trang chủ talaCu ▼ 2005 – 2008 2009 – 2010 Ý kiến ngắn spectrum sách mới tòa soạn hỗ trợ talawas
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đinh Bá Anh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Minh Ngọc
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Lưu Linh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Diễm Chi (2822)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Nguyễn Đăng Thường
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đào Nguyên (3097)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Hoàng Ngọc Hiến
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Thơ và Thơ Trẻ
2.11.2008
Hoàng Hưng
Giáo dục
2.11.2008
Nam Đan
Lịch sử
2.11.2008
Jorn Rusen
talawas chủ nhật
2.11.2008
Walter Skrobanek
Tủ sách talawas
1.11.2008
Nguyễn Mộng Giác
Tôn giáo
1.11.2008
Walter Russel Mead
23.1.2007
Phong Uyên
Hội nghị Trung ương 4 là mốc tới của Đại hội X hay chỉ là một cuộc họp làng?
 

Ai lưu tâm theo dõi những biến chuyển chính trị ở Việt Nam không thể không nhận thấy sự tương phản giữa Đại hội X được tổ chức một cách rất rầm rộ mà mục đích chỉ là để thay thế 13 nhân vật trong Bộ Chính trị và buổi khai mạc rất khiêm tốn, gần như kín đáo, của Hội nghị Trung ương 4 ngày 15-01. Hơn nữa, nếu suy luận theo đúng lẽ thì mấy chục ngàn “dân ý” của Đại hội X phải để dành cho Hội nghị Trung ương 4 vì vấn đề xếp đặt lại, phân biệt một cách rõ ràng vị trí những cơ cấu giữa Đảng và Nhà nước, và nhất là vấn đề bầu cử Quốc hội tháng 5 này có thể tạo một biến chuyển chính trị tối quan trọng liên quan tới tiền đồ dân chủ của đất nước, cần phải có sự góp ý của nhiều thành phần.

Lẽ tất nhiên phải chờ Hội nghị kết thúc ngày 24-01 này mới biết mục tiêu chính của Hội nghị Trung ương 4 là thay đổi quy chế Quốc hội để đi đến hai quyền phân lập giữa hành pháp và lập pháp và Hội nghị sẽ được coi là mốc tới của những nhân vật “cấp tiến” của Bộ Chính trị mà địa điểm xuất phát là Đại hội X, hay đó chỉ là những buổi họp để định ngôi thứ, chia nhau chức quyền trong Đảng như trong các cuộc họp làng. Hiện giờ chỉ có thể căn cứ vào những lời phát biểu của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh trong buổi khai mạc Hội nghị để biết được một phần nào những điểm sẽ được thảo luận và quyết định.

Trong phần nói về bầu cử Quốc hội sắp tới, tuy chiếm phần đầu của bài phát biểu, nhưng tuyệt nhiên không thấy ông Nông Đức Mạnh đả động đến những điểm thiết yếu như sửa đổi quy chế Quốc hội để tạo điều kiện cho có một phần nào tự do ứng cử và bầu cử đại biểu Quốc hội. Đó là vấn đề quan trọng và bức bách nhất mà mọi người mong được đưa ra bàn cãi trong Hội nghị.

Thử phân tích những lời tuyên bố của ông Nông Đức Mạnh về Quốc hội: “tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Quốc hội; hoàn thiện cơ chế bầu cử, tăng hợp lý số lượng đại biểu Quốc hội… bầu được những đại biểu thực sự đại diện cho nhân dân”.

Những câu nói chung chung trên khó có thể đưa tới những ước đoán, ngay cả với những người lạc quan nhất, rằng “đổi mới hoạt động của Quốc hội” có nghĩa là sẽ cho Quốc hội nhiều quyền lập pháp và giám sát hơn và “hoàn thiện cơ chế bầu cử” để… bầu được những “đại biểu thực sự đại diện” có nghĩa sẽ có một chút đa nguyên trong Quốc hội.

Phần sau của bài phát biểu còn gây nhiều ấn tượng bi quan hơn, vì cái ý định Đảng hoá toàn diện Nhà nước được bộc lộ rõ rệt: “Tại Hội nghị này chúng ta sẽ thảo luận và quyết định một số vấn đề về sắp xếp, đổi mới tổ chức bộ máy của Đảng… gắn với… bộ máy cơ quan Nhà nước… vừa tăng cường sự lãnh đạo của Đảng… tạo ra một cơ chế vận hành thông suốt trong mối quan hệ Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ”.

Từ trước tới nay thảo luận chỉ là hình thức, 100% những quyết định đều theo ý Bộ Chính trị.

“Gắn” có nghĩa “cơ quan nhà nước” trở thành một phần không thể tách rời khỏi bộ máy Đảng và sẽ chỉ là những bộ phận trong bộ máy Đảng. Đảng và Nhà nước là một. Như vậy Đảng có thể “sắp xếp” lại để tránh trong nội bộ (tức là trong bộ máy) Đảng xẩy ra những cảnh tranh giành quyền thế đấm đá nhau.

Muốn biết chi tiết về cách thức “sắp xếp” của Đảng, cần đọc bài phỏng vấn ông Nguyễn Đình Hương, nguyên Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương trả lời VietNamNet cùng ngày 15-1: “… bốn vị cầm đầu đất nước tất nhiên là những người lãnh đạo cao nhất của Đảng rồi. Bên chính phủ đều là những người trong Bộ Chính trị vì thế cho nên không cần các Ban của mình Đảng cũng đã thể hiện sự lãnh đạo một cách tuyệt đối, trực tiếp và toàn diện rồi”.

Nếu ông Nguyễn Đình Hương có nhiệm vụ phản ảnh đúng ý nghĩ của Bộ Chính trị thì tương lai là Nhà nước sẽ tiếp tục bị Đảng hoá, các cấp về hành chính từ thấp tới cao cũng bị Đảng hoá luôn, chẳng hạn ông Bí thư Đảng cũng là ông Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân. Những cảnh Đảng biến thành đấu trường giữa những ông Bí thư Đảng, Chủ tịch Ủy ban… ngay ở những đơn vị nhỏ nhất như phường xã, sẽ không xẩy ra nữa. Lẽ tất nhiên cái ước vọng tối thiểu của người dân – được chọn, bầu ông “lý trưởng” chủ tịch xã mình – sẽ chỉ là mây khói vì ông hay bà được Đảng phong “Bí thư đảng” đương nhiên nắm cái chức vụ đó rồi. Như vậy là “Đảng cử, dân khỏi bầu”.

Tuyệt nhiên trong suốt bài phát biểu của ông Nông Đức Mạnh không một lần nào cụm từ “dân chủ” được nhắc đến và vai trò Quốc hội tương lai cũng bị bỏ qua luôn, vì một lẽ rất dễ hiểu là chức năng làm luật của Quốc hội chỉ là để viết trên giấy trắng mực đen những nghị quyết của Đảng. Trong câu trả lời VietNamNet, ông Nguyễn Đình Hương nói rất rõ ràng: “Đảng… có các nghị quyết. Nghị quyết xong (Quốc hội) phải cụ thể hoá bằng pháp luật…” Như vậy nghị quyết của Đảng là luật của Quốc hội.

Ngoài ra ông Nông Đức Mạnh cũng không đả động tới quyền thứ ba là tư pháp. Ông Nguyễn Đình Hương đã nói thay: “(Đảng) kiểm tra việc thực hiện nghị quyết (id. luật Đảng) xem có thực hiện đúng hay không”. Hiển nhiên là tư pháp cũng là Đảng rồi.

Cái hi vọng là HNTW4 sẽ cho phép hình thành một Quốc hội thể hiện được quyền “dân làm chủ” sẽ chỉ là mơ mộng viển vông nếu chương trình nghị sự của Hội nghị từ nay tới ngày bế mạc vẫn chỉ giới hạn trong những điểm ông Nông Đức Mạnh đã đề cập trong bài phát biểu và được giải thích theo những câu trả lời của ông Nguyễn Đình Hương.

Muốn cái phương châm cố hữu “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” không bị thâu gọn mà trở thành: “Đảng lãnh đạo nhà nước, quản lý nhân dân” phải có một phép lạ gì để Hội nghị làm một cuộc “cách mạng” bỏ chức danh “lãnh đạo” của Đảng mà chỉ giữ chức năng “quản lý”. Chỉ cần bỏ một chữ để phương châm trở thành “Đảng quản lý Nhà nước, nhân dân làm chủ”, tiền đồ đất nước sẽ thay đổi theo chiều hướng người dân mong đợi và câu “sắp xếp, đổi mới cơ quan Đảng… tạo ra một cơ chế vận hành…” sẽ có cái nghĩa “gắn cơ quan Đảng vào bộ máy nhà nước” để Đảng “quản lý Nhà nước” một cách hữu hiệu và dân có triển vọng “làm chủ” qua một Quốc hội có đủ chức năng của nó.

Cái khó là bỏ cụm từ “lãnh đạo” là bỏ điều 4 Hiến pháp. Vị nào trong Đảng dám “phạm húy”?

Chắc vẫn phải chờ sau ngày 24-01, khi Hội nghị kết thúc mới biết Hội nghị Trung ương 4 cũng như các Hội nghị 1, 2 và 3, chỉ là những buổi họp làng hay là mốc tới của một giai đọan Đổi mới.

© 2007 talawas

 
© talawas 2026