Gởi các bạn nguyên bản bài thơ dịch đăng lần trước cho những ai thích nghiên cứu. Vì đang quá bận nên không có thì giờ thảo một bài viết ngắn gọn ra hồn tuy rất muốn. Mong các bạn thứ lỗi. Mến chúc mọi người một mùa Tết Nhâm Ngọ an vui.

The Flood

Blood has been harder to dam back than water.

Just when we think we have it impounded safe

Behind new barrier walls (and left if chafe!),

It breaks away in some new kind of slaughter.

We choose to say it is let loose by the devil;

But power of blood itself releases blood.

It goes by might of being such a flood

Held high at so unnatural a level.

It will have outlet, brave and not so brave.

Weapons of war and implements of peace

Are but the points at which it finds release.

And now it is once more the tidal wave

That when it has swept by leaves summits stained.

Oh, blood will out. It cannot be contained.

– Robert Frost

Ðây là một bài thơ làm theo thể Sonnet cổ điển (14 hàng, vần abba-cddc-effe-gg) nhưng không chia đoạn theo cấu trúc 4-4-4-2 bình thường. Muốn đọc cho dễ ta có thể tạm chia thành 4-4-3-3 như sau:

Mở đầu là bốn hàng, để “nêu vấn đề”:

Blood has been harder to dam back than water.

Just when we think we have it impounded safe

Behind new barrier walls (and left if chafe!),

It breaks away in some new kind of slaughter.

Kế đến là phần phân tích và so sánh hai mặt của “vấn đề” (blood vs flood) Phần này ta có thể chia làm hai đoạn:

We choose to say it is let loose by the devil;

But power of blood itself releases blood.

It goes by might of being such a flood

Held high at so unnatural a level.

It will have outlet, brave and not so brave.

Weapons of war and implements of peace

Are but the points at which it finds release.

Cuối cùng là phần kết bằng ba hàng thay vì hai:

And now it is once more the tidal wave

That when it has swept by leaves summits stained.

Oh, blood will out. It cannot be contained.

Khi dịch bài này, tôi đã chọn thể thơ bảy chữ vì nó có âm hưởng Ðường Thi, giông giống Shakespearean Sonnet. Một điểm lạ là bản dịch chỉ có 12 câu mà vẫn diễn tả đầy đủ các ý tưởng trong bản gốc, vì đây không phải là một bản dịch “sát nghĩa” (verbatim). Tôi gọi lối dịch của mình là “Dịch Rừng”, để phân biệt với lối dịch verbatim từng chữ, từng câu — như thể một người đi rừng không thấy rừng mà chỉ thấy toàn cây với lá.

Dịch thơ đối với tôi là làm thơ, cho nên tôi không câu nệ hình thức hay tuân theo quy ước gì cả. Làm thế nào miễn đọc lên nghe sướng tai là được. Nhưng nói thế không có nghĩa tôi nghĩ bản dịch của mình đã “toàn hảo”. Rất mong được nghe những ý kiến khác của các bạn để học hỏi thêm.

° ° °

Lũ

Ngăn cơn huyết tử khó muôn lần

Ðắp đê chắn nước chống thực xâm.

Những tưởng giang tay kè cốt đập

Nào hay máu dẫn thốc từ tâm!

Lối quỷ ma đưa người biện chứng

Hiềm thân cùng máu thảy vô thần.

Ðắc thế cuồng uy hồng thủy khứng

Người giương gan đởm, kẻ chùn chân.

Chiến khí vô minh, tình bất cập

Ðền cho toan nợ, đáp nghìn căm.

Lũ đến, non cao còn rửa ngập

Nhằm gì nhân. Ô, máu vẫn dâng!

(03’97)