Từ phi trường Los Angeles đến Beverly Hills chỉ chừng 30 phút vào tối ngày thứ Bảy. Vợ tôi bảo, mình ghé qua một chút xíu. Tôi vừa xuống máy bay, nhưng đây là việc phải làm, từ ngày xảy ra chiến sự Lebanon, đây là gia đình tị nạn chiến cuộc đầu tiên tôi đến thăm.

Đóng góp của tôi vào chuyện chống chiến tranh trong những ngày vừa qua không có gì đáng kể. Đêm thứ năm, tôi ngồi trong nhà hàng Punjab ở London ăn tôm càng kebab với bánh naan phó mát, bàn việc tạo phong trào mang tên “Beaches not Bombs” (Bãi biển không bom) với cô cháu gái người Lebanon đang theo học tại đây. London rất nhiều người Ả Rạp, hồi chiều tôi có thấy từng đoàn phụ nữ che mặt chen lấn xem Colin Farell, Jamie Foxx và Củng Lợi ra mắt phim Miami Vice tại Leicester Square! Trời thì đang nóng, đến nỗi London mất điện tại trung tâm, kỳ biểu tình sắp đến vào ngày thứ Tư mùng 2 tháng 8, cô cháu lo vận động các bạn mặc quần áo tắm xuống đường, bất kỳ gốc gác, tuổi tác hay giới tính, chẳng lẽ cứ để bọn tôn giáo để râu và đội khăn đầu thống lãnh phong trào. Việc lập trạm web để hỗ trợ giao cho anh bồ cô cháu này, chuyên gia vi tính người Ba Lan, nhưng anh này có vẻ không có gì hối hả cả, lại hơi bất bình khi tôi chê Warsaw là ảm đạm, người vui mắt nhất sống tại đây theo tôi là ông gác dan của Cung Văn hoá, vì ở ngay trong Cung nên mỗi ngày khỏi tức mắt khi trông thấy kiến trúc quái đản này. Cô cháu đếm đi đếm lại, mới thấy có được ba cô bạn gái thuận xuống quần áo và mang theo khăn tắm với dù chống nắng để đi biểu tình. Tôi xúi, gắng chui vào đám xuống đường lụng thụng của các chùa Hồi để tương phản, “Người tắm biển khắp thế giới đoàn kết lại!”. Anh Ba Lan ậm ừ, tôi chữa khéo, Warsaw có xấu là vì do Quốc xã tàn phá và… Stalin xây dựng lại, nhưng mà Krakow rất đẹp.

Bất ngờ ngày thứ Sáu, khi tôi đang đi mua thuốc lá lậu tại Phố Tàu thì đường Shaftsbury nhốn nháo, năm ba trăm người xe đạp kéo nhau theo, mang bảng đòi Blair từ nhiệm, gọi Bush là khủng bố và Israel ngưng ngay việc bắn phá Lebanon. Nhóm này, vì xe máy, nên tôi nghĩ là ảnh hưởng “Xanh”, tàn dư của ngày 10 tháng 6, đạp xe cởi truồng (worldnakedbikeride.org) mới đây, tuy có thấy một bảng của Đảng Lao động Xã hội (SWP, tàn dư trốt-kít). Tôi đi chân nên tham gia không kịp, theo họ hụt hơi, phải nhảy tàu điện đến Baker Street để bắt được thì đêm đã bắt đầu xuống, đoàn chỉ còn trên trăm người. Nghỉ cuối tuần bắt đầu, trên Marylbone, nhân viên công tư sở đang tụ tập uống bia trước Pub nhìn họ đi ngang, vỗ tay vài tiếng rời rạc.

Thứ Bảy là ngày tôi về Mỹ, gật gà những trường bay. Los Angeles hẳn bình yên, lần duy nhất tôi thấy thiết giáp bố trí trên đường phố là vào dịp biến động Rodney King (1992). Gia đình vợ tôi chở đến thăm, thật sự ra, chưa phải là một gia đình Lebanon lánh nạn chiến tranh, mà là một gia đình đang đi chơi ở Mỹ từ một tháng nay, New York, Washington DC, Orlando, Las Vegas và đến Cali đã được mấy ngày. Bầu đàn thê tử này trên 20 mạng, từ 6 đến 60 tuổi, râu rể, anh vợ, em chồng, cháu nội ngoại, nhà vợ của một người cháu tôi và tôi gặp lần đầu. Trong bar của khách sạn Beverly Hilton tôi uống bia Sam Adams với họ (tôi biết uống Sam Adams là do bắt chước Đinh Linh, đến đây mới nhớ ra là hình như bạn dạo này cũng đang ở London?) Bầu không khí êm ả, cô nhạc công ngồi đàn “Yesterday” với lại “Les feuilles mortes” nắn nót nhưng bà mẹ vợ của đứa cháu tôi lắc đầu, anh nghĩ thế nào? Tôi bảo, thì hai tuần nữa cũng phải ngưng bắn chứ, còn yên hẳn thì chắc cũng phải hai mươi năm. Gia đình này thứ hai lên đường về nước, nhưng chắc phải ghé Paris và ở lại nấn ná đợi tình hình. May mà ở Paris họ có nhà, tôi không hỏi nhưng chắc là cũng đủ chứa bằng ấy người, không phải trải chăn ra và ngủ dưới hầm, ở Pháp họ còn có cả viện bào chế gì đó. Thằng cháu tôi thở dài, xong chuyện chiến tranh này nó phải sắp xếp sang Ghana coi việc sản xuất nước hoa vì nhà máy ở Ivory Coast lôi thôi biến loạn. Tôi bảo, Ghana thì tốt, có gì tôi sẽ sang thăm, cho chào Jerry Rawlings với Kwame Nkrumah.

Tôi không lôi được đám này ra hồ bơi của khách sạn chụp ảnh (cho trạm web “Bãi biển không bom” đang dự định). Vài tiếng trước đó, nhưng tôi không biết, 55 hay 60 người ở miền Nam Lebanon, như gia đình này, và thuộc hệ phái Shia như họ, tránh dưới hầm một căn nhà ở Qana, bị phi pháo Israel đánh sập, chết tập thể kể cả 31 hay 34 trẻ em. Phi pháo Israel tất nhiên là tránh Beverley Hills, đi mua sắm trên Rodeo Drive thì không sợ chết, chỉ sợ Visa, Master, American Express bị chặt đẹp, thẻ tín dụng khó mà toàn thây. Số người mất mạng này là những người khốn khó không có phương tiện di tản, khi giá xe ra khỏi vùng tranh chấp đang từ 10 USD lên đến 400 rồi 1.000 USD một đầu người. Tôi cũng không trách các bác tài, chỉ có một phương tiện kiếm sống và một mạng, chẳng lẽ vào lúc này lại mang ra đùa với tên lửa trực thăng để đổi lấy 10 đồng. Tôi cũng không trách gia đình mới quen này, 15 phòng ngủ của họ ở đây mỗi ngày là 5.000 đâu đó, riêng tiền khách sạn mấy tuần nay viếng Hoa Kỳ phải cỡ 100.000. Nếu mà dè sẻn, đã cứu được bằng ấy đồng hương và đồng đạo trong cơn hoạn nạn? Nhưng mà đời ai nấy lo, tiền ai nấy tiêu và bom rơi trúng ai thì nấy chịu. Tôi thì cũng vậy thôi, tôi đâu có nhịn bia mà giúp Congo bầu cử trong sạch và lương thiện. Nói đến thì vô cùng, những chuyện bất bình của thế kỷ và của thế giới, Congo (Cộng hoà Dân chủ) trong năm năm nội chiến vừa qua chết mất ba triệu người (trên 60), nhưng không có Mỹ hay Israel ném bom thì không ai biết tới, một mạng người Lebanon hay Iraq, nhờ danh, nhờ hương của thủ phạm tước đoạt, vẫn còn hơn khối mạng người nạn nhân của đen đủi Congo. Nếu phải lánh nạn, thì lánh nạn ở Neuilly sur Seine hay Beverly Hills vẫn là hơn hết nhưng nếu mà phải chết, thì chết dưới bom của Tsahal vẫn còn được bà Rice dạo dương cầm đưa tiễn (ở hội nghị Kuala Lumpur). Vẫn còn hơn là dưới những lưỡi dao cùn (dao cùn đâm phải đau hơn là dao sắc chứ, mãi mới, nhưng mà cũng chết thôi), những lưỡi dao cùn của vệ binh Cobra Matate ở châu Phi tăm tối?

© 2006 talawas