt và Trung vẫn cố thủ trong tư cách kẻ chăn dắt con dân ngu muội, trong khi chậm nhất là từ vụ bùng phát dịch SARS năm 2003 đến nay, thế giới đã chứng kiến những hậu quả tai hại của chính sách thông tin của chính quyền Trung Quốc.

Nghe lời kể của anh Nguyễn Mạnh Hùng, chúng ta không thể không đặt ra những câu hỏi: Một phiên toà xử về một vụ việc liên quan đến 9 người chết, 1 người bị thương, 8 người bị bắt giữ, một con tầu bị hư hại gần như hoàn toàn… mà diễn ra vỏn vẹn trong vòng 3 tiếng đồng hồ? Vì sao chính phủ Việt Nam không cấp cho các công dân Việt Nam hẳn một người phiên dịch chuyên nghiệp để họ khỏi nghe „câu được câu không“? Ù ù cạc cạc như vậy thì làm thế nào thật sự biết rằng mình được xử trắng án? Hay thấy được trở về quê quán thì cho như vậy là được trắng án? Ha họ được tha trên cơ sở một số thoả thuận bên trong nào đó giữa hai chính phủ? Vì sao vô tội mà lại bị trục xuất? (Trục xuất là biện pháp áp dụng cho những người nước ngoài tự ý đến một quốc gia và có những hành động vi phạm luật pháp của quốc gia đó, trong khi các ngư dân VN vừa không tình nguyện để mình bị bắt về TQ, vừa vô tội.) Trắng án thì vấn đề đền bù cho những mất mát về người và của như thế nào? Vô tội thì hậu quả với những kẻ sát nhân là thế nào?

Cá nhân tôi cho đến tận lúc này không hiểu rõ sự tình hơn là bao, vì thế xin kể tóm tắt sự việc này ở hình thức dễ hình dung hơn để có thể thấy mức độ phi lý của nó:

Gia đình tôi đang sinh hoạt yên ổn trong nhà mình thì ông hàng xóm bỗng cử hai thằng con trai sang đâm chết mấy người nhà tôi, bắt mấy người còn lại về nhốt ở nhà ông ta, vu cho tội cướp thóc lúa của nhà ông ta. Nhốt một thời gian thì chính ông hàng xóm đó đứng ra mở phiên toà, xử cho chúng tôi vô tội, lập tức đuổi chúng tôi khỏi nhà ông ta để trở về nhà mình. Thế là xong. Không ai nhắc đến mấy người nhà tôi bị đâm chết nữa.

Thiết nghĩ, khó có kịch bản hư cấu nào có thể phi lý hơn.

2.

Nhưng không phải chỉ có bản thân sự việc là đầy phi lý mà dư luận về nó trong thời gian qua cũng bắt đầu có thêm những sắc thái khá xa với lý trí. Khí thế chống Tầu vốn âm ỉ từ bao đời, nay sẵn sàng chờ tổng hiệu lệnh. Nhưng tổng hiệu lệnh thì không hoặc chưa được chính thức phát đi, nên tạm thời chúng ta có thể chứng kiến những lời hô hào khá lạ lùng trên một số diễn đàn Internet. Trong số đó, tôi đặc biệt chú ý đến những lời kêu gọi “tảy chay hàng Tầu”, «không đi du lịch Trung Quốc» và thậm chí «hãy hãm hại người Tầu».

Tảy chay hàng Tầu ư?

Trước hết cần phải hỏi rằng thế nào là hàng Tầu? Một chiếc giày Nike được made in China là hàng Mỹ hay hàng Tầu? Bạn tảy chay Nike, tảy chay một tập đoàn tư bản toàn cầu, hay tảy chay những công nhân Trung Quốc cặm cụi bên dây chuyền lắp ráp những chiếc giày thể thao đắt tiền với đồng lương rẻ mạt? Hay bạn tảy chay thuốc lá Vinataba, vì tuy là nhãn hiệu Việt Nam nhưng từ sợi thuốc bên trong lẫn dây chuyền công nghệ sao tẩm đều made in China cả?

Hay bạn thừa sức mua xe hơi phương Tây hoặc cùng lắm là xe hơi Hàn Quốc, đi xe máy Nhật, nhưng những người nông dân Việt Nam thì nên tiếp tục đi xe đò, xe đạp Thống Nhất, vì nếu không thì họ chỉ có thể đủ tiền mua xe máy Trung Quốc?

Hay bạn không thèm đến ăn tiệm Tầu và mua thực phẩm Á châu ở quận 13, Paris, vì sự tiếp tay cho chính quyền Trung Quốc của các chủ quán này thể hiện ở việc tiêu thụ một lượng xì dầu khổng lồ do Đại lục sản xuất?

Hay Tết này bạn cương quyết không đụng tới cam táo Tầu đang tràn ngập chợ Việt Nam, vì bề ngoài tươi ngon của chúng chỉ che giấu mầm mống thôn tính và hủy diệt từng bước nền nông nghiệp Việt Nam?

Hay kể từ nay bạn thề không thực hiện văn hoá nghe nhìn, vì văn hoá nghe nhìn trong hoàn cảnh Việt Nam hiện nay là lệ thuộc vào nguồn nhạc, phim được tuồn ồ ạt từ Trung Quốc về các thành phố lớn Việt Nam?

Hay nông dân Việt Nam thà bỏ hoang ruộng đất còn hơn trồng lúa, vì trồng lúa trong hoàn cảnh Việt Nam hiện nay là lệ thuộc vào nguồn phân hoá học và thuốc trừ sâu made in China?

Hay bạn cho rằng hàng triệu người Việt Nam đang sống nhờ làm ăn buôn bán với Trung Quốc thà thất nghiệp còn hơn “nối giáo cho giặc”? Việt Nam không phải/chưa phải là đối tác thương mại sống còn của Trung Quốc, nhưng Trung Quốc là đối tác thương mại quan trọng nhất của Việt Nam hiện nay. Tảy chay hàng hoá TQ là tảy chay cái gì? Tảy chay sự sống còn của chính mình phải không?

Chống du lịch Trung Quốc ư?

Bạn có từ chối cả du lịch Hồng Kông và Tây Tạng không đấy? Chắc bạn thừa hiểu rằng Tây Tạng đã thuộc về TQ từ nửa thế kỷ và Hồng Kông thuộc về TQ từ gần một thập kỷ nay. Nếu một lúc nào đó nhỡ Đài Loan cũng trở về TQ mà tinh thần bài Hoa của bạn vẫn không suy giảm thì chắc bạn phải tảy chay luôn Đài Loan. Hay ngay từ bây giờ cứ tảy chay Đài Loan luôn là vừa?

Những sinh viên VN đang du học tại TQ có nên bỏ học, về nước để chứng tỏ tinh thần dân tộc không nhỉ?

Người Việt đi TQ tính bằng số nghìn thì người TQ đi du lịch VN tính bằng số hàng trăm nghìn là ít nhất. Nguyên cả tỉnh Quảng Ninh, nơi khách du lịch từ TQ đứng đầu tất cả các nước, có chịu hy sinh một nguồn lợi như vậy để ủng hộ lời hô hào của bạn không? Du lịch Việt Nam không phải /chưa phải là nguồn thu nhập sống còn của ngành du lịch TQ, nhưng du lịch TQ là nguồn thu nhập sống còn của ngành du lịch VN ở nhiều địa phương.

Và tìm cách hãm hại người Tầu ư? Tôi thấy không có gì để bình luận về thái độ mê muội và nguy hiểm này. Nếu có thể, trước hết bạn nên rình siêu tài tử Jackie Chan mà hạ gục. Ông ta cũng là người Tầu, mà võ nghệ trông thế thôi chứ không cao cường gì, toàn do thủ thuật điện ảnh dựng nên, chống làm sao được với bạn!

3.

Vào thời điểm Mỹ chuẩn bị bỏ cấm vận với VN, một bộ phận khá lớn những người Việt chống cộng cực đoan ở hải ngoại đã kịch liệt phản đối. Họ cũng đánh đồng chính quyền Việt Nam với đất nước VN và những người dân VN. Giả sử phe cực đoan này thắng thế, lệnh cấm vận tiếp tục được duy trì thì có lẽ tình hình Việt Nam hiện nay cũng chẳng khác gì Bắc Hàn, có lẽ chúng ta còn lâu mới có những diễn đàn Internet tiếng Việt như hiện nay để tranh luận và bày tỏ thái độ.

Thời điểm và sự kiện tuy khác nhau, nhưng vẫn là sự mù quáng, cuồng tín ấy. Lúc thì nó nấp dưới chiêu bài ý thức hệ, lúc thì nó núp sau tấm bình phong của một thứ chủ nghiã dân tộc thô thiển nhất. Tiếc rằng căn bệnh mù quáng, cuồng tín ấy lại không xuất phát từ những người dân Việt bình thường mà chủ yếu từ một bộ phận thuộc giới có học, trong đó giới trẻ, sinh viên Việt Nam đang du học tại nước ngoài, chiếm một vai trò không nhỏ.

Để kết thúc bài viết này, xin kể một mẩu chuyện tôi được đọc cách đây đã lâu lắm và không bao giờ quên:

Thời còn chiến tranh, dân quân và tự vệ ở một làng nhỏ thuộc miền Bắc Việt Nam bắn rơi một máy bay Mỹ, bắt sống một phi công Mỹ. Đó là chiếc máy bay đã thả bom ở làng đó, đó là người phi công đã bấm nút thả bom, đó là kẻ thù có nợ máu với dân làng. Giáp mặt với viên phi công da trắng tóc vàng, dân làng có nhiều người chen nhau tới để sờ thử vào mái tóc ấy một cách thích thú, khen là tóc rất mềm, rất đẹp. Họ cho viên phi công ăn cơm, vì họ chỉ có cơm, nhưng thứ cơm gạo hẩm thời chiến tranh thì viên phi công này không nuốt được. Dân làng bèn bàn nhau, cử người đạp xe ba chục cây số cả đi lẫn về để mua bánh mỳ cho kẻ đã dội bom xuống làng mình. Ngày hôm sau, khi giải tù nhân lên huyện đội, thấy anh ta không biết ngồi sau xe đạp, dân làng lót lá chuối mềm vào xe bò cho anh ta ngồi, còn bản thân những dân quân đi áp tải thì có người phải chạy bộ theo xe.

Thiết nghĩ, tấm lòng đôn hậu đơn sơ ấy của người dân Việt bình thường mới chính là tài sản dân tộc vô giá nhất cần được bảo vệ, giữ gìn.

Kẻ thù số 1 của dân tộc Việt Nam, theo tôi, không phải là một thế lực ngoại quốc nào, mà là thái độ cam chịu những điều phi lý, là sự mù quáng, ngu muội của chúng ta.

© 2005 talawas

 
© talawas 2026