Joyce Anne Nguyen – Họ đang bảo vệ cái gì?
13/10/2010 | 1:02 sáng | 22 Comments
Category: Chính trị - Xã hội
Thẻ: chế độ cộng sản > Chủ nghĩa tư bản > chủ nghĩa xã hội > Nghìn năm Thăng Long
Viết tặng bạn HM, dù có thể là, như mọi khi, bạn HM sẽ không đọc.
Hôm qua tôi chat với 1 thằng bạn ở Việt Nam trước đây khá thân. Nói 1 hồi, khi tôi hỏi, nó bảo nó nghĩ tôi là thứ phản quốc. Thực ra điều đó chẳng đau, tôi đã mất rất nhiều bạn (hoặc tưởng lầm là bạn) khi bắt đầu viết về chính trị. Điều khiến tôi muốn đập đầu vào tường là nó, mặc dù là học sinh trường chuyên Lê Hồng Phong, cùng trường với tôi, không biết tư bản là gì và chủ nghĩa xã hội là gì, và nghĩ là hiện nay có Ấn Độ và các nước Đông Âu theo chế độ cộng sản. Về ý thứ 2 tôi tin là chẳng mấy người nghĩ thế, nhưng về ý thứ nhất tôi không ngạc nhiên.
Chủ nghĩa xã hội là gì? Năm lớp 10 tôi có học qua chủ nghĩa Marx trong giờ Giáo dục Công dân, rất cao siêu, mơ hồ và khó nuốt, những duy vật, duy vật biện chứng… Học sinh không hứng thú, và chỉ nghe được tư bản thối nát, chủ nghĩa xã hội đẹp đẽ, chứ mấy chủ nghĩa đó như thế nào và đẹp đẽ hoặc thối nát ra sao thì chẳng biết. Tôi vẫn còn nhớ giáo viên của tôi đã từng nói trước lớp, các nước tư bản nhìn bên ngoài giàu mạnh thế thôi chứ bên trong mục ruỗng cả rồi, chỉ có chúng ta đang đi đúng đường, các nước tư bản sẽ từ từ tiến lên thành nước cộng sản đúng theo thuyết Marx, và các nước cộng sản trước đây cũng sẽ quay về. Đó là ý kiến, là quan điểm. Không phải kiến thức. Hiện tại trong chương trình IB tôi đang học ở đây, có môn Theory of Knowlege nói về kiến thức, các vấn đề của kiến thức, dạy cách đặt nghi vấn, nghi ngờ những điều giáo viên hoặc sách vở nói, lật lại vấn đề, nhìn các khía cạnh khác, phản bác, tìm bằng chứng, phê phán… 1 điều mà giáo dục Việt Nam không có (và không dám có). Khi tôi viết những dòng này hiển nhiên sẽ có nhiều người muốn phản bác, bảo tôi phản động và suốt ngày bơi móc chê bai nước nhà, nhưng chuyện ấy gác lại nói sau.
Tôi muốn nói chút ít về chủ nghĩa xã hội. Có rất nhiều người ủng hộ con đường tiến lên xã hội chủ nghĩa của Đảng, nhưng họ nói thế chỉ đơn giản do Đảng nói thế, nhà nước nói thế, thầy cô nói thế, mọi người xung quanh nói thế. Những người chống đối, chà đạp lên chủ nghĩa xã hội mang định kiến kiểu khác, do nhà nước đàn áp tự do dân chủ và nhân quyền. Thực tế, bản thân cái chủ nghĩa chẳng có gì sai. Nó là 1 chủ nghĩa, 1 hệ tư tưởng, thế thôi. Karl Marx khi nghĩ ra cái chủ nghĩa đó, ông hình dung tới 1 xã hội đại đồng, bình đẳng, không phân biệt giai cấp. Chỉ thiếu sót khi quên nghĩ đến những mặt hạn chế của nó, chẳng hạn, nỗ lực tạo bình đẳng gây ra sự cào bằng làm giảm tính cạnh tranh và trì kéo sự phát triển của nền kinh tế, chỉ khi thực hiện các nước Đông Âu mới thấy, theo nghĩa nào đó, đấy là 1 chủ nghĩa không tưởng, nên chế độ cộng sản sụp đổ ở 1 loạt các nước này và cả ở Liên Xô, nơi khai sinh ra nó. Nhưng thực ra việc lựa chọn chế độ hay mô hình xã hội không thể có 1 lý tưởng chung nhất sử dụng ở tất cả mọi nơi, mà phải phụ thuộc vào nhiều yếu tố của các nước. Chẳng hạn, Na Uy là 1 nước theo mô hình xã hội chủ nghĩa. Dân số thấp 4.8 triệu người, có sẵn dầu, không cần cạnh tranh (mà nếu mọi người đều đua nhau kiếm các nghề bác sỹ, luật sư, kỹ sư… thì không đủ người làm việc khác như thợ sơn, thợ điện…), nhà nước có thể chu cấp tất cả bình đẳng, với giáo dục và y tế miễn phí, tiền trợ cấp cho trẻ em tới khi 18 tuổi, cho người thất nghiệp, tàn tật, nghỉ bệnh, người già…, xã hội không phân biệt giai cấp, khoảng cách giàu nghèo rất thấp, người có lương cao phải đóng thuế cao. Khi học trong giờ Sử nghe giáo viên nói các lãnh đạo của Na Uy đang có ý định tiến lên chủ nghĩa cộng sản, ban đầu tôi thấy ngứa ngáy, nhưng năm nay tôi có học kinh tế, phân biệt giữa planned economy và free-market economy, nên bây giờ tôi thay đổi suy nghĩ, có thể Na Uy làm được. Điều quan trọng là Na Uy là 1 nước dân chủ, đa đảng, bầu cử tự do, năm ngoái tôi có nghe ông Peter Gitmark, dân biểu của Đảng Bảo thủ ở Na Uy, nói chuyện trong 1 buổi họp mặt với cộng đồng người Việt, nhưng cuối cùng Đảng thắng cử là Đảng Lao động. Mỗi quốc gia chọn mô hình phù hợp với nước mình, chỉ có thế mới có thể phát triển được.
Câu hỏi đặt ra ở đây là: còn Việt Nam? Nếu tìm hiểu 1 cách đầy đủ và nghiêm túc, ai cũng có thể thấy được nền kinh tế của nước ta hoàn toàn không theo chủ nghĩa xã hội. Có tư hữu, khoảng cách lớn giữa giàu và nghèo, không có trợ cấp, không chịu sự ảnh hưởng của nhà nước nhiều trong kinh tế… Những người được/bị gọi là Việt Cộng hiện giờ chẳng phải là cộng sản.
Những người bênh vực Đảng và không ngừng lặp lại rằng nước ta đang công nghiệp hóa, hiện đại hóa định hướng xã hội chủ nghĩa, Đảng ta ưu việt, họ đang bảo vệ cái gì?
Và cả trong nhiều tình huống khác như dạo gần đây trên mạng mọi người thường bàn chuyện Đại lễ 1000 năm Thăng Long. Nhiều người Hà Nội cứ nghe Hà Nội bị đả kích là đả kích lại ngay. À, tất nhiên tôi biết năm nào miền trung cũng có lũ lụt. À, tất nhiên tôi cũng biết chẳng mấy khi có cái lễ để ăn mừng. À, tất nhiên tôi biết người Hà Nội có quyền tự hào về 1000 năm. Nhưng nếu bạn nói, cùng là đồng bào với nhau sao lại đả kích dân Hà Nội, sao lại nói bên chết cứ chết bên chơi cứ chơi, nói như thế là xúc phạm lòng tự hào dân tộc, thế thì tôi hỏi lại, cùng là đồng bào với nhau sao cái đại lễ của dân Hà Nội được trút 1/10 GDP thế, nước ta có giàu có gì cho cam. Trung Quốc rình rang Olympic đã bị lên án và tẩy chay, nhưng thử hỏi ban lãnh đạo Trung Quốc có dám đốt 1/10 GDP cho lễ lạc linh đình thế không. Lòng tự hào dân tộc, đúng, chúng ta nên tự hào là người Việt Nam, nhưng nếu không có 1 chút xấu hổ nào khi dân nước ngoài hỏi ôi các bác nước nhỏ mà vung tiền kinh thế, tôi sẽ nghi ngờ cái lòng tự hào đó. Bảo vệ cái gì? Nói thế chắc chắn không phải bảo vệ cái đúng, cũng không phải bảo vệ người dân 1 nước, và càng không phải bảo vệ lòng tự hào dân tộc. Vậy là bảo vệ cái gì? Cả những bài hát dịch sang tiếng Anh, 1 thứ tiếng Anh phát âm rùng rợn và dịch khiếp khủng ai cũng thấy, tôi cũng thấy nhiều người vào bênh vực, nói ít ra được ý tốt. Tôi không cần biết ý tưởng ra sao. Tỷ như chuyện viết sách, cùng 1 ý tưởng 1 nhà văn tầm cỡ được đánh giá cao và 1 người viết kiểu văn chương 3 xu bán đầy ngoài chợ dĩ nhiên ra 2 sản phẩm khác nhau, vụ dịch này cũng vậy, khi khả năng không có thì đừng làm hoặc đưa người khác làm, việc gì phải cố làm rồi đưa lên báo giới thiệu hoành tráng và đem đi phổ biến khắp nơi với ý định giới thiệu âm nhạc và văn hóa Việt Nam ra với thế giới nhân dịp đại lễ 1000 năm và đồng thời hun đúc thêm lòng tự hào dân tộc, mà rút cuộc mớ kết quả đó nếu đưa cho người nước ngoài xem được có lẽ người Việt Nam nhục nhã không ngóc đầu nổi (xin nhớ là những đoạn clips đó được đưa lên youtube, trang web chia sẻ videos lớn nhất hiện nay và nếu không được rút xuống thì có thể đi khắp thế giới- chú thích thêm: tất cả vẫn còn nằm ngay đó). Vậy những người bênh vực đang bênh vực cái gì? Tôi chẳng rõ.
Ngay cả những người đấu tranh dân chủ cũng có khuynh hướng chống cái- gì- đó- mà- tôi- chẳng- biết- là- cái- gì. Với phe đối lập. Chẳng hạn chuyện ông Lý Tống xịt hơi cay vào mặt ca sỹ Đàm Vĩnh Hưng. Tôi không cần biết Đàm Vĩnh Hưng phát biểu gì và làm gì, tôi cũng không quan tâm ông Lý Tống yêu dân chủ như thế nào, việc xịt hơi cay không đem lại ích lợi cho phong trào đấu tranh dân chủ, chẳng thay đổi được thực trạng nhân quyền, mặt khác lại tự hạ thấp chính mình. Nếu tôi không thích người nào đó, tôi không chơi bẩn hay đại loại, việc gì phải tấn công đối phương để đối phương có cái quyền trở thành nạn nhân và lu loa về mình? Hoặc, tấn công cả những người có cùng quan điểm chính trị, nhưng có thể khác phương pháp, hoặc có mâu thuẫn, hoặc cũng có thể chẳng có nguyên nhân nào cụ thể cả. Bên Trung Quốc khi giải Nobel Hòa bình được trao cho Lưu Hiểu Ba, không chỉ ban lãnh đạo và những người dân Trung Quốc ủng hộ nhà nước Trung Quốc nổi giận và phản đối, cả 1 số người bất đồng chính kiến cũng biểu tình bảo không xứng đáng. Giải Nobel trên thực tế được trao cho Lưu Hiểu Ba nhưng xét rộng ra không chỉ cho 1 cá nhân ông Lưu Hiểu Ba mà còn được tặng chung cho những người đấu tranh nhân quyền ở Trung Quốc, như 1 sự cổ vũ và ghi nhận nỗ lực của những người đấu tranh và 1 lời nhắc nhở về thực trạng nhân quyền ở Trung Quốc. Đọc tin đó trên The New York Times tôi không ngạc nhiên, vì dựa trên sự không đoàn kết lâu nay tôi thấy, nếu giải Nobel được trao cho 1 người bất đồng chính kiến ở Việt Nam, tình hình cũng sẽ tương tự. Những người đó thực ra đấu tranh cho cái gì và chống cái gì? 1 người thực sự muốn thay đổi, có dân chủ, và khắc phục tình trạng nhân quyền, chống lại Đảng độc tài bưng bít thông tin, không cần danh vọng hay giải thưởng cho việc mình làm. Mỗi khi thấy người đấu tranh dân chủ đả kích nhau, nói xấu nhau, tôi lại muốn hỏi, họ đang chống cái gì. Và khi đấu tranh, như họ tự nhận, đó có phải là thực sự đấu tranh cho nhân quyền và dân chủ hay chỉ vì tiếng tăm lợi ích cá nhân?
Tôi xin phép vòng lại ý lúc nãy đang nói dở. 1 cách tự nhiên và đầy bản năng, sẽ có người muốn đập lại những luận điểm của tôi bằng luận điệu quen thuộc. Yêu nước là làm đất nước phát triển chứ không phải ngồi đó moi móc chửi bới nước nhà. Xã hội nào cũng có vấn đề. Nước ta đang phát triển rất tốt đẹp. Có những điểm nhất định nào đó nhưng ta cần có niềm tin vào Đảng. Nước ta có dân chủ, nhưng các quốc gia có chế độ khác nhau nên màu sắc của dân chủ cũng khác nhau. Nhân quyền của nước ta khác. Blah blah blah. Tôi nghe nhiều rồi, và cũng trả lời nhiều rồi, chẳng muốn lặp lại nữa, chỉ muốn hỏi lại: Bạn đang bảo vệ cái gì và chống lại cái gì? Và vì sao?
Tái bút: tôi cũng biết có những đả kích nhằm vào tôi, nói tôi làm như thể mình hiểu biết hơn người khác, hoặc đặt nghi vấn tuổi tác của tôi, chẳng thành vấn đề, đối với tôi, việc học không giới hạn trong chương trình phổ thông. 1 người, dù có học ở Phần Lan- nền giáo dục được đánh giá là tốt nhất thế giới, mà chỉ học những gì có trong trường lớp và sách giáo khoa cũng là không biết gì. Nhưng kiểu đả kích tầm phào ấy, là chống lại tôi hay thực ra đang chống lại chính người đả kích? Và họ đả kích tôi vì có vẻ như tôi chống lại cái họ đang bênh vực, nhưng họ đang bênh vực cái gì?
12/10/2010
© 2010 Joyce Anne Nguyen
© 2010 talawas
Anne viết “Khi đưa vào bài này, trọng tâm của tôi không nằm ở ý Na Uy có thể trở thành 1 nước cộng sản hay không (không thực sự quan tâm), mà Na Uy đang được xem là có mô hình xã hội chủ nghĩa, để từ đó nói về cái gọi là chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. 2 chuyện khác nhau.”
Tất nhiên trong tâm của bài không phải ở chỗ Na Uy có thể trở thành một nước cộng sản hay không, và tôi cũng không cho rằng trọng tâm của bài cần hay nên nhằm vào đó.
Theo tôi, bất kể một ý kiến nào (dù là trọng tâm hay không trọng tâm), một khi được đưa ra trong bài viết, cần có những căn cứ đủ vững mà tác giả đã xem xét đến. Những căn cứ này không nhất thiết phải được trình bày ra trong bài, mà có thể được trình bày ra khi tác giả gặp sự phản bác nhằm vào ý kiến đó.
Ở đây, nếu Anne xem xét một cách cẩn trọng khi viết và thấy căn cứ cho ý kiến “Na Uy có thể làm được” là không đủ vững, có thể Anne đã không đưa ý kiến này vào, chẳng hạn như thế.
Nói chung, để một bài viết có tính thuyết phục cao, một ý kiến dù nhỏ cũng cần được xem xét đầy đủ về căn cứ.
Tuy nhiên, dù sao thì tôi cũng rất cám ơn về lời góp ý. Tôi sẽ nhớ và rút kinh nghiệm.
@Nguyễn Trang Nhung:
Đó chính xác là điều tôi đã nghĩ đến và đang tìm hiểu, về sự khác biệt giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản theo cách nhìn của người Na Uy. Và chính vì biết điều đó không hoàn toàn có căn cứ, tôi không khẳng định, cũng chẳng tập trung vào chuyện đó. Khi đưa vào bài này, trọng tâm của tôi không nằm ở ý Na Uy có thể trở thành 1 nước cộng sản hay không (không thực sự quan tâm), mà Na Uy đang được xem là có mô hình xã hội chủ nghĩa, để từ đó nói về cái gọi là chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. 2 chuyện khác nhau.
Thật ra không khó để giải thích nếu tính đến sự khác nhau (quá) rõ ràng giữa chủ nghĩa Xã hội (socialism) và chủ nghĩa Mác (marxism). CNXH bắt đầu từ những tư tưởng tiền thân thời Socrates rồi đến Plato … xuống đến các nhà tư tưởng không tưởng (tạm dịch từ utopia), chưa kể mục đích cuối cùng của utopia có (rất) nhiều nét giống khái niệm thiên đàng trong các tôn giáo . Marxism chỉ là một nhánh của CNXH, không phải CNXH per se . Những tư tưởng của CNXH nói chung vẫn còn hấp dẫn ngay cả những nước dân chủ-tư bản (lại thêm 2 khái niệm khác nhau nữa), hay nói đúng hơn, dù có tư bản cách mấy, người ta cũng không thể bỏ qua thành tố XHCN trong xã hội, gọi là công cộng, ie giáo dục, giao thông-cầu đường … chỉ khác ở mức nhiều ít, vì dù gì đi nữa, lúc nào cũng có 1 số dân chúng, vì rất nhiều lý do, bị lọt lại . Nếu nhà nước không lo cho họ thì ai lo . Sự khác nhau giữa các nước tuyên cáo theo CNXH và những nước dân chủ tư bản là chủ nghĩa Mác, hay nói đúng hơn CNXH cực đoan và nhà nước độc tài mang chất phong kiến (aka thế thiên hành đạo) từ Hegel. Chính cái chủ nghĩa Mác là đầu mối cho mọi vấn đề mà các nước CS mắc phải, không phải CNXH per se .
Tôi không tin mục tiêu toàn vẹn cuối cùng của CNXH là khả dĩ, nhưng tôi tin ta có thể đạt tới một số tiệm cận của nó qua thời gian . Tất nhiên không thể qua ngả Marxism. Nói vậy không phải chối bỏ hoàn toàn Marx. Nhà thơ Charles Bernstein có nói nếu chúng ta có thể đạt tới một mức độ Utopia nào đó, nó phải là sự phản chiếu qua lại từ các mảnh vỡ của các tấm gương lớn . Có thể Marxism là một tấm gương lớn, nhưng nó phải bị/được đập bể trước khi ta có thể xài được .
Như những gì đã nói, tôi không chống chủ nghĩa nào cả per se, tôi chỉ chống việc đưa bất cứ 1 chủ nghĩa nào đó lên làm chính thống và loại bỏ tất cả những gì không có lợi cho nó .
Tự quảng cáo . Bài viết của tôi trên talawas này có đưa ra các khái niệm đã nêu, ai thích có thể tham khảo thêm .
1. Anne viết: Khi viết “tôi thay đổi suy nghĩ, có thể Na Uy làm được”, nếu bạn chú ý 1 chút, sẽ thấy trước ý “Na Uy làm được” tôi có viết từ “có thể”, “có thể Na Uy làm được” hiển nhiên khác với “Na Uy có thể làm được”, nói cụ thể hơn, tôi không khẳng định.
Có lẽ Anne cho là tôi đã không để ý từ “có thể” đó? Nếu Anne nghĩ vậy thì không phải. Tôi để ý từng câu chữ mà bạn dùng. Vấn đề ở đây là ý kiến cho rằng một điều gì đó là có thể phải có căn cứ đủ vững cho khả năng “có thể” đó, nếu không, ý kiến sẽ dễ bị bẻ gãy bằng lập luận phản bác rằng điều đó là không thể.
Lấy ví dụ: Nếu chủ nghĩa cộng sản mà các lãnh đạo Na Uy đang hướng đến cần có cả đặc điểm “không nhà nước”, ai đó sẽ nói Na Uy không thể làm được.
Ví dụ trên nhằm cho thấy: Ý kiến cho rằng Na Uy có thể (hoặc không thể) làm được cần phải dựa trên cơ sở hiểu được “chủ nghĩa cộng sản” ở đây có các đặc điểm gì. Nếu không, ý kiến đó đơn giản là thiếu căn cứ.
(So với ý kiến “Na Uy làm được”, ý kiến “Na Uy có thể làm được” có đòi hỏi căn cứ thấp hơn nhiều song vẫn phải đảm bảo những căn cứ tối thiểu nhất định.)
—
2. Anne viết: Nó là 1 chủ nghĩa dựa trên tư tưởng Marx, với những thay đổi nhất định tôi nói tôi không rõ vì tôi không có điều kiện gặp và hỏi thẳng những người lãnh đạo hiện giờ ở Na Uy, căn bản trong xã hội hiện giờ, tôi nhìn thấy được, nền kinh tế Na Uy là mix, thiên về planned economy, có 1 số mảng vẫn là free-market, như thuê nhà; vẫn có tư hữu, khoảng cách giàu nghèo không cao chỉ vì người có lương cao phải đóng thuế cao hơn v.v…
Tôi đoán, ý kiến “Na Uy có thể làm được” của Anne chủ yếu dựa vào đặc điểm “thiên về planned economy” (đúng không nhỉ?). Nhưng “thiên về planned economy” cũng là một đặc điểm của chủ nghĩa xã hội. Vậy khác biệt nào cần được tạo ra để Na Uy chuyển từ “chủ nghĩa xã hội” sang “chủ nghĩa cộng sản”? Hay nói cách khác, có những đặc điểm nào để phân biệt “chủ nghĩa cộng sản” với “chủ nghĩa xã hội” ở đây? Câu hỏi này Anne có thể bỏ qua, đây chỉ là cách mà tôi đặt vấn đề khi đối diện với những điều mà tôi muốn tìm hiểu. Nếu tôi là Anne, tôi sẽ tự đặt ra những câu hỏi như thế và sẽ tìm những câu trả lời.
—
3. Anne viết: Tôi có thể hình dung bạn sẽ nói, muốn bảo vệ hoặc chống cái gì thì phải biết chính xác nó là cái gì, dùng lập luận của tôi để đánh lại tôi, câu trả lời của tôi khá đơn giản, trên thực tế tôi không mấy quan tâm về chủ nghĩa cộng sản ở Na Uy. Hiện tại với mô hình chủ nghĩa xã hội Na Uy đang phát triển tốt và được xem là nước có điều kiện sống tốt nhất thế giới. Trong vấn đề đó, với tư cách không phải là người Na Uy, tôi không can thiệp vào lựa chọn của họ, nói 1 cách thẳng thắn. Tôi nói “có thể Na Uy làm được” nghĩa là không khẳng định, đó chỉ là 1 cách để nói rằng mỗi nước cần chọn con đường tốt nhất cho mình. Chủ nghĩa xã hội, hay cao hơn là chủ nghĩa cộng sản, của Na Uy có khác cũng không thể trái ngược 100% trong bản chất với chủ nghĩa Marx như cái gọi là chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay. Và hiển nhiên bài viết này là về xã hội Việt Nam, chứ không phải về Na Uy.
Anne có thể không quan tâm về chủ nghĩa cộng sản ở Na Uy, song Anne đã đưa ví dụ về Na Uy vào bài viết của mình như một phần trong sự đối sánh với trường hợp Việt Nam. Do đó, ví dụ này phải được (hay ít ra là nên được) xem xét một cách cẩn trọng.
[…] – Joyce Anne Nguyen – Họ đang bảo vệ cái gì? (talawas) – Những người bênh vực Đảng và không ngừng lặp lại rằng […]
[…] – Joyce Anne Nguyen – Họ đang bảo vệ cái gì? (talawas) – Những người bênh vực Đảng và không ngừng lặp lại rằng nước […]
@Nguyễn Trang Nhung:
Khi viết ” tôi thay đổi suy nghĩ, có thể Na Uy làm được”, nếu bạn chú ý 1 chút, sẽ thấy trước ý “Na Uy làm được” tôi có viết từ “có thể”, “có thể Na Uy làm được” hiển nhiên khác với “Na Uy có thể làm được”, nói cụ thể hơn, tôi không khẳng định.
Trong bài tôi đã có viết đoạn sau “Thực tế, bản thân cái chủ nghĩa chẳng có gì sai. Nó là 1 chủ nghĩa, 1 hệ tư tưởng, thế thôi. Karl Marx khi nghĩ ra cái chủ nghĩa đó, ông hình dung tới 1 xã hội đại đồng, bình đẳng, không phân biệt giai cấp. Chỉ thiếu sót khi quên nghĩ đến những mặt hạn chế của nó, chẳng hạn, nỗ lực tạo bình đẳng gây ra sự cào bằng làm giảm tính cạnh tranh và trì kéo sự phát triển của nền kinh tế…” và “việc lựa chọn chế độ hay mô hình xã hội không thể có 1 lý tưởng chung nhất sử dụng ở tất cả mọi nơi, mà phải phụ thuộc vào nhiều yếu tố của các nước”, đó là phần “tôi đã thay đổi suy nghĩ”. Chủ nghĩa tư bản là tốt, nhưng khi đưa vào xã hội Na Uy lại không phù hợp. Người lãnh đạo Na Uy đưa ra chính sách và người dân chọn những gì phù hợp với điều kiện đất nước họ.
Chủ nghĩa cộng sản, trong cách nghĩ của thầy giáo tôi, cũng như người lãnh đạo ở Na Uy, không phải là 1 thứ chủ nghĩa mới được đặt ra của riêng người Na Uy. Nó là 1 chủ nghĩa dựa trên tư tưởng Marx, với những thay đổi nhất định tôi nói tôi không rõ vì tôi không có điều kiện gặp và hỏi thẳng những người lãnh đạo hiện giờ ở Na Uy, căn bản trong xã hội hiện giờ, tôi nhìn thấy được, nền kinh tế Na Uy là mix, thiên về planned economy, có 1 số mảng vẫn là free-market, như thuê nhà; vẫn có tư hữu, khoảng cách giàu nghèo không cao chỉ vì người có lương cao phải đóng thuế cao hơn v.v…
Tôi có thể hình dung bạn sẽ nói, muốn bảo vệ hoặc chống cái gì thì phải biết chính xác nó là cái gì, dùng lập luận của tôi để đánh lại tôi, câu trả lời của tôi khá đơn giản, trên thực tế tôi không mấy quan tâm về chủ nghĩa cộng sản ở Na Uy. Hiện tại với mô hình chủ nghĩa xã hội Na Uy đang phát triển tốt và được xem là nước có điều kiện sống tốt nhất thế giới. Trong vấn đề đó, với tư cách không phải là người Na Uy, tôi không can thiệp vào lựa chọn của họ, nói 1 cách thẳng thắn. Tôi nói “có thể Na Uy làm được” nghĩa là không khẳng định, đó chỉ là 1 cách để nói rằng mỗi nước cần chọn con đường tốt nhất cho mình. Chủ nghĩa xã hội, hay cao hơn là chủ nghĩa cộng sản, của Na Uy có khác cũng không thể trái ngược 100% trong bản chất với chủ nghĩa Marx như cái gọi là chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay. Và hiển nhiên bài viết này là về xã hội Việt Nam, chứ không phải về Na Uy. Tôi viết ra chỉ để nói rằng chủ nghĩa xã hội là không phù hợp với Việt Nam, và học sinh Việt Nam không biết gì về cái họ đang cố bênh vực.
Hy vọng ý tôi nói đã rõ.
Anne viết: “khác thì chắc chắn là khác, nhưng nói thực ra cụ thể khác thế nào thì tôi không rõ lắm, tôi đã hỏi nhưng thầy Sử cũng không nói cụ thể chi tiết.”
Vậy thầy giáo của Anne nói đại khái thế nào?
Anne viết: “…nhưng năm nay tôi có học kinh tế, phân biệt giữa planned economy và free-market economy, nên bây giờ tôi thay đổi suy nghĩ, có thể Na Uy làm được.”
Như vậy, kết hợp điều thầy giáo nói và kiến thức về kinh tế mà Anne thu được, Anne đã thay đổi suy nghĩ.
Nhưng khái niệm “chủ nghĩa cộng sản” trong điều thầy giáo nói là cái mà Anne không rõ. Vậy Anne liên hệ khái niệm mà Anne không rõ đó với kiến thức về kinh tế như thế nào (để suy nghĩ của Anne thay đổi như hiện nay)?
@Nguyễn Trang Nhung: khác thì chắc chắn là khác, nhưng nói thực ra cụ thể khác thế nào thì tôi không rõ lắm, tôi đã hỏi nhưng thầy Sử cũng không nói cụ thể chi tiết.
Joyce Anne viết: “Khi học trong giờ Sử nghe giáo viên nói các lãnh đạo của Na Uy đang có ý định tiến lên chủ nghĩa cộng sản, ban đầu tôi thấy ngứa ngáy, nhưng năm nay tôi có học kinh tế, phân biệt giữa planned economy và free-market economy, nên bây giờ tôi thay đổi suy nghĩ, có thể Na Uy làm được.”
Joyce Anne có thể giải thích chủ nghĩa cộng sản mà các lãnh đạo Na Uy hướng đến có gì giống và khác với chủ nghĩa cộng sản thuần túy (không nhà nước, không giai cấp, làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu) trong lý thuyết của Marx hay không?
[…] Chuyện người rơm (2) 12/10/2010Trần Vũ Long – Chùm thơ: Bẻ lại cổ áo 12/10/2010Joyce Anne Nguyen – Họ đang bảo vệ cái gì? 12/10/2010Mỹ tái khẳng định lợi ích quốc gia ở Biển Đông 12/10/2010Bùi Văn […]
[…] © 2010 Joyce Anne Nguyen […]
[…] http://www.talawas.org/?p=25449 […]
[…] Họ đang bảo vệ cái gì? […]