Những kẻ cộng tác với Nhật Bản trong thời gian Triều Tiên bị chiếm làm thuộc địa đang ở trong tầm ngắm. Hàng chục vụ phân xử pháp lý về đất đai và địa ốc đang gây xôn xao trong công luận Hàn quốc. Đằng sau đó là vấn đề lịch sử lớn nhất nhưng vô phương giải quyết: vấn đề của các Triều gian dưới thời thực dân Nhật.

Từ “chin-il-pa” trong tiếng Triều Tiên biểu thị một vấn đề. Âm tiết đầu tiên, “chin”, có nghĩa “thân thiện” hoặc “thiên về”, âm tiết “il” thứ hai nghĩa là Nhật, và âm tiết cuối cùng, “pa”, có nghĩa là một “phe đảng, nhóm hoặc người theo”. Cũng có thể đơn giản dịch sang tiếng Đức là sự cộng tác hoặc kẻ cộng tác với Nhật. Rất nhiều kẻ cộng tác với Nhật đã được thù lao bằng tiền và đất đai. Nhưng bây giờ con cháu của những người bị mất đất đang đứng ra đòi lại các tư hữu mà hiện chưa được phân xử rõ ràng ấy. Để đáp ứng, ngày 08.12.2005 vừa qua, quốc hội Hàn quốc đã thông qua một đạo luật đặc biệt nhằm quy định những nguyên tắc trao trả tài sản hiện nằm trong tay các “chin-il-pa”.

Hố sâu chia rẽ

“Chin-il-pa” là tên gọi của vết thương trong tâm hồn dân tộc Triều Tiên mà chính họ, dưới thời thuộc địa Nhật, đã tự gây nên và cho đến hôm nay vẫn còn mưng mủ. Triều Tiên đã chịu sự thống trị của Nhật Bản tổng cộng 40 năm, trong đó ba mươi lăm năm chính thức là thuộc địa và năm năm dưới sự bảo hộ. Đó là một thời gian khá dài, khiến người ta khó tránh những tì vết dưới bạo lực thuộc địa hà khắc. Nhưng giờ đây, người Triều Tiên buộc phải thừa nhận rằng, không có các “chin-il-pa” thì Nhật khó mà giữ Triều Tiên dưới sự cai trị lâu dài như thế. Nhiều người Triều Tiên đã làm tay sai cho chủ nhân thuộc địa và gây cho đồng bào mình biết bao đau khổ. Đồng thời lại có vô số chiến sĩ đấu tranh giành độc lập, hy sinh mạng sống của mình và thậm chí cả mạng sống của những người thân.

Giai đoạn bị thực dân hoá đã để lại một hố sâu trong lòng xã hội Hàn quốc mà mãi đến hôm nay vẫn chưa lấp được. Liên quan đến tấn thảm kịch lịch sử Hàn quốc là mối liên hệ cực kỳ mật thiết của vấn đề “chin-il-pa” với ba hiện tượng hằn dấu ấn lên thời kỳ hậu chiến ở Hàn quốc: về chính trị là chế độ độc tài suốt hơn ba thập niên ròng rã, về xã hội là mối nghi ngờ sâu sắc đối với tầng lớp thống trị, và về đạo đức là sự hỗn loạn to lớn đã đưa đến thành ngữ nổi tiếng: “Kẻ phản bội được thưởng ba đời, chiến sĩ giành độc lập thì ba đời lĩnh phạt”. Điều bất ổn cũng nằm ở chỗ, cho đến hôm nay, sáu mươi năm sau ngày giải phóng, vẫn chưa hề có việc xem xét lại lịch sử. Mãi đến bây giờ mới bắt đầu có những tín hiệu khích lệ báo hiệu một sự chuyển đổi.

Bước lệch hướng đầu tiên là do chính quyền quân sự Mỹ thực hiện khi họ tiếp quản Nam Triều Tiên năm 1945. Thay vì kiểm tra – cho dù sơ lược – nhằm loại bỏ “chin-il-pa” khỏi quyền lực, người Mỹ lại yêu cầu những quan chức Nhật đang muốn tẩu thoát khỏi Triều Tiên cứ yên vị tại chức mà thậm chí còn đưa một cách có hệ thống các Triều gian vào những chức vụ quan trọng. Lý do là người ta đã không chuẩn bị kịp việc tiếp quản này. Người Hàn quốc bảo rằng, nước cờ sai bét ấy giống như việc cài chiếc cúc áo đầu tiên trong một chuỗi cúc sai lầm. Sau đó, không còn khả năng tháo gỡ để sửa cho hàng cúc áo trở về đúng vị trí được nữa.

Năm 1948, chính quyền quân sự Mỹ chuyển giao quyền lực cho Rhee Sung Man, người được Hoa Thịnh Đốn ủng hộ. Ông ta không dám làm xáo trộn cấu trúc quyền lực đương thời. Nhưng bất chấp tình hình chính trị bấp bênh, vào tháng giêng 1949, nhiều nghị sĩ độc lập đã vận động thành lập được “Ủy ban đặc nhiệm điều tra các hành động phản quốc”. Hy vọng đã nhen nhúm trong lòng dân. Một thời gian ngắn sau đó, một số nhân vật nổi tiếng từng hợp tác với địch đã bị bắt đợt đầu. Xung đột công khai bùng nổ khi người ta tóm cổ được tay quan chức cảnh sát cao cấp No Duk Sul, trùm tra tấn khét tiếng dưới thời Nhật Bản. Vào thời điểm ấy cảnh sát và quân đội lại hoàn toàn do “chin-il-pa” thống lãnh. Ngày 06.06.1949, cảnh sát ập vào văn phòng của Ủy ban điều tra và bắt giam các thành viên. Thế là Ủy ban đã hoàn toàn bị tước quyền. Cuối tháng 6, nhà hoạt động chính trị nổi tiếng Kim Gu, người đã công khai đòi thành lập Ủy ban điều tra “chin-il-pa”, bị bắn chết trên đường phố. Ai là kẻ giật dây thì mọi người đều hiểu.

Bôi nhọ lịch sử

Tổng thống Rhee đã tuyên bố một đợt ân xá hào phóng dưới chiêu bài “bước mở đầu mới” và thiết lập một chế độ độc tài dưới sự hỗ trợ của các “chin-il-pa”, nhưng chính quyền này bị cuộc nổi dậy của sinh viên năm 1960 lật đổ. Sau thời gian dân chủ chuyển tiếp ngắn ngủi, Pak Chung Hee, từng tốt nghiệp Viện hàn lâm quân sự Nhật, đã cùng bè nhóm thực hiện đảo chánh năm 1961 và trở thành nhà độc tài cai trị cho đến năm 1971. Kế tiếp ông ta là hai nhà độc tài quân sự khác cho đến khi nhân dân Hàn quốc đạt được nền dân chủ vào thập kỷ 90, sau một cuộc đấu tranh lâu dài. Trong suốt những giai đoạn đó, các “chin-il-pa” đã cắm rễ thành tầng lớp thống trị bảo thủ cánh hữu và thành công trong việc bóp méo lịch sử. Một vài kẻ còn tự biến mình thành chiến sĩ kháng chiến, được nhắc tên trong cả sách giáo khoa, được chôn trong nghĩa trang danh dự của quốc gia và tự cho dựng đài tưởng niệm.

Ngày nay, luồng gió mát đang thổi đến. Ngày 29.08.2005 vừa qua, “Trung tâm nghiên cứu biên soạn sách tra cứu về chin-il-pa“ đã công bố danh sách 3090 họ tên. Trung tâm này được thành lập năm 1991 và là một phần của đề án rộng lớn dựa trên sáng kiến của công chúng và các nhà nghiên cứu khoa học. Công trình tra cứu này được trên 100 chuyên gia từ nhiều chuyên ngành khác nhau hợp tác thực hiện và sẽ được hoàn tất vào năm 2007. Khi xem danh sách được công bố, người ta có cảm giác như đang đọc quyển “Ai là Ai” (Who is Who) của xã hội Hàn quốc: thí dụ Park Chung Hee (cựu tổng thống), Bang Ung Mo (cựu chủ nhân nhật báo Chonson-Ilbo lớn nhất Hàn quốc), Kim Song Su (sáng lập viên Đại học Hàn quốc, một trong những đại học ưu tú), Lee Kwang Su (một văn sĩ nổi tiếng được coi là người sáng lập nền văn học Hàn quốc hiện đại). Bên cạnh đó còn thấy nhiều tên tuổi lừng danh khác.

Những nguồn tư liệu và bằng chứng

Lần đầu tiên toàn bộ các nguồn tư liệu cung cấp đã được đánh giá và các bằng chứng được công khai hoá. Người ta chia “chin-il-pa” thành 13 nhóm: Phản quốc (133), cố vấn cho chính quyền thuộc địa Nhật (326), thành viên của quốc hội Nhật (11), quan chức dân sự cao cấp (1166), quan chức cảnh sát cao cấp (521), sĩ quan quân đội cao cấp (216), quan toà và công tố viên (201), thành viên các hội đoàn thân Nhật (467), hoạt động trong các lĩnh vực tôn giáo, văn hoá, nghệ thuật và khoa học (393), truyền thông và xuất bản (59), ủng hộ đường lối chiến tranh của Nhật (207). Thêm vào đề tài nghiên cứu khoa học là các hoạt động mang tính lập pháp. Vào năm 2004, quốc hội đã thông qua “Đạo luật đặc biệt về điều tra các chin-il-pa“, đáng tiếc là một thành quả chắp vá vì sự can thiệp của Đảng Đại Dân tộc bảo thủ.

Trong thể chế dân chủ và thời đại Internet, ở Hàn quốc ngày nay không ai còn có thể cố thủ sau bức màn cấm kỵ được cố tình dựng nên vào thuở nào. Khi nghị viện muốn từ chối tài trợ cho trung tâm nghiên cứu, lập tức đã có ngay cuộc vận động quyên góp trên mạng Internet. Nhiều tổ chức sáng kiến dân sự đã được thành lập trên khắp đất nước Hàn quốc để sưu tầm thông tin ở từng địa phương và tung lên mạng. Lần đầu tiên đã có một cuộc triển lãm tác phẩm của các nghệ sĩ “chin-il-pa” mà đối với đa số người Hàn quốc đúng là một cú sốc. Thời điểm tổng kiểm kê lịch sử đã đến. Chỉ bằng cách ấy mới có thể giải phóng lịch sử khỏi những nguỵ tạo và bóp méo. Có lẽ nhân dân Hàn quốc nay sẽ thành công trong việc chỉnh lại hàng cúc bị đơm sai, cho trở về đúng vị trí.

Bản tiếng Việt © 2006 talawas