Trong bài “Bông hồng là bông hồng là bông hồng” của Nguyễn Quốc Trụ mới được đưa lên Talawas có một chi tiết liên quan đến tôi. Chi tiết ấy khá nhỏ. Tuy nhiên, để tránh bị hiểu lầm là mình bất cẩn; lại là một bất cẩn có thể làm xúc phạm đến hai người, Nguyễn Quốc Trụ và Võ Phiến, nên tôi xin có đôi lời minh giải.

Nguyễn Quốc Trụ viết:

“Nhân tiện ở đây, tôi cũng xin “thanh minh”, là chưa từng viết về Võ Phiến trước 1975, như trong tiểu chú ở cuối cuốn viết về Võ Phiến, của Nguyễn Hưng Quốc.”

Cái “tiểu chú” mà Nguyễn Quốc Trụ nhắc nằm trong phần “Tài liệu tham khảo về Võ Phiến” trong cuốn Võ Phiến được Văn Nghệ xuất bản vào năm 1996 của tôi. Trong phần đó, có đoạn tôi điểm qua tạp chí Văn số đặc biệt về Võ Phiến phát hành tại Sài Gòn vào tháng 8 năm 1974. Sau khi liệt kê các bài viết chính trong số Văn ấy, tôi viết thêm: “Ngoài ra, còn mục ‘Ðọc Võ Phiến’, gồm những trích đoạn từ bài viết của các nhà văn: Phan Lạc Phúc, Mai Thảo, Ðỗ Tấn, cô Phương Thảo, Huỳnh Phan Anh, Viên Linh, Nguyễn Quốc Trụ, và Nguyễn Ðình Toàn về một tác phẩm nào đó của Võ Phiến. Tất cả các bài viết này đều đã được đăng báo, đâu đó.” (tr. 205)

Ðã đành, với cách viết hờ hững như thế, tôi không xem các bài viết hay các trích đoạn ấy có giá trị văn chương hay sử liệu gì quan trọng, tuy nhiên, đọc lời “thanh minh” của Nguyễn Quốc Trụ, tôi vẫn thấy lạnh cả người: chẳng lẽ mình lại bất cẩn đến độ gán ghép cho Nguyễn Quốc Trụ tác phẩm mà anh không từng viết bao giờ? Tôi vội lục lại tạp chí Văn số đặc biệt về Võ Phiến. May, tôi còn giữ. Vẫn thấy, ở số báo ấy, bài viết của Nguyễn Quốc Trụ dưới nhan đề “Thế giới truyện ngắn Võ Phiến”, nằm từ giữa trang 38 đến đầu trang 40, đứng ở vị trí số bảy trong tám tác giả được trích. Cuối bài viết ấy, có một lời chú cho biết thêm: bài viết đã được đăng trên báo Tiền Tuyến số tháng 12. 1969. Tôi còn ngờ, cố banh mắt đánh vần từng chữ trong cái tên của tác giả. Thì cũng vẫn là Nguyễn Quốc Trụ. Ðọc ngược lên lời giới thiệu của toà soạn Văn ở trang 28. Vẫn thấy ghi là Nguyễn Quốc Trụ.

Lạ. Chẳng lẽ “hoa hồng là hoa hồng” mà Nguyễn Quốc Trụ lại không phải là Nguyễn Quốc Trụ ư?

© Talawas 2002