Sau những cuộc tấn công cảm tử quá quắt
ngày 11/9 vào Lầu Năm Góc và Trung Tâm Thương Mại, một xướng ngôn
viên đài phát thanh của Mỹ đã nói: “Cái Thiện và cái Ác hiếm khi
bộc lộ ra rõ ràng như trong ngày thứ ba vừa qua. Những người chúng
ta không biết tàn sát những người chúng ta biết. Và họ làm thế với
niềm hoan hỉ khinh bạc.” Rồi anh ta gục xuống khóc.

Ðiều
nổi cộm là ở đây: nước Mỹ đang tiến hành chiến tranh chống những
người nó không biết, vì họ không mấy khi xuất hiện trên ti vi.
Trước khi nhận dạng đúng, hoặc thậm chí bắt đầu hiểu được bản chất
của kẻ thù, chính phủ Mỹ đã vội vã dựng lên một “liên minh quốc tế
chống khủng bố” trong rầm rộ quảng cáo với lối tu từ rắm rối, huy
động quân đội, không lực, hải quân và bộ máy truyền thông vào cuộc
chiến.

Ðiều phiền toái là một khi Mỹ đã xuất trận thì
không thể trở về mà không đánh đấm gì. Nếu không tìm ra kẻ thù,
thì để chiều đám dân chúng cuồng giận ở trong nước, Mỹ sẽ phải bịa
ra một địch thủ. Một khi chiến tranh bắt đầu, nó sẽ phát triển một
cái đà riêng, một cái lô-gích riêng và một cách biện giải riêng
của nó, và chúng ta sẽ không còn thấy rõ, trước hết, tại sao nó
lại được tiến hành nữa.

Ðiều chúng ta đang chứng kiến ở
đây là cảnh tượng nước hùng mạnh nhất thế giới đang tự ý, điên
cuồng vươn tới một bản năng xưa cũ để tiến hành một kiểu chiến
tranh mới. Ðùng một cái, khi cần phải tự vệ, những tàu chiến hiện
đại hoá, những tên lửa mang đầu đạn hạt nhân tự điều khiển và
những máy bay phản lực F-16 của Mỹ bỗng có vẻ như những vật cồng
kềnh, lỗi thời. Trong chức năng ngăn chặn, kho bom hạt nhân chỉ
còn đáng giá để bán cân cho hàng đồng nát. Dao rạch hộp, dao xếp
bỏ túi và lòng căm phẫn lạnh lùng là những vũ khí sẽ được dùng để
tiến hành những cuộc chiến tranh trong thế kỷ mới. Lòng căm phẫn
là cái móc ổ khoá. Nó luồn qua cửa thuế quan không ai thấy. Không
bị phát hiện khi kiểm tra hành lý.

Mỹ đánh ai? Ngày 20/9,
FBI nói là có nghi vấn về nhân thân một số không tặc. Cùng ngày,
Tổng thống George Bush nói: “Chúng ta biết đích xác những kẻ đó là
ai và những chính phủ nào ủng hộ họ.” Nghe cứ như là Tổng thống
biết một điều gì mà FBI và công chúng Mỹ không biết vậy.


Trong diễn văn ngày 20/9 trước Quốc hội Mỹ, Tổng thống
George Bush gọi những kẻ thù của Mỹ là “kẻ thù của tự do”. “Người
Mỹ hỏi: ‘Tại sao họ căm thù chúng ta?’ “, ông nói. “Họ căm thù
những quyền tự do của chúng ta – tự do tôn giáo, tự do ngôn luận,
tự do bầu cử và hội họp và tự do bất đồng với nhau.” Ở đây, yêu
cầu mọi người phải tin vào hai điều vô bằng chứng. Thứ nhất, cho
rằng Kẻ Thù là kẻ mà chính phủ Mỹ chỉ ra mặc dù không có chứng cứ
cụ thể nào để minh xác. Và thứ hai, cho rằng động cơ của Kẻ Thù là
những điều chính phủ Mỹ nêu ra và cả luận điểm này cũng chẳng có
cơ sở gì hết.

Vì những lý do chiến lược, quân sự và kinh
tế, điều sống còn đối với chính phủ Mỹ là phải thuyết phục dân
chúng rằng sự tận tuỵ của họ với tự do, dân chủ và Lối Sống Mỹ
đang bị tấn công. Trong cái không khí đau buồn, tổn thương và căm
phẫn hiện nay, đó là một ý niệm rất dễ bán rao. Tuy nhiên, nếu quả
đúng là thế, thì người ta có lý để hỏi rằng tại sao những biểu
tượng của sự thống ngự về kinh tế và quân sự – Trung tâm Thương
mại Thế giới và Lầu Năm Góc – lại được chọn làm mục tiêu đánh phá
chứ không phải Tượng Thần Tự Do? Liệu có thể là lòng căm phẫn u ám
đã dẫn đến những cuộc công kích bắt nguồn không phải từ quyền tự
do và dân chủ Mỹ, mà từ việc chính phủ Mỹ luôn dấn vào và ủng hộ
đích thị những điều ngược lại – chủ nghĩa khủng bố quân sự và kinh
tế, nổi loạn, chế độ độc tài quân sự, cuồng tín tôn giáo và diệt
chủng ngoài sức tưởng tượng ( bên ngoài nước Mỹ)? Thật khốn khó
cho những người Mỹ bình thường vừa mới mất người thân phải ngước
cặp mắt đẫm lệ lên nhìn thế giới và bắt gặp cái điều mà họ cảm
thấy như là dửng dưng.. Ðó không phải là dửng dưng. Ðó chỉ là điềm
báo. Chẳng có bất ngờ. Sự thông hiểu mệt mỏi rằng cái gì đi vòng
vèo rồi rốt cuộc cũng đến. Người Mỹ cần phải biết rằng không phải
họ mà chính là những chính sách cuả chính phủ họ bị căm ghét đến
thế. Họ không thể nghi ngờ gì về việc bản thân họ, các nhạc công
xuất chúng, các nhà văn, các diễn viên, các nhà thể thao ngoạn mục
và nền điện ảnh của họ được toàn thế giới hoan nghênh. Tất cả
chúng ta đều xúc động trước sự can đảm và khéo léo biểu hiện nơi
những lính cứu hoả, nhân viên cứu nạn và viên chức bình thường
trong những ngày sau các cuộc tấn công.

Nỗi đau buồn của
nước Mỹ trước những gì đã xảy ra là rất to lớn và chung cho bao
người. Sẽ là kệch cỡm nếu trông chờ nước Mỹ điều chỉnh và tiết
giảm nỗi đau này.Tuy nhiên, sè là đáng tiếc nếu, thay vì lấy đó
làm một cơ hội để tìm hiểu tại sao lại xảy ra vụ 11/9, người Mỹ
lại dùng nó như một cơ hội để cưỡng đoạt nỗi đau của toàn thế giới
nhằm khóc thương và trả thù cho nỗi đau của riêng mình. Bởi vì khi
đó những người còn lại là chúng ta sẽ phải lãnh trách nhiệm đặt
những câu hỏi gay cấn và nói những điều khó nghe. Và khổ cho chúng
ta, vì định thời điểm sai trật, chúng ta sẽ bị ghét, bị phớt lờ và
cuối cùng có thể bị bịt miệng.

Có lẽ thế giới sẽ không bao
giờ biết động cơ nào đã thúc đẩy những kẻ không tặc đặc biệt ấy
lao máy bay vào những tòa nhà Mỹ đặc biệt kia. Họ không phải là
những chàng trai vinh quang. Họ không để lại thư tuẫn tiết hay
thông điệp chính trị gì hết, không một tổ chức nào nhận trách
nhiệm về các cuộc tấn công.Tất cả những gì chúng ta biết là: niềm
tin của họ vào những việc họ làm vượt lên cái bản năng sinh tồn tự
nhiên của con người hoặc mọi mong muốn được người đời nhớ đến. Hầu
như là họ không thể gỉam bớt nỗi cuồng nộ kỳ vĩ của mình xuống bất
cứ cái gì thấp hơn việc làm của họ. Và điều họ làm đã phá toác một
lỗ hổng trong thế giới như chúng ta đã biết. Vì thiếu thông tin,
những chính trị gia, những nhà bình luận chính trị và những người
viết (như bản thân tôi đây) sẽ phải khoác cho hành động ấy những
chính sách của chính mình, những cách diễn giải của chính mình. Sự
suy biện, phân tích ấy về khí hậu chính trị trong đó diễn ra những
cuộc tấn công, chỉ có thể là một điều tốt.

Nhưng chiến
tranh đang lù lù trước mặt. Còn điều gì cần nói, phải nói nhanh
lên. Trước khi Mỹ tự đặt mình vào cương vị cầm lái điều khiển
“liên minh quốc tế chống khủng bố”, trước khi Mỹ kêu gọi (và cưỡng
ép) các nước tích cực tham gia vào sứ mệnh gần như thần thánh của
mình – được gọi là Chiến dịch Công Lý Vô Tận cho đến khi có người
chỉ ra rằng cái tên đó có thể bị xem như là một lăng mạ đối với
người Hồi giáo vốn tin rằng chỉ có Ðức Allah mới có thể ban phát
công lý vô tận, mới đổi tên thành Chiến dịch Tự Do Bền Vững –
thiết tưởng cũng nên làm sáng tỏ một số điểm nhỏ. Chẳng hạn, Công
Lý Vô Tận / Tự Do Bền Vững cho ai? Cuộc chiến tranh này của Mỹ là
chống khủng bố trong nước Mỹ hay chống khủng bố nói chung?Chính
xác ra, người ta đang trả thù cho cái gì đây? Cho sự mất mát bi
thảm của gần 7000 sinh mạng, sự tàn phá tan hoang năm triệu feet
vuông không gian công sở ở Manhattan, sự phá huỷ một bộ phận của
Lầu Năm Góc, sự mất việc của hàng trăm ngàn người, sự phá sản của
một số công ty hàng không và sự suy sụp của thị trường chứng khoán
New York? Hay là hơn thế nữa. Năm 1996, Madeleine Albright, khi đó
là Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ, được hỏi trên đài truyền hình quốc gia
rằng bà cảm thấy thế nào về việc 500.000 trẻ em Iraq đã chết do
hậu quả trừng phạt kinh tế của Mỹ. Bà trả lời đó là một “lựa chọn
rất khó khăn”, nhưng, xét về mọi mặt, “chúng tôi nghĩ cái giá ấy
cũng đáng.” Albright không hề mất chức vì nói vậy. Bà tiếp tục
công du trên thế giới, đại diện cho các quan điểm và khát vọng của
chính phủ Mỹ. Liên quan hơn nữa với vấn đề, sự trừng phạt Iraq vẫn
được duy trì. Trẻ em (Iraq) vẫn tiếp tục chết.

Vậy vấn đề
là đây. Sự phân biệt lập lờ giữa văn minh và man rợ, giữa “sự tàn
sát những người vô tội” hay, nếu các vị muốn, “một đụng độ giữa
các nền văn minh khác nhau” và “thiệt hại đi kèm”. Tính nguỵ biện
và phép đại số tỉ mẩn của công lý vô tận. Sẽ cần bao nhiêu người
Iraq chết để làm cho thế giới thành một nơi chốn tốt đẹp hơn? Bao
nhiêu người Afghan chết để bù lại mỗi người Mỹ chết? Bao nhiêu phụ
nữ và trẻ em chết đánh đổi lấy một người đàn ông chết? Bao nhiêu
mojahedin chết đánh đổi lấy một chủ ngân hàng đầu tư chết? Một
liên minh các siêu cường quốc trên thế giới đang khép chặt vòng
vây quanh Afghanistan, một trong những nước nghèo nhất, bị chiến
tranh xé tanh bành, tan hoang nhất trên thế giới, mà chính phủ
Taliban cầm quyền đang che chở cho Osama Bin Laden, người bị coi
là chịu trách nhiệm về các cuộc tấn công ngày 11/9.

Thứ
duy nhất ở Afghanistan có thể kể như là giá trị phụ là dân chúng.
(Trong đó có nửa triệu trẻ mồ côi tàn tật. Người ta kể rằng khi
chân tay giả được thả từ máy bay xuống những làng hẻo lánh, hiểm
trở, đã xảy ra những cuộc xô đẩy tranh giành hỗn loạn giữa những
đám trẻ què cụt). Kinh tế Afghanistan rệu rã. Trên thực tế, vấn đề
đối với một đạo quân xâm lược là Afghanistan không có những tọa độ
theo quy ước hoặc cột mốc chỉ đường để ghi trên bản đồ quân sự –
không có thành phố lớn, không có xa lộ, không có liên hợp công
nghiệp, không có nhà máy xử lý nước. Nhiều nông trại biến thành mồ
tập thể. Nông thôn la liệt mìn – 10 triệu quả, theo ước tính gần
đây nhất. Quân đội Mỹ trước hết sẽ phải dọn sạch mìn và làm đường
để đưa lính vào.

Sợ Mỹ đánh, một triệu dân đã bỏ nhà chạy
sang biên giới Pakistan-Afghanistan. Liên Hợp Quốc ước tính có tám
triệu người dân Afghan cần trợ giúp khẩn cấp. Do nguồn tiếp tế cạn
kiệt – các hãng lương thực và viện trợ đã được yêu cầu rút khỏi –
đài BBC đưa tin rằng một trong những thảm họa nhân đạo tệ hại nhất
thời hiện tại đã bắt đầu diễn ra. Bằng chứng là công lý vô tận của
thế kỷ mới. Những người dân đang chết đói trong khi chờ đợi bị
giết.

Ở Mỹ, người ta đang nói đến chuyện “ném bom cho
Afghanistan trở về thời kỳ đồ đá”. Xin thưa Afghanistan đã đến cơ
mầu đó rồi. Và Mỹ đã góp phần không nhỏ giúp nước này trở nên như
vậy, nếu điều này làm mát lòng ai đó. Nhân dân Mỹ có thể hơi lơ mơ
không biết Afghanistan ở đâu (nghe nói người ta đua nhau tìm kiếm
bản đồ nứoc này), nhưng chính phủ Mỹ với Afghanistan thì đã là bạn
cũ từ lâu rồi.

Năm 1979, sau khi Liên Xô xâm chiếm
Afghanistan, CIA và tổ chức tình báo ISI (Inter Services
Intelligence) của Pakistan đã tiến hành chiến dịch bí mật lớn nhất
trong lịch sử CIA. Mục đích là sử dụng năng lượng kháng chiến của
Afghanistan chống Liên Xô và triển khai thành một cuộc thánh
chiến, một cuộc jihad Hồi giáo có thể khiến các nước Hồi giáo
trong Liên bang Xô-viết quay lại chống chế độ cộng sản và cuối
cùng lật nhào nó. Khi cuộc chiến này bắt đầu, người ta muốn nó sẽ
là một Việt Nam đối với Liên Xô. Hoá ra nó còn hơn thế nhiều.
Trong những năm ấy, thông qua ISI, CIA tài trợ và tuyển mộ gần
100.000 mojahedin từ 40 nước Hồi giáo làm lính cho cuộc chiến
tranh ủy quyền của Mỹ. Những lính trơn của mojehadin đâu có biết
thực ra họ đang nhân danh Chú Sam mà tiến hành cuộc jihad ấy (Ðiều
mỉa mai là Mỹ cũng không biết họ đang cung cấp tài chính cho một
cuộc chiến tranh tương lai chống lại chính mình).

Năm
1989, sau khi bị kiệt máu vì 10 năm xung đột, không ngừng, những
người Nga rút khỏi, để lại một nền văn minh tan hoang.

Nội
chiến ở Afghanistan điên cuồng tiếp diễn.Cuộc jihad lan sang
Chechnya, Kosovo và cuối cùng đến Kashmir. CIA tiếp tục đổ tiền và
thiết bị quân sự vào, nhưng tổng phí trở nên quá lớn và cần thêm
nhiều tiền nữa. Các mojahedin ra lệnh cho nông dân trồng thuốc
phiện xem như một thứ “thuế cách mạng”. ISI dựng lên hàng trăm
phòng thí nghiệm heroin trên khắp đất nước Afghanistan. Trong vòng
hai năm sau khi CIA đến, vùng biên giới Pakistan-Afghanistan đã
trở thành nơi sản xuất heroin lớn nhất thế giới và nguồn lớn nhất
và duy nhất cung cấp heroin trên các đường phố Mỹ. Lợi nhuận hàng
năm (nghe nói là từ 100 đến 200 tỷ $US) lại đổ vào huấn luyện và
vũ trang cho binh sĩ.

Năm 1995, Taliban – khi đó là một
giáo phái ngoài rìa gồm những phần tử cứng rắn, nguy hiểm theo
thuyết chính thống – giành chính quyền ở Afghanistan. Họ được ISI,
đồng bọn cũ của CIA, tài trợ và được nhiều chính đảng ở Pakistan
ủng hộ. Taliban phóng tay thi hành một chế độ khủng bố. Những nạn
nhân đầu tiên của nó chính là nhân dân Afghanistan, đặc biệt là
phụ nữ. Họ đóng cửa các trường nữ học, thải các phụ nữ khỏi các
công sở chính phủ và thực thi những luật lệ sharia, theo đó phụ nữ
bị xem là “vô đạo đức” phải chịu hình phạt ném đá đến chết và góa
phụ phạm tội ngoại tình thì bị chôn sống. Xét thành tích vi phạm
nhân quyền của chính phủ Taliban thì xem ra không lý gì họ lại
khiếp sợ hoặc từ bỏ mục đích của mình bởi viễn cảnh chiến tranh
hay sự đe doạ đến tính mạng các thường dân của họ.

Sau tất
cả những gì đã xảy ra, thử hỏi còn có gì mỉa mai hơn việc Nga và
Mỹ hiệp sức với nhau để lại tàn phá Afghanistan? Câu hỏi đặt ra
là: liệu có thể tàn phá cảnh tàn phá? Ném thêm bom xuống
Afghanistan sẽ chỉ đảo lộn đống đổ nát, xới tung mấy nấm mồ cũ và
làm kinh động người chết mà thôi.

Quang cảnh điêu tàn ở
Afghanistan đã là bãi tha ma của chủ nghĩa cộng sản Xô-viết và bàn
đạp cho một thế giới đơn cực do Mỹ thống ngự. Nó đã dành chỗ cho
chủ nghĩa tư bản mới và toàn cầu hóa tập đoàn, lai cũng do Mỹ
thống ngự. Và giờ đây, Afghanistan sẵn sàng trở thành nghĩa địa
cho những người lính sẽ đánh và thắng cuộc chiến tranh này cho Mỹ.


Còn về đồng minh tin cậy của Mỹ thì sao? Pakistan cũng đã
chịu đau khổ ghê gớm. Chính phủ Mỹ đã không ngần ngại ủng hộ những
tên độc tài quân sự ngăn chặn ý tưởng dân chủ khỏi bắt rễ ở đất
nước này. Trước khi CIA đến, ở Pakistan có một thị trường nông
thôn nhỏ cho thuốc phiện. Trong khoảng 1979-1985, số người nghiện
từ 0 lên đến một triệu rưởi. Ngay cả trước 11 tháng 9, cũng đã có
ba triệu người tỵ nạn Afghan sống trong những lều trại dọc biên
giới. Kinh tế Pakistan đang lụn bại. Bạo lực bè phái. những chương
trình điều chỉnh cấu trúc của toàn cầu hóa và các chúa trùm ma tuý
đang xé tanh bành đất nước. Ðược dựng lên để đánh Liên Xô, các
trại huấn luyện khủng bố và các trường thần học Hồi giáo madrasah,
rải rác khắp đất nước như răng rồng, sản sinh ra những người theo
thuyết chính thống cực đoan ở ngay trong lòng Pakistan. Taliban,
mà chính phủ Pakistan đã ủng hộ, tài trợ và nâng đỡ bao năm, có
những mối liên minh vật chất và chiến lược với các chính đảng của
Pakistan.

Giờ đây, Mỹ đang yêu cầu (yêu cầu ư?) Pakistan
trói con vật cảnh mà họ đã tự tay nuôi trong sân sau của mình
trong bao năm. Tổng thống Musharaf, sau khi đã nguyện ủng hộ Mỹ,
có thể thấy ra là mình đang có trên tay một cái gì tựa như là nội
chiến.

Ấn Ðộ, một phần nhờ vị trí địa lý và một phần nhờ
sự sáng suốt của các lãnh tụ trước đây, cho tới nay đã may mắn
được để cho đứng ngoài Cuộc Chơi Lớn. Giá như họ bị lôi kéo vào
đó, rất có thể là nền dân chủ của chúng ta, như hiện nay, đã không
sống sót nổi. Giờ đây, như một số chúng ta ghê sợ theo dõi, chính
phủ Ấn Ðộ đang cuống cuồng van xin Mỹ đặt căn cứ ở Ấn Ðộ, thay vì
ở Pakistan. Với số phận khốn khổ của Pakistan đã nhỡn tiền đó,
thật không thể tưởng tượng được – chứ không chỉ kỳ quặc – là Ấn Ðộ
lại muốn làm thế. Bất cứ một nước nào thuộc thế giới thứ ba với
một nền kinh tế mỏng manh và một cơ sở xã hội phức hợp, giờ đây
nên biết rằng mời một siêu cường quốc như Mỹ vào (dù họ nói là sẽ
ở lại hay chỉ đi qua) cũng ví như rước rắn vào chuồng gà nhà mình.


Chiến dịch Tự Do Bền Vững được tiến hành bề ngoài là để
bảo vệ Lối Sống Mỹ, nhưng kết cục có thể là huỷ hoại nó hoàn toàn.
Nó sẽ gây thêm căm phẫn, thêm khủng bố trên khắp thế giới. Ðối với
những người bình thường ở Mỹ, đó sẽ có nghĩa là sống trong một
không khí phấp phỏng nôn nao: liệu con tôi có an toàn ở trường học
không? Liệu có hơi độc huỷ hoại thần kinh ở ga tàu điện ngầm
không? Một quả bom trong rạp chiếu bóng? Liệu người tôi yêu có trở
về nhà đêm nay không? Ðã có những cảnh báo về khả năng chiến tranh
vi trùng – đậu mùa, dịch hạch, bệnh than – trọng tải chết người
của máy bay phun thuốc cho mùa màng. Chết dần mòn mỗi lúc một ít,
chung cuộc có thể còn tệ hại hơn là bị huỷ diệt tất cả cùng một
lúc bởi một quả bom hạt nhân.

Chính phủ Mỹ, và hẳn là
nhiều chính phủ trên toàn thế giới, sẽ viện cớ tình hình chiến
tranh để hạn chế các quyền tự do dân sự, ngăn chặn tự do ngôn
luận, sa thải công nhân, sách nhiễu các dân tộc và tôn giáo thiểu
số, cắt giảm kinh phí công cộng và chuyển những khoản tiền kếch sù
sang công nghiệp quốc phòng. Nhằm mục đích gì? Tổng thống Bush
không thể “quét sạch bọn gian ác khỏi thế giới” cũng như không thể
biến thế giới thành nơi chỉ có toàn thánh cả. Ðối với chính phủ
Mỹ, dù chỉ nghĩ vu vơ rằng mình có thể tiêu trừ chủ nghĩa khủng bố
bằng cách tăng cường bạo lực và đàn áp, cũng đã là phi lý rồi. Chủ
nghĩa khủng bố là triệu chứng chứ không phải là bệnh. Chủ nghĩa
khủng bố không có đất nước. Nó mang tính xuyên quốc gia, toàn cầu,
như là Coca Cola hay Pepsi hay Nike. Vừa thấy có dấu hiệu rắc rối
đầu tiên là bọn khủng bố có thể rút cọc ngay và chuyển “xí nghiệp”
của chúng từ nước này sang nước nọ, tìm một mối làm ăn ngon lành
hơn. Hệt như các công ty đa quốc gia vậy.

Chủ nghĩa khủng
bố, với tư cách là một hiện tượng, có thể không bao giờ tiệt hẳn.
Nhưng nếu cần kiềm chế nó thì bước đầu tiên đối với Mỹ chí ít là
phải công nhận rằng nó chia sẻ hành tinh với các quốc gia khác,
với những con người khác mà, dù không xuất hiện trên tivi, họ cũng
có những mối tình và những đau buồn, những câu chuyện và những bài
ca và, ơn trời, có các quyền nữa. Ðằng này, khi được hỏi ông sẽ
gọi điều gì là một chiến thắng trong cuộc chiến tranh mới của Mỹ,
Donald Rumsfeld, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, nói rằng nếu ông thuyết
phục được thế giới là người Mỹ phải được phép tiếp tục cách sống
của mình, ông sẽ coi đó là một chiến thắng.

Những cuộc tấn
công ngày 11/9 là một tấm danh thiếp quái gở từ một thế giới lầm
lỗi khủng khiếp. Thông điệp ấy có thể do Bin Laden viết (ai mà
biết được?) và do những người đưa thư của ông ta phát, nhưng cũng
có thể được ký bởi những oan hồn của các nạn nhân trong những cuộc
chiến tranh trước của Mỹ. Nhiều triệu người bị giết ở Triều Tiên,
Việt Nam và Căm-pu-chia, 17.500 người bị giết khi Israel được Mỹ
yểm trợ xâm lược Libăng năm 1982, 200.000 người Iraq bị giết trong
chiến dịch Giông Bão Sa Mạc, hàng nghìn người Palestine chết khi
đấu tranh chống sự chiếm đóng của Israel ở Bờ phía Tây. Và nhiều
triệu người chết ở Nam Tư, Somalia, Haiti, Chile, Nicaragua, El
Salvador, Cộng hòa Dominica, Panama, bởi tay của bọn khủng bố, độc
tài và diệt chủng mà chính phủ Mỹ đã ủng hộ, huấn luyện, cung cấp
tiền bạc và vũ khí. Và đây còn lâu mới là một danh sách đầy đủ.


Ðối với một nước can dự vào nhiều cuộc chiến và xung đột
đến thế, nhân dân Mỹ thật may mắn cực kỳ. Những cuộc đánh phá ngày
11/9 mới chỉ là lần thứ hai trên đất Mỹ trong một thế kỷ. Lần thứ
nhất là Trân Châu Cảng. Ðòn trả đũa cho vụ này phải đi một con
đường dài, nhưng kết thúc với Hiroshima và Nagasaki. Lần này, thế
giới đang nín thở chờ những điều khủng khiếp sẽ tới.

Gần
đây có người nói rằng nếu Osama Bin Laden không tồn tại, Mỹ sẽ
phải chế ra ông ta. Song thật ra, cách nào đó, Mỹ quả đã chế ra
ông ta. Ông ta ở trong số những jihadi đã chuyển tới Afghanistan
năm 1979, khi CIA bắt đầu các chiến dịch của nó ở đây. Cái đặc sắc
của Bin Laden là: do CIA tạo ra và bị FBI truy lùng. Trong vòng
nửa tháng, ông ta được đề bạt từ diện tình nghi đến tình nghi số
một, rồi, mặc dầu chẳng có bằng chứng thực sự nào, thẳng một lèo
lên đến diện ‘truy bắt bằng được, dù sống hay chết’.

Ý
kiến chung cho rằng sẽ không thể đưa ra được bằng chứng nào (thuộc
loại có thể đứng vững qua sự soi xét của một tòa án) để buộc tội
Bin Laden dính dáng đến những cuộc tấn công ngày 11/9. Cho đến
nay, xem ra chứng cứ buộc tội nặng kí nhất chỉ là việc ông ta
không lên án những cuộc đánh phá ấy.

Căn cứ vào những gì
được biết về nơi ở của Bin Laden và những điều kiện hoạt động của
ông ta, thì hoàn toàn có thể là ông ta không đích thân vạch kế
họch và thực hiện các cuộc công kích – rằng ông là nhân vật khởi
xướng, “chủ tịch hội đồng quản trị của công ty chủ quản”. Câu trả
lời của Taliban đối với việc Mỹ yêu cầu dẫn độ Bin Laden hợp lý
một cách khác thường: hãy đưa ra bằng chứng, rồi chúng tôi sẽ trao
ông ta. Tổng thống Bush đáp lại rằng yêu cầu đó là “không thể
thương lượng”.

(Trong khi các cuộc hội đàm được tiến hành
nhằm dẫn độ những tay trùm sỏ, liệu Ấn Ðộ có thể nhân tiện lèo
thêm một yêu cầu dẫn độ Warren Anderson của Mỹ chăng? Ông ta là
chủ tịch của Liên hiệp Carbide, chịu trách nhiệm về vụ để thoát
khí độc ở Bhopal làm chết 1.600 người vào năm 1984. Chúng tôi đã
tập hợp đủ những bằng chứng cần thiết. Tất cả đã nằm trong hồ sơ.
Xin hỏi quý vị có vui lòng trao ông ta cho chúng tôi không?)


Nhưng thực ra Bin Laden là ai? Tôi xin đặt lại câu hỏi.
Bin Laden là gì? Ông ta chính là bí mật gia đình của Mỹ. Ông ta là
cái bản sao dữ dằn đen tối của tổng thống Mỹ. Ng­ười anh em
song sinh mông muội của tất cả những gì đ­ợc coi như­ là
đẹp đẽ và văn minh. Ông ta đư­ợc tạc từ miếng sư­ờn tróc
hết thịt của một thế giới bị phá tan hoang bởi chính sách đối
ngoại của Mỹ: chính sách pháo hạm, kho vũ khí hạt nhân, cái chính
sách gọi nôm na là “­ưu thế toàn diện”, sự lạnh lùng coi rẻ
sinh mạng của những ai không phải là Mỹ, những vụ can thiệp quân
sự man rợ, sự ủng hộ các chế độ chuyên quyền và độc tài, cái
chư­ơng trình kinh tế tàn nhẫn đã gặm xác xơ những nền kinh tế
của các nư­ớc nghèo như­ một đàn châu chấu. Những công ty
đa quốc gia lùng sục của Mỹ đang chiếm đoạt không khí chúng tôi
thở, đất chúng tôi đứng, nước chúng tôi uống, cả những ý chúng tôi
đang nghĩ. Gìơ đây khi bí mật gia đình đã phanh phui, cặp song
sinh đang nhòa lẫn vào nhau và dần dà trở nên có thể thay thế
nhau. Súng, bom, tiền và ma tuý của họ đã chuyển vòng quanh từ ít
lâu nay (Những tên lửa Stinger sẽ chào đón các trực thăng Mỹ là do
CIA cung cấp trư­ớc đây. Số heroin tiêu thụ bởi những
ngư­ời Mỹ nghiện ma tuý, xuất phát từ Afghanistan. Chính quyền
Bush gần đây đã trợ cấp cho Afghanistan $43 triệu để tiến hành một
cuộc “chiến tranh chống ma tuý”…)

Giờ đây, thậm chí Bush
và Bin Laden còn m­ượn ngôn từ của nhau nữa. Ngư­ời nọ gọi
ng­ười kia là “đầu con rắn”. Cả hai đều cầu Th­ượng Ðế và
đều dẫn những thành ngữ muôn th­ở về cái Thiện và cái Ác. Cả
hai đều dấn vào những tội ác chính trị rành rành. Cả hai đều
đư­ợc vũ trang nguy hiểm – một ngư­ời với kho vũ khí hạt
nhân của kẻ có cư­ờng lực tục tĩu, ngư­ời kia với sức mạnh
cháy rực, huỷ diệt của kẻ tuyệt vọng cùng cực. Quả cầu lửa và cuốc
phá băng. Dùi cui và rìu. Ðiều quan trọng cần nhớ là không
ng­ười nào là một lựa chọn khả chấp nhận đối với ng­ười
kia.

Tối hậu th­ư của Tổng thống Bush cho nhân dân thế
giới – “nếu anh không đi cùng chúng tôi là anh chống chúng tôi” –
là một cử chỉ ngạo mạn hợm hĩnh. Ðó không phải là một lựa chọn mà
mọi ngư­ời muốn, cần hoặc nên theo.