Số lượng từ ngữ mà Nguyễn Quang Lập dành cho “Phê bình văn học của tôi” và Nguyễn Thanh Sơn theo tôi là hơi nhiều. Tôi nghĩ chắc chắn Nguyễn Quang Lập đang trong giai đoạn hứng thú với cuốn sách, vì thế không có gì lạ khi anh dành cho nó một tình cảm thái quá. Hơn nữa, ngọn lửa nhiệt tình của người sáng tác cũng sẵn sàng hun đúc lên một giọng phê bình nồng nhiệt và hăng say như vậy. Ngoài ra, tôi đoán anh nói, không chỉ vì riêng cuốn sách.
Nhưng tôi biết chắc không phải ai cũng sàng được những chuyện không liên quan gì đến học thuật như thế khi tiếp nhận một thông tin. Nhất là lúc mà không ít người đang “sốt” Nguyễn Thanh Sơn: “Thằng Sơn đã viết, mà mày còn dám viết à”. Nghe, cũng thấy hay hay, vui vui, nhưng cũng thấy buồn buồn. Người Việt Nam đã khổ vì viêm gan B lại thêm những “thánh tướng”, nói đúng vài lần, đóng góp rất đáng kể, nhưng bên cạnh đó, nói sai đến vài chục lần. Người hâm mộ cứ như chơi trò “bịt mắt bắt dê”.
Vĩ nhân, tất nhiên có, nhưng hình như chỉ ông trời thuộc dòng hiếm con. Với lại cụ cũng chẳng dại sinh cho lắm, chúng nó lại oánh nhau như trong phim Tàu thì tan nát cả.
Riêng trường hợp của Nguyễn Thanh Sơn, tôi thấy anh nhanh nhạy, đọc nhiều, biết nhiều, ngôn ngữ sống động. Tìm được cây bút như thế, vài chục năm trước, là chuyện không dễ.
Khi gấp sách lại, mới cảm giác như mình vừa đi du lịch xuyên Việt, cái gì cũng nếm trải cả. Tác giả can dự vào nhiều chuyện quá, mà cái gì cũng viết như đóng đinh. Tinh thần ấy khéo làm cho tác giả bị lung lay đấy.
Với tác giả phê bình mới này, theo thiển ý của chúng tôi, anh Lập kính quý, cái món dao phay của Nguyễn Thanh Sơn cũng đáng nể đấy. Nhưng mà cao thủ thì ít dùng dao phay. Nhà nào phải thửa dao nhà nấy, cắt gì dao nấy, như cái dao cau chẳng hạn, chắc chắn anh Lập phải chịu cái dao cau.
© Talawas 2002