Tiểu Vương hào hứng giơ hai tấm vé cục trưởng đưa cho, mời Tiểu Phương đi chơi bowling. Tiểu Phương ủ rũ uể oải, sắc mặt xam xám, giống như vẻ đã thức trắng ba ngày ba đêm. Tiểu Vương đấm cho Tiểu Phương một đấm, nói: “Đừng có cái kiểu ‘điều tốt đẹp lại là điềm chẳng lành’ như vậy. Vợ cậu xinh đẹp, nhưng phải chú ý giữ gìn cẩn thận đấy!” Tiểu Phương “Ôi dào” một tiếng nói: “Đừng có đùa nữa, tôi sắp thất nghiệp rồi, còn tâm trí đâu mà thoải mái như vậy!” Tiểu Vương chợt kinh ngạc, nói: “Đâu đến nỗi thế!” Tiểu Phương nói: “Cơ quan tinh giản biên chế, loại đi bốn mươi phần trăm, tôi không thất nghiệp thì ai thất nghiệp?” Rồi bẻ bẻ đầu ngón tay, một năm một mười điểm qua một lượt danh sách nhân viên trong cục. Không điểm danh thì không biết, hễ điểm danh là giật nảy mình: những người khác nếu không phải có ô dù lớn, thì cũng là bạn bè hay người thân của cục trưởng, lại chưa kể đến những người có quan hệ đặc biệt, hoặc do “phần cứng” quá cứng có loại bỏ cũng không đến lượt, chỉ có Tiểu Phương trên không ô dù, dưới không có cơ sở quần chúng, nói bằng cấp không có bằng cấp, kể sở trường cũng không đáng bàn, hắn không thất nghiệp thì ai thất nghiệp!

Tiểu Vương lắc lắc đầu, vui nhạo: “Cậu ấy à, người sống còn có thể để mót đái mà chết!” Tiểu Phương trừng mắt nhìn, nói: “Cậu no bụng sao biết tôi đói khổ thế nào? Tôi đâu có giống cậu, cậu là người luôn thân cận luôn ở bên cục trưởng, tất nhiên là ngồi vững trên đài câu cá rồi!” Tiểu Vương nói: “Người thân cận? Cậu cho rằng cứ môi đỏ răng trắng là thành ngay người thân cận sao?” Tiểu Phương nói: “Điều này tôi hiểu, tiếc rằng trẻ con không chụp được chó sói. Nhưng tôi không có cơ sở kinh tế! Cậu cũng biết, bố mẹ tôi năm kia đã thất nghiệp rồi, cơ quan vợ tôi lại yếu kém nhất thành phố, lương lậu thường chẳng được là bao, dựa vào đồng lương nát bét của tôi, cả nhà mỗi ngày ‘bữa đực bữa cái’ cũng còn tàm tạm. Tục ngữ có câu: trên mình con muỗi cạo không nổi chút thịt. Tôi còn có thể biếu quà cáp gì cho ra hồn nữa? Cậu chưa nghe nói tình hình bây giờ à: một ngàn hai ngàn không xong việc, năm ngàn sáu ngàn chỉ nhớ tên, một vạn hai vạn việc mới xong. Tôi một ngàn hai ngàn còn kiếm chẳng ra, thì làm được việc gì chứ!”

Tiểu Vương chẳng hề động lòng thương, vẫn cứ “hi hi” cười nhạt. Tiểu Phương nói: “Đừng có sướng rủi vui hoạ, cậu không chia sẻ lo lắng với tôi, thì đi mà vui vẻ một mình.” Tiểu Vương nói: “Cần đếch gì phải cả ngày quàu quạu cái mặt, cứ coi đó là một việc cỏn con! Đi, cứ đi chơi bowling với tôi đã, lúc về tôi sẽ dạy cách này, đảm bảo giữ chắc bát cơm cho cậu, không phải thất nghiệp!” Tiểu Phương bất động. Tiểu Vương bèn vừa đẩy vừa lôi, kéo cậu ta đến khu chơi bowling.

Tiểu Vương cười cười nói nói, chơi rất sảng khoái. Tiểu Phương trong lòng có việc, mãi vẫn không phấn chấn được tinh thần lên. Tiểu Vương thấy cậu ta không vui, chơi vài cuộc rồi thôi, nói: “Chán thật, ta đi uống rượu vậy!” Lại kéo Tiểu Phương vào một quán rượu nhỏ. Ba chén vào bụng, Tiểu Phương trong dạ trăm mối, đúng như cái gọi là “Rút đao chém xuống nước nước vẫn chảy mạnh, lấy rượu tưới sầu sầu hoàn sầu.” Tiểu Vương bắt đầu kể chuyện cười tục để đùa Tiểu Phương, Tiểu Phương vẫn không vui lên nổi. Tiểu Vương nói: “Uống rượu cũng không vui, hay là cậu về nhà mà buồn. Tôi thì không tin, quàu quạu cái mặt lại có thể nảy ra một giải pháp gì!” Nòi rồi, tính tiền rượu, nhổm người đi luôn.

Tiểu Phương nắm tay giữ lại, nói: “Đừng đi, cách gì của cậu vẫn chưa dạy tôi mà!” Tiểu Vương nói: “Một người như đá, còn có thể gợi mở gì được!” Tiểu Phương không cho đi, nằng nặc giữ lại. Tiểu Vương trông tứ phía, nói: “Nơi đây không phải là chỗ nói chuyện, đến nhà tôi đi!”

Tiểu Phương ngoan ngoãn theo sau Tiểu Vương, đến nhà Tiểu Vương. Tiểu Vương pha chút trà, Tiểu Phương cũng không bụng dạ nào mà thưởng thức. Tiểu Vương lắc đầu nói: “Cậu thật cứng đầu, mỗi tâm sự đó mà cũng không giải quyết được, còn nên đại sự nghiệp gì. Tôi cứ thực lời mà nói với cậu nhé: tôi có thể trở thành người thân cận của cục trưởng, là ô dù của tôi lớn? Là có họ hàng với cục trưởng? Có quen biết? Hay có quan hệ gì đặc biệt? Có “phần cứng” không ai thay được? Tất tần tật, tất tần tật – không có! Điều này cậu cũng biết. Thế thì, là tôi đã biếu quà hậu hĩ cho cục trưởng phỏng? Càng không có. Nếu nói có, lại là cục trưởng thường thường mượn hoa dâng Phật, đem vài thứ quà biếu người khác biếu ông ta chuyển qua tay biếu lại tôi.” Tiểu Phương chằm chằm nhìn Tiểu Phương, không hiểu nổi đầu cua tai nheo thế nào. Tiểu Phương nhổ toẹt một bãi nước bọt, khinh miệt nói: “Tay lãnh đạo này, thực ra lãnh đạo cũng tốt. Tục ngữ có câu: ‘Dắt bò phải dắt đằng mũi’. Cậu muốn lãnh đạo kẻ lãnh đạo, cậu phải nắm được đằng chuôi hắn. Cái chuôi của người lãnh đạo chính là cái mũi bò đấy! Cậu nắm được cái chuôi của kẻ lãnh đạo rồi, hắn còn sợ cậu đi tố cáo hắn, tiêu tùng luôn cái mũ ô sa, còn dám bày trò hống hách với cậu sao? Phải ngoan ngoãn mà phục tùng người lãnh đạo cậu. Đây là thuật chế ngự kẻ trên mình, thuật chế ngự kẻ trên mình – cậu hiểu không? Đây là điều không thân thì không truyền dạy, không thân thì không truyền dạy đâu!”

Tiểu Phương sững sờ, ngẩn người ra hồi lâu, mới nhăn nhó cười một cái, nói: “Chiêu này đúng là ngoài dự liệu của người ta, chẳng trách người Phúc Châu nói ‘Ngũ Đế phải sợ kẻ xấu xa’. Nhưng tôi nắm cái chuôi nào của lãnh đạo đây? Thường ngày tôi chưa từng tìm hiểu những khuất tất của lãnh đạo, bây giờ có thể nắm được cại chuôi nào?” Tiểu Vương cười lạnh lùng một tiếng, nói: “Cục trưởng của cậu chẳng phải được mệnh danh là “kẻ lắm lời” hay sao? Tôi biết cái chuôi của hắn.” Tiểu Vương mở ngăn kéo, cầm ra một cái hộp sắt, lại mở khoá, móc ra một cuốn sổ bìa đen, lật lật, nói với Tiểu Phương: “Trong đây tôi ghi hai cái chuôi của hắn, nếu nói toạc ra thì hắn không chết cũng bị lột xác!” Rồi đem tài liệu chỉ cho Tiểu Phương xem, lại truyền thụ cho Tiểu Phương một lượt cơ nghi.

Trưa hôm sau, Tiểu Phương tìm đến nhà cục trưởng, nói với cục trưởng: “Có người nói với tôi về chuyện ông nhăng nhít với mấy em ở “Tiệm hớt tóc Thế kỉ mới”, lại nói chuyện ông ăn phần trăm trong vụ xây triển lãm, yêu cầu tôi tố cáo ông với uỷ ban kỉ luật và viện kiểm sát. Nhưng tôi nghĩ, cục trưởng chưa làm việc gì không phải với tôi, thì tôi sao phải gây chuyện không phải với cục trưởng? Người không phạm đến mình thì mình không phạm đến người mà!” Cục trưởng vừa nghe, sắc mặt bỗng chốc từ trắng chuyển sang xanh, nhưng mồm vẫn nói cứng: “Đừng nghe thông tin vỉa hè, đó đều là lời bậy bạ, ta đây không sợ đâu. Thân ngay không sợ bóng lệch, tôi có việc gì cậu cứ bảo hắn đi mà tố cáo!” Tiểu Phương nói: “Người ta đã nhân chứng vật chứng đầy đủ, tôi đã xem rồi, chuyện ở tiệm hớt tóc xảy ra ngày 24 tháng 3, chuyện ăn phần trăm còn có ảnh chụp hoá đơn. Song, xin cục trưởng yên tâm, việc này tôi đã bảo người ta ỉm kĩ rồi, hắn sẽ không đi nói với người thứ hai nào nữa đâu.” Cục trưởng sững người ra một lúc lâu, mới lấy lại tinh thần, mặt gượng cười một cái, vỗ vỗ vai Tiểu Phương, nói: “Cậu nói phải đấy, tôi không làm việc gì không phải với anh, thì anh cũng không gây chuyện gì không phải với tôi. Cậu yên tâm trở về đi!”

Nửa tháng trôi qua, danh sách sa thải nhân viên của cơ quan đã được tuyên bố, Tiểu Phương không có tên trong bảng. Tiểu Phương không nén được nỗi vui mừng trong lòng, lập tức gọi điện cho Tiểu Vương. Cậu ta hét vào ống nghe: “Anh bạn tốt ơi, tôi đã nắm được mũi bò, cuối cùng tôi đã nắm được mũi bò rồi!”

© 2004 talawas