Vũ Hải Ngọc – Chùa Bái Đính: Kỷ lục và những điều chướng mắt (kỳ cuối)
08/04/2010 | 1:20 sáng | 155 Comments
Category: Phóng sự ảnh, Tôn giáo
Thẻ: chùa Bái Đính
24: Theo thông báo của nhà nước, công trình sẽ khánh thành vào năm 2015. Hẳn nơi đây sẽ trở thành cơ sở kinh doanh tôn giáo lớn nhất Đông Nam Á (vậy là sẽ có thêm một kỷ lục)!
25: Đại lễ trong chùa thật hoành tráng, nhưng không thấy Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam mà chỉ thấy Ban Tuyên giáo tham gia? Đảng Cộng sản Việt Nam, sau hàng chục năm được soi sáng bởi chủ nghĩa Mác-Lê, thay vì tránh “thuốc phiện” thì lại dùng “thuốc phiện”!
26: Có bao nhiêu rừng nguyên sinh đã mất để lấy gỗ cho công trình này?
27: Nếu đặt hàng ông đồ này viết một câu đối bằng chữ Việt Nam, liệu ông ấy làm được không nhỉ?
28: Đúng là đại lễ, khắp nơi và nhiều thành phần, đặc biệt là xe công nhiều chứ không phải ít.
29: Cái cổng tam quan đẹp và hoành tráng thế mà lại treo cái băng-rôn chình ình ở đó (làm du khách muốn chụp một bức ảnh đẹp cũng khó), rồi phía trước cái cổng thì như cái chợ làng!
30: Cái bia này cực kỳ phản cảm về nhiều góc cạnh!
- Gọi là “Vườn cây doanh nhân 1000 năm” nhưng doanh nhân thực sự được mấy người? Hễ đứng đầu doanh nghiệp thì được gọi là doanh nhân?
- Phật tại tâm, đâu cần trần tục biết? Trên tấm bia này, chỉ cần khắc tên A, nhà B cho mỗi ông/bà góp tiền trồng cây nơi đây là đủ.
- Còn 5 năm (hoặc lâu hơn) nữa nơi đây mới khánh thành. Gắn một công trình đang dang dở với “1000 năm Hoa Lư – Thăng long” chẳng khác một sự ăn theo và chắp vá!
31 và 32: Phút thư giãn của sư (!)
33 và 34: Phút (…) của sư (!)
© 2010 Vũ Hải Ngọc
© 2010 talawas
Bình luận
155 Comments (bài “Vũ Hải Ngọc – Chùa Bái Đính: Kỷ lục và những điều chướng mắt (kỳ cuối)”)
« Trang trước 1 … 4 5 6 7 8 … 11 Trang sau »
Chào bác Lee Can,
Xin phép được bàn sâu thêm với bác Lee Can về v/d “các tông phái trong Đạo Phật”.
Cách đây 2500 năm, khi mà ánh sáng trí tuệ khoa học chưa ló dạng, thì những phát giác của ngài Cồ Đàm về những luận đề căn bản (Vô Ngã, Nhân Quả, Nhân Duyên, Vô Thường, Luân Hồi, Sắc Sắc Không Không, vv…) xem như là những điều giác ngộ thông qua trực giác, chưa có thể suy luận rốt ráo đưa vào công thức định lượng như các nhà khoa học thường làm. Ngài biết thế, cho nên mới tuyên bố mọi chúng sinh nên cố gắng tìm hiểu phân tích lời Ngài giảng dạy, chớ nên nhắm mắt tin ngay. Ngài ân cần khuyên nhủ chúng sinh “nên cố gắng trau dồi học hỏi” để phát huy tinh thần Vô Ngã (trí tuệ) và “chúng sinh nên cố gắng tự thắp đuốc mà đi, Ngài chỉ là người đi trước dẫn đường mà thôi”. Đó chính là tinh thần vô tư, trung thực của giới làm khoa học ngày nay, thế hệ sau nối tiếp sự nghiệp thế hệ đi trước, tuyệt nhiên không có chuyện “tôn thờ, tôn vinh và tôn sùng cá nhân”.
Cả một kho tàng trí tuệ do Đức Thế Tôn truyền đạt, suốt 2500 năm nay có vị sư nào chịu khó tìm hiểu và phân tích kỹ lưỡng đâu, họ đâu đủ khả năng kiến thư’c khoa học uyên bác để làm một nghiên cứu khoa học thâm sâu, cho nên họ chỉ có cách dùng lời lẽ bí hiểm, từ ngữ lạ lùng, câu văn thần bí cốt để làm rối trí người nghe, tăng thêm vẻ mơ hồ và cứ thế mà in ấn kinh Phật bừa phứa, đi đến mê hoặc chúng sinh, rồi từ đó con đường mê tín, dị đoan không sao tránh khỏi.
Đọc những lời giãi bày của đức Đạt Lai La Ma đương thời mới thấu hiểu nỗi niềm đau đớn đó. Trong bài thuyết giảng với sinh viên giáo chức tại viện đại học Harvard, Ngài đã từng tuyên bố Phật Giáo nên cố gắng chấn hưng lại, hãy chấp nhận ánh sáng khoa học, những gì trong kinh sách sai lầm phản khoa học phải từ bỏ ngay.
Nói về triết lý Nhà Phật mà mang tâm trạng “duy ngã” (thần thánh) là vướng mắc sai lầm ngộ nhận từ căn bản rồi.
Lê Quốc Trinh: ”Đạo Phật chính thống do Đức Thế Tôn Thích Ca Mâu Ni sáng lập … Nhưng buồn thay từ khi Ngài ra đi, chúng tăng và đệ tử tranh giành gây phân hóa nội bộ, không chịu tìm hiểu thấu đáo lời Ngài giảng dạy, từ đó chia thành nhiều tông phái (Đại Thừa, Tiểu Thừa, Mật Tông, Tịnh Độ Tông, Thiền Tông, vv…) càng ngày càng xa rời tôn chỉ lấy phát triển trí tuệ và tình thương làm căn bản, họ đã thi đua xây chùa, đúc tượng, tôn thờ hình ảnh, dẫn dắt tín đồ đi vào con đương mê tín, dị đoan, biến Đạo Phật thành một loại thờ cúng người chết, tin vào ma quỷ. Ngày nay Phật Giáo, nhất là trong xã hội VN hiện thời, đã và đang trở thành một loại tôn giáo “hữu thần” thờ phụng hàng chục loại hình tuợng Phật và Bồ Tát.”
Đọc mà rùng mình!
Nói vắt tắt về mô tả và giải thích truyền thống về sự phân chia tông phái: nguyên nhân là do bất đồng trong kiến giải; căn cơ không đồng thì kiến giải bất đồng, không có chuyện không chịu tìm hiểu thấu đáo. Bác không tin thì tìm đọc các nghiên cứu sử học (độc lập) về sự thành hình các tông phái trong đạo Phật. Cũng nên nhớ là những tư tưởng khoa học, triết học lớn đều đưa đến sự phát triển thành nhiều trường phái tư khác biệt –một minh hoạ cụ thể là hàng chục trường phái vật lí lượng tử, trường phái nào cũng có ưu và khuyết, và phần lớn đều giải thích thông suốt, nhất quán về lượng dữ kiện thực nghiệm hiện có.
Về ”folk buddhism”, những nghiên cứu mới nhất cho biết nó đã có thấp thoáng từ thời Phật. Không có gì khó hiểu. Nói chung ”folk religion” ở đâu, thời nào, trong tôn giáo nào cũng có. Hiện nay ở VN thấy nó nhiều, quá nhiều, nhưng cũng dễ hiểu thôi: sau một thời gian dài hạn hán thì khi thời tiết điều hoà hoa thơm cỏ lạ phải mọc lên… như rừng, trong đó hoa độc, cỏ dại thường sinh sôi nảy nở nhanh và nhiều hơn cả.
@Tri Ngộ.
Bác có nhận thấy là không chỉ tu viện Thường Chiếu, mà nhiều cơ sở Phật giáo khác cũng có cảnh như bác kể? Tôi chưa từng đi đến những nơi đó nhưng đoán là nó phải có. Xin phép hỏi, làm sao bác biết những người nghèo khó quanh chùa không được giúp đỡ? Không có trương bảng ghi tên người được giúp?
Về những người buôn thúng bán bưng, kẻ ăn mày ăn xin nghèo khổ tật nguyền thật và giả. Họ phải ngu cực kì mới không tìm đến những nơi đó để kiếm sống. Thế nếu là bác, bác phải làm sao – đuổi họ đi để giữ vẻ thanh tịnh cho chỗ tu hành? Dọn chùa đến một chỗ thanh vắng, sao cho nó không trông chướng mắt dù đủ nguy nga, to rộng thích hợp cho việc tu học của nhiều người? Chỗ thích hợp như thế là ở đâu?
@Bác Trung Thứ.
Đúng là nhà tớ trông gà hoá cuốc thật sự! Trong đầu không sẵn có dự kiến là chuyện bác nói có thể có, nên “lá cờ đảng” của bác trở thành cờ khác. Hic!
Nhưng xin hỏi bác, bác đã thấy tận mắt hay được biết qua trung gian người khác, chuyện “lá cờ đảng cộng sản đã vấy máu hàng trăm triệu sinh linh lại tung bay nơi nhà Phật, trong đại lễ” ? Lật ngược lật xuôi tác phẩm của ông Vũ Hải Ngọc nhưng không thấy “cờ tung bay”, mà cũng chả thấy cờ nào cả.
Chỉ có cờ đảng được in như là logo trước tên Ban Tuyên giáo Trung ương và báo Điện tử Đảng Cộng Sản Việt Nam, hai trong ba đơn vị tổ chức buổi lễ cầu quốc thái dân an, vốn là _một phần_ của Chươngng trình “Doanh nhân Việt Nam với Hoa Lư – Thăng Long – Hà Nội, 1.000 năm xây dựng và phát triển bền vững”. Đơn giản là như vậy nhưng VHN, và nhiều bác trong đây, đã xem như một biểu hiện buôn thần bán thánh, lợi dụng tôn giáo gì đó!
@ Nguyễn Mai Lĩnh:
Bác đã sử dụng “kính Chiếu Yêu” rồi đó. Bác mua ở đâu thế? Biếu cho các bác AD, DTL mỗi người một cái thì … hay biết mấy !!
Xây Chùa to không phải là một điều xấu nếu nó không gây ra khổ đau và nếu nó được dùng để cho thật nhiều người tu. Tu như thế nào là một đề tài lớn và tôi xin tạm gác chuyện tu sang một bên. Một vài điều tôi thấy được trong chuyến về VN vừa qua :
1. Một vài Chùa lớn ở Sài Gòn trong đó có Chùa Vĩnh Nghiêm có phòng ốc được dùng làm nhà quàn và ma chay cho người chết và dĩ nhiên đây là một dịch vụ mà người thuê phải trả tiền.
2. Một số sân các Chùa lớn ở Sài Gòn đã đánh mất tính cách tôn nghiêm của nó vì ban ngày những sân Chùa này được biến thành những bãi đậu xe 2 bánh (gồm có xe đạp và nhất là xe Honda) và đây là một dịch vụ mà người thuê phải trả tiền.
3. Tôi có dịp đi tham quan Tu Viện Thường Chiếu (hình như vẫn tu theo Pháp môn của Thầy Thanh Từ). Tu viện rất đẹp. Kiến trúc khang trang, hoành tráng và có chất lượng rất cao, xứng đáng làm nơi thanh tịnh cho những người trẻ muốn đi tu. Tuy nhiên, cái tuy nhiên tiêu cực của tôi, tuy nhiên ngay trước cổng Chùa vẫn còn đầy dẫy những người nghèo buôn thúng bán bưng, còn những người ăn xin và bán nhang thất tha thất thểu, còn những người nằm ngủ lê lất trên các vỉa hè trước mặt những nhà nằm ngay trước cổng Chùa. Tôi tự hỏi có một Chùa lớn như thế mà không giúp được ngay chính những người dân nghèo khó chung quanh thì xây Chùa lớn để làm gì. Làm sao mình có thể bình thản nhắm mắt tu trong tiện nghi vật chất vào bực nhất VN (bạn có dịp nên đến xem tu viện này) trong khi những người chung quanh vẫn còn nghèo đói. Một cảnh Chùa như thế nó trớ trêu làm sao, sự hiện diện của nó không phản ảnh những lời Phật dạy.
Đạo Phật ngày nay ở Việt Nam là Đạo Phật gì ?
Thưa bác Tôn Nguyễn,
Tôi đang tìm hiểu một đề tài lý thú (Hệ thống) thì gặp ý tưởng so sánh và phân biệt giữa đạo Phật và CNCS của bác; Vậy xin được trao đổi một số ý:
– Bác viết: „Cái tốt đẹp thực sự rồi vẫn tồn tại thôi“ làm tôi nhớ đến lời Kinh Phật (Bát-nhã Tâm Kinh): CHÂN THẬT BẤT HƯ – Mọi thứ xảo trá, đen tối đều không bền.
– Sự khác nhau của các đạo, thuyết bắt nguồn từ cách nhìn (quan điểm): Đạo Phật lấy giác ngộ để giải thoát làm chính nên quan sát và giải trình sự tồn tại của con người và kiếp người. Đạo Nho và lý thuyết CSCN (tôi chưa hiểu nhiều về Katholic nên chưa dám nhận xét) nhìn cuộc sống theo HỆ THỐNG nên tri thức của nó bao gồm những quan hệ ràng buộc trên-dưới, phải có đấng sáng tạo và điều hành / lãnh đạo hệ thống đó. Kết quả thực tế là phải có một đấng bề trên, một ông vua, một chính quyền… Có thể nói đạo Phật là „NHÂN-ĐẠO: ĐẠO cho / để làm NGƯỜI“ nên „vẫn tồn tại và hiện nay được giới trí thức như các nhà khoa học, tâm lý học… cùng với giới trẻ Tây phương tìm hiểu và yêu thích“.
Trân trọng.
Mến chào bác Tôn Nguyễn,
Bác nói rằng Chủ Nghĩa Cộng Sản và Phật Giáo có một điểm giống nhau là “vô thần”. Tôi xin phép được góp ý thêm với bác để làm sáng tỏ vấn đề:
1)- Đạo Phật chính thống do Đức Thế Tôn Thích Ca Mâu Ni sáng lập cách đây 2500 năm thì đúng là hòan toàn “vô ngã”, có tính khoa học siêu việt hơn cả vô thần. Nhưng buồn thay từ khi Ngài ra đi, chúng tăng và đệ tử tranh giành gây phân hóa nội bộ, không chịu tìm hiểu thấu đáo lời Ngài giảng dạy, từ đó chia thành nhiều tông phái (Đại Thừa, Tiểu Thừa, Mật Tông, Tịnh Độ Tông, Thiền Tông, vv…) càng ngày càng xa rời tôn chỉ lấy phát triển trí tuệ và tình thương làm căn bản, họ đã thi đua xây chùa, đúc tượng, tôn thờ hình ảnh, dẫn dắt tín đồ đi vào con đương mê tín, dị đoan, biến Đạo Phật thành một loại thờ cúng người chết, tin vào ma quỷ. Ngày nay Phật Giáo, nhất là trong xã hội VN hiện thời, đã và đang trở thành một loại tôn giáo “hữu thần” thờ phụng hàng chục loại hình tuợng Phật và Bồ Tát;
2)- Cộng Sản vỗ ngực tự xưng là “vô thần”, nhưng cách thức tổ chức Đảng, Nhà Nước, kiểm soát người dân và dựa trên tuyên truyền một chiều, dựa vào chủ nghĩa giáo điều cứng ngắc, không khác gì một loại tôn giáo, tín ngưỡng, hoàn toàn “duy ngã”, tôn thờ cá nhân, ca tụng cá nhân, tôn vinh xác chết. Trong một thế kỷ các nước CS đã ra tay tàn sát hàng chục hàng trăm triệu sinh linh, có khác gì một tôn giáo “hữu thần” mang tính chất cuồng tín;
3)- Vì cùng là mang bản chất “duy ngã” như nhau, cho nên Cộng Sản đối đầu mãnh liệt với Công Giáo, hay Hồi Giáo là lẽ tất nhiên. Trong bối cảnh xã hội VN hiện nay, Nhà Nước CS đã mua chuộc và kiểm soát hầu hết các tổ chức Phật Giáo, cho nên họ dùng tôn giáo này như một tấm bình phong quảng cáo nhãn hiệu “tự do tín ngưỡng” với quốc tế, và ru ngủ tín đồ Phật tử đế làm hậu thuẫn chống lại ảnh hưởng của các tôn giáo khác (Công Giáo, Hồi giáo, vv…).
4)- Chính sách ngu dân mỵ dân kiểu này sẽ gây phân hoá xã hội, tạo ra một lực lượng “kiêu binh”, chẳng khác gì thời Ngô Đình Diệm sử dụng Công Giáo làm hậu thuẫn, và sau 1964 thì Phật Giáo miền Nam lên ngôi trở thành một thế lực chính trị làm xáo trộn chính thể VNCH.
Chế độ CS VN đã sử dụng Phật Giáo như một lá bài chính trị, họ đã và đang đưa cơ đồ đất nước vào con đường phiêu lưu tự huỷ diệt, không khác gì để thùng thuốc nổ bên cạnh thùng xăng, chưa nói là có bàn tay lông lá người phương Bắc đang đứng sau lưng giật dây.
Bối cảnh xã hội VN hiện nay là thế đấy, bác Tôn Nguyễn.
CNCS cũng chỉ là một liều thuốc phiện (giống như tôn giáo) để ru ngủ quần chúng mà thôi bởi chưa ai thấy thiên đường CS – dẫu chỉ lờ mờ – xuất hiện. Thiên đường kiểu không có giai cấp, làm tùy khả năng, hưởng tùy nhu cầu…đã làm người ta sợ hãi, buồn nôn hoặc buồn cười bởi nó chỉ có trên đầu môi chót lưỡi của những kẻ bịp bợm, đàng sau những kẻ bịp bợm này là sắt máu, tham quyền cố vị. Những nước Tây Âu tiến gần thiên đường CS mà không đổ máu hơn là những nước CS hiện nay. CNCS có một thời hưng thịnh vì người ta say mê cái lý thuyết của nó, nay thời đó đã qua vì lý thuyết vẫn là lý thuyết, hò hét khan cả cổ mãi thì cũng không thể biến lý thuyết thành hiện thực. Thế nên mới có kinh tế thị trường theo định hướng XH chứ!
Khi loại thuốc phiện này hết công hiệu là lúc người say thuốc tỉnh táo (ngộ), cần để cái tròng vào cổ và thắt lại…
Thế giới Tự do có quá nhiều kinh nghiệm về Cộng sản, nên chẳng ai thèm nghe chứ đừng nói đến theo và thực hiện. Thế nhưng, cái ách Cộng sản vẫn còn trên đất nước Việt, vẫn tròng vào cổ dân tộc Việt. Chuyên chính vô sản vẫn còn đàn áp, bỏ tù những người có lòng với dân tộc. Để duy trì chế độ, Cộng sản lại sẵn sàng dùng tôn giáo, thứ thuốc phiện như họ hay nói, để ru ngủ quần chúng. Nhưng cái tệ hại nhất là Cộng sản sử dụng tôn giáo như là một công cụ tuyên truyền như Đại Nam Quốc Tự là một ví dụ điển hình.
Gửi tới bác Lê Anh Dũng bài viết “Tín điều các Thánh thông công và đạo Hiếu (tôn kính tổ tiên) nơi người Việt và người Việt Công giáo” của học giả Nguyễn Khắc Dương, có liên quan tới nội dung trong PH của bác. http://www.vjol.info.vn/index.php/rsr/article/view/2078/2021
Tôi không phải là một Phật tử nhưng trộm nghĩ rằng đạo Phật đã có hơn 2500 năm so với CNCS chỉ mới có hơn 100 năm.
Điểm giống nhau giữa đạo Phật và CNCS là cả hai bên đều vô thần. Điểm khác nhau là một bên khuyến khích bạo lực để đạt mục tiêu và bên kia thì trái lại. Đạo Phật có lúc thăng lúc trầm nhưng vẫn tồn tại và hiện nay được giới trí thức như các nhà khoa học, tâm lý học… cùng với giới trẻ Tây phương tìm hiểu và yêu thích.
Thế giới đã có quá nhiều kinh nghiệm về CS rồi, đã bị lừa và nếm trải những cay đắng của nó nay có đi rao giảng mấy đi nữa cũng chẳng ai thèm nghe chứ đừng nói đến theo và thực hiện.
Vậy các bác cứ yên tâm, chuyện đình chùa tiền bạc chỉ là việc nhỏ, cái tốt đẹp thực sự rồi vẫn tồn tại thôi.
Với ông Lê Anh Dũng.
Vấn đề “va chạm ý tưởng” về Công giáo, lôi ra chuyện ông Nguyễn Gia Kiểng là Công giáo (hay không phải), theo tôi bắt đầu từ góp ý của ông Lê Anh Dũng viết là tôi “nhạy cảm đáng lưu ý trong chuyện lương giáo”. Từ đó tôi mới nhớ lại chuyện “va chạm” đầu tiên với ông Dũng về Thông Luận và ông Nguyễn Gia Kiểng.
Trước hết, hai từ Lương và Giáo không biết bắt đầu từ đâu, nhưng nay thường được người Công giáo VN dùng “giáo” để chỉ người trong đạo của họ và “lương” để chỉ người ngoài đạo. Tôi viết ngoài đạo” để tránh viết “ngoại đạo” có thể mang ý nghĩa khác. Dù sao, tôi không thích ai gọi tôi là “người lương”, hay “bên lương” rất phân biệt, nhưng có lẽ đây là vấn đề ngôn ngữ. Những người theo đạo Phật hay tôn giáo khác ở VN, hoặc không theo tôn giáo nào, ít thấy tự gọi mình là “lương”.
Còn chuyện tôi “giận dữ” như ông Dũng viết là không có, tôi chỉ nhìn và viết có thể thẳng thắn hơn. Trước hết, đối với ông NGK tôi không có một ý nghĩ tiêu cực nào về ông ấy, dù có băn khoăn mối liên hệ của nhóm ông ấy với những người trong chế độ trước kia. Nhưng điều này, với thờì gian và theo dõi quan sát, mọi sự sẽ sáng tỏ (và rất có thể mọi người sẽ hiểu rõ ông NGK hơn). Tôi đã nêu thắc mắc về ông Lữ Giang viết rất nhiều bài trên TL, trong khi báo chí tiếng Việt ở Mỹ (như NV, VB, Calitoday) đã lâu không hề thấy đăng lại bài viết của Lữ Giang. Đồng thời, trên các trang mạng khác, như talawas, Diễn Đàn (ở Pháp như TL) chưa thấy có bài của Lữ Giang. Nhưng tôi không có thái độ gọi là giận dữ đối với LG hay Tú Gàn.
Thật sự, đối với ông NGK tôi chỉ không đồng ý ở một điều, nhân tiện nói ra, là cái tựa quyển sách “Tổ Quốc Ăn Năn”. Tôi không nói về nội dung cuốn sách, nhưng quả thấy phản cảm với cái tựa. Tổ quốc không thể ăn năn, vì Tổ Quốc không làm gì để phải ăn năn, theo tôi nghĩ. Nói tổ quốc ăn năn là chấp nhận, đồng ý, hay gán cho một nhóm người (VN) nào đó là đại diện cho tổ quốc, và đã làm gì đó mà ông Kiểng và nhiều người khác không tán đồng, còn có thể cho là sai trái. Hoặc cho chính Tổ quốc đã làm gì đó, hoặc không làm gì đó khiến ngày nay người dân VN phải mang hoạ, hay không được hạnh phúc như mong muốn. Nhưng tôi nghĩ không có những ai tự họ hay được người khác coi là đồng nhất với tổ quốc, và không thể trách cứ Tổ quốc về bất cứ chuyện gì xảy ra trong lịch sử VN.
Nhưng đây chỉ là chuyện về chữ với nghĩa, mà mỗi người có mỗi ý khác nhau.
Xin đính chính và nhận lỗi sơ suất.
Trong một Góp ý trước tôi viết “bà Nhu (và ông NDL) đã chết”, là một sự nhầm lẫn (tai hại) trong lúc viết vội, để nhiều ý tưởng đưa đẩy mà không kiểm chứng. Nhất là lúc đó tôi mang thắc mắc tại sao trong chuyện đang bàn, người ta không lấy ý kiến của bà Nhu (nên dễ nghĩ bà ấy không còn).
Bà Nhu sống rất âm thầm ở Pháp, nhiều người không có thông tin chính xác về bà trong nhiều năm qua. Có một bài báo viết về bà Nhu (cách sinh sống, con cái) tôi đọc được cũng đã lâu. Vừa kiểm lại tôi thấy bà Nhu vẫn còn sống.
Vậy, thành thật nhận lỗi sơ suất này với BBT talawas, với độc giả của talawas, và nhất là với bà Nhu cùng gia đình bà.
Tôi thấy việc so sánh việc làm của Mục sư Thái với việc làm của Taliban khi đập phá tượng Phật là hết sức khập khiễng. Một bên có sự đồng tình của gia chủ khi muốn theo đạo khác, một bên không được sự đồng tình của Phật tử dù chỉ là thiểu số so với đa số người theo đạo Hồi. Theo tôi, chỉ có con người trí tuệ, còn tôn giáo là sản phẩm của những trí tuệ đó, chứ không có tôn giáo của trí tuệ. Tuy nhiên, có bao nhiêu Phật tử hiểu được những điều viết hoặc nói của các bậc trí tuệ đó. Vì vậy nhiều người theo Phật dễ lầm lạc đi theo con đường mê tín dị đoan, trái ngược hẳn với giáo lý Phật giáo. Chúng ta có thể dễ dàng thấy trong chùa, có bàn xin xăm, thờ đủ các thần… Loạn cả lên, nhất là các chùa ở miền Bắc Việt Nam.