trang chủ talaCu ▼ 2005 – 2008 2009 – 2010 Ý kiến ngắn spectrum sách mới tòa soạn hỗ trợ talawas
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đinh Bá Anh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Minh Ngọc
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Lưu Linh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Diễm Chi (2822)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Nguyễn Đăng Thường
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đào Nguyên (3097)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Hoàng Ngọc Hiến
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Thơ và Thơ Trẻ
2.11.2008
Hoàng Hưng
Giáo dục
2.11.2008
Nam Đan
Lịch sử
2.11.2008
Jorn Rusen
talawas chủ nhật
2.11.2008
Walter Skrobanek
Tủ sách talawas
1.11.2008
Nguyễn Mộng Giác
Tôn giáo
1.11.2008
Walter Russel Mead
14.2.2005
George W. Bush
Diễn văn nhậm chức tổng thống lần thứ hai
 
Lời người dịch: Ngày 20.01.2005, George W. Bush nhậm chức Tổng thống nhiệm kỳ hai. Bài diễn văn trong buổi lễ được hầu hết các nơi trên thế giới lắng nghe, không hẳn vì sự ngưỡng mộ dành cho chủ nhân của nó, mà để có thể phần nào lượng định chính sách của Hoa Kỳ trong bốn năm tới. Nguyên văn của nó được loan rộng rãi trên mọi phương tiện truyền thông. Người ta đếm xem có bao nhiêu chữ “tự do” được dùng trong diễn văn, và nó được đọc trong bao lâu. Người ta chú ý vào phản hồi của vùng này vùng kia, giới này giới kia, nước này nước kia đối với nó… Vậy mà, ở Việt Nam, hỏi ra, nó không đến được với người đọc, trong thời đại thông tin. Bản dịch này chỉ nhằm lấp đi lổ hổng đó, mà không hề xuất phát từ sự ủng hộ hay chống đối đối với bất kỳ điểm nào được trình bày trong diễn văn, hay về tính thực tế trong nội dung của nó. Công việc phán xét đó là của độc giả.

Vào lần tụ họp thứ hai này, nhiệm vụ của chúng ta được xác định không phải bằng ngôn từ tôi sử dụng, mà bằng lịch sử chúng ta cùng trông thấy. Trong nửa thế kỷ, nước Mỹ bảo vệ tự do của mình bằng việc đứng nhìn về phía các đường biên giới xa. Sau sự sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản là những năm tĩnh lặng tương đối, những năm của ngơi nghỉ, những năm nghỉ phép, và rồi cũng đến một ngày khói lửa.

Chúng ta đã nhìn thấy chỗ yếu của mình, và chúng ta đã thấy nguồn căn sâu nhất của nó. Chừng nào mà nguyên cả vùng của nhiều nơi trên thế giới sục sôi trong oán giận và chuyên chế – thiên về những hệ tư tưởng nuôi nấng hờn căm và dung thứ giết chóc – bạo lực sẽ tụ hợp lại và sức mạnh phá hủy được nhân lên, băng qua (cả) [1] những biên giới được phòng vệ nhất, làm tăng mối đe dọa chết chóc. Chỉ có một sức mạnh của lịch sử có thể phá vỡ triều đại của căm hờn và oán giận, vạch trần các tham vọng của những kẻ chuyên chế, và tưởng thưởng cho những hy vọng của kỷ cương và bao dung, và đó (chính) là sức mạnh của tự do con người.

Những thực tế và ý thức chung dẫn chúng ta đến một kết luận: sự sống còn của tự do nơi vùng đất của chúng ta gia tăng phụ thuộc vào sự thắng lợi của tự do ở những vùng đất khác. Niềm hy vọng lớn nhất cho hòa bình của thế giới chúng ta là sự phát triển của tự do trên khắp thế giới.

Những lợi ích sống còn của nước Mỹ và những niềm tin sâu nhất của chúng ta nay là một. Từ ngày lập quốc, chúng ta đã tuyên bố rằng mọi đàn ông và đàn bà trên trái đất này có các quyền, có phẩm giá và những giá trị không thể thay thế, vì họ mang hình ảnh của Đấng sáng tạo ra Thiên đường và Trần thế. Qua các thế hệ, chúng ta đã tuyên bố về một nền tự quản bắt buộc, vì không một ai (tự nhiên) thích hợp là ông chủ, và không một ai (tự nhiên) xứng là nô lệ. Sự phát triển những ý tưởng này là sứ mệnh đã tạo nên dân tộc chúng ta. Nó là thành quả xứng đáng của những người cha lập quốc. Giờ đây nó là yêu ầu cấp bách của an ninh đất nước chúng ta, là lời kêu gọi của thời đại chúng ta.

Chấm dứt sự chuyên chế

Vì thế chính sách của Hoa Kỳ là tìm kiếm và hậu thuẫn cho sự phát triển của các phong trào và thiết chế dân chủ ở mọi quốc gia và mọi nền văn hóa, với mục đích tối hậu là chấm dứt sự chuyên chế trên thế giới.

Đó chủ yếu không phải là công việc quân sự, dù chúng ta sẽ bảo vệ mình và bạn bè bằng sức mạnh quân sự khi cần thiết. Tự do, với bản chất của nó, phải được chọn lựa và được bảo vệ từ (chính) các công dân, được duy trì bằng pháp quyền và sự bảo vệ đối với các nhóm thiểu số. Và khi tâm hồn của một dân tộc nói lời chung quyết, các thiết chế phát sinh có thể phản ánh các tập quán và truyền thống khác với truyền thống của chúng ta. Nước Mỹ sẽ không áp đặt hình mẫu chính quyền của mình lên những nơi không muốn. Thay vào đó, mục tiêu của chúng ta là giúp đở người khác tìm kiếm tiếng nói của chính họ, đạt được tự do của riêng họ, và thực hiện theo cách tự họ có.

Mục tiêu vĩ đại nhằm kết thúc sự chuyên chế là công việc tập trung của nhiều thế hệ. Sự khó khăn của công việc này không hề là nguyên cớ để lẩn tránh nó. Ảnh hưởng của nước Mỹ là không phải không giới hạn, nhưng may mắn cho những người bị áp bức, ảnh hưởng của nước Mỹ là đáng kể, và chúng ta sẽ tự tin sử dụng nó trong sự nghiệp của tự do.

Nhiệm vụ nghiêm túc nhất của tôi là bảo vệ đất nước này và nhân dân của nó chống lại những tấn công và đe dọa mới đang xuất hiện. Đã có một vài chọn lựa thiếu khôn ngoan để kiểm chứng quyết tâm của nước Mỹ, và đã nhận ra sự kiên định (của quyết tâm này).

Chúng ta sẽ kiên trì làm rõ chọn lựa này trước mọi nhà cầm quyền và mọi quốc gia: sự chọn lựa đạo lý giữa áp bức – điều luôn là sai trái, với tự do – vốn là sự đúng đắn trường tồn. Nước Mỹ sẽ không vờ vịt rằng các nhà bất đồng chính kiến bị cầm tù yêu thích những xiềng xích của họ, rằng phụ nữ hoan nghênh sự nhục mạ và nô lệ, hay rằng có con người nào đó ước ao sống dưới sự nhân từ của những kẻ ức hiếp.

Chúng ta sẽ khuyến khích cải cách ở các chính quyền khác, bằng cách làm rõ rằng thành công trong quan hệ (của họ) với chúng ta sẽ phụ thuộc vào sự hành xử đúng mực với nhân dân của họ. Niềm tin của nước Mỹ vào phẩm giá con người sẽ dẫn đường cho chính sách của chúng ta, nhưng các quyền phải nhiều hơn những nhượng bộ miễn cưỡng của các nhà độc tài, chúng được bảo đảm bằng sự tự do bất đồng quan điểm và sự tham gia vào công việc cai trị đất nước (của mọi người). Về lâu dài, không có sự công bằng nào mà không đi với tự do, và không có quyền con người nào mà không đi với tự do của con người.

Một vài người, tôi biết, đã đặt vấn đề về sự khẩn thiết toàn cầu của tự do – mặc dù trong giờ phút lịch sử này, qua bốn thập kỷ đã xác định nên bằng sự tiến triển nhanh chóng của tự do chưa từng thấy trước đó – là một giờ phút kỳ quặc để có những hồ nghi.

Kêu gọi tự do

Người Mỹ – đặc biệt trong số tất cả mọi người – đừng bao giờ ngạc nhiên trước sức mạnh của những tư tưởng của mình. Cuối cùng, tiếng gọi cho tự do sẽ với mọi tâm thức và mọi tâm hồn. Chúng ta không thể chấp nhận sự tồn tại của nền chuyên chế trường tồn, vì chúng ta không chấp nhận khả năng của sự nô lệ trường tồn. Tự do sẽ đến với những ai yêu nó.

Hôm nay, nước Mỹ một lần nữa nói với nhân dân thế giới:

Tất cả những ai sống trong chế độ chuyên chế và tuyệt vọng có thể biết rằng Hoa Kỳ sẽ không làm ngơ trước sự áp bức của các bạn hay bỏ qua cho những kẻ áp bức các bạn. Khi các bạn đấu tranh cho tự do của mình, chúng tôi sẽ đấu tranh cùng các bạn.

Các nhà cải cách dân chủ đang đối mặt với đàn áp, tù đày và lưu vong có thể biết rằng: nước Mỹ nhìn thấy ở các bạn vai trò là những nhà lãnh đạo tương lai của đất nước tự do của các bạn.

Những người cai trị của các chế độ phi pháp có thể biết rằng chúng tôi vẫn có niềm tin như Abraham Lincoln đã có: “Những ai chối bỏ tự do cho người khác, chính họ không xứng đáng với nó; và dưới sự cai quản của một Thượng đế công bằng, (họ) không thể giữ lấy nó dài lâu.”

Lãnh đạo của các chính quyền vốn lâu nay quen kiểm soát (dân chúng) cần biết rằng: để phục vụ cho nhân dân của mình, các ngài phải học cách tin tưởng họ. Hãy khởi sự cuộc hành trình vì tiến bộ và công lý, nước Mỹ sẽ bước cùng các ngài.

Và tất cả đồng minh của Hoa Kỳ có thể biết rằng: chúng tôi tự hào về tình bằng hữu của các bạn, chúng tôi tin vào những lời khuyên của các bạn, và chúng tôi phụ thuộc và sự giúp đở của các bạn. Chia rẽ giữa các quốc gia tự do là mục đích chính của những kẻ thù của tự do. Nỗ lực tập trung của các quốc gia tự do nhằm thăng tiến dân chủ là khởi đầu cho thất bại của kẻ thù của chúng ta.

Hôm nay, tôi cũng lặp lại với đồng bào của tôi rằng:

Từ tất cả các bạn, tôi được yêu cầu tiếp tục công việc gian khó nhằm bảo vệ nước Mỹ, mà các bạn đã ban cho bằng sự cân nhắc tử tế. Đất nước của chúng ta đã tiếp nhận những bổn phận mà sẽ khó khăn trong thực hiện, và sẽ đáng hỗ thẹn nếu lảng tránh. Nhưng vì chúng ta đã hành động theo truyền thống giải phóng vĩ đại của đất nước này, hàng chục triệu người sẽ có được tự do của họ. Và vì hy vọng nhen lên hy vọng, hàng triệu người khác nữa (cũng) sẽ tìm thấy nó. Bằng nỗ lực của mình, chúng ta cũng đã thắp lên một ngọn lửa – ngọn lửa trong tâm hồn của con người. Nó sẽ sưởi ấm những người cảm nhận sức mạnh của nó, thiêu cháy những người chống lại sự tiến bộ của nó, và một ngày kia ngọn lửa không thể khuất phục của tự do sẽ với tới những ngóc ngách đen tối của thế giới.

Những thắng lợi quả cảm

Một số người Mỹ chấp nhận những bổn phận khó khăn nhất trong sự nghiệp này – công việc thầm lặng của tình báo và ngoại giao… công việc của những người có lý tưởng nhằm giúp xây dựng lên những chính quyền tự do… công việc nguy hiểm và cần thiết nhằm đấu tranh với các kẻ thù của chúng ta. Một số đã cho thấy sự tận tâm của họ đối với đất nước của chúng ta trong những cái chết vinh danh cả cuộc đời họ – và chúng ta sẽ luôn kính trọng tên tuổi và sự hy sinh của họ.

Mọi người Mỹ đều đã chứng kiến chủ nghĩa lý tưởng này, và một số thấy (điều đó) lần đầu. Tôi đề nghị các công dân trẻ nhất của chúng ta tin vào bằng chứng mà các bạn thấy. Các bạn đã thấy bổn phận và lòng trung thành trên khuôn mặt kiên quyết của những người lính của chúng ta. Các bạn đã thấy cuộc sống là mong manh, cái ác là có thực, và lòng quả cảm chiến thắng. Hãy chọn lựa phục vụ trong một sự nghiệp lớn hơn là những gì mà các bạn ham muốn, lớn hơn bản thân các bạn, và đến thời đại của các bạn, điều các bạn làm tăng thêm cho đất nước chúng ta không phải là sự giàu có, mà là vào đặc trưng của nó.

Nước Mỹ cần đến lý tưởng và sự can trường, vì chúng ta có công việc thiết yếu ở quê nhà – công việc còn dang dở của một nước Mỹ tự do. Trong một thế giới hướng đến tự do, chúng ta quyết định cho thấy ý nghĩa và hứa hẹn của tự do.

Trong lý tưởng tự do của nước Mỹ, công dân nhận thấy phẩm giá và an ninh của sự độc lập kinh tế, thay vì (chỉ) lao động bên lề của sinh kế. Đây là sự xác định rộng lớn hơn về tự do, đã thúc đẩy (ra đời) Đạo luật Điền trang, Đạo luật An sinh Xã hội, và Dự luật GI về Quyền [2] . Và nay chúng ta sẽ mở rộng cách nhìn này bằng việc cải cách những thiết chế cốt yếu, để phục vụ cho các nhu cầu của thời đại chúng ta. Để đem lại cho mọi người Mỹ một khoản vốn trong sự hứa hẹn và tương lai của đất nước, chúng ta sẽ đem những tiêu chuẩn cao nhất vào trường học và xây dựng một xã hội sở hữu. Chúng ta sẽ khuyếch trương quyền sở hữu về nhà và kinh doanh, bảo hiểm hưu trí và bảo hiểm y tế, chuẩn bị cho người dân của chúng ta trước những thách thức của cuộc sống trong một xã hội tự do. Bằng việc làm cho mỗi công dân là một tác nhân của vận mệnh chính mình, chúng ta sẽ đem lại cho đồng bào Hoa Kỳ sự tự do lớn hơn trước những thiếu thốn và sợ hãi, và làm cho xã hội chúng ta thêm phồn vinh, công bằng và bình đẳng.

Trong lý tưởng tự do của nước Mỹ, lợi ích công cộng phụ thuộc vào tính cách cá nhân – vào sự chính trực vào khoan dung hướng đến người khác, vào nguyên tắc của lương tâm trong đời sống của chính chúng ta. Chính quyền tự quản rốt cuộc là dựa vào sự cai quản của bản thân. Lâu đài cá tính được xây dựng trong gia đình, được hỗ trợ trong cộng đồng bằng các chuẩn mực, và được duy trì trong đời sống quốc gia bằng những chân lý tại Sinai [3] , bằng thuyết giảng ban đầu của Chúa Jesus [4] , bằng những lời của kinh Koran, và bằng những đức tin đa dạng khác của nhân dân chúng ta. Người Mỹ ở mọi thế hệ tiến lên phía trước bằng việc tái xác tín tất cả những cái tốt và chân lý đã có trước – cùng những lý tưởng về công bằng và đạo đức, là những cái có ở ngày hôm qua, hôm nay, và mãi mãi.

Trái tim dành cho người yếu kém

Trong lý tưởng tự do của người Mỹ, việc thực thi các quyền được nâng cao bằng sự phụng sự, lòng nhân ái, và một trái tim cho những người yếu kém. Tự do cho tất cả không có nghĩa là độc lập khỏi người khác. Đất nước của chúng ta dựa trên những người luôn chăm nom láng giềng và bao bọc những người bị mất mát, bằng tình yêu thương. Người Mỹ, trong điều kiện tốt nhất của chúng ta, đánh giá cuộc sống mà chúng ta thấy nơi người khác, và phải luôn nhớ rằng ngay cả những người không được cần đến cũng có giá trị.

Từ nhìn nhận riêng của một ngày, gồm cả ngày hiến dâng này, các vấn đề và câu hỏi trước đất nước ta còn nhiều. Từ điểm nhìn của nhiều thế kỷ, các câu hỏi đến với ta hạn hẹp hơn và ít đi. Thế hệ của chúng ta có phải đã phát triển sự nghiệp của tự do? Và đặc tính của chúng ta có phải đã đem lại sự khả tín cho sự nghiệp này?

Những câu hỏi này phán xét chúng ta, mà cũng thống nhất chúng ta, vì người Mỹ của mọi đảng phái và mọi nền tảng, những người Mỹ do sự chọn lựa và sinh nở, được liên kết với người khác trong sự nghiệp của tự do. Chúng ta đã biết những chia rẽ, chúng phải được hàn gắn để hướng đến những mục đích vĩ đại, và tôi sẽ phấn đấu bằng một thiện ý nhằm hàn gắn chúng. Những phân chia này không định nên nước Mỹ. Chúng ta cảm nhận sự thống nhất và tình đồng bào của đất nước chúng ta khi tự do bị tấn công, và câu trả lời của chúng ta là một bàn tay (của tất cả) đặt lên một trái tim (chung). Và chúng ta có thể cảm thấy rằng cùng một sự thống nhất và niềm kêu hãnh, ở bất cứ đâu người Mỹ (cũng) hành động vì điều tốt, và nạn nhân của thảm họa được đem lại hy vọng, sự bất công phải chạm trán với công lý, những người bị giam cầm nhận được sự tự do.

Chúng ta đi tới với sự tin tưởng hoàn toàn vào chiến thắng cuối cùng của tự do.

Không phải vì lịch sử lăn trên những bánh xe của điều không tránh được, mà vì sự chọn lựa của con người đẩy tới các sự kiện. Chúng ta tin tưởng, vì tự do là hy vọng thường trực của con người, là sự đói khát trong những nơi đen tối, là sự khát khao của tâm hồn. Khi những người khai quốc tuyên bố một trật tự mới của thời đại; khi những người lính ngã xuống, lớp này đến lớp khác cho một liên minh dựa trên tự do; khi những công dân diễu hành phản đối trong ôn hòa với biểu ngữ “Tự do ngay bây giờ”, họ đang tác động lên một hy vọng cổ xưa, được đề cập đến để hoàn thành. Lịch sử có những thăng trầm của công lý, nhưng lịch sử cũng có một phương hướng có thể nhận thấy, được định ra bởi tự do và Đấng sáng tạo của Tự do.

Khi Tuyên ngôn độc lập lần đầu tiên được đọc trước công chúng, và khi Tiếng chuông Tự do vang lên ca tụng, một người chứng kiến nói: “Nó vang lên như thể nói điều gì đó”. Trong thời đại của chúng ta, nó vẫn tiếp tục nói điều gì đó. Nước Mỹ, trong thế kỷ mới này, tuyên bố về sự tự do trên khắp thế giới, và đến mọi cư dân của thế giới. Hồi phục trong sức mạnh của chúng ta – đã qua kiểm nghiệm nhưng không mệt mỏi – chúng ta sẵn sàng cho những thành tựu vĩ đại nhất trong thời đại lịch sử của tự do.

© 2005 talawas


[1]Các từ trong ngoặc đơn và các chú thích là người dịch thêm vào để bạn đọc tiện theo dõi. Các tựa nhỏ có sẵn ở bản nguồn lấy từ BBC.
[2]Dự luật GI về quyền (G.I. Bill of Rights) hay Đạo luật Điều chỉnh dành cho Quân nhân (Servicemen’s Readjustment Act, 1944) qui định các quân nhân trở về từ thế chiến II được về lại trường đại học hay được giáo dục hướng nghiệp, cũng như được trợ cấp một năm thất nghiệp. Nó cũng cung cấp các khoản vay cho nhà ở và khởi sự kinh doanh.
[3]Sinai: đỉnh núi tại nam bán đảo Sinai, được cho là nơi Moses thụ huấn Mười điều răn.
[4]Thuyết giảng đầu tiên của Chúa Jesus: Sermon on the Mount.

 
© talawas 2026