trang chủ talaCu ▼ 2005 – 2008 2009 – 2010 Ý kiến ngắn spectrum sách mới tòa soạn hỗ trợ talawas
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đinh Bá Anh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Minh Ngọc
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Lưu Linh
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Diễm Chi (2822)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Nguyễn Đăng Thường
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Đào Nguyên (3097)
Ý kiến ngắn
2.11.2008
Hoàng Ngọc Hiến
Triết học
2.11.2008
Kiệt Tấn
Thơ và Thơ Trẻ
2.11.2008
Hoàng Hưng
Giáo dục
2.11.2008
Nam Đan
Lịch sử
2.11.2008
Jorn Rusen
talawas chủ nhật
2.11.2008
Walter Skrobanek
Tủ sách talawas
1.11.2008
Nguyễn Mộng Giác
Tôn giáo
1.11.2008
Walter Russel Mead
20.6.2003
Michael Moore
Lũ mũi lõ ngu ngốc
 
Lời người dịch: Michael Moore đã từ lâu là cái gai đâm vào mông những tay lãnh đạo của Công ty Mỹ. Ông là tác giả của bộ phim tài liệu đặc sắc "Roger and Me" (1989), kể về những cố gắng của tác giả để gặp tổng giám đốc của General Motors và tìm câu trả lời cho sự tàn phá xã hội ở bang Michigan do tập đoàn này gây ra. Ông cũng là tác giả của những chương trình TV châm biếm "TV Nation" và "The Awful Truth". Bộ phim tài liệu mới nhất của ông "Bowling for Columbine" đã đoạt giải Oscar năm 2003. Xin giới thiệu với các bạn chương đầu của cuốn best-seller "Stupid White Men" (2002) của Michael Moore.

www.michaelmoore.com

Tôi viết Lũ mũi lõ ngu ngốc trong những tháng trước ngày 11.9.2001. Vào chiều ngày 10.9.2001, 50 000 cuốn sách đầu tiên rời khỏi máy in. Khỏi phải nói, chúng không được chuyển tới các hiệu sách trên toàn quốc gia như đã dự định. Tôi đề nghị với nhà xuất bản ReganBooks (một chi nhánh của HarperCollins [1] ) lùi thời điểm đưa sách ra thị trường lại vài tuần. Là một cư dân của Manhattan, tôi chẳng có hứng thú đi tour đọc sách vào thời điểm này chút nào. Tay biên tập của HarperCollins đồng ý, đúng lúc đó thì còi báo động lại rú lên tại trụ sở của nhà xuất bản. “Tôi phải chạy đây”, anh ta nói, “họ đang di tản cả toà nhà”. Những lời cuối cùng của anh ta là: “Mấy tuần nữa chúng tôi sẽ liên lạc lại với anh”.

Báo động đã hết và mấy tuần lễ trôi qua. Vẫn không thấy động tĩnh gì, tôi bèn gọi cho ReganBooks/HarperCollins và hỏi khi nào thì 50 000 bản đã được in (và đang nằm trong một cái kho ở Scranton, Pennsylvania) kia sẽ được đem ra bán. Tôi nhận được một câu trả lời mà tôi không bao giờ nghĩ rằng mình sẽ nghe được ở trên một đất nước tự do:

“Chúng tôi không thể phát hành quyển sách với nội dung như thế này được. Không khí chính trị của đất nước đã thay đổi. Chúng tôi đề nghị anh viết lại tới 50 phần trăm cuốn sách, bỏ hết những điều gay gắt với Bush và giảm nhẹ sự phản kháng của anh. Và chúng tôi cũng muốn anh trả cho chúng tôi 100 000$ để in lại những cuốn sách đã được in.” Họ đề nghị tôi bỏ hoàn toàn chương “George thân mến”, cũng như đổi tên chương “Hãy giết tụi da trắng”. Họ nói rằng họ muốn tôi không gọi cuộc bầu cử tồng thống năm 2000 là môt cuộc “đảo chính” nữa, rằng cuốn sách sẽ không “trung thực về mặt trí thức” nếu như không thừa nhận rằng ít ra là từ sau 11.9.2001, Bush đã “làm việc ok”. Họ kết thúc như sau: “ReganBooks bây giờ được người đọc biết đến như một “nhà xuất bản 11.9″. Chúng tôi đang chuẩn bị một số đầu sách nhanh về các người hùng của Tháp Đôi, chúng tôi sắp xuất bản tự truyện của ông công an trưởng, chúng tôi đang làm một album ảnh về thảm kịch. Cuốn sách của anh không hợp với diện mạo mới của chúng tôi nữa.”

Tôi hỏi liệu những quyết định này có phải là “từ bên trên” không (nghĩa là từ ông Rupert Murdoch [2] , ông chủ của News Corporate, tập đoàn mẹ của HarperCollins). Không ai trả lời.

Thế là tôi quyết định nói với họ: “Tôi sẽ không thay đổi 50 phần trăm nội dung cuốn sách, hay thậm chí một chữ nào hết. Tôi không thể tin được vào tai của mình nữa. Các anh đã chấp nhận quyển sách này và đã in nó! Bây giờ các anh run sợ, và còn tệ hơn, các anh tìm cách kiểm duyệt tôi để cho hợp với chính sách chính trị của công ty. Chúng ta đang chiến đấu cho tự do bằng cách này ư, bằng cách tước bỏ tự do tại chính quê hương của chúng ta? Chẳng lẽ đây không phải là lúc chúng ta phải chứng minh rằng mặc dù chúng ta bị tấn công thế nào chăng nữa thì chúng ta vẫn không trở thành những quốc gia đàn áp tự do và những quan điểm đối lập hay sao?”

Nói thì mạnh, nhưng thật ra tôi cũng run. Rất nhiều người khuyên tôi rằng nên bớt nóng đi, rằng tôi nên tìm cách thoả hiệp, chứ không thì tôi sẽ không bao giờ nhìn thấy cuốn sách này trên một giá sách nào đâu. Thế là tôi viết thư cho nhà xuất bản, cố tìm một lời giải vui vẻ, đề nghị viết thêm một số thứ mới, hứa sẽ rà kỹ cuốn sách để tránh những điều không nhạy cảm với những người bị mất người thân trong vụ 11 tháng 9. Tôi cố gắng kêu gọi lòng yêu nước thực thụ: đứng thẳng người lên để mọi ý kiến đều được phát biểu. Tôi nói rằng tôi tin tưởng họ sẽ xuất bản cuốn sách bởi họ không là những kẻ nhát gan.

Câu trả lời mà tôi nhận được là câu của giới xuất bản dùng thay thế cho chữ “Biến đi!”. Họ muốn tôi thay đổi nội dung một cách cơ bản, kiểm duyệt phần lớn cuốn sách và vâng, họ muốn tôi ký cái check 100 000$ ấy cho tập đoàn của ông Murdoch.

Câu chuyện kéo dài gần hai tháng. Tôi tìm cách nói chuyện với bà Judith Regan, chủ tịch của ReganBooks, nhưng không được. Nhiều người của News Corp. nói với tôi rằng sau ngày 11 tháng 9 bà Regan có mặt ở bên Fox News Channel [3] rất nhiều, nơi bà ta có một talk show đêm khuya (có lẽ là talk show dở nhất trên truyền hình Mỹ). Vào ngày 30.11.2001, khoảng 8 giờ tối, tôi nhận được một cú điện thoại của HarperCollins.

“Xem ra không ai chịu thay đổi ý kiến cả. Anh không nhúc nhích, họ cũng không,” tay biên tập của tôi nói một cách buồn bã. “Đây là thế cờ chết. Quyển sách sẽ không ra đời được đâu.”

Tôi nói với anh ta tôi sẽ đi tìm một nhà xuất bản khác.

“Không được đâu,” anh ta nói. “Anh đọc lại hợp đồng mà xem. Chúng tôi có quyền giữ bản quyền một năm.”

“Thế nếu sách không được phát hành thì các anh sẽ làm gì với 50 000 bản đang nằm trong kho kia?”

“Well,” anh ta nói, “Tôi nghĩ chúng sẽ bị nghiền làm bột giấy.”

Bột giấy? Vứt đi? Tôi thấy buồn nôn. Đêm ấy tôi không ngủ được. Tôi đang ở đâu? Tôi cố an ủi bản thân bằng cách tìm ra mặt tốt của câu chuyện “Hey, hãy nhìn vào mặt tích cực,” tôi nói với vợ tôi, “ít ra thì phe chúng ta cũng đã thành công trong việc thay đổi tình hình chính trị tới mức bây giờ thậm chí kẻ áp bức cũng nghĩ tới việc sử dụng lại giấy vụn!”

Nhưng đó chỉ là một cố gắng vụng về để cố quên đi rằng đất nước của tôi đã chìm sâu vào Đất Nước Tự Do Giả Vờ. Chúng ta đều đã biết, và vẫn đang biết, biết cái điều mà không ai muốn thú nhận: chúng ta đang sống trong một quốc gia cảnh sát trước đây được gọi là Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ. Chúng ta cần gì một bộ máy cảnh sát kiểu Orwell [4] , bởi vì chúng ta đang có cái tốt hơn nhiều: Cảnh sát Tập Đoàn. Chừng nào chính quyền còn bắt giam những người có diện mạo Ả-rập hàng tháng, thậm chí hàng năm trời mà không cần kết tội, thì những tập đoàn elite ấy sẽ còn làm công việc dơ dáy là bịt mồm dân chúng và tiếp tục giữ họ ngu dốt.

Và thế là tôi nghĩ mọi chuyện đã xong rồi, tôi đi đời, cuốn sách của tôi cũng đi đời, đất nước này đi đời – cho tới khi tôi tỉnh dậy vào sáng hôm sau, ngày 1.12.2001. Ngày 1 tháng 12 đáng lẽ phải là một ngày lễ quốc gia ở Mỹ, bởi đúng vào ngày đó năm 1955, một cô thợ may đã không chịu lùi xuống ngồi phía sau một xe bus công cộng ở Montgomery, bang Alabama. Luật pháp quy định cô phải ngồi phía sau bởi cô có nước da màu đen. Hành động dũng cảm phi thường của cô đã làm rung chuyển quốc gia, và khởi đầu một cuộc cách mạng. Người phụ nữ đó, Rosa Park, hiện đang sống tại bang Michigan của tôi, là một nhắc nhở quan trọng rằng những thay đổi lớn trong xã hội xẩy ra khi một hay hai cá nhân hành động theo lương tâm mình.

Và thế là vào ngày 1.12.2001 tôi thấy mình ở một nơi gần xa lộ New Jersey, trong một căn phòng với gần 100 người mà tôi đã hứa là sẽ phát biểu tại cuộc họp hội đồng công dân hành động của họ. Đứng trên bục phát biểu được dựng tạm bợ, tôi nói rằng tôi không có lòng dạ nào mà đọc bài phát biểu như đã dự kiến. Tôi kể với họ những điều xẩy ra đêm qua, rằng tôi đã mất ngủ như thế nào. Tôi nói rằng giờ đây tôi nghĩ chắc sẽ chẳng có ai có thể đọc được những dòng chữ mà tôi đã viết ra. Tôi hỏi họ liệu họ có đồng ý để tôi đọc một số chương của tôi không. Có lẽ họ sẽ là những người duy nhất biết đến tác phẩm của tôi mang tên Lũ mũi lõ ngu ngốc.

Căn phòng gật đầu một cách tập thể, cái gật đầu mà bạn chờ đợi khi giới công nhân của Jersey có dịp nghe những điều mà những kẻ cầm quyền không muốn cho họ nghe. Thế là tôi bắt đầu và đọc những chương nguy hiểm và đe doạ quốc gia như “George thân mến” và “Hãy giết tụi gia trắng”. Người ta vỗ tay vang rộ và sau đó hỏi tôi liệu tôi có ký tặng một số sách không.

“Sách nào?” tôi hỏi.

“Cuốn đầu tiên của anh,” một phụ nữ trả lời.

“Tất nhiên,” tôi nói, và ngồi xuống ký tặng, không phải cuốn sách tôi viết năm 2001, mà là cuốn tôi nặn ra gần năm năm trước. Trong khi tôi ngồi đặt chữ ký của mình trên hết bản này tới bản khác, tôi nghĩ tới việc giờ đây tôi có thể ngồi ký cuốn sách mới của tôi nếu như tôi chấp nhận thua một chút…, thua nhiều…, nếu như tôi chấp nhận đánh đổi nguyên lý của mình.

Khi xong xuôi tôi chạy ra khỏi toà nhà, không muốn mọi người nhìn thấy tôi khóc. Tay Michael Moore to lớn, khó chơi, không sợ ai! Tôi quay lại xa lộ, tin tưởng rằng sự nghiệp viết sách của tôi tới đây là hết và nơi tôi đang sống là nơi giết chết tâm hồn của tôi. Tôi gạt nước mắt khi skyline bị thương tích của Manhattan hiện lên. Well, tôi tự nghĩ, ít nhất tôi vẫn đang sống, khác với những người lính cứu hoả của khu phố tôi, khác với người xuất bản sách tôi cộng tác hồi tháng Tư, người đã ngồi trên chiếc máy bay đâm vào toà nhà phía Nam của Trung tâm Thương mại Thế giới. Yeah, tôi vẫn đang sống.

Và sau đó có một điều kỳ lạ xẩy ra. Vào cái ngày 1 tháng 12 năm 2001 ấy, trong cái căn phòng gần xa lộ New Jersey ấy, có một phụ nữ mà tôi không biết, sau khi nghe xong câu chuyện khổ ải của tôi, đã quyết định phải làm một điều gì đấy. Cô là nhân viên thư viện ở Englewood, New Jersey, tên cô là Ann Sparanese. Cô trở về nhà và vào Internet. Cô viết một lá thư cho những người bạn thư viện của mình và đăng nó lên một số trang Web dành cho những vấn đề thư viện cấp tiến. Cô nói cho họ biết dự định của HarperCollins. Cô đã nhắc nhở tôi (theo đúng phong cách người trông thư viện) rằng tôi không được im lặng, rằng tôi không có quyền im lặng, bởi cái không khí kiểm duyệt và ngăn chặn này không chỉ liên quan tới tôi. Nó ảnh hưởng tới tất cả mọi người. Điều luật yêu nước mới USA Patriot Act làm cho một nhân viên thư viện có thể phạm tội nếu cô ta không chịu cung cấp cho công an thông tin về ai đang đọc sách gì. Thậm chí, cô ta có thể bị tống vào tù nếu liên lạc với luật sư để xin ý kiến! Ann Sparanese đề nghị tất cả mọi người viết cho HarperCollins và yêu cầu họ phát hành cuốn sách của Michael Moore.

Hàng trăm người, và cuối cùng là hàng nghìn người đã làm theo đề nghị đó.

Tôi không hề hay biết điều gì đang xảy ra. Cho tới khi tôi nhận được một cú điện thoại của HarperCollins.

“ANH KỂ CÁI GÌ VỚI GIỚI THƯ VIỆN ĐẤY?” giọng nói ở đầu dây bên kia tra hỏi.

“Anh nói chuyện gì vậy?” tôi hỏi, ngạc nhiên không hiểu anh ta nói về chuyện gì.

“Anh tới New Jersey và anh đã kể tất cả mọi chuyện cho giới thư viện”.

“Hôm ở New Jersey không có nhân viên thư viện nào cả, mà làm sao anh biết được tôi đã nói những gì?”

“Chúng tôi biết được qua Internet. Có một nhân viên thư viện nào đấy đang lan truyền cả câu chuyện, và bay giờ chúng tôi nhận được thư phản đối từ giới thư viện!”

Hừ, tôi nghĩ, quả là hội nhân viên thư viện là một nhóm khủng bố mà không ai nên dây vào.

“Xin lỗi,” tôi nói bẽn lẽn, “tôi đã kiểm tra là không có báo chí tham dự hôm đó rồi mà.”

“Bây giờ mọi chuyện vỡ lở ra rồi. Tôi còn nhận được điện thoại từ Publishers Weekly.”

Trong vòng vài ngày, PW đăng lại lời tay biên tập của tôi nói là tôi sẽ viết lại quyển sách (sau này anh ta chối là đã phát biểu như vậy). Sau mấy tháng trời giữ yên lặng với giới báo chí, hy vọng sẽ giải quyết được cuộc khủng hoảng một cách hoà bình, tôi kể lại toàn bộ con đường gian khổ mà tôi đi qua cho PW, và việc 50 000 bản in cuốn sách của tôi bị giữ làm con tin ở Scranton như thế nào. Tay phóng viên kể cho tôi về cô nhân viên thư viện ở New Jersey, người đã phá tổ ong bò vẽ.

“Tôi không biết cô ấy,” tôi nói, “nhưng tôi xin cám ơn cô, bất kể cô ấy là ai.”

Tuần tiếp theo, sau khi được triệu tới họp với cái tụi trơ trẽn ở HarperCollins, nơi họ lại doạ dẫm tôi là họ không thể nào phát hành quyển sách “với trang bìa như thế và tiêu đề như thế”, thì tôi nhận được một cú điện thoại nói rằng cuốn sách sẽ được phát hành như vậy, không một chữ nào sẽ bị đổi hay xoá đi.

Rõ ràng là nhà xuất bản đã phát hoảng lên khi thấy câu chuyện được đưa ra ánh sáng và người ta nhìn họ, cũng đúng thôi, như là những kẻ kiểm duyệt. Lũ nhân viên thư viện khốn kiếp! Ơn Chúa đã có những nhân viên thư viện. Tất nhiên đáng ra chúng ta phải không bị bất ngờ khi thấy giới thư viện dẫn đầu mới phải. Người ta thường hay nghĩ họ yên lặng như chuột, chỉ thỉnh thoảng nhắc nhở trật tự “Suuuyỵyt!”. Bây giờ thì tôi tin rằng “Suuuyỵyt!” chính là cái âm thanh của hơi nước thoát ra từ tai họ trong khi họ đang ngồi đó nung nấu cách mạng. Đừng có đùa với họ. Họ chỉ nhận được đồng lương chết đói, các khoản trợ cấp thường xuyên bị cắt giảm, ngân sách của họ bao giờ cũng bị chém đầu tiên. Ngày ngày họ cặm cụi sửa những cuốn sách mục nát. Tất nhiên rồi, người tới cứu giúp tôi là một nhân viên thư viện. Lại thêm một chứng minh cho tôi nữa rằng mỗi cá nhân có thể tạo ra một thay đổi lớn đến thế nào.

Mặc dù vậy, cái nhà xuất bản bất mãn này đã quyết định là quyển sách sẽ phải chết, bằng cách này hay cách khác, nhân viên thư viện hay không nhân viên thư viện. Họ không đặt in thêm sách. Họ nói với tôi là sẽ không có quảng cáo trên các báo, và chương trình tour đọc sách của tôi sẽ bao gồm ba thành phố (“ba thành phố rưỡi, nếu như anh muốn kể cả thành phố anh đang sống”): Ridgewood, New Jersey (quê của tay nghị sĩ mà đã bị chương trình TV “Sự thật khủng khiếp” của chúng tôi chỉ trích trong dịp bầu cử năm 2000); Arlington, Virginia (quê của Pentagon), và Denver. Tôi hỏi liệu có phải họ đã đọc quyển hướng dẫn “Làm thế nào để khử một cuốn sách” không. Tới ngày phát hành sách, HarperCollins không đặt cho tôi một chương trình TV nào. Không có một thông tin gì về cuốn sách xuất hiện trên radio hay TV, và tôi được thông báo là một công ty bán sách không muốn tôi xuất hiện trong bất cứ một cửa hàng sách nào của họ, vì “lý do an ninh”.

Trong lúc dường như cuốn sách đang chờ để được đem đi chôn sớm, tôi quyết định vào Internet và gửi một bức thư tới diễn đàn của tôi kể về những điều tôi trải qua. Tôi viết về thời kỳ mới của sự cấm đoán, một thời kỳ mà từ ngữ bị coi là nguy hiểm như những kẻ khủng bố. Tôi đề nghị mọi người mua sách, đừng để những câu chữ của nó qua đi mà không được đọc.

Trong vòng vài giờ đồng hồ, 50 000 bản in được bán hết sạch. Ngày hôm sau, Lũ mũi lõ ngu ngốc đứng thứ nhất trong danh sách best-seller của Amazon.com [5] . HarperCollins choáng váng. Làm sao lại có thể thế được nhỉ. Chẳng phải họ đã bảo với tôi là cuốn sách này “không liên quan gì tới người dân Mỹ” hay sao?

Sang ngày thứ năm, quyển sách đã được in tới lần thứ chín. Nhà xuất bản không theo kịp nhu cầu. Nó vọt lên đứng thứ nhất trong danh sách best-seller của New York Times và tất cả các danh sách best-seller khác trên toàn đất nước. Phải hàng tháng trời sau đó bạn mới có thể bước vào một hiệu sách và nhìn thấy nó nằm trên giá.

Tôi viết những dòng này khi Lũ mũi lõ ngu ngốc đang ở tháng thứ năm trên danh sách best-seller, và tuần này nó vẫn xếp thứ nhất ở New York Times. Vẫn không hề có một quảng cáo gì, và tôi mới chỉ xuất hiện trên TV có hai lần: một lần vào gần 1 giờ sáng, và một lần quãng 7 giờ sáng. Thế thôi. Một hố đen về mặt truyền thông đại chúng. Nhưng không hề gì. Dân chúng Mỹ, thường thì vẫn được báo chí coi là ngô ngọng, lần này đã đứng dậy. Tôi không cám ơn ai khác ngoài cám ơn George Bush. Những hành động của ông ta từ tháng 9 năm ngoái đã làm lạnh tất cả những xương sống biết suy nghĩ ở nước Mỹ. Cuốn sách này đã được mua nhiều hơn bất cứ cuốn sách non-fiction nào khác của năm nay. Lần cuối tôi kiểm tra thì nó đang được in lần thứ 25. Đừng nản chí, các bạn nói tiếng Anh yêu dấu của thế giới ạ, xem ra thì vẫn còn hy vọng với người Mỹ chúng tôi đấy.

Sau khi cuốn sách rốt cuộc cũng đã được in ở ngoài nước Mỹ, những thư từ tôi nhận được từ London tới Liverpool, từ Galway tới Perth, chứng tỏ rõ ràng rằng nước Mỹ không có độc quyền về lũ mũi lõ ngu ngốc. Sau khi cuốn sách đứng số một ở Canada 4 tháng liền, tôi nhận được một loạt thư của các bạn Canada nói về cái lũ khốn đang chèo lái nước này. Từ tay thủ tướng kiêu ngạo liếm chân Mỹ tới tay trùm nắm trong tay gần như toàn bộ hệ thống báo chí lớn, một đống mạng lưới TV, và 120 tờ báo địa phương. Quả là dân Canada rất dễ thông cảm với chúng ta.

Một thời gian sau, một điều kỳ lạ xẩy ra. Vợ tôi gọi tôi tới máy tính của cô ấy và nói “Anh nhìn này”. Cô ấy đang xem trang Amazon.co.uk. Và đây: Lũ mũi lõ ngu ngốc đứng thứ nhất tại Anh. Tại sao lại có thể thế được? Cuốn sách còn chưa được bán ở Anh cơ mà? Không mua được ở Anh (khi tôi yêu cầu HarperCollins in một phiên bản Anh, câu trả lời luôn luôn là “Không”), dân Anh và dân Ireland đã mua hàng nghìn cuốn nhập khẩu với giá cắt cổ. Ngửi thấy mùi tiền, HarperCollins bèn tăng tốc các máy in, và tiếp tục xuất khẩu sách sang Anh. Chỉ trong vòng một tuần, cuốn sách đứng thứ nhất trong danh sách của Sunday Times.

Well, thế là tôi thoát khỏi những dây trói của bộ máy Murdoch. Thêm vào đấy, những người tốt bụng của Penguin Books đã mời tôi in một phiên bản bìa mềm của cuốn sách. Lá thư của họ là một trong những cử chỉ hỗ trợ công việc của tôi một cách rộng rãi và mạnh mẽ nhất mà tôi từng gặp, và tôi rất biết ơn họ.

Đây không phải là lần đầu tiên tôi gặp những quan hệ ở bên ngoài tốt đẹp hơn ở trong nước Mỹ rất nhiều. BBC đã đồng ý sản xuất loạt chương trình TV đầu tiên của tôi, “TV Nation”, sau khi nó bị NBC từ chối ở Mỹ. Sau khi BBC chấp thuận, NBC thấy rằng mình đã quyết định sai, và cũng chiếu nó ở Mỹ. Sau đó, BBC sản xuất bộ phim tài liệu của tôi, “The Big One”. Channel Four UK sản xuất loạt đầu tiên của chương trình “The Awful Truth”, và đối tác Canada của họ, Salter Street Film, đã tài trợ bộ phim tiếp theo của tôi, “Bowling for Columbine”. Cũng đáng mừng mà cũng đáng buồn là tôi phải rời nước Mỹ để có thể kiếm ra tiền để sau đó đem kết quả quay lại với công chúng Mỹ.

Tất nhiên là không khó khăn gì để tìm thấy lũ mũi lõ ngu ngốc ở nước Mỹ. Nhưng trong khi tôi rất cám ơn sự giúp đỡ của bạn bè ở khắp thế giới, tôi sẽ thiếu sót nếu như không chỉ ra rằng nước Mỹ không có độc quyền về lũ mũi lõ ngu ngốc. Tụi này đầy rẫy ra ở khắp Khối thịnh vượng chung và cả ở trên mảnh đất Cork và Tipperary lâu đời, nơi các cụ tổ của tôi gọi là quê hương.

Ở Anh, dường như trong mấy năm vừa rồi người ta chú ý quá tới bò điên mà quên mất người điên. Bạn đừng tưởng rằng bạn không ăn bò điên thì không cần chú ý tới vấn đề này. Các tay chính trị và quản lý tập đoàn đang mất trí, cố gắng đuổi kịp nước Mỹ và chứng minh với thế giới rằng những tay ngu ngốc mũi lõ của Anh cũng có thể sánh vai với người Mỹ trong việc sản xuất sự đần độn.

Không có gì đáng buồn hơn là nhìn thấy giới lãnh đạo của các nước khác bắt chước giới lãnh đạo của nước chúng ta. Nước Mỹ quyết định đánh bom một quốc gia, và giới cầm quyền của nước bạn nhào vô theo. Chúng tôi chấp nhận một hệ thống thông tin đại chúng làm ngu dân, và những chương trình thời sự của các bạn cũng làm theo. Chúng tôi huỷ phúc lợi xã hội cho người nghèo, và những người làm luật của các bạn cuống cuồng cắt bỏ những dịch vụ xã hội đã tồn tại hàng mấy thập kỷ nay.

Và điều này thực sự làm sốc người theo dõi này. Khi nhìn thấy nước bạn bắt đầu đập lên đầu những người kém may mắn và làm cuộc sống của họ khó khăn hơn, thì tôi cho rằng đây là những bước đầu làm tâm hồn bạn xuống cấp. Nếu bạn thấy khoái khi xem các vụ bắn nhau xẩy ra hàng tuần tại các trường phổ thông ở Mỹ, nếu các bạn cho rằng việc thành phố bạn ở có tỉ lệ trẻ sơ sinh tử vong còn cao hơn ở Nairobi là chuyện tiến bộ thì xin mời bạn cứ đi tiếp con đường của mình. Không những bạn sẽ trở thành một Tớ-Cũng-Là-Mỹ tí hon, mà còn nhận được những lời mời tham gia bóc lột người nghèo ở các nước khác chỉ để có thể mang giầy thể thao giá rẻ.

LÀM SAO BẠN CÓ THỂ CHẤM DỨT ĐIỀU NÀY?!

Well, biết đâu bạn vẫn còn một chút hy vọng. Đối với chúng tôi, mọi sự có thể đã quá muộn, tôi không biết. Cuốn sách này sẽ đem lại cho các bạn một cái nhìn về nước Mỹ mà các phương tiện thông tin đại chúng của nước bạn chắc sẽ chẳng đem lại. Hãy coi cuốn sách này như một tấm gương phản ánh những điều đang xẩy ra ở nước bạn. Hãy coi nó như một lời cảnh cáo những gì sẽ đến trong tương lai. Khi bạn đọc xong, hãy hứa là bạn sẽ quyết tâm đẩy mọi tay mũi lõ ngu ngốc ra khỏi mọi vị trí quyền lực. Không những bạn sẽ cảm thấy khoái trí khi làm việc đó, bạn còn giúp cỗ xe trở lại đúng đường.

Tháng Bảy 2002

© 2003 talawas


[1]HarperCollins là một trong những nhà xuất bản quan trọng và có tiếng nhất của Mỹ

[2]Rupert Murdoch đứng đầu một đế chế truyền thông và xuất bản phủ rộng khắp thế giới

[3]Kênh TV cực hữu, trung tâm của phong trào bảo thủ ở Mỹ trong thập kỷ gần đây

[4]George Orwell, 1984, xem thêm Thomas Pynchon “Đường tới 1984”, talawas 02.06.2003
[5]Website bán sách online nổi tiếng nhất

 
© talawas 2026