Trịnh Hữu Tuệ – Cao hơn một mét
09/08/2009 | 11:29 sáng | 100 Comments
Category: Chính trị - Xã hội
Thẻ: Vai trò của trí thức
Trong bài mới đây của mình, Dương Danh Huy nói anh “không tin rằng tất cả các trí thức Việt Nam đều không cần nói về tự do.” Diễn đạt ngắn gọn hơn, ý của anh là một số trí thức Việt Nam cần nói về tự do. Tôi đồng ý với anh ở điểm này. “Tự do” là một khái niệm quen thuộc, nhưng không phải vì thế mà nó dễ hiểu. Bằng chứng là nhiều trí thức vẫn sống như nô lệ, mặc dù về mặt pháp lý, họ là những công dân tự do. Một nô lệ không bao giờ dám phê bình chủ mình một cách công khai, mặc dù hắn có thể chửi ông ta như hát hay khi ngồi cùng bạn bè. Hắn luôn để ý đến tâm trạng của chủ để biết lúc nào nên nói, lúc nào nên im. Hắn khoái chí khi “chọc khéo” được chủ bằng câu này, câu kia. Có những trí thức coi cách sống này là khôn ngoan, thức thời. Họ hùng hồn phê phán chính quyền trên bàn rượu nhưng câm như hến khi ra trước công luận. Họ luôn tính toán xem lúc nào nên nói gì, và phải nói thế nào để “có người nghe,” để “không bị tường lửa.” Họ thỏa mãn với những comments tủn mủn kiểu hàng nước, đặt bên cạnh những mẩu tin lấy từ CAND. Những trí thức này nhìn Martin Luther King bằng con mắt ái ngại và nhìn Condoleezza Rice bằng con mắt thèm thuồng. Họ mải mê cân nhắc các “điều kiện thực tế” mà quên đi nhiệm vụ căn bản nhất của mình: nói sự thật.
Có người nói tôi quá đề cao giới trí thức khi tôi bảo họ có nhiệm vụ nói sự thật. Tôi không nghĩ vậy. Tôi không nghĩ nhiệm vụ này làm ai cao quý hơn ai. Nó là nhiệm vụ của tất cả mọi người. Tôi nhấn mạnh tầng lớp trí thức chỉ vì tôi nghĩ quá trình đào tạo, môi trường làm việc và quan hệ xã hội của họ mang lại những thuận lợi rõ ràng khi họ muốn nói sự thật. Đối với những người lao động chân tay, có internet để đọc đã là cả một vấn đề, nói gì đến chuyện viết một bài báo. Nhân đây cũng xin lưu ý rằng khi những người lao động chân tay bị kết tội im lặng, chẳng trí thức nào đứng ra bảo vệ họ. Tôi vẫn nhớ vụ cô bé Nguyễn Thị Bình. Cô bé này phải làm không công cho một quán phở trong suốt 10 năm. Không những thế, Bình còn bị hai vợ chồng chủ quán thường xuyên đánh đập dã man. Những người sống xung quanh biết cả nhưng ai cũng làm ngơ, trừ một bà bán thịt bò. Lúc chuyện vỡ lở, hàng xóm của Bình bị công luận lên án kịch liệt. Họ bị gọi là “nhẫn tâm,” là “vô cảm,” mặc dù họ có nói là họ “sợ bị trả thù.” Lúc đó, chẳng giáo sư nào nhắc đến “quyền được im lặng về một số vấn đề” của họ. Chẳng phó giáo sư nào bảo họ “im lặng nhưng vẫn làm được những việc có ích.” Chúng ta khác gì những người hàng xóm kia khi chúng ta im lặng trước những hành vi mọi rợ không kém? Có bao nhiêu người trong số chúng ta dám hé răng nói nửa lời khi Điếu Cày không được phép dùng màn tránh muỗi, khi Trần Khải Thanh Thủy bị ném phân vào nhà etc? Có lẽ, chúng ta chỉ khác những người hàng xóm của em Bình ở khả năng biện minh cho sự im lặng của mình mà thôi. Phải, ta có thể tha hồ chửi rủa một bà bán quần áo hay một ông công an, nhưng khi ta động đến trí thức, ta sẽ được nhắc nhở rằng họ phải im lặng để “đạt được những mục đích cao hơn.” Ta sẽ bị coi là “simplistic, chưa có đủ cơ sở, và quá khắt khe,” sẽ bị gán cho một loạt những “fallacies” mà “người Việt hay mắc phải khi tranh luận.”
Một nô lệ vô học chỉ có thể hái bông. Một nô lệ biết đọc wiki có thể bắt nạt được một vài nô lệ khác. Một nô lệ có học như Condoleezza Rice có thể giết hại hàng trăm ngàn người. Nói đến đây, tôi lại nhớ đến một câu trong nhật ký của Victor Klemperer – một giáo sư gốc Do Thái sống trong nước Đức Quốc xã. Ông nói về các đồng nghiệp chấp nhận đi theo phục vụ chính quyền phát-xít như sau.[1]
“Nếu có ngày tình thế thay đổi và số phận những kẻ thua trận nằm trong tay tôi, tôi sẽ tha thứ đám dân thường. Thậm chí, tôi sẽ tha thứ một số lãnh đạo – họ có lẽ cũng chỉ là những kẻ thật lòng và không biết mình làm gì. Nhưng tôi sẽ treo cổ hết các trí thức, và tôi sẽ treo các giáo sư cao hơn những tên khác một mét; tôi sẽ để chúng trên cột đèn chừng nào vệ sinh còn cho phép.”
Sự phẫn nộ của Klemperer, theo tôi, là hoàn toàn chính đáng.
[1] Nguyên văn tiếng Đức là: “Wenn es einmal anders käme und das Schicksal der Besiegten läge in meiner Hand, so ließe ich das ganze Volk laufen und sogar etliche von den Führern, die es vielleicht doch ehrlich gemeint haben könnten und nicht wußten, was sie taten. Aber die Intellektuellen ließe ich alle aufhängen, und die Professoren einen Meter höher als die anderen; sie müßten an den Laternen hängen bleiben, solange es sich irgend mit der Hygiene vertrüge.” Tôi gặp câu này trong bài Resort to Fear của Noam Chomsky.
Biết và có thể nói mà giữ im lặng thì đúng là hèn. Không biết (rõ) mà vẫn “ba oa chích choè” đưa cái chưa đúng tới những người mình ảnh hưởng thì có lẽ còn tệ hơn cả hèn. Mọi người ai cũng vậy, do những điều kiện ràng buộc của cuộc sống, nghề nghiệp… nên biết những gì liên quan tới cuộc sống, nghề nghiệp của mình là gần như quá sức rồi khó lòng có điều kiện để hiểu rõ thêm về những lĩnh vực khác, đặc biệt là về chính trị mà tính phức tạp của nó khôn lường.Tôi xin được lập lại ý đã nêu lúc trước: Phỏng có tác dụng gì khi hôm trước ta ca ngợi, chẳng hạn Lê Công Định mút tận trời xanh thì hôm sau lại chính ta quay ngoắt 180°đạp anh xuống tận đáy bùn sâu (như đã thấy trên talawas và nhiều website khác – Có lẽ bị hố về vụ Lê Công Định nên các “lên tiếng” sau này đồi với vụ Nguyễn Tiến Trung, Võ Trí Huân… hình như có dè dặt hơn). Nhân điều này, tôi cũng xin “tài lanh” thay DDH trao đổi với tác giả Vương Thế Lan về thắc mắc: “Ông [DDH] cho rằng loại người 1 (tức là người ở “trong nước” mà dám “phê phán chính quyền nặng nề”) thì “nói chung là người can đảm” (sao lại “nói chung”? chắc chắn là can đảm chứ!), vì “có thể có hệ quả” (sao lại chỉ “có thể có hệ quả”? chắc chắn là bị trừng phạt chứ! hãy xem hàng loạt người bất đồng chính kiến bị bắt gần đây).” Xin thưa là trong chính trị không đơn giản và dễ dàng phân biệt rạch ròi đen trắng đâu. Vì thế, việc “người trong nước dám phê phán chính quyền nặng nề” mà chẳng có “hệ quả” nào vẫn có thể xảy ra.
Đơn giản là vì có thể người đó là “cò mồi”/”cây kiểng” trang điểm cho chính quyền trong nước, và do đó không thể dùng từ “can đảm” trong những trường hợp như thế được. Và như vậy DDH đã rất chính xác và có chọn lọc khi dùng các từ “nói chung” / “có thể” trong bài viết của mình.
Ai biết/tin chắc điều gì đó và muốn phát biểu về điều đó thì việc cứ việc phát biểu và việc đó rất đáng hoan nghênh. Còn nếu chỉ biết “ấm ớ” mà vẫn thích nói thì vẫn có thể nói nhưng cần nói dè dặt, nhìn trước ngó sau nhưng có lẽ tốt hơn là nên… “dựa cột mà nghe” như ông bà đã dạy. Nhưng tôi cho rằng sẽ là không đúng/công bình khi đòi hỏi người khác kể cả trí thức phải phát biểu về những điều mà họ chưa rõ/chưa tin (ngay cả trong lĩnh vực chuyên môn của họ) và càng không đúng khi phê phán, chửi rủa ai không phát biểu như mình là hèn, đáng bị “treo cổ hơn x mét”… Cũng nên lưu ý là trước một vấn đề nào đó, mỗi người có thể có những cách ứng xử/tiếp cận khác nhau và cách của số đông không phải bao giờ cũng đúng. Dĩ nhiên, nếu có chứng cớ là sự im lặng đó là có ý đồ và để ủng hộ việclàm xấu (đàn áp nhân dân, gây tổn hại đất nước…) của một thế lực nào đó thì chắc hẵn chẳng ai phản đối là những phẩn nộ thậm chí lên án là hoàn toàn chính đáng. Tôi hiểu tấm lòng của THT và VTL đối với dân tộc và đất nước nhưng nhân danh những thứ cao đẹp đó để đẩy sự việc vượt quá tầm mức của nó như đã làm thì hình như là quá đáng chứ không còn là chính đáng nữa.
Bác Phạm Quang Tuấn,
Bác nói:
“I don’t agree with what you’re saying, but I’m prepared to die to defend your right to say it” là của một tác giả Anh (Evelyn Beatrice Hall).
Nhưng câu trên cùng nghĩa với câu tiếng Pháp
“Je ne suis pas d’accord avec ce que vous dites, mais je me battrai jusqu’au bout pour que vous puissiez le dire”, lâu nay nhiều người trích dẫn đều nghĩ là của Voltaire.
Bác có chỉ ra tài liệu cụ thể nào để chứng minh câu nói trên có nguồn gốc từ tác giả người Anh?
Điều này thực ra lạc đề với sự vụ đang nói dến, nhưng khi đã đề cập thì nên làm rõ để
“Il faut rendre à Cesar ce qui est à Cesar” ( Trả cho Cezar những gì của Cezar).
Bác whoami
“I don’t agree with what you’re saying, but I’m prepared to die to defend your right to say it” là của một tác giả Anh (Evelyn Beatrice Hall).
Bác Arthur
Tôi dự đoán là bác đang struggle với khái niệm “fallacy” và thực sự muốn học hỏi để viết cho hợp lý hơn, nên xin cố gắng giải thích thêm. Còn nếu bác chỉ muốn “lý sự” thì xin cứ coi như là tôi không viết những dòng chữ sau.
Lời nói không bao giờ rõ ràng 100% như ký hiệu toán mà có nhiều cách hiểu. Người nói phải chấp nhận rằng người đọc hiểu theo cách likely nhất và viết sao cho khỏi bị hiểu lầm. Nếu có nhiều cách hiểu mà likelihood xấp xỉ nhau, người viết có trách nhiệm diễn tả rõ hơn.
Ví dụ, A và B đang cãi nhau. A nói: Chó đẻ. B: Sao anh chửi tôi là chó đẻ? A: Đó chỉ là cách hiểu cá nhân của anh, chẳng có một manh mối (clue) nào để suy ra rằng tôi chửi anh, tôi nói con chó của tôi nó đẻ chứ đâu có nói anh.
Trường hợp đó thì fallacy ở A chứ không phải ở B. Loại fallacy này wikipedia không nói tới, chắc vì quá con nít, không bao giờ gặp trong tranh luận giữa người Anh Mỹ. Ta có thể đặt tên cho nó là fallacy “con chó nó đẻ”.
“… Thậm chí, tôi sẽ tha thứ một số lãnh đạo – họ có lẽ cũng chỉ là những kẻ thật lòng và không biết mình làm gì. Nhưng tôi sẽ treo cổ hết các trí thức, và tôi sẽ treo các giáo sư cao hơn những tên khác một mét … ”
Thế thì có nên treo những kẻ thật lòng và biết rõ mình làm gì không? Treo cao hơn bao nhiêu mét? hay là huề vốn và lỗ nước bọt vì là trí thức nên chỉ biết hô hào, cãi cọ lẩm cẩm, còn khi đụng chuyện thì ngớ ra chả biết làm gì?
@lephudien: tui nhớ thêm được tựa bài thơ là “Xuân màu TRẮNG” nhưng tên tác giả vẫn còn quên. Sorry!
Người đời hay nói vì quá yêu màu trắng trinh nguyên nên các “thi nhân đầu bạc trước người ta” đó bác.
@trieu nói:lúc 2:47 chiều 15/08/2009
Đọc phản hồi không hoa lá cành không màu mè dài sọc mà cái ý ẩn còn dài..dài còn dai thậm thược làm tui đã quá bèn thấy câu tục ngữ ‘xấu dây thì tốt củ ..khoai mì, (í lộn! củ khoai lang mới có dây bò dây leo chớ khoai mì đâu có dây’) quá đúng và xin cám ơn bác cất công trả lời 2 câu hỏi tôi nêu lên cùng những lời khuyên chi ly chí lý của bác nhưng xin mạn phép bác là tui không muốn làm LED liếc gì theo lời bác khuyên đâu vì hao điện quá nhưng tui chỉ xin làm thân pixels trên màn ảnh LCD nho nhỏ giữa triệu pixels này cho độc giả talawas có màu trắng để đọc …talawas 😉 xin hỏi bác trieu có chịu hay không?
“Thí dụ như người Mỹ có câu, ‘I don’t agree with what you’re saying, but I’m prepared to die to defend your right to say it’.”
Bấy lâu nay cứ tưởng Voltaire là người Pháp, nay hóa ra là người Mỹ.
http://www.brainyquote.com/quotes/quotes/v/voltaire109645.html
Về việc dùng từ FAN/FANS không chính xác tôi đã có lời cảm ơn đến Mr. Tuấn, nguyên văn: “Cảm ơn Mr. Phạm Quang Tuấn đã chỉ ra tại sao không nên dùng từ FAN. Tôi sẽ cẩn thận hơn khi dùng từ.” (13/08/2009 lúc 7:18 chiều).
Trong ý kiến ngày 15/08/2009 (lúc 3:37 sáng), tôi viết về 3 nhóm người ủng hộ (trực tiếp hay gián tiếp) ông TH Dũng (có thể nhiều hơn 3, vì vậy tôi có để 3 chấm).
1. “ những người khâm phục, hâm mộ, ngưỡng mộ, …ông THD”( = FANS),
2. “ những người trực tiếp ủng hộ cách làm của ông THD” (= SUPPORTERS),
3. “và những người gián tiếp ủng hộ ông THD (bằng cách phản đối ý kiến của ông Tuệ)”(= WHO ARE AGAINST THE OPINIONS OF Mr. TUỆ)
FANS chỉ là những người thuộc nhóm 1. Dùng một từ FANS để chỉ cả 3 nhóm trên là không chính xác. Vì vậy, ngay trong ý kiến ngày 15/08/2009 (lúc 3:37 sáng) tôi nhắc lại một lần nữa rằng dùng từ như vậy là không chặt chẽ khi (tôi) viết: “Một từ FANS là đủ để thay thế tất cả các đối tượng đã nói ở trên. Tuy không chặt chẽ nhưng rất ngắn gọn.”. Cảm ơn Mr. Dương Danh Huy đã minh họa SỰ KHÔNG CHẶT CHẼ bằng ví dụ cụ thể. (*)
Tuy nhiên điều tôi muốn nói là fallacies.
Ngày 13/08/2009 (lúc 12:06 sáng), tôi chỉ nói: “Không hiểu các fans của ông (TH) Dũng có tiếp tục lên tiếng không?” Như vậy, về nguyên tắc, hiểu theo đúng nghĩa của từ FANS, theo đúng câu văn tôi viết, người đọc chỉ có thể/ phải hiểu là tôi nói về những người thuộc nhóm 1., “ những người khâm phục, hâm mộ, ngưỡng mộ, …ông THD”. Chẳng có một manh mối (clue) nào để Mr. Tuấn kết luận tôi “…gán cho những người bênh vực THD là “fans của ông (TH) Dũng”. Không thể dùng dự đoán cá nhân (dù điều dự đoán có thể là đúng) để đưa ra kết luận được. Fallacy là ở điểm đó.
Một lần nữa xin cảm ơn góp ý của Mr. Tuấn, Mr. Huy và cảm ơn tất cả những ai đã đọc.
(*) Tôi thấy câu văn sau có vấn đề,“Giả sử ông A đả kích đồng tính luyến ái và đem ông B ra đả kích những hành vi của A mà B cho là đồng tính luyến ái, và 2 ông C1, C2 phản đối ý kiến của A.”
Có lẽ phải viết là (?):“Giả sử ông A đả kích đồng tính luyến ái và đem ông B ra đả kích những hành vi của B mà A cho là đồng tính luyến ái, và 2 ông C1, C2 phản đối ý kiến của A.”
Psychologist’s fallacy (suy bụng ta ra bụng người): làm sao biết là “đọc xong khiến [chúng] ta phải suy ngẫm”? Cùng lắm là “khiến TÔI (người viết) phải suy ngẫm” thôi.
Sự thật là chúng ta cũng không biết là bài đó có khiến bác Cafedaden phải suy ngẫm hay không.
Tồn tại khả năng là bác ấy đã suy ngẫm rồi, biết kết luận rồi, vv.
Khi dùng từ FAN/FANS, tôi muốn nói đến những người khâm phục, hâm mộ, ngưỡng mộ, khen ngợi, ca tụng ông THD, những người trực tiếp ủng hộ (cách làm của) ông THD, và những người gián tiếp ủng hộ ông THD (bằng cách phản đối ý kiến của ông Tuệ và những người đồng ý với ông Tuệ) …
Bác Arthur nói vậy cũng không chính xác lắm.
Giả sử ông A đả kích đồng tính luyến ái và đem ông B ra đả kích những hành vi của A mà B cho là đồng tính luyến ái, và 2 ông C1, C2 phản đối ý kiến của A.
Nếu nói rằng C1, C2 là fan của B (eg ngay cả với những nghĩa bác Arthur nói trên) thì simplistic và chưa có cơ sở.
Phản đối ý kiến của A không có nghĩa là C1, C2 khâm phục, ngưỡng mộ, ủng hộ, ca tụng, khen ngợi, vv, B hay đồng tính luyến ái. Phản đối việc phê phán không nhất thiết là ủng hộ, vv.
Thí dụ như người Mỹ có câu, “I don’t agree with what you’re saying, but I’m prepared to die to defend your right to say it”.
Tất nhiên trong C1, C2, có thể có C1 khâm phục, ngưỡng mộ, ủng hộ, ca tụng, khen ngợi, vv, B hay đồng tính luyến ái co`n C2 thì không, và bác Arthur chỉ nói về C1. Nhưng giả sử có như thế đi nữa thì nói như bác Arthur đã nói có lẽ không chính xác và công bằng cho lắm.
@ Nuyên Đào lúc 3:03 chiều 14/08/2009
Bà Nguyên Đào
Sao bà mãi chọc quê tui! Tuy nhiên tui xin lịch sự mạn phép bác Đăng trả lời những câu hỏi bà đặt ra cho trong khi chờ đợi bác Đăng kiểm chứng.
1. Sơn ba màu xanh xanh, đo đỏ, vàng vàng lên bảng tròn rồi cho nó quay ở vận tốc cao thì sẽ được màu gì?
Tôi xin trả lời đại là màu trắng (và nhờ bác Đang làm thí nghiệm vật lý kiểm lại). Câu trả lời dựa vào suy đoán là khi màu này không cản được ánh sáng thì ba màu hoà quyện vào nhau (additive color mixing) để tạo ra màu trắng. Tôi thấy cô giáo của bà đã cố dạy cho đầu óc ngây thơ của bà một bài học về cơ-quang học (mechano optical effect) và ảo ảnh thị giác. Vật thể ta nhìn ở dạng tĩnh khác lúc vật ở dạng động. Sắc sắc không đó bà! Thâm thúy lắm và bà thấy trên đời này cái gì cũng động cả, trừ vật chết rồi mới tĩnh mà thôi.
Ngoài bài khoa học đó, tôi nghĩ cô giáo của bà cũng muốn dạy cho học trò bài học về đời: ba màu, mỗi màu mỗi vẽ và nếu biết cộng tác với nhau xử dụng ánh sáng trong thiên nhiên sẽ đem đến sự trong trắng sạch sẽ trên vật thể. Đừng như các pigments màu loè loẹt, chồng che loại trừ nhau làm ánh sáng thiên nhiên không thể hiện được trên vật thể, vật thể sẽ u xám tối tăm dầu bà cố quậy chúng để làm cho chúng động. Bà có quậy tới mòn cọ gãy tay cũng không thành công đâu (như bà đã bị tôi xí gạt!;-)
2. Các màu sắc đến từ sự pha trộn các hạt nanô màu với nhau để làm màu sơn thay vì pha trộn các pigments
Theo sự tìm hiểu của tôi những hạt nanô sẽ cho chúng ta nhiều màu sơn hơn là các pigments. Những sơn chế tạo từ những hạt nanô màu cũng có thay đổi màu dưới ánh sáng thiên nhiên ở các góc độ khác nhau. Hiện tượng này thường thấy trong thiên nhiên. Có những con vịt có màu lông lóng lánh thay đổi khi bơi ngang qua mắt chúng ta để ra tắm nắng. Có những viên đá quý đổi màu tùy theo góc mắt ta nhìn và độ ánh sáng xuyên từ bên trong đá. Những màu sắc thiên nhiên đó không có sơn pigments; nhưng được tạo bằng những hạt nanô màu. Nếu sơn được chế tạo từ hạt nanô màu, nó sẽ đổi màu trong tiến trình khô và sau đó màu cũng thay đổi khi vật thể thay đổi thể dạng bởi vì các tiến trình này thay đổi độ sáng xuyên qua các hạt nanô màu (sở dĩ ánh sáng có thể xuyên qua các hạt nanô vì chúng rất nhỏ). Thí dụ như một miếng cao su sơn màu nanô đỏ. Khi ta căng miếng cao su, lớp sơn nanô đó nhận thêm ánh sáng và ánh sáng màu từ hạt nanô này ảnh hưởng lên ánh sáng màu của các hạt nanô bên cạnh và ảnh hưởng tổng hợp của toàn thể các nanô làm thay đổi màu sơn của miếng cao su, nó có thể trở thành xanh…. Đây cũng là một ảnh hưởng của cơ quang học. Áp dụng của khám phá này là sơn nanô được dùng để biết các vật thể có bị giản nở không khi được dùng nhiều hay vì nhiệt độ thay đổi. Còn tôi thấy áp dụng của hiện tượng sơn nanô này trong đời sống của mình tôi và của bà là cố gắng thâu mình nhỏ lại trong đời, để ánh sáng có thể len lỏi xuyên qua và đến các hạt nanô bên cạnh. Có vậy lớp sơn chế tạo bởi tập thể những hạt nanô mới có ích lợi nhiều hơn, đẹp đẻ hơn. Nếu bà và tôi tự phụ quá, thành hạt pigment to giữa đám nanô tí xíu, tự nhiên là bà và tôi sẽ nhận nhiều ánh sáng hơn, le lói hơn trong khi các nanô bên cạnh thì tối thui xám xịt không thực hiện được chức năng nanô. Hơn nữa, nếu mọi hạt nanô bên cạnh đều vươn mình thành những pigments màu như tôi với bà thì khổ: tất cả sẽ được cho vào thùng recycle bins!
Phản hồi thì ngắn, ý thì dài lắm! Mong bà suy nghĩ, kiểm chứng lại với bạn bè hay sách vở vì bà cho tôi biết bà thi rớt tú tài vật lý, tốt nhất là bà rà lại với bác Đăng cho chắc ăn. Nếu có gì không đúng, xin bà cứ sửa lưng dùm, tôi chẳng những không buồn mà còn đa tạ! Nói thiệt với bà, tôi chẳng muốn làm một vì sao trên bầu trời đen hay xam xám của talawas này. Tôi chỉ muốn là một cái ngọn LED màu nho nhỏ hoà cùng hàng triệu triệu ngọn LED khác màu nhưng cũng nho nhỏ như tôi trên bầu trời kia để tất cả cố gắng hoà cộng màu với nhau (additive color mixing) để bầu trời có màu trắng cho đời. Bầu trời đen thui mà có vài ngôi sao thì suốt đời cũng loay hoay đạp xe đạp không đèn, trong đêm đen, rồi cũng có ngày sụp ổ gà, bể bánh xe và đời cũng te tua thôi. Cũng tạ lỗi độc giả talawas vì nước lại chảy vào chỗ trũng! “Vai trò của trí thức” được thảo luận từ gần 20 năm nay trên net, giờ vẫn còn! Chỉ sợ rằng nước nhiều quá chỉ làm các cây non chịu nước không xuể bị úng nước, thúi rễ, lớn hết nỗi và có thể đưa đến tử vong, nhưng chỉ mong phản hồi tôi là một LED màu để cùng các LED khác tạo ra ánh sáng trăng trắng, để cho vai trò của trí thức không bị sức đẩy của nước nỗi lềnh bềnh “bày trò của trí thức”.
Kính bác Phạm Quang Tuấn – fallacies
Bác PQT trầm trọng hóa vấn đề rồi.
Từ bài viết của ông Lan: Nói và Câm và bài viết của ông Tuệ : Cần phân loại để treo cổ những trí thức giả hiệu thua xa bà bán thịt bò vì không lên tiếng trước cái xấu.
Bác PQT không chỉ ra bài của ông Lan, ông Tuệ có chỗ nào mà theo cách nhìn simplistic của tui là sai? Vậy mà còn đưa ra thêm cái đuôi CS, Hitler là ác rồi viện dẫn và cho rằng simplistic thế là không tốt.
Rất tiếc là bác không fallacies cái đoạn này để cho những thằng hấp tấp, lười suy nghĩ cũng được giống như Hitler?
Bác có bao giờ tự vấn mình: Như thế là có fallacies không hở bác PQT-fallacies?
Giống Hitler độc tài thì Cafe tui không thích, nhưng nói thiệt là tui muốn thành Hit-café-ler .
Hit-café-ler của thế kỷ 21 không diệt chủng Do Thái, mà chỉ muốn treo cổ những anh trí thức giả hiệu và chặt đuôi (lợn) để tránh rườm rà, làm cho mọi vấn đề trở nên đơn giản.
“GIẾT GÀ DÙNG DAO MỔ TRÂU”:
Dân gian luôn mỉa mai sự “đao to búa lớn” khập khiễng kiểu “anh hùng cứu quốc” này.
Nếu những so sánh về sự “im lặng” (đúng-sai”) và “lên tiếng” (“đúng-sai”) của “trí thức” bằng việc đưa lời phẫn nộ của Klemperer thời chế độ Đức Quốc xã và so sánh với những sự việc như phải “lên tiếng” trước việc Điếu Cày ngủ không được mắc mùng tránh muỗi hay Trần Khải Thanh Thuỷ bị ném phân vào nhà… thì quả thật “trí thức” made in Việt Nam là kiểu trí thức “trượng nghĩa” ồn ào nhất trên thế giới.
Dĩ nhiên, mong muốn của ông Tuệ không chỉ có vậy mà dụng ý của ông là “tiếng nói bauxite”, “tiếng nói Biển Đông” ở những người “không chuyên”… kia (vì những nhân vật “máu mặt” mà không “ký tên kiến nghị”… là không “ổn”…). Nếu cần các blogger nên tiếp tục đi vào tận cùng “chuyên đề bauxite” hay Biển Đông cho đỡ “ấm ức” mãi.
Chẳng hạn vì “vụ bauxite” mà đến nay Gia Cát Dự – ký tên “Thích Vũ Lực” (có thể một ngày nào đó khoái “Ta la Cu” lên là sẽ “Thích Trả Đũa…”) vẫn 99% “lải nhải”, 1% “lảm nhảm”. Không còn vì “bùn đỏ” và mất “an ninh” quốc gia nữa mà là sự “lên tiếng” của “trang nhà bauxite” (đủ mọi tầng lớp “trí thức”) và sức ép “tấn công” triệt “mạng”. Không hiểu “Thích Vũ Lực” có phải là “ẩn ức” bế tắc hay không?
“Thích Vũ Lực” có sử dụng cụm từ “Phật giáo Quốc doanh”. Ở trong nước, nhóm “Phật giáo Việt Nam Thống Nhất” và nhóm “Hội đồng Giám mục… hay Dòng Chúa cứu thế” không phải là “Quốc doanh” (có lẽ hai nhóm này là “trí thức” và đã đều sớm “lên tiếng”), còn nhóm “Uỷ Ban đoàn kết Công giáo…” và nhóm “Giáo hội Phật giáo Việt Nam” được vinh dự nhận mác “Quốc doanh” do một “nhóm chống Cộng” nào đó suy ra. Một số nhân vật của hai nhóm “quốc doanh” và “không quốc doanh” này “choảng nhau” (và cả rủa xả nhau thậm tệ nữa) còn thì phần lớn người tín đồ họ không để ý và không phân biệt rạch ròi chuyện đó, có lẽ do họ tu nhiều hơn, giác ngộ lòng từ bi, bác ái nhiều hơn.
Thêm: mới đây Ngoại trưởng Úc, ông Stephen Smith “sơ ý” để lộ “tài liệu tuyệt mật” về việc mở rộng xuất khẩu uranium với Trung Quốc đã trở thành màn hài kịch gây tranh cãi mới trong dư luận Australia. Và việc dừng hợp tác khai thác bauxite với các công ty sản xuất nhôm của Trung Quốc (ở một nước có nền khoa học kỹ thuật cao như Úc), chắc chắn có nhiều lý do nằm ngoài “kinh tế bauxite”.
Nếu ai tiếp tục màn bauxite thì nên khai thác những vấn đề “tuyệt mật” để dân khỏi phải mỏi miệng “giết gà dùng dao mổ trâu”.
Theo ông Tuấn tới mức nào thì simple trở thành simplistic ? Dù sao thì simple cũng bao gồm simplistic, và simplistic có simple ở trong nó. Vậy tại sao cái này cho là tốt và cái kia cho là xấu (sai lầm). Sao không thể khác, tỉ như tốt tới mức nào đó và xấu tới mức nào đó, nghĩa là không cái nào thật tốt hay thật xấu.
Cả hai ông ABC và ông Tuấn đều cho dựa vào “dichotomy” là sai, vậy khi cho cái này đúng, cho cái kia sai thì có phải là ” False dichotomy” không ? (false dichotomy theo ông ABC là cho chỉ có hai thứ lựa chọn, tức ở đây hoặc đúng hoặc sai). Thí dụ, chưa chắc điều hai ông ABC & Tuấn nói về ông Cafedenda là đúng hay sai (theo lý luận của hai ông), mà có khả năng là khác thế nũa, như vừa đúng vừa sai, hay vừa không đúng vừa không sai. Cho nên chuyện hai ông cho ông Cafedenda không đúng cũng chưa chắc đúng.
Luận lý (theo hai ông) có phải là khoa dùng để nguỵ biện ?
Arthur: “Một từ FANS là đủ để thay thế tất cả các đối tượng đã nói ở trên. Tuy không chặt chẽ nhưng rất ngắn gọn. Nếu Mr. Tuấn cũng đã hiểu/hiểu ngầm ngững đối tượng tôi ám chỉ trong chữ FANS là những ai rồi thì chẳng nên quy kết tôi dùng fallacy. Nói rằng tôi dùng từ FANS sai nghĩa là đủ. Đã ngầm hiểu ý nhau rồi mà vẫn còn “bắt chữ” thì không hiểu đó là fallacy gì? Còn nếu Mr. Tuấn chỉ muốn hiểu theo đúng câu, chữ thì xin mời hiểu theo cách giải thích trong phần 1.”
Có những trường hợp chúng ta có thể dùng từ lỏng lẻo như bác nói. Chẳng hạn, khi ăn nhậu, bbq, bàn chuyện đời giữa anh em chúng bạn, hay khi họp đảng giữa các đồng chí với nhau, v.v., nói tóm lại là những người cùng “luồng sóng”.
Còn khi đã chấp nhận trao đổi, bàn cãi với những người không đồng ý kiến với mình thì không nên dùng từ lỏng lẻo hay dùng lý luận lỏng lẻo. Cụ thể trong trường hợp này là: những người đang đả kích ông THD có thể sẽ đồng ý hay ít ra là không kỳ kèo với chữ “fan” của bác (vì nó không gán cho họ), nhưng những người không đồng ý với sự đả kích hay cách đả kích thì sẽ không chấp nhận mình bị gán một cái motive như vậy.
Bác abc:
Câu trả lời của tôi cũng gần giống:
1. Psychologist’s fallacy (suy bụng ta ra bụng người): làm sao biết là “đọc xong khiến [chúng] ta phải suy ngẫm”? Cùng lắm là “khiến TÔI (người viết) phải suy ngẫm” thôi.
2. “có người thích hoặc không thích cá nhân ông Tuệ” là Appeal to motive hoặc Straw man argument, vì chuyện “thích cá nhân ông Tuệ” chưa bao giờ đi vào cuộc tranh luận cả. Theo tôi, không phải False dichotomy vì cafedenda không nói là chỉ có hai quan điểm đó, mà chỉ nói là có [những] người có một trong hai quan điểm đó.
Bác Cafedenda:
Đơn giản (simple) thì tốt, đơn giản quá đáng (simplistic) là sai lầm. Trong xã hội, kinh tế, chính trị hiếm khi có sự đơn giản. Xếp con người thành hai loại là simplistic. Trong lịch sử VN và thế giới, chế độ CS đã làm khổ dân rất nhiều vì những cách nhìn simplistic như vậy. Hitler cũng có cái nhìn rất simplistic: Aryan là tốt, Do Thái là xấu. Vì vậy, đừng nên hãnh diện hay đề cao sự simplistic, nó chỉ là dấu hiệu của sự hấp tấp hay lười biếng suy nghĩ.