Mấy ngày lễ, tết, bạn tôi ngoài thăm hỏi còn gửi cho bài viết Con Cặc của Nguyễn Hưng Quốc (NHQ) – “để anh đọc chơi”.

NHQ là tác giả biên khảo có tiếng ở Hải ngoại. Anh được độc giả biết đến qua cuốn tiểu luận: Nền Văn Nghệ Việt Nam Dưới Chế Ðộ Cộng Sản – nxb Văn nghệ Hoa Kỳ ấn hành hồi năm 1991. Cuốn sách được anh nghiên cứu công phu, đặc biệt trong đó có khá nhiều tư liệu văn học miền Bắc trong mấy chục năm, cung cấp cho người đọc Hải Ngoại. Rất lâu sau tôi lại đọc được bài viết có tính tổng luận về tình hình văn học Việt Nam – Hải Ngoại của NHQ, mà từ trong đó rút ra vấn đề đáng chú ý: Văn học Hải ngoại bắt đầu bằng bi kịch chính trị, kết thúc bằng bi kịch gia đình! Với sự trân trọng nhà biên khảo, tôi mở bài và … thật bất ngờ đến không tin ở mắt mình nữa: Rành rành giòng chữ: Nguyễn Hưng Quốc: Con Cặc! (Bài viết do Trang Web talawas đăng tải).

Tôi thắc mắc, suy nghĩ xem liệu bạn mình có nhầm lẫn hoặc có gì ”thâm thù” nhà biên khảo NHQ không mà lại có cái tựa đề ”quái quỷ” này. Rốt cuộc không! Sau khi cố kiên nhẫn đọc, sự nghi ngờ không còn. Thực sự là NHQ đã viết như vậy. Từ hơn 4 trang in khổ A4 (khoảng 15 trang sách khổ A5) – bài viết, toát ra nhiều điều mới, lạ. Mới lạ đến nỗi người đọc ”choáng, ngợp”. Lần đầu tiên tôi được đọc bài viết thuộc loại ”trần trụi” như thế này. Nếu gạt bỏ những định kiến thông thường, sự xấu hổ theo bản năng vốn có ở mỗi người bình thường – không thể không chú ý những lý giải của tác giả về giá trị, về phát hiện ”của quý” của… ”cánh mình” mà anh tâm đắc.

Toàn bài viết anh lặp đi lặp lại tới 27 lần từ Con C…(không kể chú giải). Còn từ Cái L… thì được anh dùng đặt tên cho một đoạn văn cùng dăm lần nhắc lai, rồi trích dẫn hàng chục tác giả nước ngoài nói về vấn đề này. (Xin lỗi bạn đọc, tôi không thể viết rõ như anh NHQ, cho rằng trong văn chương tiếng Việt, viết tắt như vậy là quá đủ rồi). Sợ người đọc phản ứng trước hai từ vốn có truyền thống ”Cấm kỵ” – viết rõ – anh thanh minh ở phần chú giải rằng, không thể viết tắt chữ C… và L… vì ”tiếng Anh không ai lại viết tắt ”- những từ này (Vulva, Cunt…)

Ngay ở những giòng đầu NHQ viết: “Trần Dần văng tục ‘Nắm, nắm cái Con C…’, tôi lại thấy rất…đã. Ðã, không phải vì nó tục mà vì… nó hiên ngang, nó hùng dũng, nó… đầy khí thế”.

Và: ”… bạn bè tôi, hầu hết là trí thức và một số phụ nữ cũng có nhiều người nói với tôi như vậy…”.

Ðể “khóa” người đọc lại, anh “nhắc nhở”: ”Bạn hãy cho tôi biêt bạn có cảm giác như thế nào khi đọc chữ Con C… trong bài viết này, tôi sẽ cho bạn biết bạn là ai”! Dưới con mắt của nhà biên khảo NHQ, dù tôi sẽ là ai -thì cũng cứ phải nói thật cảm nghĩ của mình – ”rồi muốn ra sao thì ra ”!

Việc tự mân mê ”của quý” của người đàn ông… ”mình” – là việc làm tự do của mỗi người. Nhà văn, nhà Phê bình dám làm việc đó thật đáng ”phục” về sự thử thách đến liều lĩnh – trước người đọc và bàn dân thiên hạ! Nhưng, từ việc ”mân mê, vuốt ve…” đó, NHQ nâng lên thành vấn đề và nhận thấy ”nó hiên ngang, nó hùng dũng, nó… đầy khí thế” – như anh viết – thì dám chắc rất ít trong số người cầm bút Việt Nam – dám làm. Tôi đã đọc… một vài nhà văn, có những trang viết rất tục, nhưng ít ra họ để cho nhân vật – mà họ xây dựng – nói hộ. Mà cũng chỉ có loại nhân vật – ”Nứt giời rơi xuống” – nói và nghĩ… tục như vậy. Phạm Thị Hoài cho nhân vật Ðủ – kết quả của mối tình do bố nó là một trí thức mất gốc một nửa và mẹ nó một nông dân thất học – sinh ra – nói, tư duy như sau :

” …Tao Ðú đây, tao Ðù đây, tao Ðụ đây, tao Ðịt đây…Tao cuỡi lên đầu chúng mày, quân thành thị lưu manh -(thằng Hà Nội) – hèn ươn thây, lười thối thịt…đéo mẹ, ,bây giờ bố chúng mày cho chúng mày biết thế nào là phải trái”- (Tiểu thuyết Maria Sến).

Ðủ nói trong hoàn cảnh, môi trường đặc biệt vì nó đang nổi xung. Nó văng tràn cung mây, quật đôm đốp, đập phành phạch vào mặt người đọc những từ thô tục làm người đọc – nhất là những “thằng Hà Nội” – tối mày tối mặt. Xem ra còn hơn việc Trần Dần văng ra từ Con C – mà anh NHQ thấy ”rất… đã”- kia. Song, người đọc không những không ngượng, không đỏ mặt, tự ái trước những câu chửi tục của Đủ, mà còn thú vị là đằng khác. Vì đằng sau những từ thô tục – “chửi rủa”- của Ðủ, còn có những ẩn ý sâu xa…

Đàn ông chúng ta, từ lúc nói sõi đến khi già, chết, không biết bao lần tức bực rồi ”văng của quý của mình”. Nhưng đó là khoảnh khắc mất bình tĩnh. Rồi ngay sau đó ân hận về hành vi lỗ mãng của mình, rồi tự nhủ: Lần sau sẽ không tái phạm. Nhất là trước thân nhân, bề trên hoặc ngay trước mặt bạn gái, em gái, con gái, cháu gái mình – chúng ta không dám ”văng” nếu chúng ta còn bình thường, không bệnh hoạn hoặc không hư đốn mất nết!

Ðó là vì chuẩn mực Văn hóa – Văn học mang bản sắc tộc Việt.

Có nhiều tính cách, phong tục mà dân tộc khác có, dùng, song dân Việt không có, không dùng. Ngôn ngữ các dân tộc khác thường dùng, dám dùng nhưng dân Việt không thể dùng được. Ðại từ nhân xưng chỉ có 3 ngôi số ít và 3 ngôi số nhiều. Con cái của ngườI Tàu, Ðức, Nga hay một số dân tộc châu Âu khác, xưng hô với bố mẹ hai ngôi thứ nhất, thứ hai số ít, dịch ra tiếng Việt là: Tao – Mày. Trong khi chúng ta nói với bố mẹ phải hết sức cung kính, gọi là Bố, Mẹ rồi xưng Con. Ngay từ Chết – vốn là 1 động từ – nhưng dân Việt dùng ở mỗi trường hợp khác nhau:

Khi nói về bố mình ”không còn” trên đời, ta bảo: – Bố tôi đã ”mất”.

Với bạn thân đã ”ra đi” thì: – Cậu ấy đã ”chết”.

Còn nếu đó là người anh hùng ”chêt” trong chiến trận” thì: Anh ấy đã ”hy sinh”. Một nhà giáo dậy Ngôn ngữ ở trường Ðại học Tổng hợp Hà nội cho tôi biết: Ðộng từ ”chết” có hơn 100 cách diễn đạt và biểu thị khác nhau.

Ðó là Văn hóa – Văn học Việt Nam.

Người Anh không viết tắt từ C và L – chỉ bộ phận sinh dục (…) của đàn ông đàn bà – Ðó là phong tục, ngôn ngữ của họ. Ta không thể bắt chước, rập khuôn vì ta là…Việt Nam. Nếu ai đó sinh ra, sống lâu trên nước Anh, xử dụng thành thạo ngôn ngữ của ngườI Anh, thì chỉ nên dùng để viết in ấn, đăng báo, phục vụ người Anh. Ðem áp dụng viết, nói của ngườI Anh phục vụ người Việt sẽ không thể ”xuôi tai” được.

Từ những vấn đề trên đây rút ra: Bài viết của anh Nguyễn Hưng Quốc về việc tán dương Con C… chê cái L.. chỉ có thể dùng trong giới hạn hẹp. Tốt nhất chỉ nên xuất hiện ở những cuộc trà dư tửu hậu của cùng giới, cùng nghề, ở quán nước, ở cửa chợ, lề đường – nơi các ”nhà” hay la cà để “thâm nhập thực tế”! Nghiên cứu sâu sắc rồi quảng bá “chuyện C, L” – xem ra không ổn. Bởi vì người Việt Nam không đem chuyện làm tình, chuyện “phòng the” hay mang ”của quý” cuả mình ra luận bàn, tán dương trước bàn dân thiên hạ. Cho dù có một vài câu nói của người nào đó, có danh hay không danh – văng ra khi đang “nổi đóa”, ta chộp được mà đem ra ca tụng và “thấy nó hiên ngang… hùng dũng… rất… đã” – người nghe thấy quá chối tai. Trừ trường hợp người dám nói, dám phơi bày kia không bình thường, không bình thường ở mức ”nặng – thậm chí rất nặng” – thì anh (chị) ta lột phăng tất cả quần áo trên người rồi tồng ngồng đi trên đường phô, vừa đi vừa hò hét, khóc cười. Theo sau có một bầy trẻ em lẵng nhẵng chỉ trỏ, ném đố vật, trêu trọc… Ðây chính là tình trạng của câu ngạn ngữ: ”Ðứa dại để L – Kẻ khôn xấu hổ”’.

Với những người loại này, dân ta sẽ ”không chấp”!

Ngay ở Ðức – một nước dân chủ phát triển – có hàng trăm cơ sở bán, cho thuê băng SEX. Mọi người có thể đến thuê, mua (tất nhiên là cấm trẻ em dưới tuổi vị thành niên) – nhưng chỉ mang về nhà xem. Không được mở băng SEX ở nơi công cộng. Tôi chợt nghĩ và liên tưởng: Liệu bài viết – Nguyễn Hưng Quốc – Con Cặc – có thể xem như một cách thuê băng SEX về, đem lên hội trường bật máy chiếu cho mọi người xem – không?

Sau khi đọc xong bài viết của NHQ, tôi cứ suy nghĩ mãi về nhà Biên khảo – mà tôi rất có cảm tình, rồi tự hỏi: Liệu nền văn học – nghệ thuật của dân Việt chúng ta – cả Trong nước lẫn hải ngoại – không còn có gì đáng để anh quan tâm, trăn trở… khiến anh phải đi khảo cứu các bộ phận sinh dục của đàn ông, đàn bà – thay cho những nhà “Sexy học”?

Kết thúc bài khảo luận anh viêt: ”Chính trong cái không khí ngột ngạt, nặng trĩu những công thức và giáo điều, những sự mệt mỏi và sợ hãi như thế, một tiếng “cặc” vang lên sang sảng, nghe rất… đã. Tuy nhiên tôi viết bài này không phải chỉ để biện minh cho cái ”Ðã” ấy. Chắc bạn đọc cũng hiểu”.

Thú thật, tôi chẳng thể hiểu được chủ yếu anh muốn nói gì với người đọc hôm nay – qua bài viết Con Cặc – của anh:

Phản ứng “những công thức và giáo điều… mệt mỏi và sợ hãi”?

Ca ngợi nhà văn Trần Dần?

Tự ca tụng sự hiểu biết “quá sâu sắc” của mình về con C, cái L?

Hay trong anh có quá nhiều ”chữ” khiến bức xúc đến độ phải vung vãi, xả cản cho đỡ… bí, tắc?…

Cái tít đề bài khảo luận NGUYỄN HƯNG QUỐC: CON CẶC – kia, cứ in đậm nét, quay cuồng trong… tâm trí tôi!

Tháng Chạp, năm con Dê

© 2004 talawas