Ngô Tự Lập – Một sai sót cần đính chính, một lời cám ơn và vài vấn đề khác với Nguyễn Tôn Hiệt
19/07/2010 | 4:16 chiều | 20 Comments
Category: Văn học - Nghệ thuật
Thẻ: Đạo văn > Tranh luận Nguyễn Tôn Hiệt - Ngô Tự Lập
1. Bài viết mới nhất của Nguyễn Tôn Hiệt, nhan đề “Ngô Tự Lập không chỉ ‘kín đáo’ đạo văn của Brent Hayes Edwards, mà còn công khai đoạt văn của Alain Guillemin!” sẽ rất công bằng và chính xác, nếu không có một uẩn khúc.
Uẩn khúc đó là: đoạn văn in đậm được ông Hiệt gọi là “đoạn nhập đề” mà ông trích dẫn để bắt đầu các phân tích của mình (“Nguyễn Ái Quốc được coi là một trong những nhà văn Pháp ngữ Việt Nam không những sớm nhất mà còn thành công nhất” – Đó là đánh giá của giáo sư Alain Guillemin, chuyên gia hàng đầu của Pháp về Văn học Pháp ngữ Việt Nam”) thật ra không phải là của tôi. Đó là đoạn do Ban biên tập Tiền phong thêm vào. Bài viết của tôi chỉ bắt đầu từ đoạn in không đậm “Văn học Việt Nam, ngoài bộ phận viết bằng tiếng Việt (dùng chữ Nôm hoặc chữ Quốc ngữ), và bộ phận viết bằng chữ Hán, còn có một bộ phận ít được biết đến: văn học viết bằng tiếng Pháp…” (Cũng tương tự như vậy, dòng chữ “Hướng tới kỷ niệm 120 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1990 – 19/5/2010)” trên bài viết “Cha đẻ của văn học viễn tưởng Việt Nam” là do BBT báo Văn nghệ Công an thêm vào).
Các báo Việt Nam, khi in bài, thường viết một đoạn tóm tắt, hoặc lấy một câu mà họ cho là quan trọng đưa lên đầu bài, in đậm, nhằm mục đích hướng dẫn hoặc thu hút sự quan tâm của bạn đọc. Rất nhiều trường hợp, lời mào đầu như vậy bị sai lạc so với bài viết. Trong bài báo của mình, tôi viết:
“Bên cạnh đó, theo tôi (tức là theo Ngô Tự Lập), Nguyễn Ái Quốc cũng phải được coi là một trong những nhà văn Pháp ngữ Việt Nam không những sớm nhất mà còn thành công nhất.”
Đáng lẽ, trong đoạn mào đầu, Tiền phong phải viết: “Nguyễn Ái Quốc xứng đáng được coi là một trong những nhà văn Pháp ngữ Việt Nam không những sớm nhất mà còn thành công nhất” – Đó là đánh giá của Ngô Tự Lập” thì họ lại gán luận điểm đó vào miệng giáo sư Alain Guillemin.
Tôi phát hiện ra sự nhầm lẫn này hơi muộn, vì khi đó tôi đang bận làm luận án ở Hoa Kỳ, mà Tiền phong lại không phải tờ báo mạng tôi đọc hàng ngày. Khi mới phát hiện ra, tôi cảm thấy khá bức xúc. Bởi vì gán cho GS. Guillemin những điều ông không nói, dù do vô ý, là điều bất nhã, thậm chí xúc phạm. Nhưng vì sự việc xảy ra đã khá lâu, và với kinh nghiệm làm việc với báo chí Việt Nam, tôi biết rằng đòi họ sửa chữa những lỗi như vậy trong những số báo cũ là rất khó. Tôi đành chỉ than thở với bè bạn.
Cách đây chừng nửa năm, biết một nhà nghiên cứu ở Sài Gòn trích dẫn câu mào đầu nói trên, tôi đã nhắn chị đính chính lại. Không chỉ thế, tôi cũng cố gắng thông báo với Tiền phong. Ít bữa trước khi có bài viết của ông Hiệt, tôi đã gửi thư cho Tiền phong qua mục “Ý kiến bạn đọc” (ngay dưới bài viết nói trên) và đề nghị họ đính chính. Cho đến nay tôi vẫn chưa nhận được trả lời. Cũng trước khi có bài của ông Hiệt, trong một phiên bản khác của bài thứ ba trả lời ông Hiệt mà tôi gửi cho talawas, tôi cũng đã lưu ý sự cố này. Tiếc rằng talawas đã không đăng, vì cho rằng nó chỉ là một phiên bản khác của ý kiến mà tôi đã đăng trên Tiền vệ. Nếu talawas đăng, ông Hiệt đã không phải mất công sức và thời gian để viết một bài dài như vậy.
Nhân đây, dù sao tôi cũng xin cảm ơn ông Hiệt đã vô tình tạo cho tôi cơ hội để nói rõ về sơ suất đáng tiếc của Tiền phong. Một lần nữa tôi chính thức đề nghị Tiền phong đính chính lại đoạn mào đầu của bài viết thành:
“Nguyễn Ái Quốc xứng đáng được coi là một trong những nhà văn Pháp ngữ Việt Nam không những sớm nhất mà còn thành công nhất” – Đó là đánh giá của Ngô Tự Lập”.
2. Đọc những bài của Nguyễn Tôn Hiệt, mà bây giờ tôi được biết chính là Hoàng Ngọc-Tuấn, tôi thấy rằng chúng tôi không có chung một ngôn ngữ.
Khác với tôi, ông Hiệt dường như không phân biệt “Tính viễn tưởng” (kể chuyện tương lai) với “Tính tiên tri” (đoán đúng sự vật). Vì thế, ông hỏi tôi tại sao không đưa tên Trạng Trình vào. Theo cách nhìn của tôi, Sấm Trạng Trình có tính tiên tri, nhưng không phải là truyện viễn tưởng, càng không phải là truyện viễn tưởng hiện đại.
Cũng vì phân biệt hai khái niệm trên, khi ông hỏi tôi “tại sao trong bài “Trả lời Nguyễn Tôn Hiệt”, Ngô Tự Lập lại cho rằng tất cả các bài viết về “tính tiên tri” của truyện “Giấc ngủ mười năm” trong năm 2008 và 2009 đều lặp lại ý kiến của Ngô Tự Lập?” Tôi đã và xin trả lời lại: Về tính viễn tưởng của truyện này, ai đọc cũng thấy ngay, vì nó kể chuyện tương lai. Nhưng về tính tiên tri (Trần Lực đoán rằng cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc vào khoảng 1956-1957), cho đến năm 2005, tôi chưa thấy ai nói. Mãi đến năm 2010, nhờ ông Hiệt, tôi mới biết rằng đã có một tác giả là Xuân Vũ, từng viết về điều đó trong một tác phẩm nào đó tôi chưa được đọc. Tuy vậy, khi trả lời ông Hiệt, tôi đã rất cẩn thận khi dùng chữ “lặp lại”. Lý do là mặc dù những tác giả ông dẫn ra, trừ Xuân Vũ mà tôi chưa biết, tuy nói đến tính tiên tri của truyện “Giấc ngủ mười năm” sau tôi, tôi không có bất cứ bằng chứng nào để nói rằng họ đã đọc bài viết của tôi. Sự lặp lại có thể do họ độc lập phát hiện ra, và khi đó tôi không thể quy kết rằng họ vay mượn ý của tôi.
3. Mặc dù tính viễn tưởng của truyện “Con người biết mùi hun khói” không có gì mới đối với một học sinh miền Bắc như tôi, trong bài viết, khi trích dẫn Hayes Edwards, tôi nêu rất rõ ràng ý kiến của ông về tính viễn tưởng: “Con người biết mùi hun khói, đúng như Hayes Edwards nhận định, là một truyện ngắn đặc sắc về nhiều mặt. Trước hết (mặt đặc sắc thứ nhất – NTL) là tính quốc tế – tác phẩm của một người Việt Nam được bắt đầu bằng lời đề tặng một người Algeria…
Nhưng độc đáo nhất (mặt độc đáo thứ hai) là tính viễn tưởng…
Xin các bạn lưu ý đến cách viết của tôi: “đúng như Hayes Edwards nhận định, là truyện ngắn đặc sắc về nhiều mặt”, “Trước hết là…”, và “Nhưng độc đáo nhất là…”. Việc xuống dòng ở đây chỉ nhằm giúp độc giả đỡ mệt.
Trong bài viết “Cha đẻ của văn học viễn tưởng Việt Nam”, vì đoạn dẫn ngắn hơn, tôi không xuống dòng: “Đúng như Giáo sư Hoa Kỳ Brent Hayes Edwards đã nhận định trong “The Shadow of Shadows, và tôi cũng đã viết trong bài “Nguyễn Ái Quốc và văn học Pháp ngữ”, đây là một truyện ngắn đặc sắc về nhiều mặt. Trong đó, độc đáo hơn cả (là) tính viễn tưởng…”
Rõ ràng là cả hai trường hợp tôi đều nhắc đến ý kiến của Brent Hayes Edwards về tính viễn tưởng của truyện ngắn “Con người biết mùi hun khói”.
4. Ông Nguyễn Tôn Hiệt viết: “Ngô Tự Lập nói “ai cũng biết đó là một truyện viễn tưởng”. Thế nhưng, trước năm 2005, chưa từng có cuốn sách Việt ngữ nào nói rằng truyện “Con người biết mùi hun khói” là truyện viễn tưởng. Đến năm 2003, Hayes Edwards mới phát hiện rằng truyện “Con người biết mùi hun khói” là truyện viễn tưởng đầu tiên của Nguyễn Ái Quốc [The story is Nguyen Ai Quoc’s first—and to my knowledge, only—effort at futuristic speculative fiction.] Đến năm 2005, sau khi đọc bài của Hayes Edwards, Ngô Tự Lập mới viết ra rằng truyện “Con người biết mùi hun khói” là truyện viễn tưởng đầu tiên của Nguyễn Ái Quốc!’
Trong bài, tôi đâu có phát hiện rằng “Con người biết mùi hun khói” là truyện viễn tưởng đầu tiên của Nguyễn Ái Quốc. Khi biết bài này, tôi xuất phát từ câu hỏi: ai là người Việt Nam đầu tiên viết truyện viễn tưởng? Người đó có thể là bất kỳ ai, có quan điểm chính trị và đạo đức như thế nào, và viết truyện viễn tưởng để làm gì.
Dựa vào những kiến thức được học trong trường phổ thông, vào những nghiên cứu của các học giả, trong đó có Brent Hayes Edwards mà tôi trích dẫn rõ ràng trong bài, tôi đưa ra giả thuyết: “Con người biết mùi hun khói” có lẽ là truyện viễn tưởng hiện đại đầu tiên CỦA VIỆT NAM, và tác giả của nó có lẽ là cha đẻ của thể loại này.
Giả thuyết này có thể đúng hoặc sai, bạn đọc có thể chỉ ra rằng ai đó đã viết truyện viễn tưởng trước Nguyễn Ái Quốc, nhưng đó là vấn đề khác. Việc có ai viết trước tôi về tính viễn tưởng của truyện ngắn này không những không hề ảnh hưởng, mà còn củng cố thêm giả thuyết của tôi.
© 2010 Ngô Tự Lập
© 2010 talawas
Bình luận
20 Comments (bài “Ngô Tự Lập – Một sai sót cần đính chính, một lời cám ơn và vài vấn đề khác với Nguyễn Tôn Hiệt”)
1 2 Trang sau »
[…] cám ơn và vài vấn đề khác với Nguyễn Tôn Hiệt” (Ngô Tự Lập- 19/7/2010): http://www.talawas.org/?p=22450 hoặc […]
Định nghĩa đạo văn
==========================
(Dành cho độc giả nào còn chưa rõ thế nào là đạo văn)
Đạo văn có nghĩa là thực hiện ít nhất một trong những hành vi sau
– lấy trộm ý tưởng hoặc từ ngữ của người khác và mạo nhận là của mình
– sử dụng thành quả của người khác mà không ghi nhận nguồn gốc
– ăn cắp văn chương
– lấy ý tưởng hoặc kết quả từ nguồn đã có, rồi trình bày lại như là ý tưởng mới mẻ, độc đáo của mình
Nói cách khác, đạo văn là một hành vi lừa đảo, bao gồm ăn cắp công trình của người khác và sau đó nói dối là công trình của mình.
Tất cả những hành vi dưới đây đều bị coi là đạo văn:
– biến công trình người khác thành của mình
– sao chép (copy) từ ngữ hoặc ý tưởng của người khác mà không ghi nhận nguồn gốc
– không đưa đoạn văn trích dẫn vào ngoặc trích đẫn, ví dụ ngoặc kép (“…”)
– đưa thông tin sai về nguồn trích dẫn
– đổi từ ngữ nhưng sao chép (copy) cấu trúc câu văn từ nguồn mà không ghi nhận nguồn
– sao chép (copy) quá nhiều từ ngữ hay ý tưởng từ nguồn tới mức các từ ngữ đó chiếm đại bộ phận công trình của bạn, bất kể là bạn có ghi nhận nguồn đó hay không.
Ngoài những điều trên mỗi tác giả có bổn phận phải kịp thời rút bỏ hoặc sửa chữa các lỗi trong các công trình đã đăng của mình (Ví dụ đăng thông báo hủy bỏ công trình đã đăng do sai lầm trong ý tưởng và/hoặc kết quả; đăng đính chính các lỗi trong công trình đã đăng v.v.)
—————–
Nguồn:
[1] “What is plagiarism?”
[2] Ethics & Values – APS Guidelines for professional conduct
NTL này càng ngày càng phạm những lỗi rất khó bỏ qua được! Bên cạnh cách lý luận đầy tính ngụy biện không thể chấp nhận được với tư cách là một nhà nghiên cứu phê bình văn học, khi đưa ra thông tin: “Đọc những bài của Nguyễn Tôn Hiệt, mà bây giờ tôi được biết chính là Hoàng Ngọc-Tuấn”, NTL đã lòi ra thêm cái phần thiếu tự trọng và tôn trọng của một người chuyên nghiệp về văn học nghệ thuật!
Nguyễn Tôn Hiệt đã có quá nhiều sáng tác, phê bình, v.v… từ nhiều năm qua, mà nếu chưa có thì không lẽ những phân tích của NTH về NTL không có giá trị? Nếu không có giá trị thì tại sao phải trả lời và còn cám ơn? Còn nếu có giá trị thì tại sao còn phải đưa ra cái “nhân thân” của NTH ra? Việc nhỏ nhất ngay cả áp dụng cho bạn đọc là thưởng thức tác phẩm và tôn trọng bút hiệu của người viết.
Cũng may, NTH lại là HN-T chứ nếu NTH là Nguyễn Văn Ổi, hay Trần Thị Xoài thì chắc NTL có thái độ khác mất! Cực kỳ thiếu nghiêm túc!
Nếu bút danh Nguyễn Tôn Hiệt đúng là của ông Hoàng Ngọc-Tuấn như ông Ngô Tự Lập đã “tố cáo” thì ông Hoàng có thể sẽ không còn cơ hội để về lại Việt Nam thăm thân nhân hay làm văn hoá, làm từ thiện gì nữa… cho đến ngày không còn chế độ toàn trị của CS trên đất nước Việt Nam.
Việc ông Ngô Tự Lập “bật mí’ bút danh Nguyễn Tôn Hiệt = Hoàng Ngọc-Tuấn có đúng hay không thì chúng ta chưa được biết một cách chính xác nhưng tôi thấy ông Hoàng đã phải lao đao rồi, nếu ngày mai đây ông cần về VN thăm 1 người thân đang bị bệnh chẳng hạn. Cho đến bây giờ tôi vẫn chưa hiểu được vì sao trong việc tranh luận về văn học ông Ngô Tự Lập lại thấy cần thiết phải cho mọi người biết tên thật của “đối phương”?
Còn nhớ cách đây không lâu ông Nguyễn Hưng Quốc (dường như là bạn thân của ông Hoàng Ngọc-Tuấn) đã phải điêu đứng vì những… bài viết của mình. Ông bị cấm nhập cảnh Việt Nam. Sứ quán Việt Nam ở Úc thì cấp visa nhập cảnh cho ông, nhưng khi đáp xuống Tân Sơn Nhất hay Nội Bài gì đó thì công an Việt Nam “hộ tống” (không có còi hụ) ông trở lại máy bay và phải rời Việt Nam ngay. Cái “đểu” ở đây là tại sao sứ quán cấp visa mà đương sự có visa lại không được nhập cảnh?
Cuộc tranh luận xem ra đã gần đến hồi kết. Khác với Hoàng Ngọc Tuấn, Ngô Tự Lập bí bách quá lại liều dùng đến phép ngụy biện cổ điển trứ danh của mình: đánh lạc hướng vấn đề, lý lẽ nước đôi- được ẩn chứa dưới những ngôn từ hoa mỹ và sự ra vẻ học thuật- những biện pháp đánh lừa tư duy người đọc không bao giờ lỗi thời của anh.
Đúng như Hoàng Ngọc Tuấn đã phân tích, với cách ngắt đoạn xuống dòng những trích cú trong bài “Cha đẻ…”, Lập đã dễ dàng đánh lừa những độc giả nhẹ dạ để họ nghĩ rằng đó là ý tưởng của chính anh ta. Khi bị phát hiện, đáng lẽ Lập nên nói đó là lỗi của anh “đánh máy”, thì chẳng đã thoát nạn dễ dàng rồi hay sao? Ngoài lề một chút, tạm gác chuyện đạo văn qua một bên, cứ cho rằng, Lập không ăn cắp văn của Brent Hayes Edwards, thì theo ý kiến cá nhân tôi, những ý tưởng của riêng anh (là phần còn lại sau khi đã loại trừ đi những phần trích cú) cũng chỉ là những miêu tả chấp nối, không có gì mới mẻ, và thật đáng thương ở chỗ, ngay cả khi chấp nối như thế, thì về hình thức và nội dung, chúng cũng chẳng được mấy phần so với những phát kiến thật sự của Brent Hayes Edwards. Vì không đủ sức để tự nghĩ ra những lập luận và dẫn chứng riêng cho bài viết của mình, anh đã khéo léo “mượn đỡ” thành quả tư duy nghiên cứu đích thực của Brent Hayes Edwards để làm ý chính cho hầu hết các đoạn trong bài viết của anh. Chúng ta cũng không nên quên rằng, Lập trước hết là một dịch giả, và là một dịch giả chân thành với văn bản gốc; còn nếu đòi hỏi ở anh những phát kiến mới mẻ và một thái độ khiêm nhường, thì quả là một điều quá sức đối với anh và với phẩm chất cá nhân của anh.
Riêng trường hợp về việc đoạt văn của Alain Guillemin, chúng ta chưa có văn bản gốc tiếng Anh để đối chiếu, nên tạm thời chưa thể khẳng định.
Hoàng Ngọc Tuấn đã nói, không thể vì “những phản ứng không bằng lòng” của “không ít” những người như Lập mà dễ dàng bỏ đi tinh thần khoa học chân chính, bỏ đi sự thẳng thắn trong nhận định. Với Ngô Tự Lập, Diệu Tân tôi cũng nói thẳng rằng: Nếu giáo dục được đo lường bằng việc nó có làm thay đổi nhận thức và hành động của con người để có thể trở nên văn minh và tiến bộ hơn, thì tôi cho rằng anh Lập đã phí công khi lặn lội đi học ở Pháp và Mỹ nhiều năm như vậy, bởi vì nếu ở Việt Nam, anh cũng đủ sức cắt và dán như đa số những “nhà nghiên cứu” thường thường bậc trung đầy đạo đức khác, thậm chí anh còn có lợi thế hơn họ, ở chỗ anh có thể tiếp cận các nguồn tài liệu Anh-Pháp-Nga mà không vướng phải trở ngại nào về ngôn ngữ; chứ không phải nhọc công nghĩ cách đánh lừa tư duy của độc giả như thế.
Thái độ né tránh của Lập chứng minh lần này Hoàng Ngọc Tuấn đã uổng phí phép thử thách và lòng tôn trọng của anh dành cho đối thủ, mà anh tưởng là xứng đáng và biết coi trọng đạo đức-lý lẽ.
Bác Hoàng Trường Sa nói chí phải. Lúc “phát hiện” báo Tiền Phong tự ý nhét câu của ông Lập vô miệng ông Guillemin, không biết tại sao ông Lập lại không phản ứng mạnh. Nếu họ không chịu sửa ông có thể gởi đăng một Cáo Thị lên nhiều báo trong và ngoài nước. Được vậy thì bây giờ đâu còn “bức xúc”, đâu phải lý luận vòng vo lúng túng vậy. Nói đi nói lại gì thì ông Lập cũng hoàn toàn có lỗi về bài viết đó. Không những có lỗi với ông Tây kia mà còn có lỗi với vô số độc giả nữa.
Có lẽ phải học theo bác Thanh Nguyên mà thốt lên thêm một lần nữa rằng: “Ông Du, ông bị “ấm đầu” thật rồi! You have something wrong in your mind, man!”
Tất cả các phản hồi của hai ông Trương Thái Du và Nguyễn Tâm Bảo nhằm biện bạch cho ‘nghi án’ đạo văn của Ngô Tự Lập đã vượt xa ngoài mọi giới hạn học thuật và luận lý. Các ông đã vì nghĩa ‘đồng chí’/tình bạn mà đã đánh mất lý trí, lương tri trong sáng của giới cầm bút/trí thức mất rồi!
Xin phép bác Phùng Tường Vân được trích dẫn lại ý kiến của bác để đặt như một dấu chấm than sau những phản hồi của nhị vị này (đối với nghi án đạo văn này).
““Sự Điêu Tàn Của… Lý Luận”.
Tôi thực tâm không có điều gì để nói thêm về vụ việc này (Nguyễn Tôn Hiệt/Ngô Tự Lập) nhưng thấy xuất hiện một vài lý luận nhằm biện hộ cho ông sau (NTL) nó nhăng nhít, ngớ ngẩn quá thì không khỏi ngán ngẩm nghĩ như bà con ta thường nói “yêu nhau như thế bằng mười phụ nhau” và lý luận mà “cùn lụt” đến như vậy mà cũng cố nói cho bằng được thì xin mượn một hình tượng của nhà thơ Nguyễn Viện (http://www.talawas.org/?p=22215): đúng là “Sự điêu tàn của… lý luận” vậy!”
Kính cám ơn Bác.
Trong bài này ông Ngô Tự Lập viết: “ tôi đưa ra giả thuyết: “Con người biết mùi hun khói” có lẽ là truyện viễn tưởng hiện đại đầu tiên CỦA VIỆT NAM, và tác giả của nó có lẽ là cha đẻ của thể loại này “.
Phần mở đầu bài “Nguyễn Ái Quốc và văn học Pháp ngữ ” ông Ngô Tự Lập viết:
“ Văn học Việt Nam, ngoài bộ phận viết bằng tiếng Việt (dùng chữ Nôm hoặc chữ Quốc ngữ), và bộ phận viết bằng chữ Hán, còn có một bộ phận ít được biết đến: văn học viết bằng tiếng Pháp “.
Như thế ông hàm ý truyện “Con người biết mùi hun khói” thuộc văn học Việt Nam.
Nhưng định nghĩa chính xác thế nào về “ Văn học Việt Nam “, và (tác phẩm) “ CỦA VIỆT NAM ” ? Có phải chỉ cần tác giả là người Việt Nam, mà không cần xét tới nội dung tác phẩm?
Phần đông chúng ta chấp nhận tác phẩm chữ Hán (hay chữ Pháp) viết bởi người Việt Nam nói về người Việt Nam với tâm tình, cảnh vật, phong tục, lối sống, và nói chung về những gì liên hệ với Việt Nam, là thuộc văn học Việt Nam. Nhất là khi Việt Nam chưa có chữ viết, như chữ Nôm hay Quốc ngữ, có thể thí dụ truyện Lĩnh Nam Chích Quái, hay ngay cả Chinh Phụ ngâm nguyên tác chữ Hán của Đặng Trần Côn. Nhưng khi một tác phẩm viết bằng chữ nước ngoài, như Pháp, Anh, Hán, nói về chuyện không dính dáng gì tới người Việt Nam, thì có phải thuộc văn học Việt Nam không, dù tác giả là người Việt Nam ?
Tôi nghĩ các truyện như “Les lamentations de Trung – Trac”, “Contes et Légendes du Pays d’Annam”, “Mademoiselle Lys” (Cô Huệ) của Nguyễn Phan Long dẫn từ bài viết của ông NTL, nếu xét rộng rãi có thể cho là thuộc văn học Việt Nam, nhưng “Enfumé” của Nguyễn Ái Quốc thì không thể.
Nếu cho truyện “Enfumé” thuộc văn học Việt Nam là thái độ “vơ vào”, mà nền văn học Việt Nam nếu biết tự trọng không nên nhận. Còn cho “Enfumé” là CỦA VIỆT NAM, thì chỉ những ai cho mình là đại diện cho cả Việt Nam mới dám nói thế. Nói đơn giản và chính xác, đó là tác phẩm Pháp ngữ của một người Việt Nam có bút hiệu Nguyễn Ái Quốc.
Khi cho “Enfumé” là truyện viễn tưởng hiện đại đầu tiên CỦA VIỆT NAM , và Nguyễn Ái Quốc là cha đẻ của thể loại này , theo tôi là có ý hướng đề cao tác phẩm, tác giả và không chính xác. Ông NTL viết :” Đặc biệt hơn, nếu lưu ý rằng lễ kỷ niệm lần thứ 50 ngày thành lập Cộng hòa liên hiệp Phi trong truyện diễn ra vào năm 1998, ta sẽ thấy Nguyễn ái Quốc đã tiên đoán rất chính xác sự sụp đổ của hệ thống thuộc địa cuối thập kỷ 1940 lại cũng không phải là “tiên đoán rất chính xác”, vì Lybia nước châu Phi đầu tiên được độc lập là năm 1951, Tunisia và Marocco năm 1956, Algeria một thập niên sau, Angola, Mozambique năm 1975,và Nam Phi chấm dứt chế độ phân biệt chủng tộc 1994.
Ghi chú: Truyện “Enfumé” tôi chưa đọc, nhưng suy nghĩ về truyện này như trên khi thấy ông Ngô Tự Lập viết : “Hãy đọc đoạn mở đầu:
Đây là lễ kỷ niệm lần thứ năm mươi ngày thành lập Cộng Hòa Liên Hiệp Phi. Chưa bao giờ dân chúng lại tham gia với mức độ ấy những hội hè loại này. Từ sáng sớm, các đường phố, các quảng trường y như một dòng sông người. Từng đoàn học sinh, giương cờ đi đầu, vừa diễu qua các phố vừa hát Quốc tế ca, được dân chúng vỗ tay hoan nghênh. Trên quảng trường Xô viết, một cụ già hô hào đám đông. Đó là cố Kimengo, mệnh danh là Con người biết mùi hun khói”.”
“Tôi phát hiện ra sự nhầm lẫn này hơi muộn, vì khi đó tôi đang bận làm luận án ở Hoa Kỳ, mà Tiền phong lại không phải tờ báo mạng tôi đọc hàng ngày. Khi mới phát hiện ra, tôi cảm thấy khá bức xúc. Bởi vì gán cho GS. Guillemin những điều ông không nói, dù do vô ý, là điều bất nhã, thậm chí xúc phạm. Nhưng vì sự việc xảy ra đã khá lâu, và với kinh nghiệm làm việc với báo chí Việt Nam, tôi biết rằng đòi họ sửa chữa những lỗi như vậy trong những số báo cũ là rất khó. Tôi đành chỉ than thở với bè bạn.” (Ngô Tự Lập)
Không biết liệu tôi có quá khắt khe chăng. Nhưng, tôi thành thật nghĩ ông Ngô Tự Lập có vẻ thiếu tinh thần trách nhiệm và nhất là không sòng phẳng (với Gs Guillemin) khi nói rằng ông “cảm thấy khá bức xúc. Bởi vì gán cho GS. Guillemin những điều ông không nói, dù do vô ý, là điều bất nhã, thậm chí xúc phạm” (nguyên văn của ông Ngô Tự Lập), nhưng lại im lặng BỎ QUA không đòi Ban Biên Tập báo Tiền phong ĐÍNH CHÍNH sự sai lầm (có tính bất nhã, thậm chí xúc phạm Gs Guillemin này) mà chỉ “than thở với bạn bè” (nguyên văn).
Theo tôi, nếu đã thấy BỨC XÚC trước sự sai lầm của Ban Biên Tập báo Tiền phong như thế (mà thực chất là BBT đã CỐ Ý dùng tên tuổi của Gs Guillemin để đề cao ông Hồ), thì ông, với tư cách là một tác giả và một trí thức biết tôn trọng sự thật, cần phải BẰNG MỌI CÁCH đòi hỏi BBT phải ĐÍNH CHÍNH điều sai lầm này chứ. Đó là một điều sơ đẳng có tính NGUYÊN TẮC, mà mọi người phải thực hiện. Nếu LÚC ĐÓ ông đã lên tiếng đòi hỏi ĐÍNH CHÍNH lỗi lầm như thế mà bị thất bại, do việc “đòi họ sửa chữa những lỗi như vậy trong những số báo cũ là rất khó” thì ít nhất NGÀY NAY ông cũng còn được sự thông cảm của người khác (và LÚC ĐÓ ông có được sự yên ổn với lương tâm mình). Đằng này thì lại khác. Ông chỉ đơn giản “than thở với bạn bè”. Một thái độ có vẻ dễ dải cam chịu và chấp thuận sự sai sót, không mấy tử tế, sòng phẳng, đàng hoàng. Trái hẳn với thái độ vồn vả tìm đủ mọi cơ hội (dù nhỏ nhất) để ca tụng ông Hồ Chí Minh (dù ông đang ở tận bên xứ Tự do Hoa Kỳ và đang làm luận án Tiến sĩ, chắc chắn không ai đòi ông phải CA ông Hồ bên xứ Mỹ này). Chẳng lẽ với những năm dài học tập bên Mỹ, tiếp cận với luồng tư tưởng phi chính thống ở hải ngoại, ông không bao giờ biết nhìn lại ông Hồ chút nào cả hay sao ? Tôi tự hỏi, nếu đặt ngược vấn đề, giả sử ông gửi bài này cho một tờ báo ở Hải Ngoại, và gặp một sai sót tương tự do BBT đã “vô ý” xúc phạm “Bác Hồ của chúng ta” (thay vì Gs Guillemin) liệu ông có tìm cách để đòi BBT CẢI CHÍNH hay chăng, hay chỉ than thở với bạn bè ?
Dù sao, theo tôi, đây là một bài học tốt không những chỉ cho ông Ngô Tự Lập mà còn cho mọi người (kể cả cá nhân tôi). Trong cuộc sống, ai cũng có lúc phạm lỗi lầm. Điều quan trọng nhất là phải biết phục thiện và sửa chữa sai lầm, để cá nhân mình càng ngày càng tốt hơn, xứng đáng với tư cách của một người trí thức chân chính biết tôn trọng LẼ PHẢI và SỰ THẬT. Tôi mong rằng mọi chuyện rồi sẽ qua đi và ông Ngô Tự Lập sẽ tìm lại được sự an lạc trong tâm hồn và trở nên một con người tốt hơn trước về mọi mặt.
Trong rất nhiều điểm mà NTH nêu ra, với tôi một trong những điểm khá cốt lõi là NTL hay là người khác (Hayes Edwards) phát hiện đặc điểm viễn tưởng của HCM!
Trong bài “Lần thứ ba và lần cuối với ông Nguyễn Tôn Hiệt” NTL viết “Luận điểm, hay có thể nói là phát hiện của tôi, là: “Con người biết mùi hun khói của Nguyễn Ái Quốc có lẽ là tác phẩm đầu tiên thuộc thể loại viễn tưởng trong văn chương hiện đại Việt Nam ” (NTL nhấn mạnh). Và nếu đúng như vậy thì Hồ Chí Minh chính là “cha đẻ của thể loại văn học viễn tưởng hiện đại Việt Nam”. Thì rõ ràng là NTL xác nhận mình là người phát hiện, nhưng trong bài này của NTL thì có vẻ như không phải vậy?!?
Và đây chỉ mới là 1 trong rất nhiều điểm khác!
“Bài viết mới nhất của Nguyễn Tôn Hiệt, nhan đề “Ngô Tự Lập không chỉ ‘kín đáo’ đạo văn của Brent Hayes Edwards, mà còn công khai đoạt văn của Alain Guillemin!” sẽ rất công bằng và chính xác, nếu không có một uẩn khúc.” -Ngô Tự Lập
Ít ra ông Lập cũng nói được câu này – nhưng mà cái “uẩn khúc” đó chỉ có một mình ông Lập biết – ông nói vậy thì hay vậy. Uẩn khúc gì mà để nằm sờ sờ hơn 5 năm trời trên báo công khai – không một lời đính chính. Có trời mới hiểu.
“Văn chương chữ nghĩa khéo là trò chơi” – Cao Bá Quát.
Ngay câu mở đầu, ông Ngô Tự Lập viết:
“Bài viết mới nhất của Nguyễn Tôn Hiệt, nhan đề “Ngô Tự Lập không chỉ ‘kín đáo’ đạo văn của Brent Hayes Edwards, mà còn công khai đoạt văn của Alain Guillemin!” sẽ rất công bằng và chính xác, nếu không có một uẩn khúc.”
Điều này có nghĩa, ông Ngô Tự Lập đã công nhận những điều ông Nguyễn Tôn Hiệt phê bình là đúng. Cho đến ngay thời điểm ông Ngô Tự Lập viết lên đoạn “nếu như”, ông vẫn khẳng định giá trị của những điều ông Nguyễn Tôn Hiệt phê bình. Ngay cả sau khi hoàn tất phần chữ đi theo sau “nếu như” để đưa ra một “uẩn khúc” nào đó thì những điều ông Hiệt phê bình vẫn tiếp tục đúng vì chỉ có mỗi ông Lập biết được cái “uẩn khúc” ấy. Dẫu báo Tiền Phong sau này có lên tiếng xác nhận cho “uẩn khúc” ấy đi chăng nữa, ông Lập vẫn chỉ có thể bào chữa một điểm rất nhỏ trong nhiều điểm ông Hiệt đưa ra.
Dường như ông Trương Thái Du không còn tí lý lẽ nào để biện hộ miễn phí cho ông Ngô Tự Lập nên mới chuyển sang miếng võ “dân tộc” đó là: chụp mũ.
Nếu ông Ngô Tự Lập viết đẹp về cụ Hồ nhưng sòng phẳng, minh bạch bằng ý tưởng của chính mình (như hàng vạn bài viết đẹp về cụ Hồ trong nhiều năm qua) thì có ai lên tiếng?
Việc ông Nguyễn Tôn Hiệt (là ông Hoàng Ngọc-Tuấn hay bất cứ ai) phê bình ông Ngô Tự Lập là việc làm công khai và minh bạch bằng học thuật rõ ràng và cụ thể trên văn đàn như thế thì làm sao so sánh với hành động Lý Tống giả làm đàn bà để “xịt hơi cay” sau khi “vờ tặng hoa”? Hơn nữa, liệu Ngô Tự Lập có “vô tội” như Đàm Vĩnh Hưng chăng? Ông Nguyễn Tôn Hiệt đã có hành động gì tương tự với hành động “vờ tặng hoa” rồi “xit hơi cay” trong trường hợp Ngô Tự Lập?
Ông Trương Thái Du nên dùng duy lý mà bảo vệ bạn hiền của mình thay vì tung ra những đòn “tà đạo” như thế e làm bẩn thêm mặt bạn hiền.
“Đọc những bài của Nguyễn Tôn Hiệt, mà bây giờ tôi được biết chính là Hoàng Ngọc-Tuấn, tôi thấy rằng chúng tôi không có chung một ngôn ngữ.”
Nguyễn Tôn Hiệt = Hoàng Ngọc-Tuấn ??
Cái “tội” lớn nhất của Ngô Tự Lập là dám viết không xấu về cụ Hồ. Nguyên tắc của “lề trái” là phải viết xấu về cụ thì mới là văn đẹp!
“Vụ án đạo văn” này kịch tính và bùng nổ không khác gì việc Lý Tống hôm qua giả làm đàn bà, vờ tặng hoa rồi xịt hơi cay vào mắt “văn công” Đàm Vĩnh Hưng tại San José. Hoàng Ngọc-Tuấn dưới bút danh lạ hoắc Nguyễn Tôn Hiệt chính là anh hùng Lý Tống mặc váy của trường văn trận chữ lề trái.