Châu Âu bị kẹt trong sự tự mãn và một ước vọng rất người là thỏa mãn trong quên lãng, nhà triết học hàng đầu người Pháp nói. Điều này giúp cho sự khủng bố mang tính hư vô chủ nghĩa và ý thức hệ cực đoan đại diện bởi al-Qaida và Saddam Hussein thành công. Không ai muốn chiến tranh – nhưng sự diệt chủng còn kinh khủng hơn chiến tranh.

(Europe is trapped by complacency and an all too human desire for oblivious contentment, says a leading French philosopher. This helps ensure the success of the nihilistic terror and extremist ideology exemplified by al-Qaida and Saddam Hussein. Nobody wants war – but genocide is worse than war.)

Dịch giả lúng túng vì lo bám sát từ, theo tôi, trong khi có thể dịch một cách thoải mái như vầy:

Âu Châu khốn khổ về sự tự mãn của nó, ngoài ra, còn vì cái uớc muốn rất ư là con người, là “hãy cố quên đi mà sướng”! Nhờ vậy mà khủng bố đi dưới bảng dẫn đường của hư vô và cực đoan… cứ thế mà tiến lên….

Ngoài ra, “nhà triết học hàng đầu người Pháp”, là ai vậy?

Lẽ ra dịch giả phải sử dụng mạo từ bất định “một” nhà triết học hàng đầu…

Từ “kinh khủng” theo tôi nên thay bằng “tồi tệ”, “khốn kiếp”, tệ hại…

Một độc giả -19.08.2003

Anh “một độc giả” thân mến,

Bài dịch được đọc và phê bình ngay là hạnh phúc của người dịch. Võ Tấn Phong xin ghi nhận những lời phê và cũng phê phán những lời bình của anh.

Ghi nhận:

1. Bám sát từ và lúng túng: Phê rất đúng. Võ Tấn Phong biết mình biết người nên không liều dịch văn chương, chỉ dịch tiểu luận và cố chuyển tải hết ý bản gốc. Nếu không có Ban Biên Tập Talawas sửa lại nhiều lỗi diễn đạt thì còn nhiều chỗ rất tức cười.
2. Thiếu mạo từ “a”: rất đúng. Võ Tấn Phong sẽ ghi nhận và chú ý những điểm này trong những lần dịch thuật sau.

Phê phán:

1. Trước khi “thoải mái” thì phải hiểu đúng ý bài viết:

   Europe is trapped by complacency and an all too human desire for oblivious contentment,…

   Nghĩa là, Châu Âu phải “bâng khuâng đứng giữa hai dòng nước”, bên này: sự tự mãn, bên kia: ước muốn rất đỗi là người là thỏa mãn trong lãng quên.

   Nghĩa là, Châu Âu khổ trong thế tiến thoái lưỡng nan, chọn cái nào cũng khổ…

   Hiểu theo cách của anh “một độc giả” thì cả hai cái hè nhau làm khổ Châu Âu. Không đúng.

   This helps ensure the success of the nihilistic terror and extremist ideology exemplified by al-Qaida and Saddam Hussein.

   Nghĩa là, như tôi đã dịch.

   Nghĩa là, hai thứ riêng biệt: … khủng bố mang tính hư vô chủ nghĩa và (một thứ khác là) ý thức hệ cực đoan…

   Hiểu theo cách của anh “một độc giả”: khủng bố đi dưới bảng dẫn đường của hư vô và cực đoan, là sai, cả hình ảnh lẫn ý tứ. Hình ảnh sai: khủng bố không tuân theo luật giao thông, không sợ cảnh sát, không có luật đi đường, chỉ theo một cái luật rừng: không có luật gì hết, bỏ bom hai tòa nhà chọc trời không cần giấy phép. Ý tứ sai: cách hiểu của anh không phân biệt hai thứ, mà gộp chung làm một thứ thuộc về khủng bố.

2. … worse than war.

   “kinh khủng”, “tồi tệ”, “khốn khiếp”, “tệ hại”, “khủng khiếp”, “thê thảm”… đều có chỗ đứng ngang nhau.

3. Cách dịch thoải mái của anh “một độc giả” nguy hiểm ở chỗ có thể làm các độc giả khác hiểu sai ý bản gốc. Nếu mô tả một ông Tây mặc lễ phục nghiêm trang thành một cô tiểu thư Việt tồng ngồng thoải mái thì hơi quá đáng. Anh nghĩ sao?

Trân trọng.

V.T.P.

© 2003 talawas