SOS Vọng Cảnh

Trong những ngày này, khi cả nước đang chú ý, bàn bạc về sự kiện Đồi Vọng Cảnh, hiếm người Việt có lương tri nào lại không cảm thấy lo lắng, bất an. Lo lắng vì lịch sử cho thấy những quyết định vội vã, chạy theo thành tích, phong trào, đã để lại hậu quả vô cùng nặng nề cho thế hệ sau. Bài học về ‘phong trào mía đường’ vẫn còn đó, và tượng đài Điện Biên Phủ đang còn là vấn đề thời sự.

Bài toán kinh tế trong thế kỷ toàn cầu hóa đòi hỏi người làm chính sách phải có một cái nhìn xuyên suốt về không gian và thời gian mỗi khi đưa ra quyết định. Xuyên suốt về không gian để thấy vị trí của địa phương mình đang quản lý trong mối tương quan với thế giới, và xuyên suốt thời gian để thấy hình ảnh của địa phương trong quá khứ và tương lai.

Trong tương quan với thế giới, Huế có vinh dự được công nhận là một di sản của nhân loại, có tên bên cạnh những kiệt tác kiến trúc đô thị khác, nhưng di sản Huế không phải chỉ là những thành quách rêu phong, những lầu đài hoang phế, mà là cả nước, trời, núi non, cây cối và cả những cái vô hình làm cho Huế khác với những gì không phải là Huế.

Có lẽ không có thành phố nào trên thế giới có một Đồi Vọng Cảnh như ở Huế mặc dù họ có thể có những công trình tự nhiên hay nhân tạo có độ cao đặc biệt để du khách có thể ngắm quang cảnh thành phố từ trên cao. Từ đồi Vọng Cảnh ta không nhìn về thành phố, mà hướng về thượng nguồn sông Hương, dòng sông của thơ ca, nhạc họa, và cũng là dòng sông “thanh kiếm dựng trời xanh” của Cao Bá Quát, nơi mà người xưa và ngày nay ta có thể tìm đến để trở về cội nguồn, và lặng ngắm cõi vô cùng. Nếu nói đến văn hóa tâm linh của Huế thì Đồi Vọng Cảnh chính là một trong những nơi biểu hiện nền văn hóa ấy.

Có thể hiện nay dưới chân Đồi Vọng Cảnh là một bãi rác như lời của học giả Dương Trung Quốc (Vietnam Net 27.2.2005). Nhìn theo chiều thời gian, bãi rác ấy là vết nhơ cần có người chịu trách nhiệm. Rác ở ngọn núi gối đầu của lăng một vị vua, biểu tượng của một dân tộc trong lịch sử, là viên đạn bắn vào quá khứ. Vậy xây một khách sạn ở đây sẽ là gì? Ai rành chữ nghĩa và giàu kinh nghiệm sống thì cũng hiểu là khách sạn chẳng qua chỉ là một tên gọi khác của phòng ngủ kiểu mới, nơi người có tiền có thể ăn, ngủ, chơi theo tiện nghi mình muốn. Nói ví von “bàn thờ và mặt bằng” theo kiểu học giả Dương Trung Quốc thì xây khách sạn ở vị trí Vọng Cảnh không khác gì xây phòng ngủ bên cạnh lăng mộ ông bà, điều mà cả hai nền văn hóa Đông – Tây đều không cho phép.

Thế giới của ngày mai sẽ đổi khác, con cháu chúng ta sẽ giàu có hơn về tiện nghi vật chất, nhưng chúng sẽ về đâu khi thiếu vắng cuộc sống tinh thần như thế hệ trẻ phương Tây ngày nay? Vọng Cảnh sẽ là một nơi mà chúng có thể tìm đến để nhìn về quá khứ, hướng về cội nguồn, lắng nghe và tìm lại nhịp sống. Di sản Huế không phải chỉ thuộc về chúng ta, những người đương thời mà còn thuộc về thế hệ mai sau.

Trở về với chuyện khách sạn. Có phải du khách tìm đến một nơi nào đó vì nơi ấy có khách sạn tiện nghi, sang trọng hay vì lý do nào khác? Từ “du lịch” có nghĩa là vừa đi chơi vừa làm giàu thêm đời sống, còn các nghĩa phái sinh khác thì phần lớn mang nghĩa xấu, như “du lịch tình dục” chẳng hạn. Nếu đi du lịch theo đúng nghĩa thì khách sạn chỉ là phương tiện, còn theo các nghĩa phái sinh thì khách sạn là mục đích. Vậy khách sạn dự kiến xây ở Đồi Vọng Cảnh sẽ phục vụ đối tượng nào? Những người đi du lịch theo đúng nghĩa sẽ thích tự mình leo lên đồi để ngắm nhìn dòng sông, cảm thụ sự giao hòa với thiên nhiên Huế, hơn là trói mình trong khách sạn. Còn nếu du khách đến chỉ vì khách sạn thì ta phải lấy làm lo hơn là mừng, vì những tệ nạn kéo theo, chưa kể đến các hiểm họa môi trường do khách sạn gây ra cho sông Hương và cư dân Huế. Tại sao ta không nghĩ đến việc tu bổ, chỉnh trang Đồi Vọng Cảnh thành một điểm dừng cho du khách muốn tìm đến văn hóa tâm linh Huế và qua đó đóng góp cho công nghiệp du lịch? Bài học về con ngỗng đẻ trứng vàng xem ra thời nào cũng phải thuộc.

		trang chủ talaCu ▼ 2005 – 2008 2009 – 2010 Ý kiến ngắn spectrum sách mới tòa soạn hỗ trợ talawas