Em nhớ chị và nhớ những nhận xét của chị về Hà Nội. Chị nói: đào Nhật Tân không còn nữa! Trong tâm tưởng người Hà Nội, mỗi khi nhắc đến Nhật Tân là nhắc đến hoa đào. Mất vườn đào Nhật Tân là Hà Nội mất đi một nửa. Hoa đào là biểu tượng của mùa xuân. Ðào Nhật Tân vừa là văn hóa vật thể, vừa là văn hóa phi vật thể, vì đào Nhật Tân đã biểu hiện trong tinh thần, trong cuộc sống sinh hoạt của người Hà Nội. Thay vào đó là những biệt thự kênh kiệu bên hồ Tây. Biệt thự “nhập khẩu” vội vàng trên các đường phố. Tháp đôi lùn trên đường Bà Triệu. Ðể khoe cái tháp đôi, người ta còn chặt đi vài cây cổ thụ. Hà Nội tung tăng xây dựng. Hà Nội nhộn nhịp mở cửa hàng. Một Hà Nội bung ra trong cơn khát bia. Tiếng chuông chùa xa và khuất lấp bởi tiếng chạm cốc. Ngõ nào, đường nào cũng có hàng bia. Bia nhiều làm sủi bọt cảm xúc, bia lấp lánh vàng hơn sắc lá thu bay.

Phố cổ Hà Nội mong manh, những căn nhà cổ mỏi mệt vì tiếng gầm rú của xe máy. Những căn nhà mới dựng lên xanh đỏ tím vàng y hệt như gái quê vừa ra tỉnh, thấy mình đen đúa quá nên cứ mải mê trang điểm những phấn những son, vẽ lên mặt mình những đường cong kệch cỡm. Trong các ngõ nhỏ, phố nhỏ người từ các tỉnh ùn ùn đổ về Hà Nội. Hà Nội đang tha hóa người quê, hay người các miền quê đang tha hóa Hà Nội. Hà Nội giằng xé. Hà Nội khói xe máy, bụi bặm từ những công trường. Hà Nội ngất ngây những hàng ăn. Hà Nội ồn ào từ những quán bia, văng vẳng lời nói bậy, tiếng chửi thề thua cờ bạc trượt lô đề. Hà Nội quần lửng, áo hai dây, tóc nhuộm, tai đeo khuyên ngồi nửa ngày ngáp dài bên quán nước. Ðời sống tinh thần được cân đong đo đếm bằng mời nhau đi ăn, mời nhau đi uống. Lối sống, cách hành văn, phủ mờ trong khói thuốc, trong hơi men. Hà Nội tiệc tùng. Hà Nội đình đám. Hà Nội sân khấu hoá trong những vở kịch lê la ngoài đường, những câu mời chào, những màn chèo kéo. Hà Nội buôn thúng bán mẹt. Hà Nội quạt cho nhau như quạt thịt nướng bên hè phố.

Hà Nội đường nào cũng đông người đi, phố nào cũng lắm người ở. Ðường Ðê La Thành chật hẹp toàn bán hàng sắt nhìn bực mình. Phố ẩm thực Tống Duy Tân giành giật khách đến phát sợ. Chợ hoa đêm Quảng Bá đẹp, mà phô diễn những cảnh nghèo. Hoa tươi mà lòng người bán hoa thì héo. Trồng được bông hoa, chăm bón hoa khó nhọc một nắng hai sương, đến khi đem hoa ra chợ lại đành bán trong đêm. Gánh hoa trong đêm như gánh trên vai niềm trắc ẩn, bán hoa chẳng được mấy đồng. Vẫn là hoa ấy, chợ ấy nhưng càng về sáng, hoa càng mất giá. Hoa đợi người chờ, thời gian ủng hộ người mua. Nhưng vẫn là hoa ấy, được để trong tủ kính, đứng trong cửa hàng hoa đã lên giá gấp 5 gấp 10 lần và còn hơn thế nữa. Có lẽ chỉ cần chỗ đứng là đã hơn nhau rồi. Người trồng hoa đầu tắt mặt tối, lầm lũi bươi đất nhặt cỏ. Hoa càng đẹp người trồng hoa càng vất vả. Ðời người trồng hoa có giống như đời hoa không? Cuộc đời người trồng hoa phận mỏng như cánh hoa, hoa có thương người trồng hoa không?! Những cô gái bán hoa đứng đường trong đêm. Không biết họ từ ngõ ngách nào, con phố nào, làng quê nào, số phận nào? Mỗi người có một thân phận, một uẩn khúc chắp vá như hoa nọ cành kia. Ðêm đêm ra đứng đường, bán rặt một loại hoa như nhau. Hoa ngọc lan bán trên đường Thanh Niên!

Hiệu cắt tóc gội đầu thư giãn mát sa mọc lên nhiều như nấm. Một Hà Nội sính từ đến lố bịch, ba cái ghế dựa với hai tấm gương soi cũng gọi là viện. Viện cắt tóc gội đầu, viện mát sa chân, viện ảnh áo cưới, viện tẩm quất mát sa… Vài chị mắt xanh mỏ đỏ trình độ văn hóa lớp ba lớp bốn, mới học “gội đầu” được mấy tháng đòi mở cửa hàng đặt tên là viện! Ơi những “viện sĩ” lắc mông chìa ngực, làm cái nghề “rửa đầu” cho thiên hạ lấy tiền, mà cứ cong mông, bật đùi như đi trên sàn catwalk. Mặt tiền Hà Nội như mặt nạ, xanh đỏ tím vàng, rộn ràng như đêm trung thu, nào shop, nào fashion, ưỡn ẹo ma nơ canh, khoan cắt bê tông, tẩm quất gia truyền, thuốc bắc gia truyền, nghề may gia truyền… Cứ phải gia truyền một tí mới được!

Hồ Tây đang hiện đại dần lên với công viên nước, với những nhà hàng, khách sạn, những quán ăn Cổ Ngư, quán Bến My Lăng… với tên gọi đầy chất thơ. Quán ăn thì có “chất thơ”, còn quán thơ thì không có. Hà Nội đói khát thèm thuồng nên Hà Nội có phố ẩm thực, có tiếng rao đêm của hàng ăn, có những chợ cóc, quán gánh vỉa hè. Người Hà Nội không biết xấu hổ khi ngồi ăn uống trên hè phố. Tính cách “giả trang nông dân” của người Hà Nội. Hay người Hà Nội là “nông dân giả trang”? Hà Nội đang bị tha hóa. Hà Nội quê hơn cả nhà quê…

Hà Nội thật là kệch cỡm, rẻ tiền. Hà Nội buồn hơn. Buồn rưng rưng như mắt ai khi tình phai, duyên nhạt, phận bẽ bàng. Hà Nội thờ xuân, Hà Nội chòng chành trong cái rét. Hà Nội gằn mình vì mưa rào, vì nắng hạ…

Tạm biệt chị!

© 2005 talawas