trang chủ talaCu ▼ 2005 – 2008 2009 – 2010 Ý kiến ngắn spectrum sách mới tòa soạn hỗ trợ talawas
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đinh Bá Anh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Minh Ngọc
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Lưu Linh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Diễm Chi (2822)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Nguyễn Đăng Thường
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đào Nguyên (3097)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Hoàng Ngọc Hiến
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Thơ và Thơ Trẻ
2.11.2008
Hoàng Hưng
Giáo dục
2.11.2008
Nam Đan
Lịch sử
2.11.2008
Jorn Rusen
talawas chủ nhật
2.11.2008
Walter Skrobanek
Tủ sách talawas
1.11.2008
Nguyễn Mộng Giác
Tôn giáo
1.11.2008
Walter Russel Mead
20.1.2007
Bùi Văn Phú
Nghĩa trang lịch sử, không phải là nghĩa địa dân sự
 

Hơn hai năm về trước, trong những buổi gặp gỡ giữa một số người Việt vùng Vịnh San Francisco với ông Nguyễn Phú Bình, lúc đó là phó trưởng Ban Tư tưởng Văn hoá, vấn đề bảo tồn Nghĩa trang Quân đội Biên Hoà đã được nêu lên và ông Bình trả lời rằng nhà nước đang bàn đến khả năng chuyển nghĩa trang đó thành một nghĩa địa dân sự.

Nghe vậy, một vài người thì thầm với nhau, như thế sau này bất cứ một người dân nào cũng có thể được đem vào chôn cất ở đó hay sao, và cho đó là một sự xúc phạm đối với anh linh những người lính Cộng hoà đã hy sinh trong cuộc chiến Nam Bắc.

Mấy ngày qua, thông tin về việc nhà nước Việt Nam quyết định chuyển giao quyền quản lý khu vực nghĩa trang này từ quân đội sang dân sự, đang gây xôn xao trong dư luận người Việt hải ngoại.

Cốt lõi của vấn đề là: việc chuyển giao quyền quản lý nghĩa trang có phải là một hành động hoà giải của nhà nước? Hay đây là một tiến trình để dần xoá bỏ đi một di tích về sự hy sinh của những người lính Cộng hoà trong cuộc chiến Nam Bắc vào cuối thế kỷ trước?

Quyết định 1568/QĐ-TTg được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký ngày 27.11.2006 có những điều khoản đáng chú ý sau:

Điều 1: Đồng ý chuyển mục đích sử dụng 58 ha đất khu nghĩa địa Bình An, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương do Quân khu 7, Bộ Quốc phòng quản lý sang sử dụng vào mục đích dân sự để phát triển kinh tế-xã hội tỉnh Bình Dương.

Điều 2, khoản 1: chỉ đạo việc quản lý khu nghĩa địa Bình An bình thường như các nghĩa địa khác theo quy định của luật pháp.

(Nguồn: http://www.ciren.gov.vn/index.php?nre_site=Laws&nth_in=lawsdetail&id=609)

Mộ bia ghi ngày tử trận của một người lính Cộng hoà (ảnh Bùi Văn Phú) Mộ bia ghi ngày tử trận của một người lính Cộng hoà (ảnh Bùi Văn Phú)
Nghĩa Dũng Đài bỏ dở xây cất từ tháng 4.1975 (ảnh Bùi Văn Phú)
Cổng vào nghĩa trang còn nguyên vẹn, chỉ phủ mờ rêu xanh (ảnh Bùi Văn Phú)
Những nấm mồ theo thời gian trũng xuống vì không được chăm lo, cây cỏ mọc um tùm (ảnh Bùi Văn Phú)

Theo điều 2 của quyết định trên, việc mà một số người Việt vùng San Francisco mấy năm trước lo ngại sau khi nghe ông Nguyễn Phú Bình hé lộ về tương lai của nghĩa trang, nay có khả năng biến thành sự thực, nếu sau Quyết định 1568 không còn một quyết định nào khác để bảo tồn khu chôn cất này.

Từ hải ngoại đã có nhiều phát biểu, một số tán đồng, đa số không tán đồng chính sách dân sự hoá Nghĩa trang Biên Hoà của nhà nước Việt Nam. Trong nước, vì thông tin về quyết định này không được phổ biến nên người dân chưa biết.

Hy vọng đây không phải là quyết định cuối cùng mà là một khởi đầu dẫn đến những chính sách sau này về khu nghĩa trang, vì điều 7 của Quyết định 1568 ghi: “Yêu cầu các Bộ liên quan, Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh và Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương khẩn trương và phối hợp chặt chẽ để triển khai thực hiện nội dung của Quyết định này. Báo cáo kết quả thực hiện lên Thủ tướng Chính phủ trước ngày 30 tháng 7 năm 2007”.

Theo tài liệu về Nghĩa trang Quân đội Biên Hoà do cơ quan IRCC ở San Jose, California phổ biến, khu nghĩa trang: “có một diện tích 125 mẫu tây, có thể chôn cất 30 nghìn phần mộ… Hiện nay đã có khoảng 16 nghìn phần mộ của các chiến sĩ đủ các quân binh chủng…”

Như thế đất của nghĩa trang mới được sử dụng có hơn nửa cho việc chôn cất thì xảy ra biến cố 30.4.1975. Sau ngày đó, khu vực đặt dưới sự quản lý của Quân khu 7.

Mấy năm trước tôi có vào thăm và thấy nghĩa trang đã không bị phá. Cổng dẫn lên Đài Tử Sĩ vẫn còn nét đẹp nguyên thủy với rêu phong phủ. Bên trong cây cỏ xanh mọc um tùm. Nhiều nấm mồ không được chăm sóc nên theo thời gian mà lún xuống. Những mộ bia đơn sơ cũng nghiêng ngả theo năm tháng, có bia không còn di ảnh. Một vài ngôi mộ đã được người thân cho tu sửa lại. Nghĩa Dũng Đài vẫn còn ở tình trạng xây cất bỏ dở như năm 1975 và trên đỉnh tháp có một chốt canh.

Nhiều nhà đã được xây dựng trên đất trống bên trong và chung quanh nghĩa trang.

Hy vọng sau khi chuyển giao quyền quản lý qua dân sự và qui hoạch lại diện tích đất đai, những vùng đất của nghĩa trang với mồ chôn hơn 16 nghìn tử sĩ Cộng hoà sẽ được phép trở thành một khu di tích lịch sử, không phải là một nghĩa địa dân sự bình thường như những nơi chôn cất khác.

Nếu đó là một nghĩa địa dân sự, vì nhu cầu phát triển sau này có thể bị giải toả, hoặc không, những vùng đất quanh đó vì nhu cầu kinh tế xã hội có thể được biến thành những nơi giải trí, không thích hợp cho khung cảnh linh thiêng của nơi chôn cất hàng chục nghìn người lính đã bỏ mình trên quê hương.

Nơi đó cần được gìn giữ như một nghĩa trang lịch sử để tỏ lòng tôn kính với những tử sĩ Cộng hoà, dù có khác biệt ý thức hệ, vì trong văn hoá Việt Nam có câu: “Nghĩa tử là nghĩa tận”. Thù hận không theo thân xác xuống mồ huyệt lạnh.

Việc quyết định nơi đây là một di tích lịch sử là thẩm quyền là của chính phủ Việt Nam. Còn trách nhiệm bảo tồn là của dân Việt ngày nay và những thế hệ mai sau.

© 2007 talawas

 
© talawas 2026