Trương Thái Du – Đôi lời về nhân quần quyền
23/07/2010 | 12:00 chiều | 40 Comments
Category: Tổng hợp
Thẻ: Nhân quyền > phương Đông và phương Tây
Tạp chí Nhân quyền Việt Nam tháng 6.2010 có bài viết rất đáng quan tâm của tướng Nguyễn Văn Hưởng nhan đề: “Hãy hiểu đúng về vấn đề nhân quyền Việt Nam”. Tướng Hưởng khẳng định nhân quyền phương Tây là cái mà nhiều thể chế dân chủ đa đảng trên thế giới muốn áp đặt tại Việt Nam. Ông viết: “Chính vì vậy, những lý thuyết về nhân quyền, dân chủ theo kiểu phương Tây đã vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ của những quốc gia không đồng quan điểm, trong đó có Việt Nam. Các quốc gia này không thể chấp nhận một thứ “dân chủ, nhân quyền” mà nếu đi theo đó, thì đồng nghĩa với tự đánh mất mình, làm thay đổi cả một nền văn hóa của một (hoặc nhiều) dân tộc, và dẫn đến đảo lộn trật tự xã hội, trật tự trong mỗi gia đình.”
Hàng thế kỷ trước văn hào Rudyard Kipling đã viết: “Oh, East is East, and West is West, and never the twain shall meet – Đông là Đông và Tây là Tây, chẳng bao giờ cả hai gặp gỡ”. Đến nay, còn rất ít người tin vào điều đó. Tuy nhiên việc đồng hóa Đông – Tây là một trong những nhãn quan của các chính trị gia phương Tây hiện đại, ít nhất trong vấn đề dân chủ – nhân quyền. Nó hoàn toàn không tưởng về mặt lịch sử, khoa học cũng như xã hội.
1. Về mặt lịch sử
Nền văn minh Á Đông mà đất nước Việt Nam từng thuộc về đã tồn tại không hề gián đoạn ít nhất là hơn ba ngàn năm nay (thời điểm chữ viết tượng hình hoàn thiện và không thay đổi nhiều cho đến hôm nay), nếu không muốn nói là năm ngàn năm. So với văn minh Hy – La tiền thân của văn minh phương Tây, cấu trúc của Á Đông phải nói là có thời gian thử thách và bền bỉ hơn rất nhiều, nó phát triển theo kiểu xoáy trôn ốc cực kỳ chặt chẽ. Văn minh Trung Hoa, hạt nhân của văn minh Á Đông từng khiến Voltaire ngạc nhiên: “Chúng ta nhận thấy rằng quốc gia ấy tồn tại một cách rực rỡ từ trên bốn ngàn năm rồi mà luật pháp, phong tục, ngôn ngữ, cách ăn mặc vẫn không thay đổi bao nhiêu…[1]”. Văn minh phương Tây hiện đại có thể tính tuổi từ thời Phục hưng cách nay vài trăm năm, là thành quả của sáng tạo phủ định (creative destruction). Đầu tàu văn minh phương Tây hôm nay là nước Mỹ. Sáng tạo phủ định giúp cho xứ sở ấy nhanh chóng vượt lên phía trước về mặt vật chất, nhưng khiến nó trở thành một đứa trẻ choai không có dân tộc tính, các bài học lịch sử nghèo nàn song lại thích võ đoán và áp đặt.
Hai nền văn minh đang đề cập có những cách khác nhau để tiếp cận tương lai.
2. Các khảo sát khoa học
Từ năm 2005, tôi đã để ý đến kết quả nghiên cứu do các nhà khoa học của Đại học Michigan thực hiện, về cách nhận thức thế giới khác nhau của người Á Đông và người phương Tây[2]. Họ kết luận: “Người Á Đông sống trong mạng lưới quan hệ xã hội phức tạp với những giềng mối định vị bắt buộc. Do đó tập trung vào bối cảnh tổng thể là quan trọng để thực hiện chức năng có hiệu quả. Ngược lại, người phương Tây sống trong một xã hội ít áp lực tác động đến sự độc lập cá nhân, điều đó cho phép họ giảm thiểu sự chú ý đến bối cảnh”. Và: “Con người từ những nền văn hóa khác nhau xác định điều họ quan tâm khác nhau, dù họ có chia sẻ với nhau cùng một không gian sống. Kết quả là chúng ta nhìn thế giới với những diện mạo khác nhau, bằng những cách khác nhau”.
Cũng tại Michigan, trong một thí nghiệm khác, giáo sư Richard Nisbet rút ra kết luận: “Tư duy của phương Tây là tư duy kiểu trắng đen phân biệt rõ rệt, không có vùng đất xám. Có thể nói tư duy kiểu này là tư duy đơn giản một chiều, khá cứng nhắc và có thể dẫn đến những hành động cực đoan, vì nó không tìm cách dung hòa sự bất đồng, không tìm con đường trung dung giữa hai phía để đi. Nó sẽ khăng khăng cho rằng trách nhiệm thuộc về một phía và phía này phải sửa đổi hành vi để cải thiện tình hình. Chính vì trong thực tế cuộc sống không có nhiều tình huống “giấy trắng mực đen rõ ràng” như vậy nên tư duy theo kiểu này không giúp làm cho xung đột khá hơn mà làm cho nó tồi tệ đi, và khi mức chịu đựng giữa hai phía chạm đến giới hạn cuối cùng, bạo động sẽ phát sinh[3]”.
3. Quan sát xã hội
Để bớt chữ nghĩa, phần này tôi xin dẫn vài tác phẩm tiêu biểu của họa sĩ Trung Quốc Lưu Dương (Yang Liu) trong cuộc triển lãm “Phương Đông gặp gỡ phương Tây” tại Berlin năm 2007[4]. Màu xanh thể hiện phương Tây, màu đỏ thuộc về phương Đông:
Ý kiến
Phương thức sinh hoạt
Tự ngã (cái tôi)
Trẻ em
Người già
Quan hệ xã hội
Phẫn nộ
Ăn tiệc
Xử lý vấn đề
Tôi thích nhất bức poster “Xử lý vấn đề”. Nó cho thấy tư duy sáng tạo phủ định thuộc về phương Tây. Ngược lại, người phương Đông đi vòng và vượt qua vấn đề. Ở Việt Nam có câu “sống chung với lũ” rất thông minh và hóm hỉnh.
*
Với tất cả những dẫn chứng điển hình như trên, tôi nghĩ ở Việt Nam nói riêng, Á Đông nói chung, tồn tại giá trị nhân quyền của riêng mình, tương đương với phương Tây, tạm gọi là quần quyền. Tỉ dụ: trước khi văn minh phương Tây quảng bá những điều tốt đẹp của mình ở mảnh đất này, với người phương Đông ngày giỗ luôn quan trọng hơn sinh nhật. Ngày giỗ không hoàn toàn dành cho người đã khuất và tiên tổ. Nó củng cố mối quan hệ của những người đang sống. Nếu sinh nhật như là hành vi cổ xúy nhân quyền thì giỗ kỵ chính là sự tôn vinh quần quyền.
Quay trở lại bài viết của tướng Hưởng, tôi thấy ông có lý khi (tôi) đặt đoạn văn này: “Nếu như hơn 30 năm trước đây, đại bộ phận người dân Việt Nam chỉ nghĩ đến có cái ăn để mà sống và ước mơ ‘ăn no mặc lành’ thì bây giờ khái niệm ‘ăn ngon mặc đẹp’ đã trở thành phổ biến ở Việt Nam”; bên cạnh phân tích của Bill Hayton: “Đầu tư và tài trợ quốc tế không mang lại dân chủ và đa đảng cho Việt Nam; ngược lại, nó giúp cho hệ thống cai trị độc đảng trở nên hiệu quả và hiệu lực hơn. Đó là cách mà Đảng muốn. Cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn đối với đa số người dân Việt Nam, và chừng nào xu thế này còn tiếp tục, chừng đó mọi việc vẫn sẽ như bây giờ[5]”.
Mọi việc vẫn sẽ như bây giờ? Bill Hayton một lần nữa chứng minh tư duy nhị nguyên điển hình của người phương Tây. Ở phương Đông, chúng ta luôn nhìn thấy động trong tĩnh và ngược lại. Tôi không nghi ngờ vào quá trình chuyển hóa không ngừng nghỉ của xã hội Việt Nam. Tôi tin bất cứ ai thích thú với cách xử lý vấn đề “sáng tạo phủ định” made in USA sẽ luôn nhận về sự thất vọng mà thôi.
Ở Việt Nam nói riêng và Á Đông nói chung nhân quần quyền là như vậy. Lịch sử đã chứng minh cách mạng chỉ có thể đi vòng qua chướng ngại, vượt lên chướng ngại mà không nên hủy phá. Nếu muốn hủy phá thì trước tiên phải phá tan nền văn hóa cố kết bởi năm mươi thế kỷ. Đó lại là một câu chuyện khác, có lẽ tôi sẽ đề cập ở một bài viết khác.
Bài viết chào đón chuyến thăm Việt Nam của Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton, tháng 7.2010.
© 2010 Trương Thái Du
© 2010 talawas
[1] Will Durant, Lịch sử văn minh Trung Hoa, trang 20, Nguyễn Hiến Lê dịch, dẫn từ quyển Khảo luận về phong tục của Voltaire.
[2] http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/4173956.stm
[3] Dẫn theo: http://www.tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=101&CategoryID=37&News=2547
[4] http://yangliudesign.blogspot.com/2007/07/ost-trifft-west-east-meets-west.html và http://www.gabyu.com/2007/09/07/comparaison-allemagne-chine/
[5] http://www.talawas.org/?p=22561
Nói thật với bác Trương Thái Du, nếu bác viết về văn minh phương Đông một cách thuần túy, phân tích rõ ràng những sở trường, sở đoản khi đối chiếu với văn minh phương Tây, thì tôi không phải không đồng ý với bác ở một số điểm chính. Đáng tiếc là bác lại lồng những phân tích đó của bác vào trong một khung cảnh chính trị bi đát hiện thời, mà theo tôi, giới cầm quyền hiện thời không quan tâm, hay không thèm quan tâm phương Đông, phương Tây, nhân quyền hay nhân quần quyền gì ráo; tất cả chỉ là những đoàn phép chính trị nhất thời nhằm duy trì thế độc tôn quyền lực. Chính điều đó làm cho bài viết của bác giảm đi giá trị, khiến người ta, trong đó có tôi, cảm thấy một sự ngụy biện.
Ai cũng đồng ý là văn minh nào cũng có sở trường, sở đoản; có những tinh túy kèm theo những cặn bã, rác rưởi. Một dân tộc khôn ngoan là biết giữ được cái tinh túy của mình, và biết học cái tinh hoa của thiên hạ, ví dụ như dân tộc Nhật. Bất hạnh thay dân tộc nào chỉ ôm lấy cái cặn bã của mình, cũng học thiên hạ đấy, nhưng mà chỉ học được toàn những thứ cặn bã.
Xin gửi đến bác một đoạn trích sau trong tác phẩm Sử Trung Quốc của Nguyễn Hiến Lê.
“Đọc sử thời quân chủ của Trung Hoa , tôi buồn cho dân tộc đó thông minh, giỏi tổ chức mà không diệt được cái họa ngoại thích và hoạn quan gây biết bao thống khổ cho dân chúng đời này qua đời khác. Nhưng tôi cũng trọng họ , mến họ vì triều đại nào cũng có hằng ngàn hằng vạn người coi cái chết nhẹ như lông hồng, tuẫn tiết vì nước chứ không chịu nhục, và những thời triều đình “vô đạo” thì vô số kẻ sĩ coi công danh, phú quý như dép cỏ, kiếm nơi non xanh nước biếc dắt vợ con theo, cày lấy ruộng mà ăn, đào lấy giếng mà uống, sống một đời thanh khiết, làm thơ, vẽ để tiêu khiển , hoặc trứ tác về triết, sử, tuồng, tiểu thuyết để lưu lại hậu thế. Đọc đời các vị đó tôi luôn luôn thấy tâm hồn nhẹ nhàng. Chưa có một bộ sử nào của Tây phương cho tôi được cảm tưởng đó .”
Tác giả Nguyễn Hưng Quốc viết về chủ nghĩa Mình-Thì-Không-Thể-Giống
http://tienve.org/home/literature/viewLiterature.do?action=viewArtwork&artworkId=4867
Thay cho phản hồi:
“Thượng tướng công an Nguyễn Văn Hưởng nói về nhân quyền hay ngắn gọn là: Ngu như Hưởng!” tại link:
http://ledienduc.wordpress.com/2010/07/21/ngu-nh%C6%B0-th%C6%B0%E1%BB%A3ng-t%C6%B0%E1%BB%9Bng-vo-bi%E1%BB%81n-nguy%E1%BB%85n-van-h%C6%B0%E1%BB%9Fng-hay-ng%E1%BA%AFn-g%E1%BB%8Dn-ngu-nh%C6%B0-h%C6%B0%E1%BB%9Fng/
Xin tặng các bác tác phẩm “nóng hổi vừa thổi vừa ăn” của Bút Che tôi:
Quân, quần, quyền
“Nhân quyền” là tại Tây ngu,
Ta khôn, ta có bác Du “quần quyền”
Ngày xưa có bác Võ Nguyên
Cầm quân thì thắng, cầm quyền thì thua
Cầm quần phụ nữ gốc đa
Nhà Bò để nhớ quân ta Tân Trào
Ngày nay các bậc anh hào
Quần chùng đều phải đi vào thẳng ro
Mất quần thì có bác Tô
Mất quyền thì có bác Hồ Chí Minh
Trăm năm trong cõi nước mình
Quần, quyền là thứ bất thình lình mất ngay!
@Dang Tran Minh: Bác làm gì mà qui kết tôi dữ thế. Chẳng qua là lỗi của cậu đánh máy (tôi) đêm khuya buồn ngủ. Một phần cũng vì tôi tin tưởng rất cao tờ báo của các bác IDS. Xin sửa lại như sau:
Cũng tại Michigan, trong một thí nghiệm khác, giáo sư Richard Nisbet GIÚP NGƯỜI TA RÚT RA kết luận NHƯ SAU: “Tư duy của phương Tây là tư duy kiểu trắng đen phân biệt rõ rệt, không có vùng đất xám. Có thể nói tư duy kiểu này là tư duy đơn giản một chiều, khá cứng nhắc và có thể dẫn đến những hành động cực đoan, vì nó không tìm cách dung hòa sự bất đồng, không tìm con đường trung dung giữa hai phía để đi. Nó sẽ khăng khăng cho rằng trách nhiệm thuộc về một phía và phía này phải sửa đổi hành vi để cải thiện tình hình. Chính vì trong thực tế cuộc sống không có nhiều tình huống “giấy trắng mực đen rõ ràng” như vậy nên tư duy theo kiểu này không giúp làm cho xung đột khá hơn mà làm cho nó tồi tệ đi, và khi mức chịu đựng giữa hai phía chạm đến giới hạn cuối cùng, bạo động sẽ phát sinh[3]”.
Trong bài của Trương Thái Du có một đoạn hoàn toàn bịa đặt là đoạn này:
Cũng tại Michigan, trong một thí nghiệm khác, giáo sư Richard Nisbet rút ra kết luận: “Tư duy của phương Tây là tư duy kiểu trắng đen phân biệt rõ rệt, không có vùng đất xám. Có thể nói tư duy kiểu này là tư duy đơn giản một chiều, khá cứng nhắc và có thể dẫn đến những hành động cực đoan, vì nó không tìm cách dung hòa sự bất đồng, không tìm con đường trung dung giữa hai phía để đi. Nó sẽ khăng khăng cho rằng trách nhiệm thuộc về một phía và phía này phải sửa đổi hành vi để cải thiện tình hình. Chính vì trong thực tế cuộc sống không có nhiều tình huống “giấy trắng mực đen rõ ràng” như vậy nên tư duy theo kiểu này không giúp làm cho xung đột khá hơn mà làm cho nó tồi tệ đi, và khi mức chịu đựng giữa hai phía chạm đến giới hạn cuối cùng, bạo động sẽ phát sinh”.
Trong tay tôi đang có cuốn The Geography of Thought : How Asians and Westerners Think Differently…and Why của Richard Nisbett, nxb Free Press, 2003. Tôi đã đọc và dò rất kỹ. HOÀN TOÀN KHÔNG CÓ ĐOẠN NÀY. Đây chỉ là cách hiểu và suy diễn của ông Hoàng Thạch Quân trên báo Tia Sáng năm 2008. Ông Du chép lại của ông Quân rồi nhét vào mồm của ông Nisbett để làm tăng sức thuyết phục cho lập luận của mình!!!
Cái trò này giống hệt như cái trò của Ngô Tự Lập mà thầy Đỗ Đình Bổn đã vạch trần: “Tôi nghĩ anh Lập này muốn lấy ống đu đủ thổi ông Guillemin cho to lên rồi dùng “Giáo Sư” Guillemin để thổi ống đu đủ cho ông Hồ Chí Minh phồng to lên hơn chút nữa. Cái kiểu chơi này gọi là kiểu thổi ống đu đủ dây chuyền. Không khéo thổi quá trớn, nổ tung, chết cả đám”
http://www.talawas.org/?p=22512&cpage=2#comment-15413
Đúng là “birds of same feather flock together”. Chẳng sai.
Trước hết, TT Du đã nhầm lẫn khi dịch nhóm chữ “sáng tạo phủ định” sang tiếng Anh là “creative destruction.” Trước đây, tôi thấy nhóm chữ này được nhà phê bình thời sự Thomas Friedman của Báo New York Times ” dùng chơi chữ” khi so sánh “destructive creation” và “creative destruction” để nói về những sản phẩm đầu tư trên thị trường chứng khoán có hại! Nếu muốn dịch “sáng tạo phủ định” thì phải là “destructive creation” không phải “creative destruction – hủy diệt sáng tạo.”
Lập luận về nước Mỹ như TT Du, “… Sáng tạo phủ định giúp cho xứ sở ấy nhanh chóng vượt lên phía trước về mặt vật chất, nhưng khiến nó trở thành một đứa trẻ choai không có dân tộc tính, các bài học lịch sử nghèo nàn song lại thích võ đoán và áp đặt.” là khá phổ thông ở Việt Nam. Tôi thường được nghe điều này trong những buổi trò chuyện về những khác biệt về xã hội Mỹ và Việt Nam, ngay cả với thành phần có học hành, bằng cấp. Họ có vẻ khoái chí và hãnh diện về nhận định đó nhưng khi tôi hỏi là có phải họ cho rằng những người di dân từ Châu Âu sang Mỹ chỉ đi với đầu óc trống rỗng, phải chăng họ đã phải để lại cố quốc những truyền thống văn minh Phương Tây? Vậy thì họ lấy đâu để kiến thức, hiểu biết để tổ chức một xã hội mới và giàu mạnh nhanh chóng như thế? Và hiện nay bao nhiêu nước soi theo tấm gương Đông Phương của Trung Hoa?
Còn về vấn đề nhân quyền thì nhà nước Việt Nam đã chuẩn nhận Tuyên Ngôn Phổ Quát về Nhân Quyền của Liên Hiệp Quốc (UN Universal Declaration of Human Rights) qua việc ký kết hai Công Ước Quốc Tế về Dân Quyền và Quyền Chính Trị (International Covenant on Civil and Political Rights), và Công Ước về Quyền Kinh Tế, Xã Hội và Văn Hóa (International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights) năm 1982.
Đã ký thì phải thực thi những điều khoản trong đó hơn là chỉ tìm cách trí trá, dối lừa dư luận quốc tế để rồi đàn áp, vi phạm những nhân quyền căn bản của nhân dân Việt Nam, xong rồi cho bọn văn nô, báo chí nô dịch biện minh, phụ họa! Đúng như nhận định của Bà Virginia Foote, Chủ Tịch Hội Đồng Mậu Dịch Mỹ Việt (US-Vietnam Trade Council), rằng Việt Nam “chơi kiểu đó thì không giống ai, chỉ chơi được với người Việt thôi!”
Bài viết của tướng công an Nguyền Văn Hưởng chỉ thể hiện tiểu xảo, ngoa ngôn xảo ngữ, của những kẻ cầm quyền độc tài ở Việt Nam hiện nay. Đó là ví dụ cụ thể của sự ngu muội, lạc hậu, và lưu manh chính trị.
Chúng ta kêu gọi tập đoàn cầm quyền hiện nay ở Hà Nội tôn trọng những thỏa ước ký kết với quốc tế. Những kẻ biện hộ, bênh vực cho sự xâm phạm thô bỉ nhân quyền ở Việt Nam chính là những kẻ đồng lõa với Cái Ác.
Chị Ana Thảo Lê nhận xét: “Lời nói của ông Nguyễn Văn Hưởng làm tôi nghĩ tới đời sống trong “Animal Farm” của Orwell. Ông Hưởng giống như một quần thần của nhân vật Napoleon. Ông Du giống nhân vật Squealer.”
http://www.talawas.org/?p=22616&cpage=1#comment-15468
Cảm ơn chị. Sự liên tưởng và so sánh của chị thật là tuyệt. Đúng phóc.
Mời ông TT Du bỏ chút thì giờ nghiền ngẫm cuốn “Animal Farm” của George Orwell.
Đọc các comments khác lại càng thấy kiến thức của ông TT Du lôm côm quá xá.
Trương Thái Du trích lời tướng Nguyễn Văn Hưởng: “Nếu như hơn 30 năm trước đây, đại bộ phận người dân Việt Nam chỉ nghĩ đến có cái ăn để mà sống và ước mơ ‘ăn no mặc lành’ thì bây giờ khái niệm ‘ăn ngon mặc đẹp’ đã trở thành phổ biến ở Việt Nam”
Chỉ có những đầu óc “duy vật” khốn khổ bế tắc mới xem cái ăn cái mặc là thành quả của một dân tộc. Con người không chỉ biết sống vì cái ăn cái mặc. Đó chỉ là những điều kiện vật chất tối thiểu của cuộc sống. Con vật ở trong chuồng chỉ biết nghĩ tới cái ăn. Con người sống cho ra con người thì còn nghĩ tới tự do, nhân quyền và bao nhiêu giá trị tinh thần khác.
Lời nói của ông Nguyễn Văn Hưởng làm tôi nghĩ tới đời sống trong “Animal Farm” của Orwell. Ông Hưởng giống như một quần thần của nhân vật Napoleon. Ông Du giống nhân vật Squealer.
Thưa bác Trương Đức,
Tôi công nhận là câu bác dẫn từ bài viết là rất tối nghĩa. Có lẽ lúc đó tôi muốn dùng từ Cách mạng với tất cả ý nghĩa tốt đẹp nhất của nó. Vâng, Văn cách hay Cải cách ruộng đất đã hủy phá nhiều thứ nhưng thật ra nó không đáng được mang mĩ danh Cách mạng theo kiểu Thay trời hành đạo cổ điển phương Đông.
Đọc cái “quần quyền” của Trương Thái Du mà không nhịn cười được. Rõ ràng Du cố bịa ra cái “quần quyền” ngọng nghịu này để bao biện cho những vi phạm nhân quyền trầm trọng ở Việt Nam.
Nhân quyền là quyền làm người. Mỗi con người trên thế giới đều cần cái quyền này. Trong các nước Á Đông, Nhật Bản và Nam Hàn là hai nước phát triển và thịnh vượng nhất và cũng là hai nước thực hiện nhân quyền tốt nhất trong vùng.
Ở Việt Nam không có nhân quyền, chỉ có cái “quần quyền” kiểu của Du tức là cái quyền chui vào quần (trousers, pantalon) của kẻ khác. Đó là cái quyền mà đám cầm quyền ở Việt Nam rất ưa thích. Ví dụ rõ nhất là vụ ông Nguyễn Trường Tô. Vô số trường hợp khác sẽ không bao giờ được thò lên mặt báo.
Bài này của Trương Thái Du đầy những ngụy biện và sai lầm trầm trọng. Tôi chỉ nêu ra mấy chỗ căn bản:
1) Câu ” Oh, East is East and West is West and never the twain shall meet” của Rudyard Kipling bị hiểu theo cách sai hoàn toàn như nhiều người thời trước. Bây giờ câu này đã được hiểu chính xác trong ngữ cảnh của nó và suốt mấy mươi năm nay không còn ai hiểu sai nữa. Trừ một người không chịu đọc sách, là Trương Thái Du.
Học giả K. Buda đã nhận xét: “Not only is this undoubtedly one of Kipling’s most famous and memorable phrases, it is also one of the most misquoted and misunderstood.” (Câu này không chỉ là một trong những câu nổi tiếng và dễ nhớ nhất của Kipling, nó còn là một câu bị trích sai và hiểu sai nhiều nhất).
Ông Du nên chịu khó đọc lại bài giảng của K. Buda về câu này ở đây:
http://www.f.waseda.jp/buda/texts/ballad.html
Kingsley Amis cũng đã giải thích tường tận ý nghĩa của câu này trong cuốn “Rudyard Kipling and his World” (1975).
2) Trong cuốn “Orientalism” (1978) nổi tiếng, Edwrad Said đã chỉ ra : sự phân biệt Đông Tây xuất phát từ ý đồ của chủ nghĩa thực dân. Trước đó chưa từng có sự phân biệt Đông Tây.
Bây giờ ông Du vẫn chưa thoát ra khỏi cái đầu óc đã bị thực dân uốn nắn để trị hay sao? Ông nên tìm đọc cuốn “Orientalism” của Edward Said.
@Trương Thái Du:
Nguyên một bài viết ông Du toàn trích dẫn nghiên cứu lịch sử, nghiên cứu khoa học là của Tây, không thấy một mảnh nào của Đông (ngoại trừ hình minh họa)… cũng đủ thấy Tây nó như thế nào rồi nhỉ?
Riêng phần câu trích của tướng Hưởng: “Chính vì vậy, những lý thuyết về nhân quyền, dân chủ theo kiểu phương Tây đã vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ của những quốc gia không đồng quan điểm, trong đó có Việt Nam. Các quốc gia này không thể chấp nhận một thứ “dân chủ, nhân quyền” mà nếu đi theo đó, thì đồng nghĩa với tự đánh mất mình, làm thay đổi cả một nền văn hóa của một (hoặc nhiều) dân tộc, và dẫn đến đảo lộn trật tự xã hội, trật tự trong mỗi gia đình.”
Và câu kết của ông Du: Ở Việt Nam nói riêng và Á Đông nói chung nhân quần quyền là như vậy. Lịch sử đã chứng minh cách mạng chỉ có thể đi vòng qua chướng ngại, vượt lên chướng ngại mà không nên hủy phá. Nếu muốn hủy phá thì trước tiên phải phá tan nền văn hóa cố kết bởi năm mươi thế kỷ. Đó lại là một câu chuyện khác, có lẽ tôi sẽ đề cập ở một bài viết khác.
Có thể lấy một minh họa nhãn tiền là CNCS của Đông hay Tây? Đi vào xã hội VN thì CNCS có phá gì không? Có vượt được gì không? Hay là hũy phá văn hóa cố kết bởi mấy ngàn năm nay???
Tướng Hưởng và ông Du chỉ muốn nói cho lấy được, còn không biết mình nói đúng hay sai?
“Ở Việt Nam nói riêng và Á Đông nói chung nhân quần quyền là như vậy. Lịch sử đã chứng minh cách mạng chỉ có thể đi vòng qua chướng ngại, vượt lên chướng ngại mà không nên hủy phá. Nếu muốn hủy phá thì trước tiên phải phá tan nền văn hóa cố kết bởi năm mươi thế kỷ.”(Trương Thái Du)
Có mấy cảm nghĩ như thế này, tôi xin được chia sẻ với các bác:
1. Tôi không biết ông TTD dựa vào cái “lịch sử” nào để phát biểu như trên. Nếu nhìn vào “Cuộc cách mạng văn hóa” của Trung Quốc, hay “Cuộc cải cách ruộng đất” của Việt Nam chẳng hạn (Đây là những cuộc cách mạng, đúng không nào?), thì chúng ta dễ dàng nhìn thấy điều ngược lại. Tức là, “sự hủy phá” (đốt sách, giết người, “trí phú địa hào, đào tận gốc trốc tận rễ”) đã diễn ra trong thực tế, hay nói theo cách của ông TTD là, “Lịch sử đã chứng minh cách mạng chỉ có thể hủy phá chướng ngại, đạp lên chướng ngại mà không nên đi vòng để vượt qua.”
2. Khi vẽ bức tranh “Xử lý vấn đề”, theo tôi nghĩ, ông họa sĩ Trung Quốc Lưu Dương (Yang Liu) chỉ muốn nêu ra hai cái “cách xử lý vấn đề” trong cuộc sống hàng ngày của người phương Tây và người phương Đông thôi, chứ ông ấy cũng không có ý định “nâng” lên thành “bản chất” hay “tư tưởng” gì đâu. Xin ông TTD hãy “bơn bớt” suy diễn lung tung, dẫn đến xa rời vấn đề một chút! Hãy để sự việc nó ở cái nội dung “đơn giản, dễ hiểu, sáng sủa” vốn có của nó! Tôi (và hy vọng có nhiều độc giả nữa) hiểu ý nghĩa của bức tranh như thế này: ông họa sỹ TQ muốn nói rằng, khi xử lý vấn đề, người phương Tây thì “đi thẳng” vào vấn đề, còn người phương Đông thì “đi vòng”, hay “tránh né” vấn đề! Thế thôi, chứ chẳng có gì gọi là “hủy phá” hay “đi vòng vượt qua” “chướng ngại vật” cả.
3. Tôi có thể lấy ngay “cuộc tranh luận xung quanh sự đạo văn của ông Ngô Tự Lập” đang “nóng hổi” trên diễn đàn talawas này để minh họa cho “cách xử lý vấn đề” của người phương Đông, mà tiêu biểu là các ông TTD, NTL, NTB: bác Nguyễn Tôn Hiệt đã “đi thẳng” vào “chướng ngại vật” là vấn đề đạo văn của Ngô Tự Lập, nhưng NTL đã “đi vòng” quanh co, nêu những “uẩn khúc” này nọ hòng “vượt qua thoát khỏi” vấn đề; và bên cạnh đó, các ông Trương Thái Du, Nguyễn Tâm Bảo, cũng giống như ông NTL, cũng “né tránh” vấn đề, tìm cách “đánh lạc hướng” bằng cách nêu ra “vụ Lý Tống – Đàm Vĩnh Hưng” hay “irony – sarcasm”.
4. Cho nên, cái ý của Bill Hayton “Đầu tư và tài trợ quốc tế không mang lại dân chủ và đa đảng cho Việt Nam; ngược lại, nó giúp cho hệ thống cai trị độc đảng trở nên hiệu quả và hiệu lực hơn. Đó là cách mà Đảng muốn. Cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn đối với đa số người dân Việt Nam, và chừng nào xu thế này còn tiếp tục, chừng đó mọi việc vẫn sẽ như bây giờ” là đúng đấy. Ở đây, ông Bill Hayton muốn nói lên cái “cách củng cố sự hợp pháp của chính quyền độc tài toàn trị” của ĐCSVN, mà như tôi đã có nêu ra ở PH dưới bài “Tôn Văn – Cộng hòa Dân chủ Đức: Từ toàn trị đến dân chủ”.
Đọc bài viết của ông Trương Thái Du, tôi chỉ còn biết than rằng “Trời đã sinh ra Du, sao còn chưa sinh ra Lượng?”, tiếc lắm thay. Nhưng thôi, chờ cho tới lúc đó thì tạm thời tôi xin chúc mừng ông Du một lần nữa đã phát hiện ra Châu Mỹ.
Vào cái thời non nước An Nam còn đắm chìm trong cơn mê muội của chủ nghĩa thực dân Pháp, có một chí sĩ họ Phan, tức Phan Khôi, đã cho ra bài “Tư tưởng của Tây phương và Đông phương” để so sánh văn minh phương Tây và văn hóa phương Đông, trong đó ông viết:
«Xã hội Tây phương thì như bầy chim sẻ, con nào cũng một lứa như con nào, và con nào cũng tự kiếm ăn cho con nấy, song cũng hiệp nhau thành bầy. Xã hội Đông phương thì như bầy kiến, có con lớn con nhỏ, con lớn giữ phần cai quản, con nhỏ lo việc đi kiếm ăn, song cũng hiệp nhau thành bầy.» (hết trích)
Trong khi chí sĩ họ Phan viết như thế để chỉ cho nhân quần thi sĩ nước nhà thời đó thấy đất nước, văn hóa và xã hội của chúng ta lạc hậu tới mức nào, thì ông Du cũng với một cái ý đó đã cố nặn ra cho được một khái niệm mới gọi là “quần quyền”. Nhưng ông Du sẽ còn phải nhọc công múa may trước mặt mọi người nhiều lần nữa để chỉ ra xem nội hàm của nó là gì. (Sẽ còn khổ công cho ông nhiều lắm.)
Nhưng đâu chỉ có vậy, tư duy của ông Du xem ra cũng không khác là bao so với một lão nhà nho Tàu đầu thế kỷ 20 mà họ Phan trong một bài khác (“Mấy lời kết luận về Cô Hồng Minh và cái thuyết châu Âu sắp tan nát”) đã chỉ ra. Lão nhà nho ngày trước và ông Du ngày nay đều cổ xúy, tôn thờ một thời đại văn hóa không những đã lạc hậu mà ngày càng đồi bại.
Trên tinh thần Phan Khôi, cần phải thẳng thắn: phương Tây đã chứng minh, nhân quyền và tự do là bài thuốc để trị cái độc chuyên chế ở xứ họ, các bác sĩ xã hội của họ đã thành công. Chúng ta nên noi gương. Nếu cái độc chuyên chế của văn minh phương Đông không bị trừ khử tới tận gốc rễ, thì khó mà có thể cải cách được nước nhà.
Vấn đề chính của ông Du là vấn đề về nhận thức. Một thứ nhận thức đã hoàn toàn lỗi thời và lạc điệu. Lập luận của ông Du chỉ là một lối mòn cũ bàn về cái khác giữa Ta và Họ. Cái của họ thì bất lợi cho ta, là xấu. Còn cái của Ta thì (vẫn còn) có lợi, là tốt. Vấn đề cốt lõi là làm sao để khiến cho ông Du và những người suy nghĩ giống ông Du một ngày nào đó tự chuyển đổi được nhận thức của chính mình.
Từ đỉnh cao của họ Phan cho tới hố thẳm của họ Trương, ta cũng phải cám ơn cái tài tuyên truyền của ĐCSVN nhiều nhiều lắm.
Kính quý vị độc giả.