Phạm Toàn – Một nhà thơ không đến được Vườn Thơ IDS
15/09/2009 | 5:45 chiều | 76 Comments
Category: Chính trị - Xã hội, Văn học - Nghệ thuật
Thẻ: Viện IDS
Không biết sao, trong câu chuyện, tôi lại giới thiệu với giáo sư André Nayer, một giáo sư người Bỉ dạy tại Université Libre de Bruxelles, rằng Viện IDS là nơi người ta am hiểu thơ, thích thơ và rất yêu thơ.
Có lẽ vì vị giáo sư kém tôi gần hai chục tuổi này, tuy chuyên ngành luật và kinh tế, nhưng lại hay làm thơ, và làm thơ rất hay! Chính vì cái duyên đó mà hai chúng tôi thành bạn: anh đã nhờ tôi dịch thơ anh sang tiếng Việt. Lần gần đây nhất, tháng 5 năm 2008, tôi dịch cho anh hẳn bốn năm bài và cho đăng trên tạp chí Văn học Nước ngoài của Hội Nhà văn Việt Nam. Anh đề tặng số báo cho tôi thế này, “Cảm ơn Toàn, cậu đã dùng lời để dịch thịt da mình”.
Thứ Sáu, ngày 18 tháng 9 năm 2009, lẽ ra ở Viện IDS có cuộc nói chuyện của André Nayer, về một đề tài rất hay liên quan đến “độc lập, tự do, hạnh phúc” của người Việt Nam chúng mình.
Khi nhận được tiếng anh gọi từ đầu dây phía đằng kia từ một khách sạn tại Hà Nội, báo tin về cuộc nói chuyện ngày 18 tháng 9 và rủ tôi tới tham dự, ý nghĩ đầu tiên của tôi không phải là về kinh tế hoặc về luật, mà tôi liền nghĩ ngay rằng, khi tới cái phòng họp ấm áp ở số nhà 53 phố mang tên nhà thơ Nguyễn Du đó, việc đầu tiên phải là giới thiệu chàng giáo sư đa tình này với mấy người chắc hẳn cũng cùng hội cùng thuyền với anh: nhà chính trị mơ mộng Trần Việt Phương, và có thể cả giáo sư toán-lý tên là Phan Đình Diệu người thuộc thơ Tagore vanh vách. Và anh Nguyễn Trung, một nhà chính trị của nước nhà, nhưng lại là người từng làm luận án về thơ Schiller…
Tiếc thay, cuộc gặp gỡ trong mơ đó đã không thành. Vì ba ngày trước ngày 18 tháng 9, tức là đúng ngày 15 tháng 9 định mệnh, cái ngày ấn định chấm dứt các phản biện, mà chỉ còn “thư góp ý” gửi đến để các loại đương sự thản nhiên cất vào ngăn kéo… Đúng ngày đó, Viện IDS đã tuyên bố tự giải thể. Nó tự giải thể, nó phải tự giải thể, chắc hẳn vì nó thấy mình không thể còn có tác dụng gì nữa. Nó không muốn tồn tại chỉ để tạo ra những ảo tưởng dân chủ cộng hòa độc lập tự do hạnh phúc cho mọi người.
Giáo sư Nayer gặp tôi hôm nay, 15 tháng 9, ngày trang Bauxite Việt Nam nghỉ một kỳ để làm thành tấm băng tang tiễn đưa một tổ chức thông thái, chân chính, chân thành, trách nhiệm. Anh hỏi tôi biết gì về Viện IDS. Tôi nói với anh nguyên văn như sau: “Tôi biết ít về Viện IDS nhưng tôi biết chắc một điều: tất cả những thành viên của Viện này đều là rường cột của đất nước Việt Nam”. Tôi đã dùng chữ pilier để chỉ định cho những “cây cột chống” tinh thần và trí tuệ đó của đất nước mình. Tôi thấy mình được thơm lây khi kể cho giáo sư André Nayer về anh Hoàng Tụy, và sau khi trịnh trọng kể về cụ Hoàng Diệu, người đã tuẫn tiết vì cảm thấy như thể đã thiếu trách nhiệm không giữ được thủ đô – cũng là một hành động “tự giải tán” đó – tôi đã nói với anh rằng, “Lạ thật đấy, mấy anh em trong gia tộc nhà ông họ Hoàng này, cớ sao toàn là những người giỏi, thế là thế nào?”
Tôi đã tường thuật cho anh giáo sư người Bỉ kia nghe về một vài buổi thuyết trình mình từng tham dự. Lẽ dĩ nhiên, là người yêu thơ, làm sao tôi bỏ qua cuộc thuyết trình đẫm chất thơ của anh Tương Lai? Giáo sư xã hội học Tương Lai báo cáo về những điều tai nghe mắt thấy ở nông thôn, những cuộc “điều tra” hoàn toàn không khô khan số liệu, mà ngùn ngụt cảm tình và dạt dào cảm xúc. Báo cáo của một nhà khoa học mà như của một nhà thơ lã chã nước mắt trước nỗi đau của người dân quê hiện đại. Nó gợi cho ta vạt áo đẫm lệ của quan Tư mã áo xanh nào đó trên đất Giang Châu trong bài thơ “Tì bà hành”.
“Tiếc quá!”
“Đúng thế, tiếc quá… một nhà thơ không đến được Vườn Thơ ở số 53 con phố đầy cây xanh mang tên một nhà thơ… Tiếc thật!”
Tiễn chân anh, tôi chỉ còn biết tự an ủi qui vivra verra [1]… Không ai nghiến răng ken két cả đêm và tay nắm đấm được đến mãi sáng hôm sau đâu! Đấy rồi mà coi! Và sẽ thấy rằng thơ rất mềm song lại rất mạnh. Tôi không dọa dẫm ai đâu.
Hà Nội, 15-9-2009
[1] Khắc sống khắc biết – (Chú thích của biên tập)
Bình luận
76 Comments (bài “Phạm Toàn – Một nhà thơ không đến được Vườn Thơ IDS”)
« Trang trước 1 2 3 4 5 6 Trang sau »
Có lẽ câu đầu tiên trong phản hồi gần đây nhất của tôi cần một chút bổ sung.
Câu trích của anh Huy dẫn đến câu hỏi liệu ta có nên tolerate intolerance không? Nếu câu trả lời là có, ta phủ nhận lời ông hiệu trưởng. Nếu câu trả lời là không, ta làm đúng cái việc mà ông hiệu trưởng nói ta không nên tolerate.
Ý của tôi là mang những câu này ra để tranh luận cũng vô bổ ngang với nói “ai làm việc nấy”.
Ông Dương Danh Huy nói: “Bác cho là những nhà khoa học kia không sưu tra lý lịch, không tìm hiểu quan điểm chính trị của ông chủ nhiệm mà vẫn không thể không cho rằng ông chủ nhiệm đó là hèn nhát, thiếu lương tâm, phản bội, đồng loã à?”
Tôi chưa bao giờ nói như vậy. Tôi đã viết rất rõ ràng:
“Nhảm thật! Các nhà khoa học gửi bài cho một web chuyên đăng các bài viết về khoa học, thì dính líu gì tới cá tính của ông chủ nhiệm cái web đó?”
“Không lẽ trước khi gửi bài viết cho một tờ báo, các nhà khoa học phải sưu tra lý lịch, tìm hiểu quan điểm chính trị của ông chủ nhiệm hay sao cà?”
Có nghĩa là tôi muốn nói các nhà khoa học không quan tâm đến tính cách, lý lịch hay quan điểm chính trị của ông chủ nhiệm. Họ quan tâm đến việc phổ biến bài viết của họ và họ gửi cho một hay nhiều tờ báo/tạp chí để phổ biến rộng rãi chừng nào tốt chừng ấy.
Ông Dương Danh Huy sính dùng chữ CÓ THỂ. Chữ này đặt vào đâu cũng được, nhưng chính vì vậy nên nhiều khi người ta dùng nó để tạo ra sự mơ hồ, xóa nhòa thật và giả. Chữ CÓ THỂ nhiều khi được dùng để đặt ra một thứ giả thuyết giả tạo nhằm đánh tráo với sự thật.
Ông Dương Danh Huy nói: “Nếu các nhà khoa học không sưu tra lý lịch, tìm hiểu quan điểm của chủ nhiệm tờ báo/tạp chí nơi họ gửi bài thì CÓ THỂ là họ không cho ông chủ nhiệm đó là hèn nhát, thiếu lương tâm, phản bội, đồng loã.”
Xét TRÊN MẶT CHỮ, câu nói này không phải là sai, nhưng chỉ để tranh cãi loanh quanh vô vị, hoặc được dùng để đặt ra một thứ giả thuyết giả tạo nhằm đánh tráo với sự thật. Vì trong thực tế các nhà khoa học gửi bài cho các tờ báo/tạp chí, nhưng họ không cần phải sưu tra lý lịch, tìm hiểu quan điểm của chủ nhiệm tờ báo/tạp chí nơi họ gửi bài, vì mục đích của họ là làm sao phổ biến bài viết của mình đến độc giả, chứ họ không quan tâm đến lý lịch hay quan điểm chính trị của ông chủ nhiệm.
Chỉ những tác giả các bài viết chính trị thì mới CÓ THỂ quan tâm đến lý lịch hay quan điểm chính trị của ông chủ nhiệm. Tuy vậy, vì mục đích tranh luận, nhiều khi họ vẫn gửi bài cho các tờ báo/tạp chí có quan điểm đối nghịch.
Ông Huy CÓ THỂ dùng chữ CÓ THỂ để đặt ra một giả thuyết nhằm bênh vực cho Trần Hữu Dũng, thì người khác cũng CÓ THỂ dùng chữ CÓ THỂ để nói ngược lại thế này:
Ông Trần Hữu Dũng chê trách những ai than van về tình trạng thiếu dân chủ ở Việt Nam, và ông Trần Hữu Dũng im lặng trước những hành vi bạo ngược của Đảng đối với nhân dân. Thái độ của ông Trần Hữu Dũng CÓ THỂ là thái độ của một kẻ muốn hèn nhát, thiếu lương tâm, phản bội nhân dân, đồng lõa với bạo quyền.
Đó là một ví dụ về cách dùng chữ CÓ THỂ. Và đây là một nhận xét không có chữ CÓ THỂ:
Nếu ông Trần Hữu Dũng chỉ quan tâm đến học thuật, không muốn đụng chạm đến chính trị, thì đó là sự chọn lưa của ông ta. Sự chọn lựa này cần được tôn trọng. Nhưng ông Trần Hữu Dũng lại chê trách những người than van về tình trạng thiếu dân chủ ở Việt Nam. Việt Nam thiếu dân chủ. Đó là một sự thật. Ông Trần Hữu Dũng không muốn lên tiếng về sự thật đó, thì tùy ông ta. Nhưng ông ta lại lên tiếng chê trách những người nói sự thật đó. Lời chê trách này rõ ràng là một thái độ chính trị của một người đứng về phía nhà cầm quyền, muốn gạt bỏ sự thật, bất cần đến nỗi khổ của đồng bào.
Tôi muốn được nghe lời biện hộ của ông Dương Danh Huy.
Câu trích của anh Huy dẫn đến câu hỏi liệu ta có nên tolerate intolerance không? Ta có nên tolerate sự im lặng trước bất công của những người có khả năng và điều kiện lên án bất công không? Etc.
Tôi xin trích thầy tôi: “it is the responsibility of a decent human being to give assistance to a child who is being attacked by a rabid dog”.
Câu này nghe không “đẹp” bằng câu anh Huy trích, nhưng tôi nghĩ nó “decent” hơn.
Bác Vũ Quang Khải,
Tôi nói:
Thật ra nếu THD đã từng nói về “tối ngày ngồi than VN thiếu dân chủ” thì sự tồn tại của IDS trong những năm qua và việc IDS tự giải thể mới đây không làm cho THD nói sai. Khi THD nói điều đó thì IDS không “tối ngày ngồi than VN thiếu dân chủ”.
Như vậy không phải là đồng tình với điều THD nói. Tôi chỉ nói là sự tồn tại và giải thể của IDS không làm cho điều đó sai. Nhưng có thể có vô số điều khác làm cho nó sai.
Bác Trịnh Hữu Tuệ,
Khi tôi vào đại học, ông hiểu trưởng nói trong diễn văn đón mừng sinh viên mới, “This college is a very tolerant place. We tolerate just about everythịng, except for intolerance.” Tạm dịch: “Trường này là một nơi rất bao dung. Chúng tôi bao dung đối với gần như mọi thứ, ngoại trừ đối với sự bất bao dung.”
Thứ nhất, nếu tôn chỉ là “Ai làm việc của người đó” như thiếu nữ kia đưa ra mà bác lên án THD “im lặng”, ngoài ra còn lên án ít nhất là khá categorically trí thức “im lặng”, và tôi phản đối và phản biện bác, thì tôi nghĩ tính chất của việc bác vi phạm tôn chỉ đó và tính chất của việc tôi vi phạm tôn chỉ đó khác nhau.
Thứ nhì, bác cho rằng THD và ai (có điều kiện – mà ai là người xét điều kiện?) không lên tiếng thì người đó là thế này thế nọ. Khi tôi phản biện bác, tôi không cho rằng ai không lên tiếng phản biện bác thì người đó là thế này thế nọ.
Vì vậy, tôi nghĩ việc tôi phản biện bác khác với việc bác phản biện THD, và việc tôi và bác vi phạm tôn chỉ “Ai làm việc của người đó” khác nhau.
Tôi không hiểu lắm anh Huy dẫn câu “ai làm việc người đó” để làm gì. Chắc không phải để trách tôi đã phê bình ông Dũng. Vì nếu như vậy thì anh cũng có thể tự trách anh là đã phê bình tôi.
Ngoài ra, chúng ta chắc đều có thể thấy rằng có nhiều bi kịch đã được sinh ra từ tâm lý “ai làm việc người đó” rồi.
Ông Dương Danh Huy dẫn ra câu “ai làm việc của người đó” để bênh vực cho thái độ tránh né chính trị của ông Trần Hữu Dũng. Nhưng đồng thời, ông Huy lại đồng tình với câu của ông Dũng: “Tối ngày ngồi than Việt Nam thiếu dân chủ, nhưng có nhiều vấn đề ích lợi học thuật sao không làm?”
Tức cười quá! Nếu “ai làm việc của người đó”, thì tại sao ông Dũng lại xía vào việc đòi dân chủ của người ta? Ông muốn làm việc “học thuật” thì ông cứ làm. Người ta muốn làm việc đòi dân chủ thì người ta cứ làm. Chứ sao ông lại chê trách người ta?
Tức cười hơn nữa! “Ích lợi học thuật” và “dân chủ” là hai chuyện khác nhau, sao lại đem ra mà so sánh!
Nói như vầy thì mới có lý: “Tối ngày ngồi than trình độ dân trí kém, nhưng có nhiều vấn đề ích lợi học thuật sao không làm?”
Hay nói như vầy thì mới có lý: “Tối ngày ngồi than Việt Nam thiếu dân chủ, nhưng sao lại không tổ chức lật đổ chính quyền để giành lại dân chủ?”
Tôi muốn hỏi ông Trần Hữu Dũng (và cả những kẻ bênh vực ông): “Liệu người ta có thể làm những việc thực sự ích lợi cho học thuật trong một đất nước thiếu dân chủ, nơi mà Đảng có quyền đặt ra những giới hạn trong đề tài nghiên cứu, nơi mà Đảng có độc quyền cho phép nghiên cứu cái này và cấm nghiên cứu cái kia, nơi mà những cái gọi là ích lợi học thuật rốt cuộc chỉ là ích lợi cho sự củng cố và duy trì quyền lực của Đảng?”
Nếu ông Trần Hữu Dũng thực sự lưu tâm đến những ích lợi học thuật, thì đáng lẽ ông phải đồng cảm với những người than van Việt Nam thiếu dân chủ, thay vì ông chê trách họ là “tối ngày ngồi than Việt Nam thiếu dân chủ”.
Cái giọng điệu chê trách này giống y đúc cái giọng điệu của báo Đảng. Nếu ai cần nêu ra bằng chứng, tôi sẽ cung cấp một bảng danh sách những bài báo có cái giọng chê trách như vậy.
Bác Vũ Quang Khải,
Tất cả những gì bác nói đều không phản biện được mệnh đề của tôi:
“việc Phan Đình Diệu, Hoàng Tuỵ, Nguyễn Huệ Chi gửi bài tới Thời Đại Mới để đăng cũng có thể có nghĩa những người này không cho THD là hèn nhát, thiếu lương tâm, phản bội, đồng loã.”
Thí dụ như bác nói:
“Không lẽ trước khi gửi bài viết cho một tờ báo, các nhà khoa học phải sưu tra lý lịch, tìm hiểu quan điểm chính trị của ông chủ nhiệm hay sao cà?”
Nếu các nhà khoa học không sưu tra lý lịch, tìm hiểu quan điểm của chủ nhiệm tờ báo/tạp chí nơi họ gửi bài thì có thể là họ không cho ông chủ nhiệm đó là hèn nhát, thiếu lương tâm, phản bội, đồng loã.
Bác có hiểu từ “có thể” không?
Bác cho là những nhà khoa học kia không sưu tra lý lịch, không tìm hiểu quan điểm chính trị của ông chủ nhiệm mà vẫn không thể không cho rằng ông chủ nhiệm đó là hèn nhát, thiếu lương tâm, phản bội, đồng loã à?
”Ngoài ra, từ trước tới bây giờ các ông Phan Đình Diệu, Hoàng Tuỵ, Nguyễn Huệ Chi cũng đã gửi rất nhiều bài cho các báo cờ đỏ chính hiệu. Nói kiểu ông Huy thì các chủ nhiệm của những báo cờ đỏ chính hiệu đó cũng nhờ vậy mà chứng tỏ là không hèn nhát, không thiếu lương tâm, không phản bội đồng bào, không đồng lõa với nhà cầm quyền… hay sao?”
Bác có hiểu “có thể” khác với “chứng tỏ” thế nào không?
“Nên nhớ là các ông Phan Đình Diệu, Hoàng Tuỵ, Nguyễn Huệ Chi vẫn luôn luôn bám vào cờ đỏ với hy vọng giúp cho cái cờ đỏ khá hơn một chút để cho nó trường tồn, chứ mấy ông đó không muốn dẹp cái cờ đỏ đi chút nào hết.”
Tôi không dám đi guốc trong bụng những ông trên như bác làm. Mà nói giả sử, và tôi nhấn mạnh từ “giả sử”, bác có đúng đi nữa thì điều đó cũng không làm cho mệnh đề của tôi:
“việc Phan Đình Diệu, Hoàng Tuỵ, Nguyễn Huệ Chi gửi bài tới Thời Đại Mới để đăng cũng có thể có nghĩa những người này không cho THD là hèn nhát, thiếu lương tâm, phản bội, đồng loã.”
trở thành sai.
“Ông Hoàng Tụy được phe cờ đỏ tặng giải thưởng Hồ Chí Minh năm 1996 đấy nhá. Cái giải thưởng đó cũng là ước mơ thầm kín của không ít “trí thức” Việt kiều “im lặng” đấy!”
Tôi cho câu bôi đậm chỉ là một sự chụp mũ/miệt thị dựa trên từ tư duy, “ta đi guốc trong bụng người khác và biết ước mơ thầm kín của họ”.
@ DDHuy:
Nhóm IDS gồm những nhà trí thức “đối lập trung thành” hiện sống và phát huy tác dụng ở trong nước, trong khuôn khổ luật pháp Việt Nam. Nếu họ có bài không công bố được ở trong nước thì cũng không bao giờ họ gửi những bài ấy cho các trang mạng bị chính quyền trong nước xếp vào hàng lưu vong phản động bị tường lửa như Thông Luận, Đàn Chim Việt, Talawas, X-cafe v.v… Trang mạng Viet-studies của ông Trần Hữu Dũng được trong nước coi là của “Việt kiều yêu nước”, không bị tường lửa nên dù sao cũng được hưởng cái quy chế ngầm là “bán chính thống”, người trong nước đăng bài ở đó không sợ bị phiền hà, nhất là khi họ là những nhân vật chính thống dù có một số quan điểm không “đồng thuận” với chính quyền.
Chuyện này không chứng tỏ ông Trần Hữu Dũng là hèn nhát hay dũng cảm mà chứng tỏ là ông Trần Hữu Dũng đã biết cách chọn một chỗ đứng sao cho chính quyền trong nước không coi ông là nguy hiểm cho chế độ, không phải là người chống chế độ và dành cho ông một số ưu ái mà không phải Việt kiều nào cũng được hưởng.
Ông Dũng có vẻ cũng chọn thái độ “đối lập trung thành” như các vị ở Nhóm IDS, với sự khác nhau là IDS phải họat động trong môi trường trong nước và trong khuôn khổ luật pháp Việt Nam, còn ông Dũng thì ở Hoa Kỳ và được luật pháp Hoa Kỳ bảo vệ. Cái khác nhau chính là ở chỗ đó.
Rất có thể sau bước tự giải thể này thì một vài người trong Nhóm IDS sẽ đi tiếp được một bước nữa chuyển từ “đối lập trung thành” sang đối lập thật sự. Giáo sư Dũng có đi bước này không, đó là quyền chọn lựa của ông ấy. Một trí thức có điểm xuất phát khá gần với GS Dũng là TS Vũ Quang Việt đã thực hiện bước đi này trong phát biểu vừa rồi nhân vụ IDS tự giải thể. Như vậy theo tôi sự kiện IDS tự giải thể kéo theo một số phát triển tích cực, nó đánh dấu buớc chuyển của trường phái “đối lập trung thành” sang đối lập thực sự, từ chủ nghĩa cải lương sang chủ nghĩa cách mạng.
Thường thì ông Dương Danh Huy lý luận khá rành mạch, nhưng khi đứng ra bênh vực cho ông Trần Hữu Dũng thì lý luận của ông Huy lại nhảm. Ông Huy nói: “việc Phan Đình Diệu, Hoàng Tuỵ, Nguyễn Huệ Chi gửi bài tới Thời Đại Mới để đăng cũng có thể có nghĩa những người này không cho THD là hèn nhát, thiếu lương tâm, phản bội, đồng loã.”
Nhảm thật! Các nhà khoa học gửi bài cho một web chuyên đăng các bài viết về khoa học, thì dính líu gì tới cá tính của ông chủ nhiệm cái web đó?
Không lẽ trước khi gửi bài viết cho một tờ báo, các nhà khoa học phải sưu tra lý lịch, tìm hiểu quan điểm chính trị của ông chủ nhiệm hay sao cà?
Ngoài ra, từ trước tới bây giờ các ông Phan Đình Diệu, Hoàng Tuỵ, Nguyễn Huệ Chi cũng đã gửi rất nhiều bài cho các báo cờ đỏ chính hiệu. Nói kiểu ông Huy thì các chủ nhiệm của những báo cờ đỏ chính hiệu đó cũng nhờ vậy mà chứng tỏ là không hèn nhát, không thiếu lương tâm, không phản bội đồng bào, không đồng lõa với nhà cầm quyền… hay sao?
Nên nhớ là các ông Phan Đình Diệu, Hoàng Tuỵ, Nguyễn Huệ Chi vẫn luôn luôn bám vào cờ đỏ với hy vọng giúp cho cái cờ đỏ khá hơn một chút để cho nó trường tồn, chứ mấy ông đó không muốn dẹp cái cờ đỏ đi chút nào hết.
Ông Hoàng Tụy được phe cờ đỏ tặng giải thưởng Hồ Chí Minh năm 1996 đấy nhá. Cái giải thưởng đó cũng là ước mơ thầm kín của không ít “trí thức” Việt kiều “im lặng” đấy!
1. Bác Trịnh Hữu Tuệ,
Cảm ơn bác đã giải thích.
Tôi không bao giờ phản đối quan điểm là VN cần dân chủ hơn, hay phản đối những việc làm cho VN dân chủ hơn.
Nhưng, như tôi đã nói trong một bài viết, Việt Nam có 1001 v/d, trong đó có cả chính trị, và như một thiếu nữ đã nói trên Talawas: ai làm việc của người đó.
Bác Hoà
Tôi nói
“việc Phan Đình Diệu, Hoàng Tuỵ, Nguyễn Huệ Chi gửi bài tới Thời Đại Mới để đăng cũng có thể có nghĩa những người này không cho THD là hèn nhát, thiếu lương tâm, phản bội, đồng loã.”
Bác nói
“Để biện minh cho ông THD, kết luận trên có vẻ kém logic”
Tôi nghĩ tôi và bác có quan niệm khác nhau về logic.
Truyện ngụ ngôn 1 của Classicalmood giống một truyện tôi đọc được, ví dụ tại
http://www.lazy-yogi.com/2007/04/when-youre-in-deep-shit.html
mà tôi tạm dịch dưới đây:
KHI ANH NGẬP SÂU TRONG CỨT…
Một chú chim nhỏ bay về phương Nam tránh rét. Nhưng trời lạnh quá khiến chim bị cóng, rơi xuống một cánh đồng. Khi nó còn đang run rẩy nằm đó, một con bò đi ngang qua, ị cái phẹt lên chú chim. Sau khi nằm một hồi trong đống phân bò, chú chim thấy ấm quá. Đống phân bò đã cứu nó khỏi bị chết cóng. Chú chim nằm đó, ấm áp và hạnh phúc, nên khoái chí cất tiếng hót véo von. Một con mèo tình cờ đi qua, nghe thấy tiếng chim hót, bèn chạy tới sục sạo. Lần theo tiếng chin hót, con mèo tìm ra chú chim trong đống phân. Nó lôi chú chim ra và chén ngay tức thì.
Các bài học rút ra từ câu chuyện trên:
————————————
1) Không phải cứ ai ị lên đầu anh cũng là kẻ thù của anh
2) Không phải cứ ai lôi anh ra khỏi đống cứt cũng là bạn của anh
3) Và khi anh ngập sâu trong cứt thì tốt nhất là nên câm miệng lại !
Đọc những gì anh Dương Danh Huy viết, tôi thấy cần phải làm sáng tỏ một số điểm. Thứ nhất, anh Huy nói tôi lên án những ai không lên án sự thiếu tự do. Anh nói gần đúng. Tôi lên án những ai có điều kiện lên án sự thiếu tự do nhưng không làm như vậy. Sự khác nhau này tuy nhỏ nhưng quan trọng. Thứ hai, chỉ trích một khía cạnh nào đó của X không có nghĩa là phủ nhận những thành tích khác của X. Thậm chí, chính những thành tích này có thể là lý do tại sao X bị chỉ trích. Phê phán THD của tôi bắt nguồn từ tiền giả định rằng ông có những đóng góp tích cực, và vì vậy, có ảnh hưởng lớn trong giới trí thức Việt Nam. Thứ ba, tôi không hề phủ nhận rằng IDS “có nhiều điểm gần” với THD. Thậm chí, tôi sẽ tin anh Huy nếu anh nói IDS còn gần lề phải hơn THD. Nhưng chẳng phải IDS càng cố gắng bám lề phải trong tồn tại ngắn ngủi của nó thì việc nó phải tự giải thể càng cho thấy sự cần thiết của đấu tranh dân chủ, càng cho thấy sự vô vọng của thực trạng Việt Nam đương thời hay sao?
Bác Sagiang:
Không biết chính quyền coi QNCBĐ ra sao nhưng họ cũng đặt tường lửa cho nhóm Minh Biện (mà bác DDH là thành viên) rồi.
Nói chung, tôi thấy thất vọng là, thay vì tập trung vào vạch ra cái bậy của chính quyền, nhiều người ở hải ngoại lại nhân dịp đó mỉa mai chê trách lẫn nhau hay chê trách người khác, dù những người đó không hề tỏ ý ủng hộ chính quyền. Đàn sói vây đàn cừu và mấy con cừu bèn xoay ra húc nhau.
Bốn góp ý đáng suy ngẫm trích từ các bloggers vào thăm trang blog của Nguyễn Quang Lập (có chỉnh sửa chính tả nhưng ý chính vẫn không bị mảy may thay đổi:
1. Kể chuyện ngụ ngôn:
Chuột bị Mèo truy sát, chạy vào chuồng trâu xin cứu. Trâu bèn ỉa lên đầu chuột bãi cực to, che khuất chuột mèo không tìm thấy
(Bài học 1: Kẻ ỉa lên đầu ta (chưa chắc đã xấu) có thể vô tình cứu ta.)
Chuột nằm trong cứt lâu ngộp bèn ngọ ngoe tìm không khí tự do nên bị lộ
(Bài học 2: Đã nằm trong cứt thì đừng ngo ngoe khi chưa đến lúc)
Mèo thấy, bèn kéo chuột ra khỏi bãi cứt.
(Bài học 3: Kẻ lôi anh ra khỏi cứt chắc gì đã có ý tốt)
Mèo đói thấy mồi dính đầy cứt lưỡng lự mãi rồi cũng chén.
(Bài học 4: Miếng ngon dính cứt cũng ăn)
2. Mỗi lần ta học theo Trung quốc như một con vẹt, là mỗi lần tôi nhớ đến cuốn sách dạy uống thuốc , chữ Hán .
Cụ Lang nọ đọc đến trang thứ 10 (cuối dòng chót của trang chót nầy), dạy ”Phúc thống phục nhân sâm.” Thế là cụ ra toa cứ ra tiệm Tầu bổ nhân sâm về sắc một chén còn 8 phân. Khỏi cần uống thang thứ hai công hiệu như thần.
Sau năm bảy mươi lăm, tụi nhỏ đọc tiếp thấy ở tờ 11, đầu dòng trang có hai chữ :
tắc tử ! (ắt phải chết !)
3. Và lại nhớ, hồi Ngô Việt Xuân thu, Phạm Lãi tâu vua Việt :
Nước Ngô, vì hạn hán mất mùa đã nhiều năm, ăn hết thóc giống. Nay ta là nước quân tử, ta nên giúp cho họ thóc giống để xoá đói giảm nghèo mùa kế.
Vua y lời. Phạm Lãi cho luộc thóc mà viện trợ không hoàn lại cho Ngô. Sau đó cử binh thôn tính nước Ngô dễ dàng như móc đồ trong túi !!!
4. Những sự việc gần đây khiến tôi chợt nhớ đến câu thơ (Xuân Diệu):
Tổ quốc tôi như một con tàu
Mũi tàu ta đó mũi Cà mau
Mạn phép Tiền nhân thêm 2 câu:
Lái tàu như thế nay mai đắm
Mắc cạn ngay trên cảng nước sâu.
Ông Huy:
“việc Phan Đình Diệu, Hoàng Tuỵ, Nguyễn Huệ Chi gửi bài tới Thời Đại Mới để đăng cũng có thể có nghĩa những người này không cho THD là hèn nhát, thiếu lương tâm, phản bội, đồng loã.”
Để biện minh cho ông THD, kết luận trên có vẻ kém logic. Tôi chưa nói về tạp chí “nghiên cứu & khảo luận” Thời Đại Mới ông Trần Hữu Dũng đang làm, mà chỉ nói về nội dung của Viet-studies. Nếu cho ông Dũng chủ biên TĐM, với nghĩa định hướng bài viết cho tạp chí, và chọn lựa kỹ người viết, thì nhìn nội dung tạp chí này thấy không phải vậy. Tạp chí như tập họp những bài viết bàn về nhiều vấn đề khác nhau với quan điểm riêng của nhiều tác giả ở khắp nơi trên thế giới. Dù có những bài viết của các ông HT, PĐD… trên TĐM cũng không thể nói được ông THD là có hay không “hèn nhát, thiếu lương tâm, phản bội, đồng loã” , vì đây là hai chuyện không liên quan. Huống chi, những “đức tính” (tiêu cực) ông Huy liệt kê trên hơi “đa dạng”, và không phải ai cũng có đủ hết.
Nếu ở đâu có các bài viết của Phan Đình Diệu, Hoàng Tuỵ, Nguyễn Huệ Chi ở đó không có ” hèn nhát, thiếu lương tâm, phản bội, đồng loã” thì là điều quá hay. Nhưng làm sao dám chắc các ông ấy biết được ở đâu đó không có những thứ như vậy. Về cá nhân ông THD, chúng ta đều biết và đã nói rõ ra: ông ấy là giáo sư môn kinh tế dạy ở đại học tiểu bang Ohio, Mỹ. Nhưng nhiều chuyện khác về ông ấy mỗi người biết thêm một ít, hay chỉ biết phần nào thôi.