Ngày 19/12/04, Đài BBC-chương trình tiếng Hung- đã cho phát đi bài phóng vấn của phóng viên BBC với Thủ tướng Cộng hòa Hungary Gyurcsány Ferenc.Giữa nhiều vấn đề, đặc biệt những câu hỏi sau được đề cập đến nhiều nhất: về cuộc bầu cử hai quốc tịch tại Hungary, về Ukraina, về việc đảm nhiệm vai trò quân đội của Hungary tại Iraq; về vấn đề ra nhập EU của Thổ Nhĩ Kỳ, về khoản viện trợ của EU cho Hungary.

BBC: Khi nhậm chức lãnh đạo chính phủ, ông đã tự nhận mình là người yêu nước và là kẻ yêu nước dũng cảm. Ông có dự tính đến việc, cần nhanh chóng giải thích khái niệm yêu nước vượt ra khỏi cả biên giới, nghĩa là đến gần hơn cách tiếp cận “Tính nhất thể của dân tộc Hungary” hay không?

Gyurcsány Ferenc: Tôi dự tính đến thế nào được. Và nhất là cuối cùng trong vụ này, tôi cần phải chứng minh chất Hung của mình, để trong mắt phái cánh hữu, ai được coi là người Hung, ai không, và ai sẽ trả lời cái gì cho một câu hỏi ngu ngốc họ đặt ra và giải nghĩa.

BBC: Nhưng thực ra, ông có tính đến một kiểu tiếp cận mà tôi đã nêu trên, kiểu tiếp cận mà phái cánh tả bao giờ cũng yếm thế, luôn tìm cách tiếp tục trì hoãn, nghĩa là càng đỡ phải trả lời nhanh bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu?

Gyurcsány Ferenc: Như một câu hỏi, đúng là có, nhưng cũng như vậy không thể đặt ra. Đây là một cách đặt câu hỏi hết sức ngu ngốc, và tất nhiên đấy cũng là sai lầm của chúng tôi là đã để nó tồn tại. Đại đa số nhân dân, nếu chúng tôi hỏi họ, họ đều nói đây là cuộc bầu cử về vấn đề hai quốc tịch, trong khi tình trạng hai quốc tịch đang tồn tại ở Hungary. Thậm chí, những người tự coi mình có gốc gác Hung, sau một năm sống liên tục tại Hungary cũng có thể xin quốc tịch và có thể coi mình là người Hung. Bởi vậy đây là một vấn đề hoàn toàn khác, là việc không chốn nương thân, không kèm theo bất kỳ một điều kiện gì, một cách ồ ạt có thể trở thành người có quốc tịch Hung, trên nền tảng dân tộc hay không.

BBC: Không còn nghi ngờ gì nữa, nhiều người coi cuộc bầu cử này như một thử thách mới của Hungary, là sẽ làm gì vì quyền lợi của những người dân Hung sống trong các nước lân cận. Biên giới được kéo đến đâu, để Hungary có thể đại diện quyền lợi cho những người dân Hung sống ngoài biên giới?

Gyurcsány Ferenc: Thực ra thì tương đối xa đấy. Có thể làm tất cả như cho một người Hung sống trên đất Hungary, để bảo tồn nền văn hóa Hung, bản lĩnh Hung, để có thể giúp đỡ, trong vấn đề tài chính, trong sự hợp tác giáo dục, văn hóa-khoa học, trong việc đẩy nhanh quá trình quốc tịch hóa. Nhưng có một điều không được phép làm, là lẫn lộn nơi cư trú thuộc về mặt lãnh thổ quốc gia, lẫn lộn mối quan hệ chính trị gắn liền quốc tịch với nhà nước, với nơi cư trú của dân tộc. Điểm cuối cùng này trước sau cũng làm nảy sinh chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, đã từng gây ra biết bao thảm kịch cho Trung-Đông Âu trong thế kỷ vừa qua.

BBC: Ông có nhất trí rằng, nhà nước cánh tả Hungary đã sử dụng quá mức luận điệu “danh dự” trong vấn đề với Bucharest, Pozsony, hay Belgrade, hoặc ít nhất thì cách buộc tội này phù hợp với họ? Chỉ nước Hung mới có điều kiện lưu ý các quốc gia lân cận, rằng các vị hãy làm ơn giúp đỡ, để hoàn cảnh của dân tộc Hung sống ở đó được tốt hơn.

Gyurcsány Ferenc: Các nhân tố đã chỉ ra điều khác. Không cần phải gân cổ lên khi cần giải quyết, mà cần phải giải quyết. Nhà nước cánh tả là nhà nước biết ký kết các hiệp ước cơ bản với các quốc gia lân cận, nhà nước cánh tả biết tạo điều kiện cho các quyền lợi ưu tiên trong các quốc gia ấy. Phái cánh hữu Hungary tưởng sẽ đại diện được cho quyền lợi dân tộc, nếu gân cổ lên đặt điều này nọ, cãi lộn với tất cả mọi người, rồi dựng lên những điều luật không thể sử dụng được ở nước ngoài. Những quyền lợi ưu tiên không sử dụng được ở Romania hay Felvidék (phần đất thuộc Hungary cũ, nay thuộc Romania), mà chỉ có thể áp dụng các luật lệ đã sửa đổi trên cơ bản thỏa thuận của Liên hiệp Hungary và Liên minh dân chủ Ru-Hung ký kết mùa hè năm 1993. Phái cánh hữu theo đuổi một đường lối chính trị khoe khoang dân tộc, phái cánh tả chịu trách nhiệm với dân tộc. Đường lối sau không khoa trương mà thành công hơn rất nhiều.

BBC: Với mục đích này ông tiến hành đường lối chính trị như thế nào với các nhà lãnh đạo Bucharest, Pozsony, hay Belgrade?

Gyurcsány Ferenc: Thương lượng, thưong lượng, và thương lượng.

BBC: Dường như các cuộc thương lượng trong mười lăm năm qua không mang lại như kết quả gì rõ rệt…?

Gyurcsány Ferenc: Tại sao lại không! Liên minh Dân chủ Ru-Hung (RMDSZ) là đảng quốc hội, Liên hiệp Hungary là đảng quốc hội, đảng sau này còn cung cấp cho một phó tổng thống. Tại Erdély có các trường đại học ở Partium, hoặc ở Felvidék. Chúng tôi cung cấp các chương trình giáo dục cho trẻ em học bằng tiếng Hung…

BBC: Phái cánh hữu cũng có những cố gắng như vậy, các ngài khác họ ở điểm nào?

Gyurcsány Ferenc: Khác ở chỗ phái cánh hữu làm những việc này bằng tất cả sự ồn ào của chủ nghĩa dân tộc, và không tự mình làm được. Còn phái cánh tả thực hiện những việc này bằng một đường lối bình tĩnh, cân nhắc, và đạt được những kết quả. Kia là chính trị hô hào, còn đây là chính trị hành động.

BBC: Nhưng rút cục, sự giận dữ của dân Hung sống ngoài biên giới đã đổ lên đầu phái cánh tả. Họ đốt quốc kỳ, xuất hiện những tấm bảng ghi không muốn nhìn thấy dân Hung nội địa. Ngài, hoặc nhà nước phe cánh tả có khả năng hòa giải với họ được hay không?

Gyurcsány Ferenc: Chúng tôi mong muốn, nhưng chúng tôi đủ khả năng hay không, điều đó tôi không thể nói được. Đối với tôi, cuộc bầu cử đã nói lên rằng sáu triệu rưỡi con người không muốn điều này, mặc dù một triệu rưỡi người khác có lên tiếng ồn ào bao nhiêu đi nữa, với bao nhiêu động cơ giữ vững lập trường khác đi nữa. Dân tộc Hung bao gồm mười lăm triệu không đồng nhất với quyền lợi của dân Hung nội địa, đây là một cách tiếp cận sai lầm, giả dối. Không phải tôi sẽ thành một người Hung tốt, nếu cứ nói lặp đi lặp lại mà không suy nghĩ đến mọi hậu quả, điều mà tất cả mọi người – kể cả Kasza Jozsef – đều nói, rằng thật tốt biết bao, nếu tôi chạy trốn được khỏi câu hỏi đó. Nhưng như những kẻ cánh hữu, họ không thể nói không, và thế là họ chạy trốn khỏi cái bẫy bằng cách nói có. Còn tôi, tôi gánh trách nhiệm vì một đất nước, bởi vậy tôi cần nói không.

BBC: Một điều tra dân số, – mà theo đó từ năm 2030 trở đi thị trường sức lao động của Hungary sẽ có vấn đề -, không nói lên điều gì trong cách tiếp cận này sao? Không thể nghiên cứu vấn đề này trong chiến lược lâu dài, và nói rằng đất nước có một khả năng mới là những người lao động nói tiếng Hung sẽ giải quyết những khó khăn một khi lớp người đang có khả năng lao động hiện nay già đi?

Gyurcsány Ferenc: Chúng tôi đang làm điều đó! Trong cơ cấu một vài ngành nghề nhất định, nước Hung ngày nay tiếp nhận nhân công nhanh chóng một cách khủng khiếp. Cái mà ngài đề cập tới, đó chính là đường lối nhập cư tích cực, trên nền tảng là nhu cầu kinh tế Hung, và từ quan điểm này, biên giới được mở ra một cách đặc biệt. Cái mà phe cánh hữu tuyên bố, không phải là đường lối chính trị xây dựng trên cách nhìn nhận này, mà chỉ liên quan đến nơi cư trú của dân tộc, của những ràng buộc huyết thống. Đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau. Tôi hoàn toàn đồng ý với vấn đề sau mà ngài nêu ra.

BBC: Các ngài quan tâm và lên kế hoạch về những vấn đề nêu trên?

Gyurcsány Ferenc: Những thực nghiệm chỉ ra ngày hôm nay vẫn đang diễn ra thực trạng ấy. Nếu một khoa nội của một bệnh viện ngoại ô bị trống rỗng bởi các hộ lý cho dù được tăng lương vẫn bỏ đi, người ta lập tức hướng ra bên ngoài biên giới và nói, chúng tôi có thể đảm bảo được cả nhà ở cho hộ lý, hãy đến đây! Và người ta đến. Không có một đất nước châu Âu nào có thể tiếp nhận dân nhập cư quá 0,2% dân số. Điều này có thể đúng với nước Đức, Pháp, Anh. Trường hợp Hungary cùng lắm đồng nghĩa với hai chục nghìn người. Về những vụ việc này tuyệt đối không dùng đến nhiệt tình của chủ nghĩa dân tộc, mà tốt hơn cả là bằng sự cân nhắc và phân tích xứng đáng.

BBC: Tại Ukraina, nước láng giềng lớn nhất của Hungary, tình trạng bấp bênh xảy ra hàng tuần lễ sau cuộc bầu cử tổng thống, vậy mà không có mấy tiếng vang trong đường lối chính trị của Budapest. Ba Lan và Litvania cố gắng làm môi giới, còn Hungary hình như quay lưng lại. Nguyên nhân gì dẫn đến việc này?

Gyurcsány Ferenc: Tôi tuyệt nhiên không thấy như vậy. Dân tộc Hung sống ngoài biên giới đều bị chia sẻ trong cả hai vòng bầu cử. Hungary đóng vai trò tích cực trong việc hình thành quan điểm chung của EU. Với Hungary, một quốc gia có biên giới chung với Ukraina, và có rất nhiều vấn đề liên quan, cần phải tiếp tục một đường lối chính trị chừng mực và có trách nhiệm.

BBC: Điều đó cũng dễ hiểu thôi, nhưng trong chính trị đối nội của Hungary không thấy dấu vết gì cho thấy cái gì đang xảy ra ở một nước láng giềng lớn nhất. Với nước Hung, dường như không có gì xảy ra…

Gyurcsány Ferenc: Một phần vì lúc đó chúng tôi đang bận một việc khác, chúng tôi đang sống động với cuộc bầu cử quốc tịch trong những ngày đó, mặt khác chủ tịch Kvasnevski chiếm được sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế, và Solana với vai trò môi giới lại ở Kiev. Không cần đi đến đó những luật sư không được đón tiếp. Có một quan điểm hết sức rõ ràng, và không giúp gì cho Ukraina, nếu các nước láng giềng tiếp tục tiến hành những can thiệp chính trị vào nước này. Một quá trình sắp xếp chính trị đang bắt đầu, và chẳng mấy chốc biểu hiện ra như điều mà EU mong muốn, có thể thực hiện đươc. Tôi chẳng lấy gì làm tiếc, nếu Hungary không muốn làm giáo chủ hơn giáo chủ trong vụ này.

BBC: Vì số dân Hung sống ngoài biên giới, chắc chắn các ngài cũng bị đụng chạm…

Gyurcsány Ferenc: Còn hơn thế nữa! Thiểu số dân tộc Hung đã bị chia sẻ khi phải ủng hộ ai, nhưng mâu thuẫn đó không trên nền tảng dân tộc. Hiện thực này phức tạp hơn là việc đơn giản chỉ có các đảng dân chủ phương tây chạy đua với các đảng chuyên quyền của Moskva. Mọi đơn giản hóa vấn đề đều sai lầm. Không sao nếu người ta cảm thấy một quá trình sắp xếp chính trị bắt đầu bằng việc đảm nhận vai trò lãnh đạo tích cực của chủ tịch quốc hội hay của chủ tịch Kuchma. Nếu mỗi ngày chúng ta đều nhìn thấy có sự phát triển, chúng ta sẽ nói: Cứ làm đi! Tuyệt lắm! Theo tôi các bạn đang đi đúng đường!

BBC: Các tín hiệu cho thấy như vậy Hungary cố gắng không can thiệp vào sự việc Ukraina. Nếu nước láng giềng không làm bận tâm mấy thì Hungary ràng buộc gì với Iraq?

Gyurcsány Ferenc: Iraq có ý nghĩa toàn cầu. Chúng tôi chia sẻ quan điểm, cho rằng thế giới đang gặp phải những ổ mâu thuẫn đối địch, mà tác động của nó đi xa hơn phạm vi khu vực, và đối diện với nó cần sự hợp tác.

BBC: Trước đây ngài cho rằng, nếu ở Hungary xảy ra sự kiện nào đó liên quan đến các thủ phạm Hồi giáo quá khích, khi đó có thể công chúng sẽ gõ vào đầu Ngài về việc Hungary tham gia không tích cực vào công cuộc đè bẹp thế lực ấy. Nhưng Al Qaeda không liên quan gì đến Irắc, điều này đã được sáng tỏ, và như vậy lập luận này có vẻ kỳ khôi, rằng nếu Hungary tham gia tích cực vào Iraq, thì sẽ không bị đe dọa, trong khi theo ngài bộ trưởng bộ quốc phòng, Hungary không hề bị đe dọa. Vậy Hungary được quyền lợi gì nếu quân đội có mặt hiện tại ở Iraq?

Gyurcsány Ferenc: Trước đây một năm rưỡi chúng tôi chia sẻ quan điểm với Mỹ, rằng Iraq, – mặc dù sau đó không chứng minh được -, và mối quan hệ với Al Qaeda với sự sở hữu những vũ khí giết người hàng loạt chính là nhân tố đe dọa toàn cầu. Bởi vậy chúng tôi đến đó. Chúng tôi đã trở thành một bộ phận trong vấn đề đó, và một khi người nào đó đã trở thành một bộ phận của vấn đề, có thể than vãn rằng không hiểu chúng ta đã quyết định đúng hay sai cách đây một năm rưỡi với sự nhất trí của cả bốn đảng, nhưng hiện tại chúng ta có trách nhiệm tiến hành đến một thời điểm nhất định, rồi chúng ta sẽ bảo: các anh đi mà tự giải quyết lấy! Nếu rút về nước, chúng tôi có thể suy nghĩ xem mình đã quyết định đúng hay sai cách đây một năm rưỡi, nhưng không thể bỏ mặc mọi cái ở đấy được.

BBC: Trước đây ngài cho rằng nhiệm vụ của Hungary là ở lại Iraq đến tận cùng, và điều này có liên quan đến kết thúc của quá trình bầu cử. Khi diễn ra bầu cử sẽ không còn quân đội Hung ở Iraq, và dưới sự chỉ huy của NATO đội quân cần gửi tới cũng vẫn chưa đến. Xuất phát từ những lập luận trên, sự hiện diện của quân đội Hung sắp tới ở Iraq sẽ không trở thành lý do trì hoãn?

Gyurcsány Ferenc: Không, bởi vì đấy là hai việc khác hẳn nhau.

BBC: Nhưng, khi bầu cử được tiến hành sẽ không còn quân đội Hung ở Iraq nữa…

Gyurcsány Ferenc: Đúng như vậy! Vai trò đầu tiên như một bộ phận của các lực lượng liên minh, chúng tôi cần tham gia gián tiếp phục vụ các trận đánh, trong việc bảo vệ hòa bình. Vai trò thứ hai tiếp theo cuộc bầu cử là chúng tôi giúp đỡ việc tạo ra các lực lượng dân chủ Iraq. Đây là hai công việc khác hẳn. Công việc sau diễn ra trong khuôn khổ của liên minh mà chúng tôi là thành viên, là nơi mà những quyết định kiểu như vậy phải có sự nhất trí tuyệt đối. Thực ra chúng tôi là thành viên duy nhất trong mười bảy thành viên NATO đóng ở đó rút ra khỏi trước khi bầu cử.

BBC: Trong khi đó một vài nhà nước châu Âu lớn phủ nhận việc tham dự vào sự ủy nhiệm của NATO tại Iraq. Cũng hơi quá lời nếu cho rằng một mình Hungary đương đầu với các nước thành viên khác, nếu không muốn có mặt.

Gyurcsány Ferenc: Tôi không tuyên bố như vậy, nhưng điều này thì có, rằng Hungary không có khả năng phòng thủ để tự bảo vệ mình như nước Đức, nước Pháp đã làm. Hungary phòng thủ bằng khả năng quốc phòng đã có, bằng ngân sách đang có, và về cơ bản là dựa vào liên minh với khối NATO. Không thể được nếu chúng tôi bảo nói chung là các anh hãy bảo vệ chúng tôi, vì chúng tôi không tự bảo vệ được mình, nhưng mặt khác, khi có quyết định của NATO, lúc đó chúng tôi sẽ bảo, chúng tôi sẽ xử sự xứng đáng như những nước lớn nhất. Chúng tôi không làm được. Vậy thì xin mời hãy quyết định như sau, hãy để ra đều đặn, trong vòng mười năm chỉ vào một mục đích ấy ba-bốn phần trăm ngân sách. Sau mười năm có thể nói rằng khả năng bảo vệ quốc phòng của chúng tôi đã có, cho phép trong những vụ việc như thế này chúng tôi tiến hành một đường lối độc lập và tự chủ. Điều này không được phép, và không thể thực hiện được.

BBC: Quyết định gia nhập EU của Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những quyết định quan trọng nhất trong lịch sử của EU. Dân số đất nước này bằng dân số của mười nước thành viên EU mới, khả năng kinh tế ngang hàng với Bulgaria, đạo Hồi chiếm phần lớn vị trí, phần đất nước rộng lớn nhất không nằm trên lục địa. Hungary có quyền lợi gì trong mối liên hệ với việc Thổ Nhĩ Kỳ xin gia nhập EU?

Gyurcsány Ferenc: Vấn đề gia nhập EU của Thổ Nhĩ kỳ là một trong những vấn đề phức tạp nhất. Có lẽ cũng là một thách thức lớn nhất mà EU gặp phải. Hiển nhiên tồn tại một chiến lược quyền lợi to lớn, nhưng vấn đề là, trong giới hạn giữa Hồi giáo và Thiên chúa giáo phương tây Thổ Nhĩ Kỳ gắn bó với cái gì về lâu dài và trong ý nghĩa toàn cầu hóa? Với châu Âu hay với thế giới Hồi giáo? Tôi chia sẻ lập luận rằng quyền lợi của châu Âu chính là tổng hợp quyền lợi và văn hóa mà Thổ Nhĩ Kỳ đại diện, hãy trở thành sức mạnh hội nhập trong khu vực, và nếu được, hãy biến thành một mô hình thống trị. Nhưng lập tức chúng ta cũng tiến tới việc phải biến tất cả thành những con số, giống như trong sự việc hai quốc tịch. Khi chúng tôi tiến hành như vậy, người ta nói thật không yêu nước khi tất cả đều tính ra tiền. Không phải là một việc ngu ngốc tương tự nếu làm như vậy với những sự vụ toàn cầu hóa hay sao? Không, tất cả đều cần phải tính toán. Trong trường hợp Thổ Nhĩ Kỳ, có lý do để chúng ta có thể thảo luận. Đây là ý kiến của Ủy ban EU và cũng của Hungary. Cần phải thảo luận với hai cách đánh giá mở trong một quá trình: phù hợp với thời gian quy định và nội dung quy định. Rằng đây có thể là một thành viên, thành một mối quan hệ đặc biệt, hay một cái gì khác… Và khuynh hướng là làm thể nào để hội nhập càng sâu sắc càng tốt, nhưng cũng khiến một Châu Âu được hội nhập đừng bị xé nhỏ, mà chỉ trở nên vững mạnh hơn.

BBC: Hungary ủng hộ Thổ Nhĩ Kỳ như một thành viên chính thức chứ?

Gyurcsány Ferenc: Hungary chưa thể trả lời câu hỏi này, vì chúng tôi chưa đi đến lúc đó…

BBC: Nhưng trước-sau cũng cần phải tuyên bố chính kiến trong vấn đề này chứ?

Gyurcsány Ferenc: Có thể khoảng mười hai năm nữa…

BBC: Khi nào Thổ Nhĩ Kỳ sẽ trở thành thành viên của EU?

Gyurcsány Ferenc: Khi mọi điều kiện được giải đáp thỏa đáng. Việc giải đáp này là một quá trình lâu dài và tất nhiên cần thời gian dài lâu…

BBC: Giới hạn mở rộng sẽ đến đâu? Nếu kết nạp xong Thổ Nhĩ kỳ, thứ tự mở rộng có thể là Ukraina, Serbia, hoặc về phía các nước ven biển Bắc Phi?

Gyurcsány Ferenc: Một câu hỏi thật ly kỳ, chúng tôi cũng đang khổ sở vì nó đây. Chính vì vậy hôm nay không thể nói chắc chắn rằng trên cơ sở quá trình đàm phán, ngày mai chúng tôi sẽ kết nạp Thổ Nhĩ Kỳ. Cần phải thảo luận, cần phải đặt trước mặt câu hỏi ngài vừa hỏi, và hiện thực đang diễn ra ở Ukraina đưa ra một vấn đề còn quyết liệt hơn, rằng Ukraina có hay không, sẽ là liên minh đặc biệt hay không, và với khu vực ven biển cái gì sẽ xảy ra?

BBC: Dễ hiểu, là đối với Hungary hiện nay đơn giản nhất là dựa theo quan điểm của Brussel rồi nói: Chúng tôi chờ xem những cuộc đàm phán mang lại những gì, và những điều kiện có được giải đáp thỏa mãn hay không? Nhưng: cái cần xảy ra với Iraq đã xảy ra, là trong khi lãnh đạo Hungary đại diện cho một đường lối, thì đại đa số dân chúng chống lại đường lối ấy? Trong mối quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ cũng có thể thấy, Châu Âu cùng chia sẻ, nhưng đại đa số dân chúng đã có những quan điểm quyết liệt để chống đối.

Gyurcsány Ferenc: Đúng vậy, mỗi đất nước có một ý kiến khác nhau. Nhưng chính trị không phải là thứ, mà ngày nào ta cũng xem: trong cuộc trưng cầu ý kiến, ai đạt nhiều điểm nhất rồi sau đó ta làm theo. Bởi vậy mỗi đài phát thanh, mỗi công xưởng, mỗi thành phố, mỗi đất nước đều cần phải có những người lãnh đạo cố gắng nhìn xa hơn, sâu rộng hơn và cần đạt tới những quyết định không phản ánh ý kiến của số đông. Đấy chính là trách nhiệm của người lãnh đạo. Hungary nhất trí với điều, có thể đàm phán với Thổ Nhĩ Kỳ, -một quốc gia đã xin ra nhập EU từ giữa những năm sáu mươi,- giữa những điều kiện hoàn toàn khác với bất kỳ ai trước đây. Nhưng vẫn còn sớm để nói về một quyết định…

BBC: Có thể xảy ra một điều là Hungary trước-sau cũng cần phải đối đầu với ý kiến dân chúng, bởi vì vẫn tồn tại những quan điểm đã từng tồn tại ở nước Pháp?

Gyurcsány Ferenc: Điều này có thể xảy ra bất kỳ lúc nào, nhưng tôi xin nhắc lại, chúng tôi không lãnh đạo trên cơ sở đánh giá xem cái gì là quan điểm của đại đa số dân chúng. Đấy là chính trị chỉ nhìn đến ngày mai, thứ chính trị dở, ngu ngốc, dân túy. Đã có hàng nghìn dẫn chứng lịch sử về chuyện này. Churchill, người của phe chủ hòa ở Anh đã có những cố gắng vượt bực nhằm thức tỉnh Vương quốc của Nhà Vua, rằng không thể nói chuyện bằng ngôn ngữ hòa bình với nước Đức được. Dân chúng đã nguyền rủa Churchill, nhưng cuối cùng lẽ phải thuộc về ai?

BBC: Sự gia nhập của Thổ Nhĩ Kỳ cũng có thể đi kèm theo những hậu quả vật chất, khoản viện trợ ban đầu có thể đụng chạm tới ngân sách 2007-2014, cho dù lúc đó Hungary được coi như thu được lợi nhuận nhiều ở mức chưa bao giờ có được.

Gyurcsány Ferenc: Điều này không đáng quan tâm nhất trong vấn đề có liên quan tới Thổ Nhĩ Kỳ. Ngày nay chúng tôi cố gắng, – để đạt tới mức tăng trưởng bốn phần trăm-, làm thế nào để các nguồn phát triển chưa bao giờ nhiều đến thế có thể tới được nước Hung. Về điều này chúng tôi có đủ các cơ hội, và trong vấn đề này, viện trợ ban đầu cho Thổ Nhĩ Kỳ không là mối đe dọa của chúng tôi. Hungary, một đất nước là thành viên EU chưa đầy nửa năm, với thu nhập đầu người chiếm có một nửa so với dân Châu Âu, đột nhiên lên tiếng với các nước khác? Đất nước chúng tôi cũng đã nhận những viện trợ ban đầu trong thời gian trước. Đây là nước Hungary, một mảnh sân phía sau nghèo khổ của châu Âu. Chúng tôi đã từng cảm thấy thế nào, nếu người ta đã từng bỏ phiếu chống lại chúng tôi ở EU, rằng đừng cho nước Hung gia nhập, vì tốn kém lắm.

BBC: Người ta đồn ngài là một nhà chính trị kinh tế tự do. Trong vấn đề về những viện trợ nông nghiệp, cách tiếp cận EU-protekcionista (tay trong), hay cách tiếp cận WTO-liberalis gần gụi với ngài hơn?

Gyurcsány Ferenc: Nếu cuộc sống đơn giản như vậy thì tuyệt quá. Tôi không thích những người đề cập tới chủ nghĩa tự do, những người chính nhờ hành vi tay trong của họ, mới tạo được một sức mạnh kinh tế, để có thể dễ dàng tuyên chiến. Chủ nghĩa tự do là vũ khí của những kẻ mạnh. Nông nghiệp Hungary ngày hôm nay không đủ sức để đương đầu với những chủ sản xuất Mỹ và trong khu vực châu Âu, những người trải qua hàng chục năm dùng khối lượng tiền khổng lồ của nhà nước để tạo nên sức mạnh cho mình. Bởi vậy không cần nhìn hai đầu của quả lắc, mà nên quan sát một quá trình quá độ khá dài tạo ra sức cạnh tranh cho nông nghiệp Hungary, và đến khi các viện trợ cuối cùng đã giảm, thì cần phải chiến đấu bằng cách tuốt gươm ra.

BBC: Lan truyền những thông tin cho rằng nước nọ-nước kia nhận được nhiều tiền nhất từ Brussel, nếu có trong tay một chiến lược dài hạn. Ái Nhĩ Lan đầu tư vào công việc nhân đạo, Phần Lan đầu tư vào việc mở mang các cuộc nghiên cứu, Hungary hiện nay dường như nếu có tiền của EU cũng chỉ đầu tư chỗ này một ít, chỗ kia một ít, mà thiếu hẳn một chiến lược có thể nhìn thấy.

Gyurcsány Ferenc: Ngài nói đúng. Trong thời gian trước đây Hungary chưa làm việc này. Năm 2002, khi quyền lãnh đạo về tay chúng tôi, lúc đó mới biết chưa từng tồn tại một dạng chiến lược như thế nào. Tôi không muốn tôi cũng lặp lại sai lầm này, bởi vậy đến mùa xuân chúng tôi sẽ tường trình một bản chiến lược dài hạn, nói về tương lai của Hungary trong mười năm tới. Bản chiến lược sẽ có đầu, đoạn giữa, sẽ chứa đựng đường lối chính trị cụ thể rõ ràng, để đất nước Hungary sẽ có khuôn mặt mới và những chuyện kể mới.

Nguồn: Bản tiếng Hung của BBC Hungarian.com, ngày 19.12.2004

© 2005 talawas