trang chủ talaCu ▼ 2005 – 2008 2009 – 2010 Ý kiến ngắn spectrum sách mới tòa soạn hỗ trợ talawas
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đinh Bá Anh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Minh Ngọc
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Lưu Linh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Diễm Chi (2822)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Nguyễn Đăng Thường
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đào Nguyên (3097)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Hoàng Ngọc Hiến
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Thơ và Thơ Trẻ
2.11.2008
Hoàng Hưng
Giáo dục
2.11.2008
Nam Đan
Lịch sử
2.11.2008
Jorn Rusen
talawas chủ nhật
2.11.2008
Walter Skrobanek
Tủ sách talawas
1.11.2008
Nguyễn Mộng Giác
Tôn giáo
1.11.2008
Walter Russel Mead
12.10.2007
Nguyễn Thị Minh Thái
Còn sống còn đau còn hạnh phúc…
 

Tôi đọc luôn một hơi tập thơ mỏng Gửi VB của Phan Thị Vàng Anh, ngay khi vừa xuất bản. Lập tức ngạc nhiên, tim đập mạnh, bởi thơ và tâm trạng của chủ thể thơ cứ ám ảnh hoài không dứt, không phai, dù không thuộc nằm lòng nguyên một bài nào. Những bài thơ buồn trong vắt. Một tâm thế thơ nhị nguyên. Cách lập tứ mới lạ, chắt lọc từ một tư duy thơ hiện đại. Một ngôn ngữ thơ không lẫn vào ai trong biển thơ đương đại, với biểu đạt thơ phần lớn đã cũ, và “không cứa vào lòng ai được nữa” (Chế Lan Viên)…

Cho đến một năm sau.

Gửi VB được Giải thưởng của Hội Nhà văn Hà Nội, cho tác phẩm thơ hay nhất của một năm (tính từ tháng 6-2006 đến tháng 6-2007). Mấy bài về Hà Nội làm nhói đau tôi, kẻ đọc thơ, lâu nay tưởng với thơ, đã lạnh như băng. Y chang tâm trạng hai nhân vật tình của bài thơ “Gửi VB”, mà Vàng Anh đã lấy tên đặt cho cả tập:

Chúng ta – hai kẻ ghét Hà Nội
Lại bồn chồn khi vào đến cửa ô
Sợ đường ra Nội Bài ngang qua những ruộng bắp
Lá ngày đông còn lưa thưa
Chúng ta – hai vốc cát Quảng Trị
Hai ly trà đá Sài Gòn
Hai cái đầu tưởng lạnh như băng
Vào một ngày rất bình thường
Bị làn gió nhẹ góc Hồ Gươm
thổi cho
xiêu vẹo.

Phải nhận rằng, cách thơ ấy của Vàng Anh đã làm nhói đau thật lạ. Độc sáng. Nhà thơ đã để mặc thơ-mình-trần-như-vết-thương-không-băng-bó. Hay như mấy giọt lệ chắt chiu:

giờ nằm im và ngửa cổ
cho đầu thõng xuống cạnh giường
đề phòng nước mắt có chảy
chầm chậm
ngược dòng
mà tuôn.

(“Đã đến Huyền My. Bình an”)

Lạ thế vậy ư? Thơ bỗng làm ta cả nghĩ vậy ư?

Tư thế thơ đàn bà ngược ngạo đến đắng lòng vậy ư: tính toán sao cho đầu thõng xuống, để nước mắt có chảy, thì chảy ngược dòng, mà chầm chậm tuôn. Chầm chậm như thế sẽ đỡ đau hơn, hay nỗi đau phải được nén lại, không thể tùy tiện phô phang. Đúng tâm thế tự trọng, biết chế ngự nỗi đau của phụ nữ đương đại. Phải “nhập thế” lắm, tôi chắc vậy, nhà thơ mới bắt được “sóng tâm linh” ấy của thời đại đang rất ngổn ngang tâm trạng này.

Vụt hiện trong kí ức tư thế “người đàn bà ngồi đan” của thi sĩ đàn chị Ý Nhi, thấy nỗi buồn “ngồi đan” dẫu sao vẫn còn ngay ngắn, dáng ngồi đan ấy còn lành hiền – so với cái “ngửa cổ” dốc ngược đầy thách thức kia, và – thiếu vắng những đớn đau, chầm chậm, chảy ngược của nước mắt. Mà nước mắt, dân gian bảo: chảy xuôi… Tâm trạng ngược của chủ thể thơ Vàng Anh là nét độc sáng, đã đồng hành, đối thoại được với tâm trạng đương đại của người đọc văn chương hôm nay – không hiểu sao, hốt nhiên thành khó tính, và lười biếng. Nhưng lỗi này không phải chỉ của người đọc. Lười đọc, có thể vì ít tác phẩm viết bằng tiếng Việt hay để buộc người ta phải tìm đọc.

Bởi vậy, đọc thơ Vàng Anh, lại mênh mang hoài nhớ Chế Lan Viên, thi sĩ cha cô. Nhớ nhất cử chỉ thơ: Họ Chế từng lãng đãng viết những tứ tuyệt xinh nhỏ, như thể ông vô tình làm rơi nhẹ vào vườn thơ xum xuê rậm rạp cỏ cây hoa trái của ông. Nhỏ nhoi vậy mà tứ tuyệt Chế Lan Viên đã ám tôi từ tuổi đôi mươi, ngồi dưới bóng ngọc lan sân vườn Nhà xuất bản Văn học 49 Trần Hưng Đạo, Hà Nội, cặm cụi, mê man chữa bản in thử cho ông, tập Đối thoại mới (NXB Văn học 1973):

Không em anh chẳng qua vườn
Sợ mùi hương sợ mùi hương nhắc mình

Đấy, những câu thơ mỏng, vấn víu níu buộc, bằng hương hoa xoan tím, còn có tên sầu đâu. Biết hương sẽ cầm lại, quyến luyến, nhà thơ không cả dám nhớm chân qua vườn. Rồi nữa, Chế Lan Viên tứ tuyệt về bông hoa cỏ mùa xuân, lộng lẫy gọi hoa bằng tên Hán-Việt. Hào hứng tấn phong hoa cỏ nở vàng là đóa yêu ở ngôi hoàng hậu, rực màu hành thổ, trung tâm phát sáng ngũ hành. Hoa lại nở đúng thì mùa xuân, mùa khởi đi của một năm giời đất bốn mùa. Thi sĩ họ Chế thảng thốt:

Hoàng thảo hoa vàng chợt nhớ ra
Ơ xuân lơ đãng bấy lòng ta
Câu thơ tháng chạp mình chưa viết
Mà đóa hoa vàng xuân tháng ba.

Một thời dài, thi sĩ họ Chế đã sống ở Hà Nội thuở nào xa lắc, đã yêu, đã cưới nhà văn mộc mạc chân quê Vũ Thị Thường, sinh gái út Vàng Anh, chớm thu tháng Tám Mậu Thân 1968. Ông có thể không dẫn dụ, mà con gái nhỏ Vàng Anh đã thơ từ bé dại:

Hôm nay trời nắng chang chang
Mèo con đi học chẳng mang cái gì
Chỉ mang theo chiếc bút chì
Và mang một mẩu bánh mì con con…

Từng ăn nằm đầu gối tay ấp thân mật với Hà Nội, từng nhiều năm ở căn phòng bé xíu trong dãy nhà ngang, sân sau ngôi nhà Liên hiệp Văn nghệ, trước là biệt thự của vua Bảo Đại, 51 Trần Hưng Đạo, Chế Lan Viên thi sĩ đã nặng lòng thương nhớ Hà thành. Chi chít nhớ từ tên ngõ nhỏ đổ đi. Nhớ thương bằng chơi chữ nhay nhức tên ngõ Tạm Thương, phố Hàng Bông. Chẳng người Hà Nội nào lại chi li như ông, một trong 5 thi sĩ thuộc Trường Thơ Điên Bình Định, để ý con ngõ nhỏ côi cút, chơi chữ về nó, rồi phải lòng cái ngõ bé xíu ấy, mà thơ:

Ngõ rất cụt mà lòng sâu thẳm
Ngõ bảy thước mà lòng muôn dặm
Thương một đời đâu phải Tạm Thương.

Chao ơi là thương nhớ Hà Nội, khi tôi nhớ lại câu thơ nhỏ nhoi ấy những năm dài du học xa xứ, tuyết bay biền biệt không dứt trên kinh thành cổ St Peterburg nước Nga xa ngái… Hẳn nào, có thi sĩ Việt khi ngã ngựa, quờ quạng vô phương, cuối cùng, may mà có thơ, “tôi đã vịn câu thơ mà đứng dậy” (Phùng Quán)…

Hai mươi tuổi chúng tôi, hồi bom đạn B.52 đầy trời Hà Nội, sinh viên văn khoa đại học Tổng hợp đầu xanh tuổi trẻ, ai mà không mê đắm thơ Chế Lan Viên thời chống Mỹ? Và thơ chống Mỹ, đã làm an ninh tâm hồn…

Bên bờ sông Hồng những năm 70 không thể nào quên, trong tiếng sóng về chiều ập ã đập vào bờ bến, trong tiếng gió thổi dọc triền sông, trong tiếng rì rầm trò chuyện của dòng người Hà Nội từ nơi sơ tán trở về thành phố, dằng dặc trên mênh mông cát trắng, những câu thơ hào hùng vang động của Chế Lan Viên cũng đập như sóng vào bờ tâm tưởng:

Hỡi sông Hồng tiếng sóng bốn nghìn năm
Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng?
…Ôi Tổ quốc ta yêu như máu thịt
Như mẹ cha ta như vợ như chồng
Ôi Tổ quốc nếu cần ta chết
Cho mỗi ngôi nhà ngọn núi con sông…

Không chỉ yêu những câu thơ hào sảng ấy, tôi còn yêu muốn đứt lòng những câu thơ đơn côi khô vắng riêng của Chế Lan Viên:

Giữa chiều náo nhiệt phố phường
Vụt nhớ ngàn cao Yên Tử
Vắng tanh vạn gốc tùng im
Thiếu bóng mình đi dưới đó…

Dường như, theo chiều thuận huyết thống, nỗi buồn mang phẩm hạnh trí tuệ riêng trong thơ Chế Lan Viên, thi-sĩ-cha, đã như nước mắt chảy xuôi, di chuyển chầm chậm thẳm sâu trong lòng không gian, thời gian mà cập bến thơ của thi-sĩ-con Phan Thị Vàng Anh. Cho đến đầu thế kỉ XXI, bỗng nảy nụ đâm chồi một nhánh thơ xanh: Gửi VB, khi Vàng Anh vào tuổi 40, cái tuổi sinh thời, Chế Lan Viên từng ngẫm ngợi:

Tuổi đã bốn năm mươi
Mong gì hương sắc lạ
Mọc chùm hoa trên đá
Mùa xuân không chịu già.

Và ở cái tuổi bốn mươi ấy, Vàng Anh, có lẽ đã đủ chín, cho cái viết, nhất là cái viết thơ, và đã đủ dày trong cái sống, mà cô đã trải nghiệm ở đời.

Chớm thu năm nay, vào mùa chấm giải của Hội Nhà văn Hà Nội, tôi đọc lại tập thơ mỏng manh của Phan Thị Vàng Anh, bồi hồi thấu cảm cái mỏng manh ấy tựa áo thơ Xuân Quỳnh, “trái tim đập sau làn áo mỏng”, và không biết có đồng cảm không, khi Vàng Anh cũng “phong phanh áo mỏng rất gần tim”… Và thấy hiện rõ sự lấp lánh hai cực xa cách (mà nhất nguyên) trong chủ thể thi sĩ Vàng Anh nhất quán cả tập thơ này, theo diễn đạt quyết liệt của thơ tình Xuân Quỳnh, cũng “nhất nguyên” từ hai cực: trái tim đập cồn cào cơn đói và cực kia: ngọn lửa nào le lói giữa cô đơn (“Tự hát” của Xuân Quỳnh).

Và tôi ngộ ra một điều: tập thơ vỏn vẹn 21 bài, 52 trang in, sau một năm ngâm trên giá sách như ngâm rượu, bỗng lên hương sực nức (như thể rượu Đình Bảng làng ngoại tôi, ủ kín hũ sành, nút bọc chặt lá chuối khô, chôn nguyên năm trong lòng đất, mở ra, nức một trời hương nếp cái hoa vàng). Lắng lòng chút nữa, nghe trong sực nức cay nồng ấy của cả tập thơ, thấy lưu hương yêu dấu, ở riêng một chùm thơ Hà Nội. Mà bài hay nhất, lạ thay, lại mang quá nhiều gió mưa và giá rét: “Ngày lạnh nhất ở Hà Nội”.

Với bài thơ này, Vàng Anh đã chạm (hay là “cứa” nhỉ, theo cách nói của thi sĩ cha cô) vào niềm thương nhớ riêng tư của tôi, thật tự nhiên, bởi cách thả buông chữ thơ của Vàng Anh, đã thật lạ lùng và ấn tượng.

Hà Nội một ngày đông rét mướt, ảm đạm. Sao tôi từng đã, và đang sống, từng nhớ thương Hà Nội biền biệt từ thành phố khác, mà không cảm được một Hà Nội “rất Vàng Anh” thế này:

Phố nhoen nhoét và mưa van vát
Những chiếc taxi bỗng nhiên trở mặt gọi không dừng lạI
Tất cả đàn ông trong hàng thịt chó đều mặc áo đen
Hai đốm lửa – hai cái áo len đỏ một góc phòng nhức mắt
Ngày lạnh nhất
Hôm nay đài báo ngày lạnh nhất.

Hai áo len đỏ của cặp tình nhân chói sáng trên nền u ám của áo đen đồng loạt quán thịt chó Hà Nội đầy người, những cái quán nhan nhản trên dọc dài đường Nghi Tàm Quảng Bá. Rất Hà Nội. Thật Hà Nội. Chữ dùng tiết chế, đắc địa trong chuyển hóa âm dương của tu từ: nhoen nhoét, mà không phải nhão nhoét, lép nhép. Van vát mà không phải mau mau, lất phất, hay nghiêng nghiêng. Dấu vết chuyên nghiệp rất rõ của kĩ năng chọn chữ, trong sự căm thù cái dễ dãi. Sự ngưng lại đúng lúc của chữ, để cho nghĩa của chữ thơ tự do lan tỏa, ngân vọng trong trường thưởng ngoạn của người đọc.

Còn nữa, nếu ta chịu chìm sâu vào lớp nghĩa luôn luôn được “giấu nhẹm” dưới mặt chữ thơ cô đặc của Vàng Anh. Kiểu giấu che kín đáo, tưởng như lành lạnh này, đã đặt bẫy những kẻ đọc thơ nông cạn, phù phiếm. Và chính nó đã khiến chùm thơ về Hà Nội đổ bóng chữ xuống cả tập Gửi VB, làm thành tình điệu bên trong sâu thẳm. Thấp thoáng sau tình điệu đó, chính là tình hai kẻ yêu nhau. Rồi ngẫm ngợi sâu nữa vào đáy nghĩa của chữ thơ Vàng Anh, sẽ càng thấy bất ngờ thi vị.

Về căn cơ, Gửi VB là một tập thơ tình.

Đằng sau con số hai ấy, có lẽ không nhằm chỉ biểu thị một cặp tình nhân, mà là tâm thế lưỡng lự nhị nguyên của chính chủ thể thơ “tôi không trốn được tôi”. Dường như tôi đang yêu, bởi không trốn được yêu, “vì tôi không thể không yêu người nào” (Pushkin). Dù được yêu, tôi vẫn thấy thích đơn phương suy tư, muốn nhìn tình yêu từ góc riêng thắt ngặt. Lúc nào cũng muốn chìm trong thú đau thương của yêu một mình, không muốn tan bằng hết trong ào ạt “sóng” Xuân Quỳnh:

Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ.

Vàng Anh tự biết mình là thế hệ thơ khóc khác và hát khác.

Em khóc khác xưa rồi
Hát cũng khác xưa theo.

(Thơ nữ sĩ Nga Olga Bergol).

Cái Tôi trữ tình thấm thía cô độc, “Ở khách sạn Phú Gia”. Ngồi bên cửa sổ nhìn ra những vòm cây/ Chỉ có lá và trời xanh là gần/ Hồ Gươm ngay dưới kia nhưng đã thành người lạ. Người quen đương không bỗng dưng thành lạ, nên “người lạ-quen biết” này đã hành ta thật kinh khủng: Hồ Gươm rút hết hơi những ngày oi Hà Nội/ Hồ Gươm khiến cái buồn bỗng không còn chịu đựng nổi/ Hồ Gươm như hũ nước cốt tinh thần sóng sánh trêu ngươi…

Cái tâm thế lưỡng lự nhị nguyên này lan tỏa âm thầm suốt ngóc ngách bài thơ về một ngày Hà Nội lạnh nhất. Đã đành có đôi, đã đành có ai đó để gửi nhớ gửi thương, nhưng nội tâm thường chạnh lòng, nhoài ra, đầy nghi ngại, giễu cợt: Nào đàn bà làm bằng gì mà chỉ nghĩ chuyện tình yêu? Chụm đầu nghiêm trọng như âm mưu chỉ để bàn về một người đàn ông bé nhỏ? Vậy thì chào chụm đầu. Chào cả bận lòng về VB, là ai đó từng của mình. Về thôi. Về nhà mình. Về bản thể. Dù cho nơi về thật tối tăm tồi tàn.

Tôi từng theo chân nữ sĩ Vàng Anh về “hang ổ” của cô ở Hà Nội một ngày Tết Nguyên tiêu hai năm trước, trong chung cư xây từ thời bao cấp, và không khó gì để cám cảnh mình (cũng một thời Sài Gòn, ở chung cư cũ cao tầng), trong mấy câu ngao ngán:

Bóng đèn cuối cùng của chung cư đã cháy
Dò dẫm đi lên những cầu thang ướt như bùn chảy
Cái điện thoại cả tối không một tiếng reng
Trong tay làm một ngọn đèn
Loạng choạng.

Sau cảnh dò dẫm một mình leo cầu thang khấp khểnh gập gềnh mất điện ấy, khổ thơ nối tiếp đã thành thật đến nghi vấn:

Sao phải chịu mùa đông lạnh nhất ở đây?
Mặc nhiều áo tới nỗi xa lạ với da thịt của chính mình
Phải về nhà thuê chỉ thấy đèn chưa bật
Phải viết nhật kí mỗi ngày chỉ cùng một thắc mắc
Chữ cong queo vì đeo găng?

Và như vận hành bên trong của chuyển động nội tâm, câu trả lời òa vỡ thành nỗi nhớ, bừng sáng kí ức một vùng nắng ấm Sài Gòn, ở trỏng không mùa đông, chỉ nắng vàng ươm mật, gió mùa khô thổi thông thoáng, khô ráo lòng phố, trong thơ Nguyên Sa, Áo lụa Hà Đông: Phố Sài Gòn anh đi mà chợt mát/ Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông… Nội tâm bật ra tiếng khóc thành thực đến sảng hồn:

Nhớ Sài Gòn quá, tựa lưng vào tường mà khóc
Âm thầm thôi, trong đêm chỉ đôi mắt mèo động đậy
Nhớ lúc phong phanh áo mỏng rất gần tim
Nhớ những con hẻm nhỏ ít tiếng nói
nhớ những con người lầm lũi…

Mạch cảm xúc không còn ngưng được nữa, tiếp tục dâng lên, dâng lên. Và bùng cháy một kết thúc thơ ngời sáng, chiếu rọi toàn bài thơ trong vẻ đẹp đột ngột mãn khai của một dung dáng thơ xuất thần. Cảm xúc dâng cao tới đỉnh, theo bàn chân lên tầng cuối chót, có căn phòng tổ chim chênh vênh trên đó:

Bước tiếp thôi còn một tầng nữa thôi
Bỗng thấy mình còn sống còn đau còn hạnh phúc
Lại sợ rồi sẽ hết, những ngày này sẽ hết
Hai tiếng nữa thôi, ngày lạnh nhất sẽ qua
Buồn làm sao, chuyện gì rồi cũng thành ấm áp.

Tất cả những con chữ trong đoạn kết này, đã soi sáng ngay cả dòng thơ cuối, mà có người đã cho là không dễ hiểu, và mâu thuẫn: Buồn làm sao, chuyện gì rồi cũng thành ấm áp. Ngày lạnh nhất đi qua, ý nghĩ u ám nhất để lại trên những bậc thang đã bước qua. Tất cả năm chìm bảy nổi chín lênh đênh thành quá vãng. Nếu thấu suốt cái phân vân nhị nguyên trong lưỡng lự tâm thế rất hiện đại của chủ thể thơ, đặc biệt hiển lộ trong bài thơ này, thì có thể đập “vỡ chữ” mà hiểu: chuyện gì rồi cũng thành ấm áp là cảm giác an bằng, bình yên. Là kết thúc có hậu theo truyền thống. Nhưng cái quá hoàn hảo đến ấm áp ấy lại có vẻ trôi tuột, đơn điệu, khi những cung bậc nghiệm sinh đa dạng của chủ thể thơ, cuối cùng cũng chỉ thu vào một trạng thái đơn: ấm áp. Giữa những chữ thơ này, hình như giăng mắc hoài nghi. Đây có thể là “bóng chữ” mà thơ Vàng Anh luôn để lại thành cái nghĩ trong người đọc.

Tuy nhiên, tâm thế hằn sâu mà chủ thể thơ Vàng Anh không thể không giãi bày và biết chắc sẽ tìm được tiếng vọng từ người đọc thơ mình, đã nằm trọn trong cử chỉ Gửi VB, gửi thơ của Vàng Anh. Thông điệp thơ cốt lõi được gửi đi, thật đau đáu, đầy phức cảm: vừa đẫm đặc cảm tính, vừa trong lọc chiều sâu lý tính. Và không đơn giản, rất nhị nguyên, khi chủ thể thơ bất ngờ phát hiện trong bản thể chính mình một cảm giác nghiệm sinh màu nhiệm mà đau nhói: bỗng thấy mình còn sống còn đau còn hạnh phúc. Không thể thay thế bất cứ chữ nào trong chỉ một dòng thơ đổ bóng chữ rộng khơi đến thế trong lòng người đọc. Bởi đó là thông điệp cô đặc, chín mọng trải nghiệm riêng tư, đắng đót, thành thực của Vàng Anh. Dường như Vàng Anh đã thả một chai thơ xuống biển lênh đênh. Không vụ nhiều, cũng không vụ dày, Gửi VB là chai thơ bé nhỏ, chất chứa hy vọng, trong chấp chới tuyệt vọng. Thế rồi, cuộc gửi đã được hồi âm. Người nhận biết chắc đã nhận được thơ, là thơ, chứ không phải giả thơ và phản thơ. Phải chăng, đó là một hạnh ngộ, mà cả hai phía thi nhân và độc giả đều chờ mong và đều hạnh phúc?

Ở cao xanh kia, tôi tưởng ra Chế Lan Viên vẫn dõi xuống trần gian theo thi-sĩ-con, thật thiết tha âu yếm:… Cha vẫn nhìn thấy con, thấy mẹ, thấy khu vườn/ Có điều ở thế giới ấy trong sáng, người ta không đau, không dùng nước mắt/ Người ta trong như thuỷ tinh, chỉ còn có tình thương/ Con vẫn nằm trong tầm mắt cha khi con đau khổ hay là khi hạnh phúc/ Còn như mồ cha, cái bình tro xương cha/ Có phải cha đâu? Ờ, ở thêm cùng các con, cùng mặt đất này dăm năm, dăm tháng, dăm ngày/ Có khi cũng là hay đấy/ Nhưng biết đâu chất thủy tinh sau đấy sẽ đục hơn/ Cuộc sống của vũ trụ là một Bi kịch Vui/ Hay đó là nỗi Buồn vĩ đại làm phấn chấn/ Và khi nhìn trời xanh, con yêu, đấy chính cha rồi! (Bài “Từ thế chi ca”, Di cảo thơ Chế Lan Viên, tập III, NXB Thuận Hóa, Huế, 1996, tr.27, 28).

Đọc Gửi VB, ý nghĩ cuối cùng vụt hiện: ô, còn thơ được gửi như thế, là còn nơi vịn tựa, có khi chỉ để biết: còn sống còn đau còn hạnh phúc…

Ngày nguyệt tận tháng 7 âm 2007

Mùa mưa ngâu Hà Nội

 
© talawas 2026