Singapore không chỉ giỏi thi hành án tử hình với dân buôn lậu ma tuý, điều hành một phi trường tuyệt hảo và bán máy ảnh ở đường Orchard. Nước này còn tiến hành những vụ buôn bán giúp cho giới lãnh đạo quân phiệt Miến Ðiện và bè lũ khỏi bị chết chìm.

Hầu hết mọi sự chú ý tập trung vào Trung Quốc và việc Thế Vận Hội sắp diễn ra ở nước này, hòng dùng làm áp lực ngoại giao để gây sức ép với giới lãnh đạo quân phiệt hung hăng của Miến Ðiện. Nhưng có một nhóm thương gia – kỹ trị chính phủ cũng theo rõi rất sát sao sự tàn bạo ở Rangoon. Và, nếu muốn, họ có thể gây được ảnh hưởng khá mạnh (tới chính quyền Miến Ðiện) trong việc hạn chế những đau khổ mà 54 triệu dân Miến Ðiện đang phải chịu đựng.

Ðược biết đến với tên gọi “Singapore Inc”, nhóm này thuộc Temasek Holdings, một tổ hợp đầu tư quốc doanh với vốn đầu tư tới 150 tỉ Mỹ kim, dưới sự điều khiển của một thành viên trong gia đình họ Lý đang cầm quyền.

Với khoảng 3 tỷ Mỹ kim đầu tư vào Miến Ðiện (và hơn 20 tỉ Mỹ kim ở Úc), các công ty trực thuộc Singapore Inc nằm trong số những nhà đầu tư và ủng hộ viên lớn nhất của giới lãnh đạo quân phiệt Miến Ðiện. Và nếu câu hỏi về Miến Ðiện được đặt ra với Singapore – điều này hiếm khi xảy ra – thì đại diện của chính quyền này luôn đề nghị con đường ngoại giao mềm mỏng với giới lãnh đạo quân phiệt Miến Ðiện.

Khi đối phó với Miến Ðiện, Singapore xếp xó những quan niệm cao đạo mà nước này thường giương ra với phương Tây. Cựu lãnh đạo ngành ngoại thương của Singapore một thời, vào giữa thập niên 1990, khi Singapore đang xây dựng quan hệ với Miến Ðiện, đã từng nói, “Khi các nước khác đang lờ Miến Ðiện đi, thì đó là thời điểm tốt để chúng ta vào nước này… bạn sẽ giành được những hợp đồng tốt hơn, và sẽ được hoan nghênh hơn… Việc của Singapore không phải là chọn một vị thế cao đạo đánh giá và xét xử họ.”

Nhưng bằng việc cung cấp cho giới lãnh đạo quân phiệt Miến Ðiện đang bị tẩy chay những thiết bị quan yếu mà giới này hầu như không có được do bị phương Tây cấm vận, Singapore đã giúp cho giới lãnh đạo quân phiệt Miến và bè lũ khỏi chết chìm trong vòng 20 năm qua, kể từ lần cuối các tướng lãnh ra lệnh tàn sát công dân Miến Ðiện, những người mà lẽ ra họ phải bảo vệ, vào năm 1988.

Nếu không có sự ủng hộ tài chính này, giới lãnh đạo quân phiệt Miến Ðiện hẳn đã bị suy yếu đáng kể, và thậm chí có thể đã sụp đổ. Nhưng sau hai thập kỷ làm ăn có lãi với hội đồng tướng lãnh và bè lũ của họ, hầu như chẳng có cơ may nào Singapore sẽ làm như vậy cả. [Ở Miến Ðiện] có quá nhiều tiền họ cần kiếm.

Khách sạn, sân bay, trang thiết bị và đào tạo quân sự, thiết bị kiểm soát đám đông, rồi các dụng cụ tinh vi để giới mật vụ (Miến Ðiện) kiểm tra điện thoại và các phương tiện truyền thông – Singapore là nhà quản lý và cung cấp những thứ này cho giới lãnh đạo quân phiệt và nền kinh tế bè phái mà họ kiểm soát.

Nhờ các hợp đồng cung cấp của Singapore với ngành du lịch Miến Ðiện, không ai có thể sang Miến Ðiện mà không giúp làm giàu thêm túi tiền của giới lãnh đạo quân phiệt nước này. Các bệnh viện Singapore cũng chữa bệnh cho lãnh đạo Miến Ðiện; chẳng hạn, Than Shwe, lãnh đạo 74 tuổi của hội đồng tướng lĩnh đã được điều trị chữa ung thư dạ dày tại một bệnh viện của chính phủ Singapore, và được hệ thống an ninh của Singapore bảo vệ. Các cửa hàng cao cấp của Singapore bán cho vợ con và gia đình giới lãnh đạo Miến Ðiện những món đồ xa xỉ, còn ngân hàng Singapore thì giúp rửa tiền của giới lãnh đạo và của các tay trùm ma túy bè lũ.

Phần lớn các hoạt động của Singapore ở Miến Ðiện đã được một chuyên gia phân tích ghi lại. Ðó là Andrew Selth, làm việc tại Phòng Ðánh giá Quốc gia (Office of National Assessment), trực thuộc quyền của Thủ tướng John Howard. Hiện nay là chuyên viên nghiên cứu tại Ðại học Griffith ở Queensland, Andrew Selth được coi là người có thẩm quyền về Miến Ðiện. Ông có nhiều bài viết về việc Singapore gần gũi với giới lãnh đạo quân phiệt Miến Ðiện như thế nào.

Thường viết dưới bút danh William Ashton trên tờ Jane’s Intelligence Review, Seth mô tả trong nhiều bài báo khác nhau về việc Singapore đã bán súng, tên lửa, xe bọc sắt chống đạn, và bệ phóng lựu đạn cho giới lãnh đạo Miến Ðiện như thế nào. Một số mặt hàng này được chuyển vận từ mớ đồ quân sự mà Israel chiếm được từ tay người Palestine ở miền Nam Li-băng.

Các công ty của Singapore cũng cung cấp computer và các thiết bị nối mạng cho bộ quốc phòng và quân đội Miến Ðiện, đồng thời nâng cấp khả năng liên lạc, kết nối với giới chỉ huy vùng miền cho giới lãnh đạo Miến Ðiện – sự giúp đỡ mang tính quyết định [trong việc phối hợp đàn áp – ND] khi các nhà sư xuống đường biểu tình ở khoảng 20 thành phố tại Miến Ðiện, gây vấn đề nan giải về logistic cho quân đội Miến Ðiện Tatmadaw.

“Singapore không mấy quan tâm đến vấn đề nhân quyền, đặc biệt là cảnh ngộ của các thiểu số sắc tộc và tôn giáo ở Miến Ðiện,” ông Selth viết. “Là một trong những nước phát triển nhất của khu vực về lực lượng vũ trang và căn cứ hỗ trợ công nghiệp quốc phòng, Singapore ở vào một vị trí thuận lợi để đưa ra cho Miến Ðiện một số đề nghị mà các nước ASEAN khác khó có thể cạnh tranh nổi.”

Ngoại trưởng Singapore George Yeo là đương kim chủ tịch ASEAN.

Ông Selth cho biết, Singapore cũng cung cấp thiết bị cho một “trung tâm chiến tranh trên không gian ảo” (cyber war centre) để giám sát hoạt động của các nhà bất đồng chính kiến, đồng thời giúp huấn luyện hệ thống mật vụ Miến Ðiện, những người mà nhiệm vụ duy nhất là đảm bảo việc nghiền nát các nhóm ủng hộ dân chủ.

Giám sát các nhà chống đối là lĩnh vực mà Singapore có khả năng chuyên môn đặc biệt. Sau gần năm thập kỷ nắm quyền, Ðảng Nhân dân Hành động do gia đình họ Lý kiểm soát chỉ xếp dưới Ðảng Cộng sản của Trung Hoa, Cuba và Bắc Hàn, lành nghề trong việc vô hiệu hóa những tiếng nói đối lập.

Theo ông Selth, “Trung tâm này được báo cáo là có liên quan mật thiết đến việc giám sát và ghi lại những liên lạc viễn thông trong và ngoài nước, bao gồm cả các cuộc nói chuyện qua điện thoại vệ tinh của các nhóm đối lập ở Miến Ðiện.”

Các công ty của chính phủ Singapore, chẳng hạn như công ty cung cấp vũ khí hàng đầu Singapore Technologies, chi phối lĩnh vực thông tin và quân sự ở Singapore. Ông Selth cho biết, “Việc bất kỳ một chuyến tàu chở vũ khí nào sang Miến Ðiện mà không được Chính phủ Singapore biết và ủng hộ là một khả năng vô cùng ít ỏi.” Ông chỉ ra rằng các đại sứ Singapore gửi sang Miến Ðiện, bao gồm một cựu sĩ quan cao cấp của quân lực Singapore, rồi một cựu giám đốc của cơ quan tình báo quốc phòng Joint Intelligence Directorate, là những người liên quan đến quân sự hơn là các nhà ngoại giao chuyên nghiệp.

Ông cho biết, sau cuộc đàn áp biểu tình năm 1988, khi giới lãnh đạo quân phiệt ra lệnh giết chết 3000 người biểu tình, “nước đầu tiên giơ tay cứu chế độ này trên thực tế chính là Singapore”.

Khi phỏng vấn giám đốc điều hành Peter Seah của công ty Singapore Technologies tại văn phòng của ông ta ở Singapore, tôi có hỏi về mô hình một chiếc xe bọc sắt chống đạn (do công ty này làm) ở trên bàn làm việc của ông ta. Ông ta nói rằng công ty mình bán xe “chỉ cho các đồng minh.”

Có bao gồm cả Miến Ðiện không, tôi hỏi, vì việc Singapore giúp bảo trợ chế độ quân phiệt này vào khối ASEAN đã gây nhiều tranh cãi.

Ông Seah không trả lời thẳng: “Chúng tôi chỉ bán cho các đồng minh và chúng tôi bảo đảm rằng họ chịu trách nhiệm [việc sử dụng vũ khí ấy một cách đúng đắn – người dịch].” Ông ta không bình luận gì về việc cả công ty Singapore Technologies lẫn Temasek đều không trả lời những câu hỏi về hoạt động của họ tại Miến Ðiện.

Singapore thân cận với Miến Ðiện tới mức mà một trong các nhà ngoại giao Singapore đã viết một cuốn cẩm nang cho giới kinh doanh ở đó. Cuốn Myanmar on my Mind (Miến Ðiện trong tâm trí tôi) của Matthew Sim đưa ra rất nhiều lời khuyên bổ ích cho giới thương gia Singapore ở Miến Ðiện, chẳng hạn như, “Một chút tiền có thể giúp bôi trơn guồng máy sản xuất rất nhiều.” Chương “Phạm tội ngộ sát trong khi lái xe” trong cẩm nang dạy những hành động thích hợp nếu một thương gia Singapore vô tình đâm chết một người Miến Ðiện đi bộ. “Trước hết, một thương gia quốc tế có thể trả cho gia đình người chết một số tiền để bồi thường và khuyên ngăn họ không kiện. Thứ hai, anh ta có thể trả tiền cho một công dân Miến Ðiện để người này tuyên bố mình chính là người lái xe gây ra vụ tai nạn chết người đó. Một thương gia quốc tế không nên phạm phải lỗi lầm là cố gắng tranh cãi cho trường hợp của mình tại tòa án nếu đó là một vụ tai nạn chết người, ngay cả khi anh ta là người đi đúng luật.”

Ông Sim cho biết, nhiều thương gia Miến Ðiện thành đạt đã mở các công ty vỏ bọc tại Singapore “với số nhân viên rất ít hoặc không hề có, chỉ nhằm để có quỹ tại nước ngoài.” Các công ty này thường tiến hành các giao dịch thương mại ngoài vòng kiểm soát của ngân hàng trung ương Miến Ðiện, giúp cho thương nhân Singapore và các nước khác có thể giao dịch với Miến Ðiện tại Singapore.

Có thể ông ta định đề cập đến bè lũ của giới quân phiệt như Tay Za và trùm ma tuý Lo Hsing Han. Lo là người gốc Hoa, xuất thân từ vùng Kokang ở miền đông, giáp biên giới Trung Hoa. Vùng này nổi tiếng là giàu thuốc phiện và trong truyền thống là nơi có rất đông Hoa kiều cư ngụ. Lo cầm đầu một đế quốc heroin khổng lồ, và đứng đầu Asia World, một trong những công ty lớn nhất Miến Ðiện. Theo Phòng Bài trừ Ma tuý Hoa Kỳ (the US Drug Enforcement Agency), công ty này là vỏ bọc cho việc buôn bán ma tuý. Asia World kiểm soát thuế đường, các khu công nghiệp và các công ty thương mại. Singapore là cửa sổ quan trọng ra thế giới của gia đình họ Lo, vì họ có một số công ty đặt tại nước này. Con trai của Lo Hsing Han là Steven, bị từ chối thị thực vào Mỹ vì có liên quan đến hoạt động buôn bán ma tuý, lấy Cecilia Ng., một người Singapore. Theo một nguồn tin, cặp vợ chồng này quản lý hãng thương mại Kokang Singapore đặt trụ sở tại Singapore.

Theo Robert Gelbard, cựu trợ lý ngoại trưởng, Văn phòng Hợp tác Thực thi Pháp luật và Phòng chống Ma tuý Quốc tế (the US Bureau of International Narcotics and Law Enforcement Affairs), một nửa số đầu tư của Singapore ở Miến Ðiện có “liên hệ với gia đình trùm buôn bán ma tuý Lo Hsing Han.”

Tay Za, người có mối liên hệ tình cảm với con gái của nhà lãnh đạo Than Shwe, cũng rất nổi tiếng ở Singapore. Năm ngoái, ông ta được giới truyền thông Singapore chú ý khá nhiều, qua hình ảnh cụng ly với người đứng đầu ngành hàng không Singapore trong dịp khai trương hãng máy bay Air Bagan của Tay Za ở nước này. Các nhóm bất đồng chính kiến cho biết là việc đổi lại các hợp đồng thương mại với chính phủ của Tay Za ở Miến Ðiện là để trả tiền cho các chuyến đi sang Singapore chữa bệnh của giới lãnh đạo quân phiệt.

Eric Ellis là phóng viên Úc chuyên về Ðông Nam Á.

Bản tiếng Việt © 2007 talawas