trang chủ talaCu ▼ 2005 – 2008 2009 – 2010 Ý kiến ngắn spectrum sách mới tòa soạn hỗ trợ talawas
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đinh Bá Anh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Minh Ngọc
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Lưu Linh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Diễm Chi (2822)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Nguyễn Đăng Thường
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đào Nguyên (3097)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Hoàng Ngọc Hiến
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Thơ và Thơ Trẻ
2.11.2008
Hoàng Hưng
Giáo dục
2.11.2008
Nam Đan
Lịch sử
2.11.2008
Jorn Rusen
talawas chủ nhật
2.11.2008
Walter Skrobanek
Tủ sách talawas
1.11.2008
Nguyễn Mộng Giác
Tôn giáo
1.11.2008
Walter Russel Mead
13.6.2003
Nguyễn Lương Ba
Đọc thơ Đỗ Kh.
 

Thật rất khó để phân tích một bài thơ hiện đại. Mọi biểu lộ văn chương với yếu tính là mỹ học luôn có tính cách xã hội bởi sự đón nhận hay sự kết án do những giao tiếp của nó với mọi người khác nhau vây quanh nó. Lịch sử văn chương là lịch sử của sự thanh trừng. Và kinh nghiệm sáng tác hầu như đối kháng lại cảm quan của quần chúng. Người ta thanh toán nhau bởi vì không ai cùng chấp nhận một tiêu chuẩn chung để cùng phán đoán một giá trị.Và những người sáng tác lại cứ miệt mài tìm kiếm những gì chưa có, chưa ai nói đến. Cảm tính mỹ học, chính là sự ngưỡng mộ (Le sentiment esthétique, c’est l’admiration- R.Bayer, Traité d’esthétique, Paris,A.Colin, 1956).

Do đó tác phẩm văn chương sẽ tác động lên người đọc không phải theo cảm tính mà theo tiến trình lãnh hội của người đọc và dĩ nhiên, tác phẩm văn chương sẽ không tự bày tỏ mà sẽ bày tỏ tùy theo nỗ lực khám phá của người đọc. Thơ cũng vậy. Thơ Tân Hình Thức với những sự kiện được mô tả sẽ trở thành những hiện tượng vì thật ra những phán đoán giá trị nói cho cùng chỉ là

những phán đoán sự kiện mà thôi. Sự kiện qua người sáng tạo, qua tác phẩm văn chương sẽ trở thành những hiện tượng và sẽ được đánh giá. Vận dụng ngôn ngữ đời thường mô tả cuộc sống, cắt nghiã thực tại, kể chuyện …sẽ bày ra một chuỗi các sự kiện, mỗi sự kiện đều mang một giá trị tự tại như là yếu tố tiên khởi của văn chương.Và người đọc muốn lãnh hội phải chọn lựa về cái ý nghĩa của sự kiện đó.Vì thế có thể xung đột .Nhưng bài thơ thành hình thiết yếu phải gưỉ tới kẻ khác, vừa là một biểu lộ, vừa là một đón nhận. Ngay cả những biểu lộ bị chia cắt, bị nghi ngờ, bị la ó vẫn có một cách thế riêng tác động lên sự biến hóa của xã hội. Bởi vì văn chương xuất phát từ mọi cảnh đời. Sự chao động của đời sống kéo theo những chuyển động của văn chương..Và làm thế nào lại có một cái nhìn độc nhất, trơ cứng không chú ý đến những nguồn năng lực mới đang góp phần vào sự vận chuyển của xã hội.Văn chương trở thành một hiện tượng là như vậy.

Nhà thơ Ðỗ Kh. chú ý đến khiá cạnh tính dục trong thơ của ông, không phải dựa theo ý nghĩa mà

theo khả năng của chúng. Khả năng đó là lột bỏ các che đậy theo cách thế của sự vật. Hẳn là ông viết không phải vì lạc thú của ông hay là lạc thú của kẻ khác mà rõ ràng là ông muốn thay đổi. Cùng là một sự vật nhưng ông gọi tên khác đi và ông hy vọng rằng chúng sẽ thay đổi dưới mắt ông. Ðó chính là những biểu tượng của trạng thái văn chương có được từ cảm nhận của một thi sĩ. Quần chúng có thể cảm động, cũng có thể phẫn nộ vì hoặc là đưa mình đến với những cảnh đời đó, hoặc là đưa những cảnh đời đó về chung quanh mình.

Em giận anh thì cũng đã

phải. Em còn nhìn anh thì em rộng

rãi. Ðam mê chẳng có bao

nhiêu, đời người đụ mà sướng cũng chẳng

có nhiều, được vậy, thật tình

là anh đã không biết yêu em nhưng

mà cũng đã có biết mê

hết chuyện rồi, xin lỗi thì em không

cần, và cũng không đúng, nhưng

mà phải biết ơn. Một lần cũng phải

biết, nói gì vài năm đó,

đâu phải nhỏ. Anh nhớ rất rõ. Cái

lưỡi, cái lồn, cái vú, bàn

tay. Cám ơn em vừa rồi bên cạnh

xe, đã để anh ôm, đặt

bàn tay lên đít ấm. Ðể nhắc lại,

nhớ đến, định giá đúng, bụng

sụt sùi và đầu ngực rung động. Chẳng phải

để yêu em lần nữa, chẳng

ai chịu và chẳng ai cho, để nhìn

lại đúng tầm mức cái đã

qua, đã có, bấy nhiêu trong một đời

là đã đủ, đã nhiều. Những cơ

bắp âm đạo co dãn, một cái chớp

mắt đâu phải là dễ kiếm,

dầy hay mỏng hàng mi. Bấy nhiêu trong

đời là đã quá thừa. Cái

thừa là cái sang trọng.Thừa cơ lẻn

bước ra đi. Cái thiếu là

cái khốn cùng. Anh không còn thiếu em

nữa, thật là vậy, lúc khó

đã qua. Anh không còn nghèo em từ

dạo đó, từ lâu. Giờ anh

giàu em.Cám ơn em đã cho anh

sang. Cám ơn em đã cho

anh ờ công tử vung vãi chẳng biết

điều. Anh nhớ.

KHANH – ÐỖ KH

Bài thơ là một thử thách về đời sống tinh thần. Chuyện tình của ông tạo ra một tư thế mới đối nghịch với những quan niệm có sẵn. Người ta dấu diếm nhưng ông thì phơi bày. Nó đặt ra mối tương quan thân thiết giữa thực trạng xã hội và biểu lộ văn chương. Con người vẫn không ngừng

là thân phận con người, hắn bị va chạm thường xuyên trong cái biện chứng nhân loại (dialectique humaine) và văn chương là phải vận động xã hội với một ý thức mở ra, phóng tới, nói về một thực tại xã hội đứng trên những tác động biến đổi nền văn chương đó.

© 2003 talawas

 
© talawas 2026