Karachi – Người Pakistan đang sống một hoàn cảnh bất thường. Thiết quân luật được ban hành lần thứ 13 trong lịch sử 60 năm ngắn ngủi. Hàng ngàn luật gia bị bắt giữ, một số bị buộc tội phản quốc và ly khai; chủ tịch Pháp viện Tối cao bị cách chức; và một đạo luật khắt khe đòi đóng các đài thông tin tư nhân đang được soạn thảo.

Nhưng trò kỳ quái nhất của tuồng xiếc này lại là việc cướp con tàu dân chủ của bác ruột tôi, người đã hai lần phải rời chức thủ tướng nhục nhã, bà Benazir Bhutto. Trong khi đang toan tính chia quyền với tướng Pervez Musharraf vào tháng trước, bà lại nhắc đi nhắc lại là dân chủ tại Pakistan nhất thiết là không thể không có bà. Giờ thời cuộc đã thay đổi, thì bà lại muốn ông ra đi để bà bắt tay với đối lập, nhưng đằng nào thì vị cứu tinh của dân chủ vẫn là bà.

Trên thực tế, người được hưởng lợi nhiều nhất từ tình trạng thiết quân luật không ai khác hơn là chính bà. Cũng như các lãnh tụ của các đảng phái Hồi giáo, bà đã được bạo lực của thiết quân luật buông tha. Vâng, thì tưởng là hiện bà đang bị bắt giữ bảy ngày tại gia, nhưng thực tế là sao? Tuần trước, trong khi bà được coi là đang bị giam giữ tại nhà riêng ở Islamabad, có đến 50 nhân vật thuộc cùng đảng đến thăm bà vô tư. Bà ra vườn phát biểu trước truyền thông hai bận, bảo vệ bởi công an của chính quyền và không hề bị khiển trách về cuộc họp báo. (Ngược lại, chỉ vì mới bị vu có ý đồ họp báo thôi đã khiến hàng trăm người hoạt động chính trị khác bị bắt giữ thật và bỏ vào trong những nhà tù thật.)

Những trò chính trị của bà Bhutto chỉ là tuồng múa rối. Việc bà thương thuyết với quân đội và mong mỏi khó coi của bà chỉ có mấy ngày trước đây là tham gia vào chế độ Musharraf là dấu hiệu rõ rệt cho tất cả các thành phần (Hồi giáo) bảo căn tại Nam Á biết rằng dân chủ chỉ là hàng hiệu của độc tài.

Một số lớn dư luận cho rằng cả hai lần thất chính của bà Bhutto đều vì lý do tham nhũng ở một mức độ đồ sộ. Bà và phu quân, biệt danh trong nước là “Ngài 10%”, từng bị tố cáo là ăn cắp trên một tỉ USD của nhà nước. Bà đang chống án sau khi bị tuyên án tại Thuỵ Sĩ về một chuyện 11 triệu, và các vụ tham nhũng tại Anh và Tây Ban Nha vẫn còn đang thụ lý.

Khó coi đặc biệt là chuyện bà yêu cầu ông Musharraf vượt qua thẩm quyền các toà án để bãi cáo các vụ tham nhũng bà còn đang phải thụ lý tại Pakistan. Ông đã đồng ý và ban hành cái thô bỉ gọi là Nghị quyết Hoà giải Quốc gia để thực hiện việc này. Sự cộng tác giữa hai nhân vật này thiếu tế nhị đến nỗi quần chúng ngoài đường gọi Đảng Nhân dân Pakistan (Pakistan People’s Party) thành Đảng Nhân dân Pervez (Pervez People’s Party). Giờ thì bà có lẽ muốn đứng xa ra, nhưng đã trễ.

Vì sao bà Bhutto và tập đoàn trong đảng đòi xoá các vụ án tham nhũng, nhưng lại không đòi huỷ các vụ án liên hệ đến những người hoạt động dưới chế độ thô bạo (từ 1977 cho đến 1988) của nhà độc tài Zia ul-Haq? Thượng tôn luật pháp là như vậy? Khi em trai của bà, tức là cha tôi, Mir Murtaza Bhutto, trở về nước vào năm 1993, ông đã phải đối diện với 99 tội trạng được buộc dưới thời quân phiệt của Zia. Mỗi tội này đều mang án tử hình. Chị ruột của ông đang làm thủ tướng nhưng ông không hề yêu cầu bà giúp ông bãi cáo. Ông trở về, bị bắt giữ ngay tại trường bay và những năm còn lại của cuộc sống, đã khôi phục lại thanh danh một cách hợp pháp và tin tưởng trước những toà án quốc gia.

Việc bà Bhutto liên tục hứa sẽ chấm dứt chủ nghĩa bảo căn và khủng bố tại Pakistan rất khó tin vì, dẫu sao, chính quyền Taliban tại Afghanistan được chính phủ chót của bà công nhận, khiến Pakistan thành một trong ba nước duy nhất trên thế giới công nhận chính quyền này.

Tôi cũng nghi ngờ những lời nói của bà về đảm bảo an bình. Cha tôi là đại biểu quốc hội và một người dõng dạc phê phán chính sách của bà chị. Ông bị giết trước nhà vào năm 1996 bởi một kế hoạch ám sát được tổ chức kỹ càng bởi bộ phận công an trong khi bà đang làm thủ tướng. Tại hiện trường đêm đó có từ 70 đến 100 công an có mặt, tất cả đèn đường trong phố đã được cắt trước đó và các đường phố chung quanh bị cô lập. Sáu người khác bị giết cùng với cha tôi, họ bị bắn theo kiểu hành quyết vào người với nhiều vết đạn, và để mặc cho mất máu mà giãy chết ở trên đường.

Cha tôi là em ruột của bà. Cho đến ngày nay, vai trò của bà trong cuộc ám sát này vẫn chưa được trả lời thích đáng, mặc dù toà án dưới sự lãnh đạo của ba vị thẩm phán khả tín sau đó đã kết luận là việc này không thể xảy ra nếu không có sự cho phép từ lãnh đạo ở "cấp cao hơn nhiều".

Tôi có những lý do cá nhân để lo ngại về nguy hiểm do sự hiện diện tại Pakistan của bà Bhutto mang lại, nhưng không phải chỉ mình tôi. Thành phần Hồi giáo chủ nghĩa đang chờ ở ngoài cổng. Họ đang đợi kiểm chứng là những cải cách dân chủ quần chúng từng phải cất công tranh đấu chỉ là một trò đùa do Toà Nhà trắng dàn dựng. Từ khi ông Musharraf tiếm quyền năm 1999, đã có một phong trào quần chúng cải cách dân chủ. Phong trào này của chúng ta hẳn là không cần bị đồng hoá với lại một âm mưu tân bảo thủ dùng một hình nhân "dân chủ" như bà Bhutto.

Việc ủng hộ bà Bhutto, người ngoài miệng thì dân chủ nhưng lại đòi được một nhà độc tài quân phiệt rước trở lại chính quyền, sẽ chỉ có một thành quả duy nhất, đó là giết chết phong trào dân chủ đang chớm nở tại nước tôi. Tiến trình dân chủ hoá sẽ bị tước mất lâu dài sự chính đáng, và những tiến bộ cải cách thật sự sẽ bị đè bẹp. Đây là điều người Pakistan chúng tôi chắc chắn.

Bản tiếng Việt © 2007 talawas