Vũ Hải Ngọc – Chùa Bái Đính: Kỷ lục và những điều chướng mắt (kỳ cuối)
08/04/2010 | 1:20 sáng | 155 Comments
Category: Phóng sự ảnh, Tôn giáo
Thẻ: chùa Bái Đính
24: Theo thông báo của nhà nước, công trình sẽ khánh thành vào năm 2015. Hẳn nơi đây sẽ trở thành cơ sở kinh doanh tôn giáo lớn nhất Đông Nam Á (vậy là sẽ có thêm một kỷ lục)!
25: Đại lễ trong chùa thật hoành tráng, nhưng không thấy Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam mà chỉ thấy Ban Tuyên giáo tham gia? Đảng Cộng sản Việt Nam, sau hàng chục năm được soi sáng bởi chủ nghĩa Mác-Lê, thay vì tránh “thuốc phiện” thì lại dùng “thuốc phiện”!
26: Có bao nhiêu rừng nguyên sinh đã mất để lấy gỗ cho công trình này?
27: Nếu đặt hàng ông đồ này viết một câu đối bằng chữ Việt Nam, liệu ông ấy làm được không nhỉ?
28: Đúng là đại lễ, khắp nơi và nhiều thành phần, đặc biệt là xe công nhiều chứ không phải ít.
29: Cái cổng tam quan đẹp và hoành tráng thế mà lại treo cái băng-rôn chình ình ở đó (làm du khách muốn chụp một bức ảnh đẹp cũng khó), rồi phía trước cái cổng thì như cái chợ làng!
30: Cái bia này cực kỳ phản cảm về nhiều góc cạnh!
- Gọi là “Vườn cây doanh nhân 1000 năm” nhưng doanh nhân thực sự được mấy người? Hễ đứng đầu doanh nghiệp thì được gọi là doanh nhân?
- Phật tại tâm, đâu cần trần tục biết? Trên tấm bia này, chỉ cần khắc tên A, nhà B cho mỗi ông/bà góp tiền trồng cây nơi đây là đủ.
- Còn 5 năm (hoặc lâu hơn) nữa nơi đây mới khánh thành. Gắn một công trình đang dang dở với “1000 năm Hoa Lư – Thăng long” chẳng khác một sự ăn theo và chắp vá!
31 và 32: Phút thư giãn của sư (!)
33 và 34: Phút (…) của sư (!)
© 2010 Vũ Hải Ngọc
© 2010 talawas
Bình luận
155 Comments (bài “Vũ Hải Ngọc – Chùa Bái Đính: Kỷ lục và những điều chướng mắt (kỳ cuối)”)
1 2 3 … 11 Trang sau »
Ông Nguyễn Mai Linh: “Phật giáo đang trên đà tục hoá, nhưng tục hoá trên tiền của bất chánh thì nên xem xét lại.”
Vậy tục hóa như thế nào, so với 30 năm, 50 năm trước đây ở miền Bắc, hay hơn nữa thử so sánh đạo Phật bây giờ với một thế kỷ trước ở VN. Thế nào là “tiền của bất chánh” với một người cũng trong cảnh phải làm tiền tương tự, nếu gọi chung thì là bất chánh, để sống nhưng vì điều kiện làm tiền kém hơn, nên kiếm được ít tiền hơn? Với kinh tế phát triển hiện nay, Trung Quốc đã có nhiều nhà tỷ phú theo tiêu chuẩn quốc tế, cho nên nếu VN có nhiều triệu phú (USD) cũng không phải lạ. Chỉ với đầu óc căm thù giai cấp do bị nhồi sọ trong mấy chục năm trước không dễ tẩy sạch ở một số người, nên chỉ lặp lại những điều còn in sâu vào trí, nhớ nằm lòng: hễ giàu, có nhiều tiền là phải bất chánh. Cái bất chánh ở đây được gán ghép sẵn rồi: nhà thầu xây chùa là em của anh Ba Dũng!
Ông Lê Quốc Trinh: “tôi chỉ chống phá những tư tưởng mê tín, thờ phụng tràn lan, ru ngủ người dân trong một bối cảnh đất nước VN đang bị ngoại bang bao vây tứ bề, giáo dục xuống cấp và đạo đức suy đồi.”
Đây là lối ”hô khẩu hiệu, có thể đăng trong bất cứ bài viết nào, chẳng hạn tố cộng chung chung, hô hào chung chung về dân chủ, tự do, chế độ, chủ nghĩa… ” (trích cách phân loại phản hồi của ông Phạm Văn), ở đâu, bao giờ cũng tung ra khẩu hiệu được, không cần hợp chỗ, hợp lúc hay không. Cũng là hạng biết hô khẩu hiệu giỏi, dù khẩu hiệu có khác nhau..
Tôi đồng ý là lúc phát ngôn chưa xem xét kỹ các thông tin đầu tư về ngôi chùa này, rất xin lỗi về chuyện đó.
Thế nhưng, trong hoàn cảnh đất nước vừa trải qua cơn khủng hoảng còn khó khăn mà xây chùa to lớn như vậy, liệu có phải là quá xa hoa hay không? Tuy chỉ mới đang xây dựng mà đã thấy xe công tấp nập tới chùa rồi. Người dân nai lưng đóng thuế nghĩ gì khi các quan ngang nhiên đi xe công tới chùa để cúng bái đây? Rồi tiền cúng bái chi phí đi lại nhậu nhẹt của các quan là tiền riêng hay tiền cơ quan đây? Nếu là bác Hòa Nguyễn thì bác có vui khi người ta xài tiền thuế của mình như thế không?
Ấy, mà đọc trên wiki mới thấy công trình này đầu tư tới 6000 tỷ đồng. Tôi đang thắc mắc dân nào, nhà hảo tâm nào mà nhiều tiền (thừa) thế? Hay là xài tiền công mà núp bóng tiền tư?
Đồng ý với bác Hòa Nguyễn là 1 số người dân quanh đó sẽ có việc làm nhưng cái này chỉ là cục bộ vì giỏi lắm chỉ có lợi cho vài trăm người quanh cái chùa đó thôi. Cứ nghĩ đến cái cảnh sư thì tu, dân thì tấp nập làm kinh tế là thấy ớn chè đậu rồi. Và rồi những công trình này chỉ như muối bỏ bể thôi, cái được ở đây có lẽ là mặt mũi của chính quyền đối với vấn đề tôn giáo. Từ giờ trở đi Hà Lội đã có thể ngẩng cao đầu mà nói với Anh với Mỹ, “tôi vừa mới xây xong ngôi chùa kỷ lục đấy nhé, các anh các chú đừng có mà nói tôi đàn áp tôn giáo, không cho tôn giáo phát triển này nọ nhé”.
Không phải là công trình nâng cao phúc lợi, an sinh xã hội thì hầu như dân chả được lợi gì. Không tin cứ nhìn các công trình “chủ trương lớn của đảng” (bán boxit, cho thuê đất rừng) thì biết.
Cách đây vài năm có tay phóng viên chụp được hình nội thất của Lê khả Phiêu, trong đó có pho tượng Phật bằng vàng to, lên Trúc lâm Thiền Viện của hoà thượng Thích Thanh Từ cũng một tượng Phật to trong chánh điện, giờ tượng Phật của chùa Bái Đính đã to tới mức được xác nhận kỷ lục. Tuy nhiên tôi chỉ kinh ngạc là tiền của đâu ra lắm thế – Ta theo chủ nghĩa chuyên chính vô sản mà, làm gì có tiền mà cơ ngơi ông Phiêu như cung điện, Trúc lâm thiền viện thì hoành tráng suối núi hữu tình, còn chùa Bái Đính thì đồ sộ với những pho tượng Phật lớn nhỏ. Phật giáo đang trên đà tục hoá, nhưng tục hoá trên tiền của bất chánh thì nên xem xét lại.
Thân chào bác Hoà Nguyễn,
Bác nghĩ rằng tôi đang hằn học chống phá Phật Giáo ư ? Bác lầm đấy, tôi chỉ chống phá những tư tưởng mê tín, thờ phụng tràn lan, ru ngủ người dân trong một bối cảnh đất nước VN đang bị ngoại bang bao vây tứ bề, giáo dục xuống cấp và đạo đức suy đồi.
Tôi đang làm chuyện hoằng pháp nêu cao chính nghĩa Đạo Phật trong tinh thần đối thoại cởi mở và khoa học đấy, một Đạo Phật siêu việt đi trước khoa học, nhưng vì bác còn mang tinh thần Duy Ngã trong Tâm nên chưa nhận thấy, thế thôi. Có giải thích thêm chắc bác chưa hiểu đâu.
Bác ngại nói về Sự Thật thì thôi, tôi sẽ không truy cứu với bác nữa, để trân trọng hòa khí giữa những người Việt Nam với nhau, ít ra là vậy.
Xin kính chào bác,
Lê Quốc Trinh
Góp ý để giải toả thái độ bực tức, nếu không phải hằn học của ông Lê Công Trình về tượng Phật ở chùa Bài Đính, có lẽ chỉ cần nói không có chùa nào không có tượng Phãt.
Nếu phải nói thêm thì không phải chỉ ngươì Cộng sản chống báng Phật giáo, mà nhiều (không phải tất cả) người duy vật, vô thần nói chung, và cả người thuộc tôn giáo khác. Người bách hại Phật giáo ở Việt Nam đầu tiên là Lê Long Đỉnh, tình cờ cũng là người đất Hoa Lư. Vì đạo Phật không hẳn duy tâm hay duy vật, cho nên ngay trong hàng Phật tử cũng có hai khuynh hướng hành đạo khác nhau, như Nam Tông, Thiền tông ít chú trọng việc thờ phượng. Nhưng tông phái nào cũng có chùa và lập tượng Phật, như chùa Thiền tông Trúc Lâm được nhiều người biết ở Đà Lạt, có tượng Phật Tổ rất lớn đặt trong chánh điện. Còn tại sao là tượng Phật rất lớn? Để có thể chiêm ngưỡng từ xa, để có thể thấy được khi đứng sau hàng ngàn người khác đến dự lễ . Tượng Phật cho là “lớn nhất Đông Nam Á” đó vẫn chưa thật an vị trong ngôi chùa còn xây dở dang, đừng nói là lớn nhất thế giới. Nhưng nếu là lớn nhất thì sao, chẳng lẽ người Việt luôn nhớ mãi lời khuyên nên khiêm tốn của bác Hồ, khi nay sống trong một thế giới đã khác .
Chống lại tượng Phật là chống tôn giáo nói chung vá chống Phật giáo nói riêng. Chống việc xây chùa bằng viện dẫn câu nói trong Phật giáo “Phật tại Tâm” là chống Phật giáo tế nhị hơn. Chùa là nơi lập ra để thớ Phật, để hành đạo, làm chỗ trú thân cho đông đảo tăng ni tập trung tu hành, cho nên chống việc lập chùa là chống cơ sở tôn giáo, muốn phá hoại sự hành đạo và tiêu diệt chính Phật giáo, như nhà nước VN (và Pháp thời xưa) đã làm trong mấy chục năm trước thời mở cửa. Câu “Phật tại Tâm” thật ra không có trong kiển điển đạo Phật, mà chỉ thấy ở sách luận Thiền Tông, nhưng người nói câu đó phải biết Tâm là gì, Phật là gì, muốn Phật được tại Tâm thì phải làm sao. Chùa chỉ là phương tiện, nhưng là phương tiện quan trọng, chính yếu để giúp Phật tử nhận thấy được Phật ở trong tâm mình. Thí dụ có đền chùa Trúc Lâm với cảnh đẹp chung quanh, với tượng Phật lớn trang nghiêm bên trong, mới có dịp gặp HT Thanh Từ và nghe biết pháp Thiền cùa thấy.
Tôi thấy, như nhiều người , ông Hai Ngoc cũng viện dẫn câu nói này trong bài viết, và còn vạch ra nhiều điểm khuyết khiếm khác trong viêc xây chùa, như vết nứt ờ chân nền , tay tưọng bị gẫy vì nhiều người sờ vào, hay ảnh ông sư “thư giản”, như để chống lại ngôi chùa đang xây mà mình không đóng góp gì trong việc đó, và có lẽ chẳng liên quan hay gây thiệt hại gì cho mình..
Với ông Minh Ngoc nghĩ “Chùa càng to thì dân càng khổ thôi”, ông Nguyễn Mai Sơn đã giải thích đây là chùa tư nhân hay của một số người gọi là có thiện tâm cùng quyên góp lập nên. Không gây khổ gì khổ dân, hoặc làm hại công quỹ. Trái lại vì là công trình lớn nên có thề tạo ra công ăn việc làm cho nhiều người, nhiều ngành nghề, và ít ra đem lại nguồn lợi về du lịch, về nhiều thứ dịch vụ cho dân địa phương khi chùa đi vào hoạt động Phật sự. Nhưng nên thấy việc xây chùa không phải có mục đích là một đầu tư sinh lợi, ngay khi so sánh với những đầu tư khác thấy nhan nhãn , như lập sân golf, khu giải trí tập thể ở Việt Nam (và ở bất cứ nước nào). Dù vậy , thường chùa (hay nhà thờ) vẫn tự cung tụ cấp được sau khi hoàn thành.
Xin góp ý về chuyên nhà Thờ với hai ông Trương Thái Du và Trung Thứ. Tôi thấy ở Mỹ bây giờ người Việt xây nhà thờ với ngói đỏ và mái cong, giống như đền chùa, miếu mạo ở Việt Nam ngày trước. Có lẽ là để làm nổi bật dân tôc tính hay nét văn hoá riêng của Việt Nam trên xứ ngưòi. Cái mái cong cong có nhiều giải thích vế ý nghĩa triết lý của nó.
Chuyện quyên góp ở nhà thờ tôi “thấy” nhiều hơn mức ông TT nói. Thường giáo dân dâng của lễ rất rộng rãi, lại đưọc khuyến khích. Theo luật Do Thái, mức “đóng góp cho Chúa” là 10% lợi nhuận, không kể giàu nghèo (nếu coi như một thứ thuế là khá cao) . Nhà thờ Tin Lành thường kêu gọi đóng tới mức tối đa đó (không chắc nhiều người làm theo).
Với đạo Phật, sự cúng dướng cho sư tăng là việc làm mỗi ngaỳ, nếu có thể (ngày xưa khi sư đi khất thực), nhưng không kêu gọi phải tới mức nào, mà là “tuỳ hỷ”. Vị “đại gia” này, theo lời kể. có mức đóng góp rất cao, là do ý nguyện, và lòng thành riêng.
Cám ơn những lời góp ý nhẹ nhàng của bạn Hoàng Ngọc Tuấn.
Thiết nghĩ nếu chúng ta là những người trí thức có kiến thức khoa học căn bản thì tôi đề nghị chúng ta nên có can đảm nhìn thẳng vào vấn đề thì tốt hơn.
Nếu những công trình đồ sộ này diễn ra vào khoảng 1000 năm trước, khi mà ánh sáng khoa học chưa bừng loé lên, thì tôi hoàn toàn hiểu và thông cảm. Ví dụ hai pho tượng Phật tạc sâu trong núi đá bên A Phú Hãn là một bằng chứng hiển nhiên Đạo Phật thịnh hành ở nơi này thời xa xưa. Sau đó bọn Taliban đã đem cà nông, mìn và bom để phá huỷ hoàn toàn chứng tích lịch sử mặc dù Liên Hiệp Quốc can ngăn và sẵn sàng mua lại giá cao để duy trì cổ vật. Đây là một hệ luận hiển nhiên theo định luật Vô Thường và Luân Hồi Nhà Phật (Thành, Trụ, Hoại và Diệt) không có vật chất gì cưỡng lại được quy luật tạo hoá này.
Bạn nhắc đến hình ảnh Phật A Di Đà ư ? Đề nghị bạn trích và post lên đây tập kinh mỏng “Sự tích Phật A Di Đà” để mọi người hiểu rõ tính chất mê tín ru ngủ của môn phái Tịnh Độ Tông này ra sao.
Việt Nam chúng ta đã bị tụt hậu quá xa so với các nước khác trên thế giới, chính quyền không lo chấn chỉnh hệ thống giáo dục để phát triển Dân Trí và khôi phục Dân Khí mà lại lo đổ tiền vào những chuyện tào lao chỉ vì mang mặc cảm một tập đoàn “nguỵ” (vì không hề do dân bầu lên trong suốt nửa thế kỷ nay) và đầu óc “trọng thành tích” phổ biến trong giới chức cán bộ.
Mời các bạn vào đọc những bài phóng sự gần đây nói lên đầu óc mê tín dị đoan quá nặng của người dân sau 34 năm theo XHCN.
Tôi rất đồng ý với bạn Hoà Nguyễn: “Nhưng chùa trở nên “thiêng” hay là “linh tự” khi có hiện diện của cao tăng đắc đạo, hay đạo cao đức trọng…” Tôi có cảm giác “rợn gáy” sau khi đọc được bài viết của nhà văn Dương Thu Hương “Tôi là Phật tử theo cách riêng của tôi” kể chuyện bà đi viếng cảnh chùa cổ quen thuộc ở quê bà và vô tình phát hiện việc đau lòng: ni cô trẻ trong chùa mắng nhiếc vị sư già bệnh tật… Sau đó, nhà văn tìm hiểu thêm và biết được Bộ Công an của NN CHXHCN Việt Nam có trường lớp đào tạo các CÔNG AN TU SĨ theo “định hướng XHCN”, học nhiều lý thuyết Marxit- Lêninít hơn là Phật pháp. Những tu sĩ CA này sẽ được bố trí vào các chùa với mục đích xuyên tạc giáo lý Phật, dò xét các hoạt động của Phật tử, làm những điều trái luật nghi… để làm suy bại Chánh Pháp và để “nắm chặt chìa khóa các thùng Phước Sương”! Với một chút óc quan sát, cũng khá dễ nhận biết họ qua tư cách biểu lộ thường ngày: liếng láo nhìn phụ nữ, (kẹp phụ nữ mà đi như trong hình chụp cho thấy) không kiêng cữ rượu thịt, lời nói thô lỗ cao ngạo, vung vít mang nặng tính phàm tục… Giáo pháp Phật thì lờ mờ, thấp kém, không thể có được Định, Huệ sáng suốt của các Chân Tăng đạo cao, đức trọng. Chúng ta có nên xem các nhà sư CA này là “Tăng Bảo” (Phật, Pháp, Tăng) không? Theo tôi, tục ngữ ta có câu: “cái áo không làm nên nhà sư”. Người Phật tử được dạy cần trau dồi Trí Tuệ, nhờ đó có thể phân biệt đâu là thầy tu thật để cung kính theo tu học và đâu là thầy tu giả (ma tăng) để tránh xa. Bởi thế, nếu làm chùa cho to, tượng Phật cho lớn mà do “ma tăng” CA trá hình trụ trì… thì Phật tử cần tránh xa, để khỏi lạc vào đường ma lối quỷ. Cám ơn tác giả Vũ Hải Ngọc và bạn Hòa Nguyễn đã cho thấy rõ một số khía cạnh và hình ảnh của công trình to lớn này, qua tài liệu sưu tập này.
Tôi hiểu ý phê phán của anh Lê Quốc Trinh. Trong khi đa số dân còn đói kém, bần cùng, thì những việc phung phí tiền bạc là đáng khiển trách. Đây là một trò ồn ào nhằm thương mại hoá một ngôi chùa thành một tụ điểm du lịch. Trước kia, Đảng nói tôn giáo là “thuốc phiện của quần chúng”, nhưng bây giờ thì Đảng xem tôn giáo là một nguồn kinh doanh…
Tuy nhiên, ý kiến của anh có chút ít sơ sót. Hình ảnh đức Phật Thích Ca ốm o rách rưới của anh chỉ đúng khi Ngài còn ở trong rừng, chưa thành đạo.
Phật A Di Đà thì không “chỉ nằm trong trí tưởng tượng của người Tàu”, vì Phật A Di Đà (tên tiếng Phạn Sanskrit là Amitabha) đã có trong kinh “Sukhavati-vyuha-sutra”.
Anh có thể xem thêm chút ít thông tin về Phật A Di Đà ở đây:
http://www.answers.com/topic/amitabha
Cảm ơn anh.
Loạt bài “Chùa Bái Đính…” của tác giả Vũ Hải Ngọc đã làm tôi liên tưởng đến cái tiêu đề tiểu thuyết “Thời của Thánh Thần” của nhà văn Hoàng Minh Tường. Rồi tôi lại liên tưởng đến bài “Việt Nam, một xã hội đã bị lưu manh hóa” của bác Lê Diễn Đức. Và một câu hỏi hiện ra trong đầu, phải chăng bây giờ ở Việt Nam, “thần thánh” đang “lên ngôi” ở đỉnh điểm? Có một cái ý, mà tôi không thấy ở các phản hồi, là: Việc đút lót, đi “phong bì”, “lại quả”, “chạy” này “chạy” kia (kiểu như cái giá của phó giám đốc CA Hà Nội là 1 triệu đô chẳng hạn) ở trong xã hội Việt Nam thì có thể hiểu đó là những tiêu cực, những tệ nạn, vì xã hội lưu manh mà, hoặc nói theo cách của những người có “tín ngưỡng”, đó là những công việc “cúng lễ” cho các “thánh thần”. Đối với những “thánh thần” sống, thì tôi còn hiểu được, nhưng đối với việc “cúng lễ” thực sự của người dân ở những chùa chiền, nhà thờ, thì tôi không thể hiểu được. Bởi vì, tôi nghĩ rằng, các đấng “Phật”, “Chúa”, nếu có thật, họ cao siêu, đức độ gấp ngàn lần những “thánh thần sống” khác ở “trần gian Việt Nam”, tức là họ không “ăn phàm uống tục”, không cần đến “cúng lễ”. Vậy thì, những “cúng lễ” thực sự ấy, chúng đi đâu? Hay vì tôi là một kẻ “vô thần”, nên không thể “ngộ” được “sự thật”?
Việt Nam đang nỗ lực để đến năm xxxx nào đó sẽ trở thành quốc gia có sự phát triển và lớn mạnh “ngang và trên tầm khu vực”. Chùa Bái Đính này là một trong những thành tựu đầu tiên.
Tôi thấy khôi hài hết sức. Chùa Bái Đính đồ sộ hoành tráng, thêm vào đó những pho tượng bằng đồng vĩ đại (cả trăm tấn), đâu phải chuyện đùa …
Nhưng mà có ai từng thắc mắc tự hỏi xem “hình dáng đức Phật Thích Ca (thái tử Tất Đạt Ta) ngày xưa ra sao để biết pho tượng nnặng 100 tấn diễn tả có đúng không?”.
Hãy nhắm mắt hình dung xem nhé: Đức Thế Tôn là một người Ấn Độ thì chắc chắn da dẻ phải ngăm ngăm đen, đúng không ? Ngài chỉ ăn có mỗi một bữa “đúng Ngọ” mỗi ngày, sống hành khất, ngủ bờ ngủ bụi, thì thân hình phải ốm o gầy gò, dơ dáy, làm sao mập mạp trắng trẻo, béo phì cho được? Suốt đời Ngài chỉ có mỗi một manh áo rách che mưa nắng, làm gì có được quần áo sang trọng như bức tượng? Coi bộ Nhà Nước ta bỏ tiền tỷ ra làm chuyện tào lao mà không hay!!!
Còn Phật A Di Đà nữa, ông Phật (?) này có bao giờ hiện hữu đâu, ổng chỉ nằm trong trí tưởng tượng của người Tàu, biết lấy gì làm chứng để xác quyết đó là ổng? Ai đã từng tiếp xúc thấy ông A Di Đà chưa, dơ tay lên phát biểu coi? Có ai đủ can đảm thử vào Google truy tầm “Sự tích Phật A Di Đà” và post lên đây cho mọi người thưởng lãm!
Mến chào,
Chùa càng to thì dân càng khổ thôi. Đầu tư kiểu này hỏi sao không lãng phí.
Cái này mà đưa được lên TV cho bà con cả nước xem thì hay biết mấy. Ấy, mà quên mất có nhiều nhà còn chưa có điện, lấy gì mà xem TV cơ chứ.
Theo tài liệu trên Wikipedia:
“Chùa Bái Đính mới (Bái Đính tân tự) có diện tích rộng 80 ha, nằm phía bên kia núi so với chùa cổ và ở phía tây cố đô Hoa Lư. Đây là một công trình lớn gồm nhiều hạng mục, được xây dựng trong nhiều giai đoạn khác nhau. Dự án này thuộc danh sách các công trình chào mừng 1000 năm Thăng Long Hà Nội.”
“Kiến trúc chùa nổi bật với những hình khối lớn, hoành tráng (giống chùa Nhật Bản hay Trung quốc)”, với “nguyên vật liệu chính ở địa phương (đá xanh Ninh Bình, gỗ tứ thiết), ngói men Bát Tràng màu nâu sẫm,… do một nhóm tư nhân và các quỹ hảo tâm từ thiện đóng góp gây dựng. Công ty Xuân Trường là đơn vị đầu tư thi công với vốn đầu tư bước đầu khoảng 6.000, tỷ đồng Việt Nam.”
Lễ hội tại khu chùa Bái Đính được mô tả :
” lễ ở chùa Bái Đính diễn ra tương đối trang trọng vì ở đây không chỉ thờ các vị sơn thần, phật tổ, bà chúa thượng ngàn mà còn gắn với nhiều sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc với các danh nhân đức Lý Quốc Sư, Quang Trung, Đinh Bộ Lĩnh. Như vậy, phần lễ gồm tổng hòa toàn thể hệ thống tín ngưỡng tôn giáo ở Việt Nam; có sự sùng bái tự nhiên, có Đạo, có Phật và có cả Nho…. Những tính chất tôn giáo có phần bị tình yêu thiên nhiên, tình yêu nam nữ, tình cảm cộng đồng, dân tộc lấn đi”.
Như thế không phải thuần Phật giáo.
Chùa cho là 6 kỷ lục được công nhận, chỉ chép lại hai:
1/ Năm Tượng Phật bằng đồng lớn nhất Đông Nam Á: tượng Phật Tổ 100 tấn; 3 pho Tam Thế 50 tấn; phật Di Lặc 100 tấn và Quan Thế Âm 90 tấn.[25]
2/ Hai chuông đồng lớn nhất Đông Nam Á: chuông 36 tấn trong tháp chuông và chuông 27 tấn sân Điện Pháp Chủ.
Việc rước xá lợi vừa rồi là lần thứ nhì (thêm một kỷ lục có nhiều lần rước xá lợi)).
Danh lam thắng cảnh quyến rũ khách hành hương, vãn cảnh, và mục đich trước mắt có lẽ biến khu chùa Bái Đính thành một tụ điểm du lịch lớn, đồng thời đóng góp vào viêc tổ chức kỳ niệm 1000 năm Thăng Long, vì Hoa Lư ở Ninh Bình là tiền thân của Thăng Long.
Nhưng chùa trở nên “thiêng” hay là “linh tự” khi có hiện diện của cao tăng đắc đạo, hay đạo cao đức trọng, và có nhiều Phật tử sùng tín, thường xuyên đến lễ bái, cúng dường. Tôi nghĩ vị trí của chùa không nằm gần những vùng có đông đảo Phật tử. Cho nên có lẽ trong tương lai với cơ sở lớn như thế khiến chi phí điều hành và bảo trì rất cao, chùa sẽ dựa nhiều vào khách du lịch để trang trải. Và như thế sẽ không tốt cho việc tịnh tu.
Nhìn qua chùa Bái Đính, mới thấy công sức, tiền của Phật tử đóng góp thật đáng kinh ngạc. Nhưng cái kinh ngạc sau đó là: Chuyên chính vô sản thì tiền bạc đâu lắm vậy, hay đó là tiền bóc lột dân đen, tham nhũng đóng vào?
xây chùa thì phải chùa to
đúc tượng phải tượng lớn cho xứng vào
tiếng chuông như tiếng chuông rao
ăn mày cửa Phật vì sao ăn mày