Khuất Đẩu – Mỵ Châu ơi, Mỵ Châu!
16/10/2010 | 9:28 chiều | 53 Comments
Category: Tạp văn
Ngựa trắng nằm phơi thân trên mỏm đá xanh Ngựa hồng lang thang vào bão cát Mây nổi bọt đầy trời Mỵ Châu ôi Mỵ Châu!
Biển đau quặn sóng xô gầm vỡ đá!
Ðỗ Quý Toàn
Những chiếc lông ngỗng từ tay Mỵ Châu còn bay lang thang suốt chiều dài mấy ngàn năm lịch sử. Màu trắng lạnh lẽo tương phản màu đỏ nóng bỏng vọt ra từ chiếc cổ thanh tân.
Những giọt máu của nàng cũng đã mấy ngàn năm không tan theo bọt sóng, mà hóa thân thành những hạt ngọc trong lòng những con trai biển.
Mây nổi bọt đầy trời và biển đau quặn sóng.
Đất trời rung động vì đây là một cái án oan thiên cổ.
Chiều Cổ Loa! Hàng ngàn cái trống đồng muốn vỡ toang vì reo mừng thắng trận. Quân Triệu Đà nằm chết chồng chất dưới mặt thành.
Nhưng chỉ ít lâu sau, cũng tại kinh thành này, một đám cưới vương giả mà tân lang chính là con trai của Triệu Đà!
Đang mưu bá đồ vương bỗng kết thông gia thân thiện.
Đang lưu manh xỏ lá bỗng quân tử chính nhân!
Triệu Đà.
Và một người đang tỉnh táo bỗng chốc hóa ra mê muội!
Một người đã xây nên thành Cổ Loa bỗng dưng mở cửa thành đón giặc!
An Dương Vương!
Thành Cổ Loa cũng như thành Đồ Bàn, nay chỉ còn là một bờ đất. Nhưng cái kỳ công hình trôn ốc ấy chính là một ý tưởng quân sự độc đáo có một không hai trong lịch sử cổ kim. Không bốn cửa đông, tây, nam, bắc. Chỉ duy nhất có một ngõ vào mà không lối ra. Như nước xoáy, như gió trốt, như vòi rồng. Chỉ một thành mà hóa ra nhiều lũy. Leo vào thành là rơi vào tử địa. Triệu Đà đánh mãi không được là vì cái kỳ thành còn hơn bát quái trận đồ ấy chứ không phải vì cái nỏ thần.
Cho nên, mới đưa con ong tay áo Trọng Thỉ vào thành ở rể. Và con ong ấy chẳng những đã tỏ đường đi lối về với Mỵ Châu ngà ngọc, mà còn tỏ cả đường về lối đi trong thành Cổ Loa. Có cần gì phải thay một cái lẫy nỏ giả. Nói theo kiểu bây giờ, đó chỉ là cách tạo hiện trường giả để đổ lỗi cho Mỵ Châu mà thôi. Lỗi lớn nhất chính là An Dương Vương đã không nhận ra tâm địa lươn lẹo của cha con Triệu Đà. Và vị thần Kim Qui hộ mệnh của ông cũng mù tịt trước dã tâm đen tối nọ.
Nước đã mất ngay từ lúc hôn lễ cử hành.
Cha đã giết con ngay từ khi gả con cho quân lừa lọc.
Cần gì phải chạy tới chân núi Mộ Dạ. Lưỡi gươm oan nghiệt ấy lẽ ra phải được chính ông tự cắt đầu mình như Hạng Võ trên bến Ô giang. Ánh thép long lanh ấy tiếc thay không sáng được trong ý thức lỗi lầm của ông. Và ông lại mang thêm một cái tội lớn trong trời đất là giết con gái một lần nữa bằng lưỡi gươm oan nghiệt của mình!
Nước Văn Lang của 18 đời vua Hùng đã mất vào tay ông. Rồi chính vì ỷ lại vào vị thần hộ mệnh của mình và vì thiếu sáng suốt, thiếu cảnh giác, ông đã để nước mất vào tay Triệu Đà. Vậy thì ông có công trạng gì mà được thờ phụng ở đền Con Cuông (Nghệ An) và được đặt tên đường tên phố?!
Mỵ Châu ơi! Bao nhiêu tội lỗi đều trút lên đầu nàng!
Tội thứ nhất là đem cái nỏ thần cho Trọng Thỉ xem để hắn có dịp tráo lẫy nỏ giả. Hắn là sư phụ của bọn làm đồ dỏm. Và vì đồ dỏm nên nỏ thần cũng hết linh. Ở đây, ta lại thấy cái sơ suất chết người của An Dương Vương. Nỏ thần bắn một phát làm chết hàng vạn người, đâu có phải là súng bắn nước của trẻ con mà để cho ai xem cũng được. Cái sức mạnh vạn năng là bí mật của quốc gia, cũng như bom nguyên tử ngày nay phải được giữ gìn hết sức cẩn mật. Dù có yêu chiều con gái đến đâu, cũng không có một vị vua nào hay một vị nguyên thủ quốc gia nào, lại hớ hênh buông tuồng như thế!
Tội thứ hai là rắc lông ngỗng dẫn đường cho giặc đuổi bắt phụ vương. Đọc sử đến đây nhiều người phải khóc thét lên rằng ngu ơi là ngu! Một nhà thơ hậu bối đã mỉa mai: trái tim lầm chỗ để trên đầu!
Tôi không tin như vậy. Tôi chỉ tin một điều nàng quá yêu chồng. Mà yêu chồng thì có tội tình gì? Vì yêu nên tin. Vì tin nên nghe theo. Vì nghe theo nên rắc lông ngỗng cho chồng biết đường mà tìm. Nàng ngây thơ quá chứ không phải quá ngây ngô. Nàng yêu chồng cũng như trẻ con yêu con gấu nhồi bông. Chúng làm sao tin được rằng con gấu thực cho dù ở trong sở thú cũng rất hung dữ đáng sợ. Nàng làm sao tin chàng là giặc trong khi chính cha nàng cũng tưởng chàng là một hoàng tử đáng yêu! Vậy nên khi cha đưa nàng lên ngựa chạy trốn, nàng chỉ nghĩ duy nhất một điều là làm sao để chàng tìm được nàng. Trong khi cha già đã 70 tuổi rạp mình trên lưng ngựa thì nàng vẫn ngoái đầu ra sau và vẫn không ngừng bứt lông ngỗng thả xuống trong cát bụi mịt mù.
Hành động ấy làm ngứa gan các nhà viết sử cho dù là huyền sử và chính họ đặt vào miệng thần Kim Qui bảo nàng là giặc. Không một chút nghi ngờ, không một chút xót xa, An Dương Vương vẫn còn đủ sức vung gươm lên như một ánh chớp và chỉ một nhát thôi đã chém đứt đầu nàng. Nếu là phim quay chậm, ta sẽ được thấy như thế này: đầu nàng tuy rời khỏi cổ nhưng vẫn còn bay theo nàng, trong khi nàng một tay ôm ngang hông cha, một tay vẫn còn nắm một chiếc lông ngỗng chưa kịp thả xuống mặt đường.
Nàng chết quá nhanh, nhanh đến nỗi nàng chưa biết là mình đã chết, không kịp hiểu ai đã giết mình và vì sao mình bị giết. Oan nghiệt là chỗ đó, tức tưởi là chỗ đó. Nên chi xương thịt nàng đã hòa tan cùng cát bụi nhưng những giọt máu của nàng vẫn không tan được. Những giọt máu đã thành ngọc nhưng là những viên ngọc tối xám u buồn. Mãi đến khi được rửa bằng nước giếng Trọng Thỉ thì ngọc mới chói sáng xinh đẹp. Đó cũng chính là những hạt lệ ăn năn để lại cho đời.
Hai cha con biết được sự tình thì cũng đã muộn rồi.
Kính thưa Mỵ Châu, kẻ hậu sinh chẳng biết gọi người bằng cụ kỵ đến bao nhiêu đời, nhưng vì cái chết kỳ lạ gây xót thương tấm tức đến tận ngàn sau, nên người vẫn mãi mãi là nàng công chúa trong trắng thơ ngây, có số phận nghiệt ngã nhất trong số những nàng công chúa xinh đẹp của cuộc đời. Bài viết này cho dù không giải được cái oan cho nàng thì cũng mong được nghe những tiếng thở dài đồng cảm.
© 2010 Khuất Đẩu
© 2010 talawas
Hê hê.
Càng ngày càng rõ ràng bác Thanh Nguyễn chẳng hiểu tôi nói gì mà từ đầu đến cuối cố gân cổ lên chửi.
Khi tôi nói “An Dương Vương trong truyện” thì ai bảo bác là tôi nói về An Dương Vương trong truyện Khuất Đẩu sáng tác?
Tôi nói về An Dương Vương trong truyện Kim Quy-nỏ thần-Trọng Thủy – Mỹ Châu đó chứ.
Nhưng thực tế thì câu chuyện về ADV trong truyện của Khuất Đẩu sáng tác và câu chuyện về ADV mà mọi người-có-quan-tâm, có-học, lịch sử Việt Nam, về cơ bản là giống nhau. Thậm chí chuyện về ADV mà nhà văn Lê Thị Thấm Vân có dẫn trích trong Lĩnh Nam Chích Quái cũng chẳng khác gì ADV của Khuất Đẩu và ADV mọi người biết.
Cảm ơn bác nói ADV trong truyện mà tôi nói tới là ADV mà mọi người biết.
Bác có hiểu được ý nghĩa của điều đó không thì không phải là chuyện của tôi.
Trả lời PH của bác KLA:
1. Luận cứ của ông Huy là chữ “trong truyện” để rồi ông Huy phê bình An Dương Vương “trong truyện” thua xa Hồ Quý Ly (không biết trong gì, tôi cho là ông Huy tâm đắc HQL “trong sách sử trường Yale””. Cái lấp liếm của ông Huy là cứ bám cái “trong truyện” của Khuất Đẩu sáng tác để rồi so sánh và bao biện cho HQL.
Tôi cho sự so sánh này là ngớ ngẩn về thời gian tính. Hơn nữa, nếu bỏ yếu tố thời gian qua một bên, tại sao ông Huy chọn vua Hồ Quý Ly mà không chọn ông vua nào khác trong lịch sử VN (?!) ví dụ như chọn Lê Ngọa Triều, Lê Chiêu Thống, hoặc Tự Đức, Bảo Đại chẳng hạn…vì vậy, mượn cớ trong truyện để ông Huy nói cái ngoài truyện, cái mà ông Huy muốn nói về HQL. Như vậy là không công bằng cho ADV.
2. Điều ngớ ngẩn và lố bịch hơn; là mọi luận lý của ông Huy đều bám vào chữ trong truyện. Nhưng thực tế thì câu chuyện về ADV trong truyện của Khuất Đẩu sáng tác và câu chuyện về ADV mà mọi người-có-quan-tâm, có-học, lịch sử Việt Nam, về cơ bản là giống nhau. Thậm chí chuyện về ADV mà nhà văn Lê Thị Thấm Vân có dẫn trích trong Lĩnh Nam Chích Quái cũng chẳng khác gì ADV của Khuất Đẩu và ADV mọi người biết. Vậy thì việc bám cột mỡ “trong truyện” mà leo của ông Dương Danh Huy quả là nực cười vô cùng.
Cho nên, việc tranh luận giữa một người thấy và biết cột mỡ là rất trơn – và một người cứ khăng khăng bám cột mỡ mà leo, thì kết quả như thế nào chắc bác KLA cũng đã thấy rõ.
Trả lời PH của bác KLA:
Luận cứ của ông Huy là chữ “trong truyện” để rồi ông Huy lấp liếm phê bình An Dương Vương “trong truyện” thua xa Hồ Quý Ly trong sách sử
Bác KLA,
Tôi đã nói rõ là tôi không biết nhiều về sử, và những chuyện như
_Chỉ nhớ mang máng từ sách đọc trước đó
_Nhân thread này, giở sách lại, thấy chi tiết xyz
_Tra Google, Wiki (tức là dùng phương pháp có thể bị chê)
_Mới thấy thông tin abc từ DVSKTT
tôi cũng đã thú nhận rõ ràng, không chỉ là có vẻ.
Dù vậy, lý do cho mệnh đề này của tôi
“So với Hồ Quý Ly thì An Dương Vương trong truyện không bằng một góc”
là như sau:
1. An Dương Vương trong truyện có gì hay ngoài việc ông ấy là vua và được thần ủng hộ? Có giống như tôi nói, eg, “Xây thành cũng không xong, vv.” không?
2. Tôi cũng nhớ từ sách, nhưng không nhớ chi tiết, là (a) Các vua cuối Trần đã để cho VN lụn bại, và HQL đã cải cách và làm cho VN khá lên (b) HQL đã thành công hơn các vua cuối đời Trần trong việc đánh nhau với Chiêm Thành, (c) HQL đã chống Minh rất quyết liệt, eg, trong việc chuẩn bị phòng thủ cũng như trong các trận đánh.
So sánh 1 với 2 thì tôi thấy ADV trong truyện không bằng 1 góc nên tôi nói vậy. Kiểm tra lại thì tôi thấy các chi tiết cũng confirm a, b, c.
Tôi thấy “có đường Hồ Quý Ly chưa?” là câu hỏi reasonable.
Cảm ơn bác chỉ bản tiếng Anh của Minh Thực Lục và sách Nguyễn Xuân Khánh. Bình Ngô Đại Cáo thì bác Tôn Văn trích rồi.
Tôi không có ý định viết bài báo nào về HQL hay kêu gọi đặt tên đường HQL. Từ tán phét trên Talawas đến viết báo kêu gọi còn 1 khoảng cách lớn.
Cảm ơn bác cho biết VN có đường HQL. (Đáng lẽ tôi phải search cả Google thay vì chỉ Google Maps). Tôi thấy đó là điều tốt.
@ Anh Huy,
Thấy anh hết wiki, sách trường Yale đến gúc gồ (đến bây giờ thì thêm ĐVSKTT) để học và dẫn sử, tinh thần đó rất đáng nể. Tuy nhiên, tôi hơi thắc mắc: theo cách anh phản hồi ở topic này thì kiến thức về thời cuối Trần đầu Hồ anh chưa rành lắm (có vẻ các lần wiki với gúc gồ với giở sách vừa mới bổ sung thêm kiến thức cho anh). Và nhân vật Hồ Quý Ly dường như anh cũng chưa biết kỹ, vậy thì dựa trên nguồn kiến thức hay là nguồn cảm hứng nào mà anh phản hồi ngay từ bài đầu tiên là: “So với Hồ Quý Ly thì An Dương Vương trong truyện không bằng một góc” để dẫn đến hỏi một việc nghiêm trọng thực tại là “có đường Hồ Quý Ly chưa?”? Do còn thắc mắc nên hỏi vậy thôi, chứ thiệt tình câu trả lời nào của anh (nếu như anh có nhã ý trả lời) tôi cũng tin là thật.
Đọc sử mà hiểu chớp nhoáng như anh thì quả tình tôi không bằng. Thôi thì, để giúp đỡ anh trong việc trau dồi kiến thức; biết đâu anh có thể làm được vài bài báo nào đó ngợi ca Hồ Quý Ly để yêu cầu nhà nước đặt tên đường cho ông ta; tôi xin đưa thêm cho anh mấy nguồn nữa:
Ming Shi-lu (明實錄)-Minh Thực Lục bằng tiếng Anh. Đọc hơi khó vì các chức tước dịch qua tiếng Anh nghe nó lổn nhổn làm sao ấy, cần phải đối chiếu qua ĐVSKTT. Link:
http://epress.nus.edu.sg/msl/
Bình Ngô Đại Cáo của Nguyễn Trãi:
http://vi.wikisource.org/wiki/B%C3%ACnh_Ng%C3%B4_%C4%91%E1%BA%A1i_c%C3%A1o_(Ng%C3%B4_T%E1%BA%A5t_T%E1%BB%91_d%E1%BB%8Bch)
Anh nên tìm đọc quyển Hồ Quý Ly của Nguyễn Xuân Khánh. Tuy không đồng ý với tác giả một số điểm nhưng đó là quyển đáng đọc.
Mà cũng không cần đến lượt anh đâu. Tên đường Hồ Quý Ly rất nhiều ở đây:
http://www.google.ru/#hl=ru&expIds=17259,17315,23628,24815,25834,26637,26761,26792,26849,26992,27013,27177&xhr=t&q=%22%C4%91%C6%B0%C6%A1%CC%80ng+H%E1%BB%93+Qu%C3%BD+Ly%22&cp=7&pf=p&sclient=psy&newwindow=1&tbs=qdr:m&aq=f&aqi=&aql=&oq=%22%C4%91%C6%B0%C6%A1%CC%80ngH%E1%BB%93+Qu%C3%BD+Ly%22&gs_rfai=&pbx=1&fp=d573b7b76c391606
Không những có ở Vũng Tàu, Vinh mà cũng đã có ở thành phố trực thuộc trung ương như Đà Nẵng. Ừ nói gì thì nói cũng là một ông vua!!! Đến đúng thời xã hội chủ nghĩa này, Đảng và Nhà nước mới sáng suốt nhận ra cần phải đặt tên đường cho nhà Hồ(quả tình chỗ này tôi có thể nói ẩu, lỡ trước 75 trong Nam đã đặt tên rồi thì sao? Nhưng suy cho cùng thời bây giờ đường Hồ Quý Ly hơi bị nhiều)
@Anh Thanh Nguyễn,
Tôi nghĩ ý kiến của ai, người ấy đã phát biểu rồi. Nếu dựa trên tinh thần phát triển học thuật thì cuộc trao đổi sẽ hữu ích. Liệu anh có thấy là mọi thứ đã lòng vòng quá xa và có cơ quay lại từ đầu?
KLA
Tôi tò mò tra Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, viết vào thời Lê, thì thấy viết:
Quý Ly tên tự là Lý Nguyên, tự suy tổ tiên là Hồ Hưng Dật vốn người Chiết Giang, đời Hậu Hán thời Ngũ Quý1273 sang làm Thái thú Diễn Châu. Sau đó, làm nhà ở hương Bào Đột châu này, rồi là trại chủ. Đến đời Lý, [có người] lấy công chúa Nguyệt Đích, sinh ra công chúa Nguyệt Đoan, đến đời cháu thứ 12 là Hồ Liêm dời đến ở hương Đại Lại, Thanh Hóa, làm con nuôi tuyên úy Lê Huấn, từ đấy lấy Lê làm họ mình. Quý Ly là cháu bốn đời của Huấn. Đời Trần Nghệ Tông, từ chức Chi hậu tứ cục chánh chưởng thăng lên Khu mật đại sứ, lên Tiểu tư không, tiến phong Đồng bình chương sự, liên tiếp gia phong tới Phụ chính thái sư nhiếp chính, Khâm Đức Hưng Liệt Đại Vương, Quốc Tổ Chương Hoàng, rồi thay ngôi nhà Trần, đặt quốc hiệu là Đại Ngu, trở lại họ Hồ, chưa đầy một năm thì truyền ngôi cho con là Hán Thương. Hán Thương tên cũ là Hỏa, tiếm ngôi được hơn 6 năm. Sau hai cha con đều bị người Minh bắt. Sử sũ đem hai người họ Hồ1274 chép từng năm thành kỷ1275 , nay truất bỏ và sửa cho đúng.
Theo bác Gúc Gồ thì Hồ Hưng Dật là người Tàu sang VN, giúp Đinh Bộ Lĩnh và tuyên bố với ông “Vạn đời vì dân”.
Dường như vua Quang Trung và Hồ Xuân Hương cũng là hay được cho là con cháu Hồ Hưng Dật.
Vậy việc tự suy tổ tiên là Hồ Hưng Dật, như được ghi trong ĐVSKTT, chẳng có là trọng tội gì hết.
Đúng là có quan điểm Hồ Hưng Dật là con cháu Nghiêu Thuấn gì đó, nhưng điều đó không có nghĩa tự suy mình là con cháu Hồ Hưng Dật là cho rằng mình là người TQ.
Và ĐVSKTT cũng chỉ nói HQL đặc quốc hiệu là Đại Ngu (Ngu = yên bình gì đó), chứ cũng không nói đó là đặt theo tên nước Tàu nào.
Người ta nói Đại Ngu là tên nước Tàu 100% nào đó, ban đầu tôi cũng tưởng là có nước Tàu huyền thoại nào đó tên Đại Ngu, nhưng sự thật là không biết có nước Tàu nào tên Đại Ngu không?
Càng để ý càng thấy cái “trọng tội” Nghiêu Thuấn – Đại Ngu của HQL càng giống thành kiến xây dựng trên thành kiến.
Trả lời của bác Thanh Nguyen có vẻ hô khẩu hiệu, hô thành kiến.
Người Việt ở phương Nam có nguồn gốc là giống dân Bách Việt ở phương Bắc(TQ). Nói như vậy, nhưng dân Việt không xem mình là người TQ.
Vậy mà HQL cho ông là con cháu Nghiêu Thuấn thì là tự xem ông ấy là người TQ?
Nhất là khi có xưng vương, xưng đế, thành lập quốc gia. Nền phong hóa càng ngày càng cố tách ra khỏi sự ảnh hưởng của TQ mỗi lúc một rõ ràng.
Ai thật sự biết HQL không cố tách ra khỏi TQ? Không cần tính tới việc HQL cho dịch chính sử sang tiếng Nôm, dùng tiếng Nôm trong triều? Hay đặt tên nước mà không xin phép TQ? Hay TQ hăm he đánh lần thứ nhất, họp triều đình hoà hay đánh và chọn đánh? Hay TQ đem 200,000 quân tới lần thứ nhì, cho cơ hội xin lỗi và bồi thường, vẫn không nhận?
Hồ Quý Ly, dù muốn dù không cũng là người Việt. Ăn bổng lộc và làm quan nước Việt. Nhưng HQL không thụ hưởng được ý chí độc lập của những người Việt( dân Bách Việt gốc phương Bắc). Có được cơ hội tốt để tiếm ngôi. Dùng quyền lực quân vương của mình để giở trò lật lọng, trở cờ, đổi quốc hiệu.
Sao biết HQL không thụ hưởng được ý chí độc lập của những người Việt?
Cướp ngôi thì nhà Trần cũng cướp ngôi.
Đổi quốc hiệu thì có gì mà liệt kê vào với “giở trò lật lọng, trở cờ”?
Chưa hết, so với các ông-vua-có-gốc-Tam-hoàng (cách xa cả ngàn năm), thì HQL (thời hiện đại, văn minh hơn) chỉ là một kẻ cơ hội thức thời, có dã tâm đem thiên hạ để tôn dương cho giòng dõi của mình. Không xứng đáng được xếp chung trong hàng ngũ quân vương nước Việt.
Mấy cái trên nghe có vẻ cảm tính, hô khẩu hiệu quá.
Đáng lẽ phải xét kinh tế, chính trị VN dưới thời Hồ so với cuối thời Trần như thế nào, cuối thời Trần thì VN đánh Chiêm Thành không nổi, thời Hồ thì VN chiếm đất Chiêm Thành đưa người Việt vào định cư.
Tội của HQL không phải có nguồn gốc từ Nghiêu Thuấn, mà là HÀNH ĐỘNG ĐỔI QUỐC HIỆU. HQL ý thức được gốc gác (cho là chưa rõ ràng đi), nhưng vẫn cố tình làm nên HÀNH ĐỘNG này. Thì trọng tội là bản án mà ông vua này phải gánh lấy để chịu trách nhiệm với hậu thế.
OK, chúng ta khác ý kiến ở đây.
Tôi thì cho là phải xét HQL bằng những tiêu chuẩn thực tế như kinh tế, quân sự và có muốn VN độc lập hay không.
Mà nếu có ai muốn xét bằng việc HQL đổi tên VN thành “Đại Ngu” thì có lẽ cũng nên biết tên “Đại Ngu” có ý nghĩa gì vào thời đại đó.
@Dương Danh Huy,
Cho dù có tra wiki, có “sớc-gú-gồ” hoặc có đọc sách sử trường Yale. Nhưng tranh luận không nhìn ra vấn đề chính yếu mà chỉ lòng vòng “hoa lá cành” thì chỉ có cãi chày, cãi cối.
Người Việt ở phương Nam có nguồn gốc là giống dân Bách Việt ở phương Bắc(TQ). Nói như vậy, nhưng dân Việt không xem mình là người TQ. Nhất là khi có xưng vương, xưng đế, thành lập quốc gia. Nền phong hóa càng ngày càng cố tách ra khỏi sự ảnh hưởng của TQ mỗi lúc một rõ ràng.
Cho dù là con cháu của thời Tam Hoàng. Nhưng các thủ lãnh xưng vương, xưng đế thời xưa vẫn thể hiện cái ý chí độc lập, không muốn bị Bắc thuộc. Lịch sử chiến tranh VN thời cổ đại cũng đã minh chứng cho điều này.
Hồ Quý Ly, dù muốn dù không cũng là người Việt. Ăn bổng lộc và làm quan nước Việt. Nhưng HQL không thụ hưởng được ý chí độc lập của những người Việt( dân Bách Việt gốc phương Bắc). Có được cơ hội tốt để tiếm ngôi. Dùng quyền lực quân vương của mình để giở trò lật lọng, trở cờ, đổi quốc hiệu. Theo góc độ này, HQL là một kẻ cơ hội không hơn không kém, hành động đổi quốc hiệu theo mưu cầu riêng tư. HQL không xứng đáng là một minh quân để nhiều người phò theo.
So với người-Việt-dân-đen cùng thời (thế kỷ 13) thì việc làm của HQL-một-ông-vua là đáng hổ thẹn. Gọi là trọng tội vẫn còn cân nhắc nặng nhẹ. Vẫn chưa bị nguyền rủa, bị sỉ nhục thì xem ra hậu thế vẫn có công bằng.
Chưa hết, so với các ông-vua-có-gốc-Tam-hoàng (cách xa cả ngàn năm), thì HQL (thời hiện đại, văn minh hơn) chỉ là một kẻ cơ hội thức thời, có dã tâm đem thiên hạ để tôn dương cho giòng dõi của mình. Không xứng đáng được xếp chung trong hàng ngũ quân vương nước Việt.
Tội của HQL không phải có nguồn gốc từ Nghiêu Thuấn, mà là HÀNH ĐỘNG ĐỔI QUỐC HIỆU. HQL ý thức được gốc gác (cho là chưa rõ ràng đi), nhưng vẫn cố tình làm nên HÀNH ĐỘNG này. Thì trọng tội là bản án mà ông vua này phải gánh lấy để chịu trách nhiệm với hậu thế.
P/s: Tôi nhìn hành động này là trọng tội đối với dân Việt, ông Huy thì cứ xem đó là không phải trọng tội, riêng HQL thì chắc sẽ xem đó là công lớn của giòng họ Hồ-cháu-Nghiêu-Thuấn.