Nguyên Trường
1. Tôi thật sự ngạc nhiên khi thấy Bùi Tín viết: “Có thật ai cũng biết rằng cải cách ruộng đất (CCRĐ) ở Việt Nam hồi ấy là sản phẩm đặc sệt Trung Hoa không? Rằng khi sửa sai, Đảng Cộng sản (ĐCS) Việt Nam đã không hề nói rằng vì đã mù quáng tuân theo các chỉ dẫn của cố vấn Tàu, nên không sửa sai được tận gốc?”. Tôi còn ngạc nhiên hơn khi nghe Đông La phán: “Như vậy ta đã bị ép làm CCRĐ, nghĩa là bị buộc phải làm những điều ta không thích, vậy sao có thể nói là “mù quáng tuân theo” được? Đã “mù quáng tuân theo” sao còn sửa sai?”. Nói như hai ông thì các dân tộc thuộc Liên Xô cũ sẽ trách ai về hậu quả của chính sách cộng sản thời chiến, rồi đến chính sách hợp tác hoá nông nghiệp, nhân dân các nước Đông Âu như Ba Lan hay Tiệp Khắc sẽ trách ai về hậu quả của quá trình cải tạo xã hội chủ nghĩa? Vả lại ngay ở Việt Nam, ông Hồ Chí Minh cũng đã nói: “Mình đã nói để kháng chiến xong đã, mới tiến hành cải cách ruộng đât, cứ ép mãi. Mà nếu có làm cũng làm theo cách ta, chứ không theo cách của họ”. Nghĩa là sẽ làm, khác nhau chỉ là thời gian, cố vấn Tầu có thể làm cho bi kịch nặng nề thêm, nhưng không phải là vấn đề chính yếu. Tất cả các nước trong khối cộng sản đã làm cải cách ruộng đất và cải tạo xã hội chủ nghĩa, vậy thì không thể nói họ mù quáng theo hoặc bị một người cụ thể nào ép buộc phải làm như thế. Họ làm như thế vì một vấn đề sâu xa hơn rất nhiều – Tên của nó là: Tước đoạt những kẻ đã từng tước đoạt, đấy là bước đầu tiên của tất cả các chính quyền cộng sản trên thế giới. Mà bước đầu tiên này lại xuất phát từ chính học thuyết Mác-Lênin. Ai không tin điều đó xin hãy đọc câu sau đây trong “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”, một cuốn sách được coi là Thánh kinh của tất cả các đảng cộng sản trên thế giới: “Những người cộng sản có thể tuyên bố học thuyết của mình bằng một câu thôi: Bãi bỏ tư hữu”. Cho nên tôi cho rằng việc “mùa hè năm 1952 Mao Trạch Đông và Stalin gọi Bác sang, nhất định bắt phải cải cách ruộng đất” như ông Hoàng Tùng viết, chẳng qua cũng giống như những anh học trò đồng môn khoá trước nhắc đàn em khoá sau một việc trước sau gì cũng phải làm mà thôi.
Nhiều người thường nói: “Sai lầm trong cải cách ruộng đất…”, nhưng người nói câu đó mới là lầm. Bởi trước khi phát ngôn về các vấn đề chính trị – xã hội bao giờ ta cũng phải tự phải hỏi: Ta là ai? Nếu người phát ngôn là một đảng viên cộng sản thực thụ thì không thể nói đấy là sai lầm. Làm sao có thể là sai lầm khi đã làm đúng sách thánh hiền Mác-Lê? Làm sao có thể coi việc những ông Lê Duẩn, Trường Chinh, Đỗ Mười… tiến hành cải tạo xã hội chủ nghĩa và hợp tác hoá ở miền Nam sau năm 1975 là sai lầm? Đã là đảng viên cộng sản thì nhất định phải nói rằng: Đấy là việc làm của những người cộng sản trung kiên và họ chính là những người cộng sản trung kiên. Còn nếu người phát ngôn không phải là đảng viên cộng sản thì lại càng không được coi đấy là sai lầm mà phải gọi đúng tên của nó: Tội ác chống lại loài người. Nó là tội ác bởi vì bên cạnh hàng chục triệu người bị giết bằng súng, bằng dao, bằng thủ cuốc và bị cắt cổ bằng lá cây thốt nốt… thì còn hàng trăm triệu người khác đã bị đẩy về thời cổ đại như Hayek đã chứng minh rất thuyết phục: Bãi bỏ tư hữu là con đường dẫn đến chế độ nông nô, hay như Anatoly Tille gọi là chế độ phong kiến trá hình. Tức là những người cộng sản đã quay ngược bánh xe lịch sử, đã đẩy nhân dân nước họ lùi về thời kì mông muội hơn và dã man hơn.
2. Còn khi Đông La viết: “Với một chính quyền non trẻ, nếu CCRĐ đúng là giúp “củng cố được nền chuyên chính” thì tốt quá, còn phê phán gì nữa? Có chế độ nào không thực hiện nền chuyên chính? Trước đây khi thay đổi vương triều, nền chuyên chính phong kiến từng diệt tận gốc rễ vương triều cũ; ngay thời hiện đại, sau mỗi cuộc chiến, phe thắng trận đều lập toà xử bên bại trận” thì tôi có cảm giác như tư duy của ông đã ngưng lại ở thời kì đầu của nhà Nguyễn thì phải. Có vẻ như ông không biết gì về kết thúc của cuộc nội chiến ở Mĩ, không biết gì về phong trào giành độc lập của Mahadma Gandhi ở Ấn Độ, không biết gì về phong trào chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc của Nelson Mandela ở Nam Phi thì phải, thậm chí tôi ngờ rằng ông còn không biết gì về sự sụp đổ trong quá trình gọi là diễn biến hoà bình của các chính quyền cộng sản ở Đông Âu nữa. Mà ngay áp dụng cái lô gích của Đông La vào trường hợp này thì cũng không đúng vì “gốc rễ của vương triều cũ”, “bên bại trận” đã theo đoàn quân viễn chinh Pháp vào Nam hết rồi, đa số người bị đem ra đấu tố, bị giết hại là những người thụ động về chính trị, chính quyền nào họ cũng phải chấp nhận hết, thậm chí nhiều người còn có công với kháng chiến, bà Nguyễn Thị Năm ở Đồng Hỉ, Thái Nguyên là một thí dụ; nghe đồn là chính bố ông Trường Chinh cũng suýt bị “đòm”. Tội của họ không phải là đã theo chế độ cũ mà chỉ là: có của, không phân biệt của ấy từ đâu ra.
Mà chuyên chính vô sản là gì?
Chúng tôi được dạy rằng đấy là chuyên chính với kẻ thù của nhân dân và dân chủ với nhân dân. Khác với thời chiến tranh chống ngoại xâm, lúc đó ta có thể chỉ rõ kẻ thù là một thằng lính Tây da trắng mũi lõ hay một anh lính bảo an mặc quần áo và cầm súng do Tây cấp. Khi tiến hành củng cố chuyên chính vô sản thì không thể nói thế được nữa, xung quanh chỉ còn ta với ta, nhưng việc xây dựng chủ nghĩa xã hội lại không diễn trơn tru ra như sách. Thất bại, mất mùa, khó khăn liên tiếp. Nhưng chủ nghĩa cộng sản là khoa học, làm theo đúng khoa học thì làm sao lại sai, làm sao lại thất bại được? Những người cộng sản tự hỏi như thế và đây là câu trả lời của họ: Đích thị là có kẻ thù. Kẻ thù phá hoại, kẻ thù hiện diện khắp nơi, nhưng hình hài của nó lại không rõ ràng như trước đây. Đấy có thể là người trung nông có tư tưởng tư hữu, mà cũng có thể là anh bần cố nông “tay sai địa chủ”, mà cũng có thể là ngay chính anh cán bộ cao cấp của Đảng “đi theo con đường tư bản chủ nghĩa”. Đại khủng bố ở Liên Xô với những người cộng sản hàng đầu như Zinoviev, Kamenev, Bukharin… bị giết, hàng triệu người bị đi đầy; Cách mạng Văn hoá vô sản ở Trung Quốc với những nhân vật lỗi lạc như Lưu Thiếu Kì, Bành Đức Hoài… và hàng triệu người khác bị đem ra đấu tố rồi bị giết hại, Nhân văn – Giai phẩm ở Việt Nam với rất nhiều người có công với kháng chiến bị đầy ải diễn ra trong giai đoạn này. Có một thời lo lắng, sợ hãi, tố giác lẫn nhau, không còn ai dám tin ai đã trở thành tình cảm chủ đạo của tất cả các thần dân thuộc khối xã hội chủ nghĩa. Củng cố cái chính quyền làm cho toàn dân phải lo lắng, sợ hãi như thế thật là một việc làm bất nhân và thất đức lắm thay! Ông Hồ Chí Minh từng nói: “Có độc lập mà dân không có tự do thì độc lập cũng chẳng có ý nghĩa gì”. Xin hỏi ông Đông La: Nửa thế kỉ sau cải cách ruộng đất, để củng cố nền chuyên chính như ông nói, dân ta đã có tự do chưa? (Xin lưu ý ông rằng một triết gia đã nói rất đúng: Tự do ngôn luận là cội nguồn (mẹ) của mọi thứ tự do!)
3. Ngay sau khi nắm được chính quyền, những người cộng sản còn là tù binh của ngôn từ của hệ tư tưởng Mác-xít, họ tiến hành mọi công việc kể cả việc đấu tố, tù đày và giết người nhân danh học thuyết này. Nhưng sau khi đã tiến hành cải cách ruộng đất, sau khi đã cải tạo tư bản, sau khi đã hợp tác hoá và sau khi đã giết rất nhiều người (có tài liệu cho rằng có đến 10% dân số các nước xã hội chủ nghĩa đã bị giết trong các cuộc “cải tạo”) mà chủ nghĩa xã hội vẫn không tới thì họ đã nhận ra đấy chỉ ảo tưởng, đấy vẫn chỉ là một điều không tưởng mà thôi. Lúc này, từ “đỉnh cao của trí tuệ loài người” họ đã có trượt xuống vũng bùn danh lợi, tinh thần cách mạng của họ đã nguội lạnh rồi; ngôn từ cộng sản chỉ còn là cái màn che cho đặc quyền đặc lợi phe nhóm. Bây giờ đảng viên cộng sản có thể làm tất cả, kể cả kinh tế tư nhân, nghĩa là có thể bóc lột giá trị thặng dư, trái hẳn với học thuyết Mác-xít, miễn là Đảng, thực chất chỉ mấy trăm người ở vị trí chóp bu, vẫn còn nắm được quyền lực. Và xã hội như bừng tỉnh, sản xuất phát triển vượt bậc, đời sống khá lên trông thấy. Nhưng ta có thể qui cho đấy là công của Đảng được không? Trước hết, như nhiều bằng chứng và nhân chứng đã chứng minh: lãnh đạo tối cao của Đảng đã phải đi theo, phải sửa đổi đường lối chính sách sau khi cấp dưới “phá rào”. Thứ hai, qui như thế thì có khác gì một người bị kẻ cướp bóp cổ gần chết nay được hắn nới lỏng tay có thể thở được liền nói: Cám ơn ông! Và thứ ba, nếu không có bộ máy cồng kềnh, gồm tới những ba nhánh là Đảng, chính quyền và đoàn thể như hiện nay, nếu bộ máy đó không lãng phí và tham nhũng như hiện nay thì thành quả kinh tế còn cao hơn nhiều. Đơn giản là vì một số người cộng sản nắm quyền đã nhận chân được sự thật rằng làm theo sách thánh hiền Mác-Lê thì tất cả, kể cả họ cũng sẽ chết đói, họ buộc phải trở về với cái lí trí bình thường, cái lí trí không bị các ngôn từ của học thuyết cầm tù nữa. Lí trí bình thường, thậm chí có thể nói lí trí rất trung bình lúc này chính là: Không cần Đảng chỉ đạo nữa, hãy để cho người dân được tự do kiếm sống. Không làm thế thì tất yếu cả dân tộc sẽ diệt vong, mà quan sát khắp cả thì chỉ thấy có Bắc Triều Tiên sẵn sàng chấp nhận con đường tự huỷ như vậy mà thôi. Thoát khỏi gông cùm tự huỷ mà mình đã khoác lên đầu, lên cổ để trở về với lí trí bình thường có tự ngàn xưa lại là một cái gì đó vĩ đại, đáng ca ngợi ư?
Nhà thơ Nguyễn Duy viết:
Có một thời ta vui hát đồng ca
Chân thành và say đắm
Ta là ta mà vẫn yêu ta
(“Nhìn từ xa tổ quốc”)
Vâng, có một thời ta đã yêu ta lắm, ta yêu lãnh tụ của ta vì họ hứa đem ta đến thiên đường hạnh phúc và ta cũng tin rằng ta hạnh phúc hơn những người ở phía bên kia, những người chưa được sống trong “thiên đường xã hội chủ nghĩa” như ta. Đảng và nhà nước bế quan toả cảng, cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Ta không biết gì “phía họ”, ta không được biết gì về quá khứ, ta không được biết về hiện tại (số binh lính chết ở Campuchia hay số người vì đói khổ và sợ hãi mà phải vượt biên mỗi ngày…), ta chỉ được quyền biết về tương lai tươi sáng mà tôi. Ta sẵn sàng ca hát và nói dối nhau như thế và ta cũng sẵn sàng viết những bức thư tố cáo kiểu như: “Chị em chợ Đông Ba chúng tôi chưa đọc tác phẩm… nhưng chỉ nghe thấy nói tên N. H. T. tỏ vẻ nghi ngờ, bội nhọ sự nghiệp… là chúng tôi vô cùng phẫn nộ…!”. Lương tâm của chúng ta đã bị đè bẹp, bị giết chết một cách âm thầm như thế đấy.
Tưởng như cuộc đời rồi cứ trôi như thế, đồng lương chết đói và tem phiếu, hộ khẩu đi kèm đã buộc chúng ta cúi gằm mặt xuống đất.
Nhưng…
Cái gì rồi cũng có giới hạn, rồi cũng đến lúc có một số người cảm thấy xấu hổ vì nói dối. Họ không chấp nhận sống như thế nữa và họ công khai lên tiếng giữa thanh thiên bạch nhật. Ông Trần Quốc Thuận ở Văn phòng Quốc hội, thày giáo Đỗ Việt Khoa ở Hà Tây… là những thí dụ điển hình. Và người ta cũng không còn sợ nhà nước như trước nữa, vụ người dân đứng lên tố cáo các quan tham “ăn đất” ở Đồ Sơn có thể coi là tiêu biểu và mấy ngày gần đây, khi chứng kiến các quan chức vô trách nhiệm ở Bộ Giáo dục và Đào tạo định kỉ luật nặng một cháu học sinh “hack” trang web của Bộ, người dân đã nhất tề lên tiếng bênh vực cháu học sinh này. Đấy chỉ là những thí dụ dễ thấy chứng tỏ rằng lương tâm đã thức tỉnh, nỗi sợ hãi đã vơi bớt vài phần. Theo tôi đấy chính là khởi đầu của sự cáo chung của chế độ chuyên chính, cái chế độ đã phải dùng những biện pháp tán ác, bất nhân trong cải cách ruộng đất để củng cố địa vị của mình.
4. Lão Tử dạy:
Muốn lấy thiên hạ mà làm (theo ý mình)
Ta thấy không thể được rồi,
Thiên hạ là món đồ thần, chẳng thể làm theo ý mình được đâu.
Hễ làm thì hỏng,
Hễ giữ thì mất [1] .
Và ông còn dạy:
Trị nước lớn khác nào nấu con cá nhỏ [2] .
Phải chi những người cộng sản, chí ít thì ở Việt Nam và Trung Quốc, hiểu được ý của Lão Tử và coi “thiên hạ là món đồ thần” phải thật kính cẩn khi tiếp xúc chứ không dễ dàng “cải tạo” như Marx viết, coi năm châu là con “cá nhỏ” phải thật thận trọng khi nấu nướng chứ không dễ dàng “dắt tới đại đồng” như ông Hồ mong muốn thì nhân loại, trong thế kỉ XX, đã tiết kiệm được biết bao nhiêu máu và nước mắt.
Sau biết bao nhiêu đổ vỡ, sau biết bao cuộc chiến tranh cả “nóng’ lẫn “lạnh”, có lẽ đã đến lúc nhận chân rằng kiến thức của một người hay một nhóm người, dù có đọc thiên kinh vạn quyển, dù có “trên thông thiên văn, dưới tường địa lí” đến mức nào thì đem mớ kiến thức đó áp vào xã hội cũng chỉ là “ếch ngồi đáy giếng, thày bói xem voi” mà thôi. Vì không nhận thức được như thế cho nên mục tiêu của của những người cộng sản là thiện đường thì họ lại tạo ra địa ngục, mục tiêu của họ là “con người mới xã hội chủ nghĩa” thánh thiện thì họ lại tạo ra những người, kể cả các uỷ viên trung ương Đảng, chẳng còn một chút liêm sỉ nào; các ông Nguyễn Minh Hiển và Hoàng Văn Nghiên là những thí dụ điển hình.
Mấy lời lạm bàn đường đột, rất mong hai ông lượng thứ!
© 2007 talawas
[1]Đạo đức kinh. Chương XXIX. Bản dịch và chú giải của Thu Giang Nguyễn Duy Cần, nhà xuất bản Văn Học. 1991. Trang 154
[2]Sách đã dẫn, chương LX, trang 296