Dũng Vũ – Mái nhà xanh
12/04/2010 | 6:00 sáng | 19 Comments
Category: Đời sống, Kinh tế - Môi trường
Thẻ: mái nhà xanh
Tôi có người quen kỳ rồi về Việt Nam ăn Tết kể lại, Sài Gòn bây giờ nóng quá; ngày xưa không phải vậy.
Trước 75, tôi sống ở Sài Gòn và còn nhớ miền Nam có hai mùa rõ rệt. Mùa mưa (từ tháng 5 đến tháng 10) và mùa nắng. Hết mùa mưa, trời cuối năm dần dần se lạnh; nhiều người ra đường phải mặc áo len. Trời mát lạnh kéo dài qua Giêng sau Tết.
Sài Gòn bây giờ đã khác. Bạn bè tôi bên đó than, rồi người nhà tôi bên đó than: trời nóng quá. Các đồng nghiệp của tôi cũng nhận xét Sài Gòn là thành phố nóng nhất trong các thành phố mà họ đã đi qua trên tour du lịch Đông Nam Á của mình.
Trong mùa mưa, Sài Gòn cũng nóng. Nếu bạn về Việt Nam du lịch, hãy thử để ý. Ví dụ đi Đà Lạt chơi rồi trở về Sài Gòn. Vừa đến Biên Hòa, bạn đã thấy nóng. Hoặc đi miền Tây chơi rồi về lại Sài Gòn; vừa tới Bình Chánh là đã thấy nóng. Càng vô sâu, càng thấy nóng.
Chẳng lạ gì khi khí hậu toàn cầu thay đổi, quả đất nóng lên. Mọi nơi đều bị ảnh hưởng, không riêng Sài Gòn.
Đây là vấn đề chung, vấn đề khí hậu vĩ mô (Makroklima), khí hậu thế giới (Weltklima) mà con người đang tìm cách giải quyết và còn kéo dài nhiều thập niên nữa. Cộng chung vấn đề trên, Sài Gòn cũng có vấn đề riêng: vấn đề khí hậu thành phố (Stadtklima). Tự thân nó cũng là một nguồn nhiệt tỏa ra từ con người, đồ điện, xe cộ, nhà máy, …
Nhìn Sài Gòn hôm nay:
1. Người: Tăng đáng kể. Năm 1975: 3,5 triệu [1]. Năm 2009: 8 triệu [2]. Có thể con số không thật chính xác (vì có người nhập cư bất chính thức), nhưng cũng đủ cho thấy dân số Sài Gòn hiện tại đã tăng ít nhất gấp đôi năm 1975.
2. Đồ điện: Mức sống con người ngày càng cao. Mặt hàng điện gas được tiêu thụ nhiều hơn: máy lạnh, máy giặt, bếp gas, bếp điện, bàn ủi, tủ lạnh, TV, v.v…
3. Nhà máy: Khu chế xuất kỹ nghệ dày đặc mọc chung quanh Sài Gòn (Biên Hòa, Bình Chánh, Tân Thuận, …). Và càng ngày càng xuất hiện thêm nhà máy mới.
4. Xe cộ: Quá nhiều, đặc biệt là xe gắn máy (hàng triệu chiếc). Và ngày càng nhiều thêm.
Người tỏa hơi người. Cái máy lạnh phun hơi nóng ra ngoài. Chiếc xe Honda, máy nóng, phun khói nóng. Nhà máy xả khí nóng,… Tất cả hơi nóng toát ra làm không khí nóng lên, y như cái lò sưởi tỏa hơi nóng làm ấm không khí trong nhà.
Sức nóng còn tích đọng trong nhà cửa, beton, gạch đá, mặt đường. Bộ tích nhiệt này càng lớn thêm theo mật độ xây dựng Sài Gòn quá dày đặc hôm nay. Nó cũng giống như cái lò sưởi điện vậy, có những tảng gạch dùng tích nhiệt; càng lớn, càng nhiều, càng tích nhiệt nhiều.
Nhiệt tỏa ra không có lối thoát vì đụng phải một chiếc áo len CO2 khổng lồ che phủ bầu trời. Chủ nhân chiếc áo là những nhà máy và hàng triệu chiếc xe đang đua nhau nhả khói. Phải chi có đám cây xanh hút bớt đống ám khí CO2, cho con người thêm oxygen mà thở, nhưng không, nó dần dần biến mất vì người ta đang cần đất xây nhà.
Tôi còn nhớ mang máng đã đọc ở đâu đó, chính phủ Việt Nam quy định thành phố lớn hơn 1,5 triệu dân phải đạt chỉ tiêu mỗi đầu người 15 m2 cây xanh. Nhưng hiện nay ở Sài Gòn hình như chỉ được… 1 m2. Nếu đúng vậy thì quá ít so với nhiều nơi khác, ví dụ Âu châu.
Theo Richard A. Fuller và Kevin J. Gaston, tác giả công trình khảo sát Mật độ khoảng xanh trung bình ở các thành phố Âu châu (The scaling of green space coverage in European cities), bao gồm gần 400 thành phố, được phổ biến trên trang biology letters [3], thì trung bình mỗi thành phố Âu châu được 18,6% khoảng xanh. Thấp nhất là Cadiz và Almeria (Tây Ban Nha) với 3-4 m2 khoảng xanh mỗi đầu người, trong khi tại Lüttich (Bỉ), Oulu (Phần Lan), Valenciennes (Pháp), mỗi người dân được hưởng hơn 300 m2 [4]. Riêng Berlin (Đức), tính chung mỗi đầu người là 90 m2, tính riêng trong trung tâm là 21 m2 [5].
Sài Gòn thiếu cây xanh là vấn đề người quy hoạch đô thị từ lâu đã bó tay. Đất quý như vàng, cần để xây nhà cửa, còn đất đâu mà trồng cây, trồng cỏ. Đó là lập luận thường thấy. Thế nhưng tôi lại cho rằng: còn vô số kể. Càng xây nhà càng có đất: Đất trên mái nhà, trên sân thượng !
Quả thực vậy – không kể nhà mái tôn, mái ngói (mái chéo) – đa số nhà lầu ở Sài Gòn đều có mái bằng và sân thượng. Đó là chỗ có thể biến thành những khoảng xanh.
Cần phải nói ngay rằng đây không phải là sáng kiến của tôi. Tôi chỉ là người trông thấy và đi kể lại. Ở Đức, kiến trúc nhà ở truyền thống thường là mái ngói chéo. Nhưng nếu xây theo kiểu mái bằng, thì hầu như nhà nào cũng trồng cỏ xanh trên đó. Tiếng Đức gọi là Gründach – tạm dịch sang tiếng Việt là mái nhà xanh.
Mái nhà xanh có thể nhìn thấy khắp nơi ở Đức và nhiều nước khác. Chẳng hạn trên mái nhà một ngôi biệt thự:
Nguồn: http://www.topgreen-gruendach.de
Trên carport:
Nguồn: http://www.baulinks.com
Trên mái nhà cao ốc:
Nguồn: http://www.optigruen.de
Hoặc trên mái nhà, sân thượng nhà riêng:
Nguồn: http://www.das-energieportal.de
Nguồn: http://www.winter-bedachungen.de
Dĩ nhiên cũng có thể trồng cây thấp hay rau cỏ để ăn:
Nguồn: http://www.gruendach.at
Để tạo khoảng xanh, người ta dùng những loại thực vật (hoa, cỏ, xương rồng,…) không mọc cao, không cần tưới nước, chịu được sức nóng mặt trời và băng giá mùa Đông, không cần chăm sóc. Đó là loại đơn giản (extensives Gründach). Dĩ nhiên nếu thích, người ta cũng có thể trồng hoa, cây đẹp hơn và tốn tiền hơn. Hoa thì rẻ nhưng cây thì đắt, chẳng hạn phải trả 10 € cho một cây táo lùn, một cây đào, mận, v.v… Vườn phức tạp cần chăm sóc. Cần bồn hứng nước mưa để tưới cây. Nói chung, càng đòi hỏi nhiều, càng phải chịu tốn kém.
Ở Đức, phí tổn trung bình làm 1 m2 cỏ xanh là 17-25 € (tùy diện tích). Vật liệu không đắt nhưng công thợ thì đắt, khoảng 40-50 € / giờ. Nếu làm ở Việt Nam sẽ rẻ hơn rất nhiều, vì công thợ rẻ và không nhất thiết dùng vật liệu “Made in Germany”.
Lợi điểm của “mái nhà xanh” theo người dân ở đây là:
– Điều hòa khí hậu thành phố, làm mát dịu không khí trong khu phố.
– Tăng phẩm chất không khí: Hút khí độc (Nitrat, Cadium, chì,…), CO2 từ khói xe, khói nhà máy. Nhả O2 ra môi trường. Lọc bụi bặm không khí.
– Cô lập nhiệt và tiếng động bên ngoài cho căn nhà. Nhất là lầu thượng, để được mát hơn, yên lặng hơn.
– Bảo vệ mái nhà trước tia UV, sức nóng mặt trời. Tăng độ bền mái nhà (lên ít nhất gấp đôi).
– Được miễn một phần thuế nước thải của chính phủ.
Khoảng xanh trên mái nhà người Đức, nhiều chỗ khá thô sơ, chỉ toàn hoa cỏ rẻ tiền. Tuy nhiên đối với họ vậy cũng đủ. Vả lại họ không có thói quen sinh hoạt trên đó như người Việt. Thay vì vậy, họ ra vườn (nếu nhà có vườn), còn không ra công viên.
Nhưng Sài Gòn thiếu công viên và ngôi nhà mình cũng không có vườn ngoài cái sân thượng ban ngày nóng phỏng chân, không ai dám ra ngồi hóng gió, ngoài trừ làm chỗ phơi quần áo.
Hãy tưởng tượng, đến một ngày nào đó, cái sân thượng nóng phỏng chân của bạn biến thành bãi cỏ xanh mát mẻ, có một vườn hoa, có cây kiểng, có một giàn thiên lý. Dưới bóng mát giàn hoa có thêm một chiếc xích đu, hay một cái bàn ngồi ăn, uống cà phê; còn đẹp hơn cả cái sân thượng dưới đây:
Nguồn: http://www.baunetzwissen.de
Để được vậy, hoặc bạn phải tự chi phí (dù không đắt), hoặc chính phủ nên có chính sách khuyến khích, ưu đãi mọi nhà cùng thực hiện bằng cách v.d. miễn thuế đất vài năm cho người dân để họ lấy lại vốn (giống như ở Đức).
Hy vọng Sài Gòn và các thành phố khác bấy lâu nay nóng nực, đầy bụi bặm sẽ trở nên mát mẻ, đỡ bụi hơn nhờ hàng triệu “mái nhà xanh”. Người dân quê lại có việc làm (mà không cần đi “lao động xuất khẩu”).
Stuttgart, 04.2010
© 2010 Dũng Vũ
© 2010 talawas
[1] Xem (http://www.pso.hochiminhcity.gov.vn/an_pham/dan_so_tphcm_01_04_1999/mot_so_y_kien_ve_dan_so_tphcm
[2] Xem http://www.ho-chi-minh-stadt.diplo.de/Vertretung/hochiminh/de/04/Info__Regionalarzt__down,property=Daten.pdf
[3] Xem http://sciencev1.orf.at/science/news/154703
[4] Nếu muốn, có thể tham khảo thêm chi tiết thú vị tại: http://rsbl.royalsocietypublishing.org/content/5/3/352 (phải trả tiền).
[5] Xem http://www.berlin.de/ba-mitte/bezirk/daten/flaechennutzung.html
Xin lưu ý: Mọi hình ảnh trong bài chỉ nhằm minh họa, không quảng cáo. Bài viết chỉ thuần góp ý xây dựng, giới thiệu thông tin tổng quát trong khuôn khổ cho phép và phi thương mại.
Với diện tích mái bằng khổng lồ ở các khu dân cư ở Việt Nam, trồng cây trên sân thượng là một ý tưởng rất hay. Như ông Đoàn Tiểu Long dẫn ra, chi phí không là một vấn đề, nhất là với những người với những người đủ tiền bỏ ra xây nhà năm ba tấm. Tuy nhiên để khả thi, cần vượt qua các trở ngại ý thức và kỹ thuật.
1. Nhận ra các nhóm giàu có và tương đối có ý thức trong xã hội để quảng bá các kiến thức này và khuyến khích thực hiện thí điểm ở một số nhà hoặc một xóm nhà cụ thể.
1a. Hay nhất vẫn là làm sao để gắn kết được “sang” với “xanh”. Cần đưa vô khái niệm “thanh lịch” một chiều kích mới là “xanh”. Tầng lớp giàu có sang trọng trong xã hội luôn là một cái đích để các giới khác noi / băt chước theo.
1b. Cần vận động các trường đại học, các công ty xây dựng, các hãng lớn nhập cuộc trước. Khi các kỹ sư được học / nghiên cứu về điều này ở trường, họ sẽ tìm cách áp dụng nó. Vận động đưọc các công ty xây dựng nhập cuộc, chúng ta sẽ có được những thí điểm cụ thể cho mọi người đến quan sát, trải nghiệm, và học hỏi. Nếu nhiều hãng có mái xanh, đây sẽ là một phương cách quảng bá rất tốt. Nhân viên thường hay đem những điều thấy được / học được ở hãng xưởng về nhà áp dụng.
2. Cải tiến kỹ thuật xây dựng, nhất là kỹ thuật làm mái nhà để có thể trồng cây cỏ trên các mái nhà mới xây và có sẳn. Có thể nói kỹ thuật xây dựng nhà dân cư ở Việt Nam tiến triển rất chậm. Đến bây giờ kỹ thuật chống thấm mái bằng vẫn còn sử dụng những kỹ thuật của thập niên sáu mươi với xi măng và giấy dầu. Các kỹ sư thường rất lúng túng với các giải pháp chống thấm mái bằng, và thường phó thác hoàn toàn cho kinh nghiệm của thợ. Ngành xây dựng Việt Nam cần tham khảo va nghiên cứu các giải pháp chống thấm tối ưu, hướng dẫn kỹ thuật căn bản và tiêu chuẫn cho các kỹ sư, cán sự, và thợ để áp dụng đồng nhất và hiệu quả. Nếu tôi nhớ không lầm, giới kỹ thuật xây dựng ở phương Tây đã chứng minh từ rất lâu rồi mái nhà phủ cỏ chống thấm tốt hơn là dùng kỹ thuật chống thấm truyền thống rồi phơi ra nắng. Chi phí bảo trì cũng ít hơn, nếu theo đúng các hướng dẫn bảo trì. Vẫn sử dụng các vật liệu truyền thống.
3. Mái xanh chỉ có lợi cho Việt Nam mà thôi. Vừa cải thiện sinh quyển ở các thành phố bị hâm nóng quá mức bởi một khối lương bê tông khổng lồ lấy hết chỗ của cây xanh. Vừa giúp cải thiện vi khí hậu trong nhà. Tôi có một ông anh họ, mùa hè là leo lên xả nước cho ngập sân thượng để trong nhà mát bớt. Một mái nhà xanh sẽ giúp giải quyết chuyện này dễ dàng. Ngoài ra, mái xanh sẽ tạo công ăn việc làm cho rất nhiều người làm dịch vụ chăm sóc mái nhà vì gia chủ ở đời sống bây giờ bận rộn hơn trước (nếu không phải đi làm thì đi nhậu và tán dóc chẳng hạn).
Ông Nguyễn Ngọc Hòa,
Vậy ra tôi đã hiểu nhầm ý ông, thật lấy làm tiếc vì điều này.
Những idea của ông Dũng Vũ cho Việt Nam, một người “lâu nay không về nước”, phần lớn không xuất phát từ thực tế cuộc sống mà chỉ là những ý “nghĩ” trong lúc trà dư tửu hậu, tán hươu tán vượn nghe tưởng như quan tâm đến đời sống người dân nhưng kỳ thực là một sự vô tâm, vô cảm vậy.
@ Hưng Quốc,
cám ơn ông đã góp ý với tôi về chuyện “không theo kịp” này. Chắc hẳn tôi chưa thể làm sáng tỏ được điều nghịch lý mà ông Dũng Vũ nêu ra từ sáng kiến “mái nhà xanh”. Ông Dũng Vũ khuyên chính phủ Việt nam hãy giúp bảo vệ môi trường xanh Sài gòn cho người dân bằng sáng kiến “rất hay”, tức là đem lại chút không khí trong lành cho người dân Sài gòn (để được sống một không khí dễ chịu giống như những người dân Đức trong tập ảnh ông ta trưng ra), nhưng ông Dũng Vũ khuyên họ như vậy trong khi, tôi lấy một ví dụ, họ nhập khẩu khối lượng lớn các loại xe Buýt hạng bãi rác từ nước ngoài về để nhả khói đen kịt cả thành phố. Chỉ cần họ sử dụng nguồn vốn ODA hiệu quả hơn bằng việc chỉ nhập khẩu dòng xe Buýt mới nhất thì người dân Sài gòn và tất nhiên cả thành phố Sài gòn đỡ khổ và dễ thở hơn rồi. Chưa nói tới việc họ khai thác các dự án lớn khác như Bauxite, rừng đâù nguồn, vv., bất chấp những kiến nghị của các tướng lĩnh và chuyên gia về sự tàn phá môi trường ở mức độ quốc gia. Nếu chủ trương lớn của nhà nước không được bảo vệ bằng Điều 4 HP và CA/QĐ thì kết cục đã khác. Do đó, sáng kiến của ông Dũng Vũ qua cái nhìn của tôi là “rất dở.”
Điểm thứ hai xin trao đổi là, tôi đánh giá một sáng kiến hay hay dở trước hết không phụ thuộc vào tính khả thi của sáng kiến này. Việc đánh giá tính khả thi của nó là bước kế tiếp thứ hai. Khi đó, tôi có thể lập một “business plan” bao gồm các điểm ông Hưng quốc đã nêu ra để kiểm định nó, thuộc phạm trù kinh doanh mà tôi không quan tâm ở đây. Nhưng như đã trình bày ở trên, khuyên chính phủ Việt nam xây “mái nhà xanh” trên nóc nhà trong khi đống rác nằm ở ngay trước cửa nhà đó thì không thấy ai dọn (không biết có công ty quốc doanh nào lo cho không, nhưng sau đó người dân đổ thẳng xuống sông, hồ để tạo chỗ cho đống rác mới), hoặc các loại xe Buýt nhả khí đen độc thẳng vào cửa sổ nhà đó mà không thấy ai kêu, thì tôi cho rằng ông Dũng Vũ hình như chỉ biết nói dỡn (lúc đầu tôi còn tưởng ông ấy thâm thúy như người Đức).
@ anh DTL,
sáng kiến “rất hay” của ông Dũng Vũ có hàm ý nhắm tới chính phủ Việt nam. Tôi thấy nó trái khoáy thì tranh thủ sử dụng quyền phát ngôn tự do của mình trong phạm vi cho phép, như đã cố gắng trình bày lại rõ hơn ở trên qua đôi lời với bác Hưng Quốc. Tôi không loại trừ khả năng là sáng kiến “rất hay” này của ông Dũng Vũ sẽ được một đối tượng B khác (tư nhân, tổ chức phi chính phủ, vv.) quan tâm đến nếu nó không được dùng cho đối tượng A (chính phủ, quốc doanh, vv.), càng không loại trừ khả năng nó sẽ được ứng dụng ở một đất nước khác. Tôi cũng không cho rằng chính quyền trong nước sẽ bỏ ngoài tai mọi đề xuất của ông Dũng Vũ, nhưng tôi phản ứng với cái sự nghịch lý khi sáng kiến “rất hay” đó được nhắm tới những đối tượng có thể, trong đó có chính phủ Việt nam. Do đó, tôi cũng không cho rằng ngoài Nhà nước ra thì không ai được quyền làm, không ai có khả năng làm. Nhưng việc một ai đó bỗng nhận thấy có thể hái ra tiền với sáng kiến “mái nhà xanh” đó, nếu là nhà nước, tôi thấy đó là một nghịch lý như đã nêu ở trên. Còn nếu là tư nhân, tôi vẫn thấy nó trái khoáy. Một ông thì xả khói bụi vào nhà dân thoải mái để ông khác bỗng dưng nhận thấy cơ hội trồng cây xanh trên nóc nhà của họ để kiếm tiền.
“[…] các thành phố khác, Hà Nội, Hải Dương, Vũng Tàu… chẳng hạn, luôn duy trì diện tích cây xanh khá lớn không?”
Thưa anh DTL, tôi cũng đã từng thấy ở Vũng Tàu những con đường cây xanh, lá đẹp (vì VT giàu có?) Nhưng giữa chúng ta có hai cách nhìn khác nhau mà thôi. Anh/chị thấy (mấy giọt) nước trong cốc thì coi nó đầy, còn tôi thì thấy nó vơi. Vậy còn ở những nơi khác thì sao, thử lấy bản đồ quốc gia ra để chấm lên thì chúng ta sẽ biết có bao nhiêu TP được điểm.
Riêng về sự hoạt động hiệu quả hay không của các công ty quốc doanh, tôi cũng cho rằng chúng ta có hai cách nhìn khác nhau mà thôi. Anh DTL thông qua trải nghiệm của riêng mình thì thấy một số công ty quốc doanh như CoopMart hoạt động tốt, vâng tôi cũng mừng khi gặp những trường hợp ngoại lệ. Bản thân tôi thì thông qua số đo “thống kê”, ví dụ như trong bài “Chặt cầu để tiến lên” của TS. Vũ Minh Khương, trong đó một biểu đồ biểu thị tính hiệu quả của các hoạt động quốc doanh cho thấy từ ngày chính phủ Việt nam nhận được nguồn vốn ODA, tính hiệu quả trong các hoạt động doanh nghiệp nhà nước tuột dốc không phanh.
“Thiết nghĩ, nên có cái nhìn đầy đủ, toàn diện hơn về tình hình trong nước thì may ra mới có thể bớt đi phần nào các định kiến nặng nề đang thống trị đầu óc nhiều người sống ở hải ngoại.”
Tôi cũng chỉ có hai con mắt, cho nên thấy rất cần thiết phải luôn chân chạy xô đi hỏi mượn những con mắt của người khác để nhìn thế giới và Việt nam cho gần với sự thật hơn. Nhưng tôi cũng phải kiểm tra xem những con mắt tôi mượn ra sao, và thấy rằng không nên vội thấy rằng những con mắt (báo chí, con người) ở hải ngoại không biết nhìn vào bên trong đất nước và cho rằng đó là những con mắt lệch lạc, trong khi ít ra 700 con mắt (tờ báo) trong nước khiến cho nhiều người dân quen nhìn lác về một hướng.
NNH.
Ông Dũng Vũ
Tôi nói “trồng rừng trên đầu” chỉ có ý hài hước dzui dzẻ, (nhưng nói thế có quá lắm đâu, rừng cũng chỉ là tập hợp của cây cối chứ có phải rừng là..rừng đâu) thôi thì xin quay lại “mái nhà xanh” và xin hỏi lại ông một vài câu:
1. Trồng cây rau quả nhưng không phải cứ để đó mà cây lớn và có quả ăn (nằm há miệng chờ sung). Cũng phải phân bón tưới tiêu chứ, theo ông thì nên phân bón, tưới tiêu như thế nào? Liệu người dân có “chịu” không?
2. “Nói chung là chuyện nhỏ, ai thích thì làm”
Ông đang nói đến việc đề xuất một ý tưởng khiến cho cả triệu người dân cùng làm nay sao lại “ai thích thì làm”, như thế là sao?
3. Vấn đề 3-6 ông bỏ qua và gợi ý tôi đọc tài liệu tiếng Đức, ngay cả link “hoặc tiếng Anh” cũng là..tiếng Đức (chơi khó tôi rồi) phải chăng ông định “chạy làng”. Những câu hỏi đó là những vấn đề liên quan đến đặc điểm cá biệt của Việt Nam, ông không thể “rập khuôn” tất cả những gì ở tài liệu tiếng Đức vào Sài Gòn được. Một ý tưởng của ông ở Đức có thể là hay nhưng đem về VN nhiều khi nó thành ra trò hề thì sao?
4. Về điểm 7, ông nói “không rõ công thợ VN+ vật liệu nội địa thế nào” mà ông dám cả gan nói bừa “không đắt lắm”.
Ông nói thêm: “tôi nghĩ vẫn rẻ hơn bên này rất nhiều” đấy là chỉ là “nghĩ” thôi. Ông có biết giá cả vật liệu ở VN ngày càng leo thang bỏ rơi túi tiền của nhân dân không? Ông có biết là tình trạng lạm phát đang ngày làm nhân dân khốn khổ không? Ông có nhớ tôi đã nói ở phản hồi trước: “với ông có thể vài chục triệu “là không đắt” nhưng với nhiều người dân thì vài trăm nghìn đã là “đắt” rồi, nhất là nếu nó chả ích gì thì một đồng cũng là đắt.” không?
5. Về điểm 8, đây đâu phải ý kiến cá nhân, ông đã từng ao ước có hàng triệu mái nhà xanh thì ông phải tính đến chuyện thuyết phục người ta làm theo chứ. Hay ông vẫn chỉ ao ước đãi bôi như chuyện cái “xích lô máy”?
6. Điểm 9 của tôi cũng đâu phải là ý kiến cá nhân, nó thâu tóm toàn bộ cái ý tưởng của ông đấy chứ. Xin kiên nhẫn hỏi lại: Tóm lại là ở cái ý tưởng “mái nhà xanh” người dân có được ích lợi gì không hay chỉ thêm phiền hà mà chỉ “ích cho môi trường” vốn là thứ “giời ơi đất hỡi” với họ, thưa ông Dũng Vũ.
125.212.131.10
Chào anh Dũng Vũ,
Bản thân tôi rất quan tâm tới việc trồng cây, và đã từng xui bạn bè làm vườn cảnh trên sân thượng, nhưng chả ai thèm nghe. Có những khu đô thị mới, các căn nhà liên kế đều có sân thượng, mỗi nhà một mảnh, ngăn cách bằng bức tường cao ngang đầu người. Tôi xui người bạn sống ở đó rủ hàng xóm phá bỏ hết những bức tường ngăn cách đó đi, để tạo một khoảng sân thượng chung rộng 6m, dài vài chục mét, và cùng trồng cây cỏ trên đó, làm thành cái vườn thượng uyển. Nhưng không ăn thua anh ạ.
Ở VN trồng cây cỏ không hề đắt. Cỏ Nhật giá khoảng 40-45 ngàn/m2. Cỏ lá gừng (loại cỏ lá to ấy, dễ trồng, sống khỏe) giá 30 – 35 ngàn/m2. Các loại hoa, cây cảnh giá vài chục ngàn một bụi, rẻ bèo. Đất mùn đen tơi xốp giá 12 ngàn/bao tải. Nhân công cũng rẻ. Để phủ đất (dày khoảng 15cm là trồng cỏ ngon lành, 30cm thì trồng được các loại cây bụi rễ nông), trồng cỏ lên trên, điểm thêm vài bụi hoa trà, lan Ý, dứa cảnh v.v.. cho một khoảng sân thượng rộng chừng 30 m2 thì tốn khoảng 2,5 triệu đồng, hay 125 USD, trong đó tiền công khoảng 400 ngàn đ. Chỉ bằng tiền của vài ba bữa nhậu. Nhà vườn chở đất, cây cỏ đến, chỉ loáng cái là làm xong mảnh vườn xanh mướt, tuyệt đẹp, trông phát mê. Sau này nếu thuê thợ cắt tỉa cây thì mỗi lần chừng 150 ngàn, làm độ 2 tiếng, một hai tháng một lần. Tất nhiên trước đó phải lo chống thấm cho sàn, nhưng đây không phải vấn đề lớn, vì ngay cả khi không trồng cây thì sân thượng cũng đã phải chống thấm nước mưa.
Trồng cây trên sân thượng chẳng đòi hỏi kỹ thuật gì đặc biệt, nó cũng y như trồng dưới đất thôi – nắng chiếu xuống đất hay sân thượng thì khác gì nhau? Nhiều người cứ có ấn tượng trên sân thượng nóng thế thì cây khó sống, chỉ vì họ thấy cái sân xi măng đó nóng bỏng dưới ánh nắng mà thôi. Phủ đất, trồng cỏ lên, mát rượi ngay chứ gì!
Tuy SG có rất nhiều sân thượng, nhưng chỉ có rất ít nhà trồng cây cỏ trên sân thượng kiểu này, mà chủ yếu chỉ trồng cây trong chậu. Một người bà con của tôi thì trồng rau sạch, nuôi dế trên sân thượng, trông khá giống vườn rau của ông Lê Khả Phiêu. Trên đó nắng nhiều, rau phát triển rất tốt, thậm chí tốt hơn khi trồng dưới đất thiếu ánh nắng vì bị nhà cao tầng che khuất.
Sân thượng ở SG chủ yếu dùng để phơi đồ, chứ chả mấy ai lên đó hóng mát đâu. Ban ngày thì nóng chết, kể cả dưới mái che, còn buổi tối dân tình hoặc đi nhậu, hoặc xem ti vi. Dân tình bây giờ lười hoạt động lắm, cứ nghĩ đến việc leo mấy tầng lầu lên sân thượng là thấy mệt rồi! Cho nên người ta cũng ít trồng cây kiểng, vì có lúc nào lên chăm sóc, ngắm cây đâu. Chỉ các cụ về hưu may ra còn chịu khó chăm cây.
Việc trồng cây kiểng là việc của người dân, Chính phủ chả quan tâm.
Tôi vẫn lạc quan tin rằng cùng với thời gian, khi xã hội phát triển dần lên, thì con người ta cũng sẽ tự thấy ý nghĩa của việc trồng cây cỏ hoa lá.
Gửi bạn DTL:
Phải nói thật, lâu nay tôi không về nước, cho nên có thể không đủ để đánh giá một cách công bằng. Nếu như bạn nói bây giờ “có nhiều doanh nghiệp quốc doanh làm ăn tốt hơn tư nhân nhiều” thì thật đáng mừng. Đối với tôi, tư hay công không cần phân biệt, miễn làm tốt là OK. Còn bạn nói “Công ty công viên cây xanh làm tốt nhất, chăm sóc chu đáo nhất, ít chụp giựt nhất (trái với nhận xét của anh Dũng Vũ)”. Thực ra tôi không nhận xét chung vậy đâu mà chỉ nói trong ngữ cảnh ngành gỗ thôi. Nếu công ty này làm tốt thì cũng OK.
Cũng thành thật mà nói, đôi khi tôi vẫn còn định kiến với giới quốc doanh từ cách làm ăn (yếu kém nhưng kiêu ngạo) của họ trong quá khứ khi tôi còn làm việc với VN. Tất nhiên cũng có trường hợp tôi biết làm rất tốt như CoopMart. Tôi học hỏi được nhiều nhờ một người bạn học cũ hiện nằm trong hàng ngũ giám đốc của công ty này.
Nhân đây xin phép bạn cho tôi hỏi:
1. Ở Sài Gòn trồng cỏ đắt không ? Công thợ/giờ ? Tiền vật liệu (cỏ, đất, phân bón) ? Tiền chăm sóc đắt không ? Đã có dịch vụ trồng cỏ trên xây thượng chưa ?
2. Sài Gòn có rất nhiều nhà có sân thượng. Theo bạn, nhắm chừng khoảng bao nhiêu ?
3. Thường thường ban ngày người ta dùng sân thượng để làm gì ? Người dân còn có thói quen lên sân thượng hóng gió vào buổi chiều nữa không ?
4. Trên sân thượng nghe nói cũng trồng cây kiểng. Vậy nắng quá, cây dễ chết không ? Giả tỉ có 10 nhà có sân thượng thì bao nhiêu nhà trồng cây kiểng trên đó ? Chính phủ có khuyến khích dân trồng cây xanh trong nhà không ?
Xin cảm ơn bạn rất nhiều.
—
Gửi ông Hưng Quốc và xin trả lời những điểm ông nêu ra như sau:
Về điểm 1-2: Tôi chẳng nói gì về “trồng rừng trên đầu” như ông tự suy diễn. Chẳng ai cho mình làm vậy. Trồng cây thấp rau quả thì được. (táo, mận, đào, cà chua, salat, …). Ông xem hình thì thấy rồi. Hay xem thêm mấy loại cây thấp ở đây: http://www.baldur-garten.de/unterkategorie/Obst+und+Gemüse/Säulenobst/detail.jsf.
Bên này có nhiều người thích tự trồng rau quả, cây trái chủ yếu ăn cho vuiNói chung là chuyện nhỏ, ai thích thì làm. Tôi không có ý kiến.
Về điểm 3-6: Đây là vấn đề kỹ thuật, không thể trình bày chi tiết ở đây. Nếu ông biết đọc tiếng Đức, ông có thể xem sơ về kỹ thuật ở địa chỉ sau:
http://www.bauder.de/fileadmin/data/downloads/gruendach/gd-broschueren/3906_0409-GD_Detailkonstruktionen.pdf
http://www.gruendachtechnik.de/
hoặc tiếng Anh:
http://www.flordepot.de/flachdachbegruenung/flachdach-komponenten.html
Còn rất nhiều, nếu ông cần, tôi sẽ cho thêm.
Về điểm 7: Về phí tổn tôi đã viết trong bài, xin ông đọc kỹ lại thì sẽ rõ. Tôi không rõ công thợ VN + vật liệu nội địa thế nào. Nhưng tôi nghĩ vẫn rẻ hơn bên này rất nhiều, mà đối với người giàu hay trung bình, họ có khả năng (nếu họ muốn). Dĩ nhiên ở VN không ai bắt buộc mình phải làm. Nhưng ở Đức có những chỗ bắt buộc, theo motto: Nếu bạn lấy đất thiên nhiên làm garage, thì phải trả lại nó một bãi cỏ.
Các điểm còn lại là ý kiến riêng của ông, tôi không có ý kiến.
—
Gửi ông Nguyễn Ngọc Hòa:
Bên này mọi người được khuyến khích tối đa nghĩ ra sáng kiến. Trẻ con từ lúc vào vườn trẻ đã được dạy như thế, v.d. cho chúng một project và để chúng tự nghĩ ra sáng kiến làm sao cho tốt. Càng lên cao (trung học, đại học, ra đời), càng được khuyến khích/đòi hỏi nhiều hơn. Tiêu biểu nhất là trong kỹ nghệ, mọi sáng kiến đều được tiếp nhận, không cần biết có thực hiện được không. Nếu được thì được thưởng. Sự giáo dục này tạo nên tính ganh đua, cải tiến của con người. Nhờ vậy, như một tính chất tự do suy nghĩ, dân chủ – các nước kỹ nghệ đã phát triển trong mọi lĩnh vực: kinh tế, khoa học kỹ thuật, văn học nghệ thuật, xã hội, v.v.
Nếu VN cởi mở được như vậy thì sẽ khá hơn. Nhưng khó bởi vì chưa thoát khỏi quán tính bảo thủ trong suy nghĩ (theo tôi) xuất phát từ 2 nguyên do chính nặng nề nhất: phong kiến và cộng sản.
—
Thân gửi chị Đào Nguyên (tên nghe đẹp quá), cảm ơn chị nhiều về cái link, chỉ tiếc là tôi không đọc được.
Thân chào và cảm ơn tất cả. Chúc mọi người một cuối tuần vui vẻ.
Thưa ông Dũng Vũ,
trước hết xin cám ơn ông Dũng Vũ đã có đôi lời chia sẻ kinh nghiệm của ông với tôi ở luồng comment ngầm này. Theo tôi được biết do bạn học kể lại, các công ty lớn như Nokia trước kia có hàng ngàn chuyên viên mỗi người mỗi ngày (chậm nhất là khi bước ra khỏi giường để đi đánh răng) phải nghĩ ra được một sáng kiến mới mẻ nào đó cho buổi họp sáng hôm đó ở công ty. Và họ hăng say và đam mê lắm. Thế thì người ta mới thành công và giàu như vậy chứ, cho nên tôi không đánh giá thấp các sáng kiến, chỉ phàn nàn với ông Dũng Vũ là sáng kiến của ông dùng sai đối tượng. Ông Dũng Vũ ở nước ngoài, được nghe nhiều, biết nhiều, có kinh nghiệm làm việc lâu năm với người nước ngoài, có thể giúp cho những người ở Việt nam, nhất là ngành tư doanh không có cơ hội thấy được những điều mà ông đã thấy để họ có thể mở mang hơn, làm ăn khá hơn, ví dụ như ông nói giúp họ thực hiện dễ dàng hơn việc chuyển giao công nghệ, chẳng hạn ngành gỗ, vv.
Việc chuyển giao công nghệ là chuyện đáng làm, nên làm đối với các nước nghèo, chậm phát triển ở tất cả các cấp độ, từ quốc doanh cho tới tư nhân. Nhưng chặt chẽ mà nói, câu hỏi mà bản thân tôi quan tâm tới là tại sao chỉ có giới tư nhân quan tâm nhiều nhất tới những sáng kiến và dây chuyền công nghệ nước ngoài một cách lâu dài, trong khi giới quốc doanh thì thờ ơ hoặc chỉ trong ngắn hạn với các công nghệ lạc hậu, không bền?
Mượn tạm một cách ví von của một lão làng trong giới quốc doanh giúp tôi phần nào hiểu được vấn đề này. Ông ta cho rằng công việc của một nhân viên quốc doanh được sắp xếp, tổ chức như là khách thăm quan từng người xếp hàng đi vào lăng Bác. Đến lượt ai người đó vào và ra, cứ thế mãi cho đến hết đời. Thành ra, kết quả dù là lớn hay nhỏ cũng đều được cấp bằng khen như nhau. Các chuyên gia nước ngoài cũng đã nhận ra điểm này từ rất lâu khi cho rằng nền kinh tế tập trung bị thất bại vì thiếu yếu tố “incentive”, mà thiếu nó thì chẳng ai còn muốn động não với những sáng kiến mới mẻ để làm gì. Và nếu tôi không lầm thì họ cũng cho rằng đây là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng khủng hoảng kinh tế Liên xô cũ, và hậu quả như thế nào thì bản thân chính phủ Việt nam cũng đã biết rồi, nếu không họ cũng chẳng xây dựng nền kinh tế thị trường làm gì. Nhưng có lẽ họ cho rằng nếu chỉ cần có “incentive” ở cấp độ thấp (cấp độ tư doanh) mà có thể tránh được một cuộc khủng hoảng Liên xô cũ tái diễn thì đối với họ chỉ nên dừng ở mức độ thấp như vậy thôi. Đây có phải là công thức “định hướng XHCN” lâu nay không? Cho nên, mới có những khẩu hiệu như là “quản lý được đến đâu thì cởi trói đến đó”, hoặc là “quản lý phải chạy theo phát triển”, hoặc là mới đây nhất, chúng ta nghe thấy khẩu hiệu, “quản lý phải thúc đẩy phát triển”, thế nghĩa là gì, phải chăng là một đòi hỏi chính phủ Việt nam cần phải có “incentive” ở cấp độ cao hơn đối với các ngành quốc doanh, còn nếu không thì sao, sụp chăng? Do đó, đối với các ngành quốc doanh Việt nam, tôi không thấy cần thiết phải đưa ra những sáng kiến gì mới mẻ cho họ cả, phù hợp với nguyện vọng của riêng họ và của riêng của tôi từ trước tới nay, cho nên sức khỏe của tôi cho đến giờ cũng tương đối tốt, và không thấy vị khách “lạ” nào “hỏi thăm sức khỏe” cả, sau này nếu họ có thể tới “ní-hảo” với tôi thì tôi không thấy vui chút nào.
Nhưng tôi cũng sẵn sàng đóng góp chút sức mọn nếu có ai đó trong ngành tư doanh cần tham vấn tìm kiếm thông tin về chuyển giao công nghệ cứng và mềm, ở mọi ngành nghề chứ không chỉ gỗ, vì ở cấp độ thấp tôi thấy họ có thừa “incentive” để làm bất kỳ điều gì ra tiền nhưng đang còn thiếu chất xám hải ngoại và cần những người như ông Dũng Vũ cung cấp, thì ông cứ làm đi. Tôi không hoài nghi gì về thiện chí của ông khi ông có thể giúp ích cho những người dân Việt nam làm ăn tư doanh ở quê nhà. Làm điều này cũng nằm trong xu hướng những người Việt kiều hải ngoại về Việt nam hàng năm đóng góp từ hàng tỉ đôla viện trợ cho đến những công việc thiện nguyện. Nhẹ nhàng và âm thầm không thấy ầm ĩ trên báo đài nào cả, nhưng ít ra cũng được công nhận là “khúc ruột ngàn dặm”. Bản thân tôi quan tâm nhiều hơn tới việc chính phủ Việt nam có hẳn một cục XNC (Xuất-Nhập Cá) dành cho kiều bào ra vào làm ăn, phát tài đóng góp thuế cho nhà nước, chẳng hạn như xuất khẩu lao động, xuất khẩu cô dâu, và nhiều “incentive” khác nữa. Các công ty quốc doanh làm ăn kiểu này lời lãi to hơn gấp nhiều lần so với làm ăn kiểu cò con như là sáng kiến xây “mái nhà xanh”. Tất nhiên, ở cấp độ thấp, nếu một tư doanh nào đó mạo hiểm dám làm sáng kiến của ông Dũng Vũ thì tôi cũng mừng thôi, tại sao lại không nhỉ nếu anh ta thấy chắc ăn và ra tiền?
Chúc ông cuối tuần vui vẻ.
NNH.
Ông Nguyễn Ngọc Hòa,
Từ “mái nhà xanh” mà ông dẫn đến “rừng đầu nguồn, mưa a-xít, điều 4 Hiến pháp và hệ thống công an, quân đội toàn trị…vân vẩn vần vân” có hơi quá xa không? Tôi thì không theo kịp.
Thưa ông Hòa, ông Dũng Vũ và các ông “pro-mái nhà xanh”, xin cho tôi lời giải đáp cho một số thắc mắc:
1. “Trồng rừng trên đầu” thì trồng cây gì, trồng hoa cho đẹp hay trồng rau trồng cà lại thêm cái lợi về thực phẩm?
2. Nếu trồng rau trồng rau trồng màu thì..phân bón ra sao khi mà vườn rau lại ở trên đầu?
3. Đất trồng là đất gì? Dày khoảng bao nhiêu thì phù hợp? Hay cứ để mọc tự nhiên, rêu mọc trên mái, cây lại mọc lên rêu?
4. Nhà ở VN thường xây bằng bê tông, nếu nước ngấm vào bê tông..dột vào nồi cơm thì sao? Tường bị mủn ra thì làm cách nào?
5. Vào mùa mưa, phố xá SG thành sông thành suối, chẳng lẽ lại thêm một cái “hồ trên đầu” nữa sao? Nếu có “lọc” được nước ra thì bao nhiêu dưỡng chất của đất cũng theo đó mà đi thì sao?
6. Việt Nam ta khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, sâu bọ côn trùng rất nhiều. Trồng rừng trên đầu như thế côn trùng sâu bọ kiến gián chui ngay vào nhà cắn con nít đang ngủ, người lớn đang.. “tê mê” thì liệu có..đáng không?
7. Chi phí về đất, giống, chăm sóc..thì có phù hợp với người dân chăng? Ông Dũng Vũ nói “dù không đắt” nhưng bao nhiêu thì mới là “đắt”, với ông có thể vài chục triệu “là không đắt” nhưng với nhiều người dân thì vài trăm nghìn đã là “đắt” rồi, nhất là nếu nó chả ích gì thì một đồng cũng là đắt. Ông Dũng Vũ còn lo cho “dân quê có việc làm”, thế ra trồng rừng trên đầu lại phải thuê “dân quê”, như thế là hơi hoang rồi, lại thêm cái chi phí thuê “dân quê” là không ổn đâu, ông phải làm một hạch toán cẩn thận không được nói à ơi như thế nghe nó “nông nghiệp” lắm.
8. Hiện nay chỉ có những người chơi cây cảnh mới có những chậu cây cảnh trên mái nhà, và ai cũng hiểu, chơi cây cảnh là một cái thú, nó phục vụ cái thú cá nhân chứ chưa phải là một phong trào, một ý nghĩa mang tầm “thế giới”, thêm nữa “nghề chơi nào cũng lắm công phu”, chơi cây cảnh đâu có rẻ. Vậy làm thế nào để khuyến khích người nghèo, người không thích chơi cây cảnh vì những phiền hà chăm bẵm cũng..đua “mái nhà xanh”?
9. Cuối cùng, người dân có được ích lợi gì không hay chỉ thêm phiền hà mà chỉ “ích cho môi trường” vốn là thứ “giời ơi đất hỡi” với họ.
Hiện tại thì tôi chỉ có vài câu hỏi mọn như vậy thôi, nếu quả thực các ông trả lời hợp tình hợp lý thì tôi phục là ý hay và lời khuyên chính phủ của ông Dũng Vũ là thực lòng chứ không phải “khuyên đểu”.
Cũng xin các ông lưu ý rằng, ở VN không thiếu chính sách hồ đồ của Chính phủ đã bị dân chửi cho té tát vuốt mặt không kịp đâu. Thêm nữa, không phải chính sách nào của Chính phủ cũng là hồ đồ hết cả để các ông “vơ đũa cả nắm” chuyện gì cũng đồng hóa nhập nhèm cho ra như nhau cả.
125.212.131.10
Đọc phản hồi của mấy bạn Hưng Quốc, Nguyễn Ngọc Hòa đối với đề xuất của anh Dũng Vũ, tôi cảm thấy các bạn đang chịu sức nặng của não trạng bao cấp còn hơn vô khối người trong nước!
Chả hiểu sao các bạn lại khăng khăng cho rằng anh Dũng Vũ đưa ra lời khuyên chỉ cho riêng Chính phủ Việt Nam, mà không phải là cho mọi người dân bình thường? Sao các bạn lại nghĩ rằng việc trồng cây trên mái nhà nhất thiết phải là việc của Nhà nước Việt Nam, ngoài Nhà nước ra thì không ai được quyền làm, không ai có khả năng làm? Sao các bạn có thể quả quyết như đinh đóng cột rằng chính quyền trong nước sẽ bỏ ngoài tai mọi đề xuất mang tính xây dựng như của anh Dũng Vũ? Và do đó đề xuất của anh Dũng Vũ ngang với việc đeo chuông cổ mèo? Các bạn có biết rằng hiện nay một diện tích khá lớn vỉa hè ở TP HCM đang được phủ xanh cây cỏ, hoa lá rất đẹp không? Các bạn có biết rằng, chỉ riêng TP HCM là có diện tích mảng xanh ít ỏi, còn các thành phố khác, Hà Nội, Hải Dương, Vũng Tàu… chẳng hạn, luôn duy trì diện tích cây xanh khá lớn không?
Riêng với nhận xét của anh Dũng Vũ rằng tư nhân luôn làm tốt hơn quốc doanh, thiết nghĩ đó chỉ là cảm nhận của riêng anh – một người năm thì mười họa mới có dịp về nước, hoặc làm ăn với các công ty trong nước. Cảm nhận của tôi, một người sống trong nước, là có nhiều doanh nghiệp quốc doanh làm ăn tốt hơn tư nhân nhiều. Ví dụ, trong hệ thống bán lẻ thì hệ thống CoopMart của quốc doanh là số 1. Ai đó có thể nói, CoopMart được nhiều ưu đãi về mặt bằng, vốn liếng này nọ, nhưng đối với tôi, một người tiêu dùng, tôi chỉ quan tâm đến việc mình được đối xử thế nào khi đi mua sắm ở đó. Rất nhiều hàng hóa có trong danh sách “Hàng VN chất lượng cao” là của các DN quốc doanh, anh Dũng Vũ có thể lên mạng kiểm tra bất kỳ lúc nào. Tuần nào tôi cũng đi siêu thị, thuộc lòng giá cả mọi mặt hàng thiết yếu, và danh mục mua sắm của tôi hầu hết là hàng trong nước, trong đó một phần lớn là hàng quốc doanh. Ngay một việc nhỏ là làm vườn cảnh, nhà tôi có mảnh vườn phía sau, tôi đã nhờ vài công ty làm, quốc doanh tư nhân có cả, thì nhận thấy Công ty công viên cây xanh làm tốt nhất, chăm sóc chu đáo nhất, ít chụp giựt nhất (trái với nhận xét của anh Dũng Vũ). Thiết nghĩ, nên có cái nhìn đầy đủ, toàn diện hơn về tình hình trong nước thì may ra mới có thể bớt đi phần nào các định kiến nặng nề đang thống trị đầu óc nhiều người sống ở hải ngoại.
Thưa ông Nguyễn Ngọc Hòa,
Như ông viết: “Tôi xin mạn phép đưa ra một sáng kiến để khuyên ông Dũng Vũ một câu: sớm tỉnh ngộ nếu cho rằng lời khuyên của ông có thể khiến cho chính phủ Việt nam sớm tỉnh ngộ.” Tôi xin cảm ơn ông về lời khuyên và xin có đôi lời như sau:
1. Tôi không có tham vọng làm “chính phủ Việt nam sớm tỉnh ngộ”. Mà muốn cũng không được, đối với khối đông con người “hết thuốc chữa” trong guồng máy chính phủ. Nhưng tôi vẫn cho rằng, đã muốn trị dân trị nước thì phải có trách nhiệm vì dân, vì nước. Mọi người có quyền nhắc nhở. Nếu không làm được, mọi người có quyền phê phán. Cá nhân tôi đã làm thường xuyên và từng bị “hỏi thăm sức khỏe”. Còn ông, đã bị chưa?
2. Theo kinh nghiệm làm việc của tôi, người của chính phủ làm ăn không hiệu quả (do tính quan liêu, ù lì, ít hiểu biết, nói nhiều, làm ít). Tôi thấy giới tư nhân làm tốt hơn. V.d. ngành gỗ. Ngày xưa chúng tôi có đề nghị VN nên phát triển về hướng này, nhưng mấy ông chính phủ xem là chuyện viển vông; trồng lúa xuất khẩu chắc ăn hơn. Về sau giới tư nhân Sài Gòn nhờ anh em kỹ sư VN chúng tôi ở Âu châu cố vấn công nghiệp hóa ngành gỗ theo công nghệ Đức/Áo/Thụy Điển, không cần máy đắt tiền nhưng làm đồ gỗ vẫn tốt, thậm chí còn tốt và đẹp hơn đồ Trung Quốc. Đồ gỗ VN hiện có mặt khắp Âu châu. IKEA là khách hàng lớn nhất của các cơ sở gỗ uy tín ở VN. Doanh thu hàng tỉ USD/năm là một thành công đáng mừng cho họ. Về sau giới quốc doanh thấy có ăn, muốn nhảy vào, nhờ chúng tôi cố vấn. Chúng tôi từ chối. Nghe kể sau đó họ nhập máy móc công nghệ Đài Loan, Trung Quốc lạc hậu về, làm cũng được, có lợi ngay, nhưng hiện thời gặp bế tắc vì phẩm chất xấu, khó cạnh tranh, trong khi những nơi làm việc với chúng tôi không gặp vấn đề này. Quốc doanh là vậy, làm ăn chụp giựt, tiện lợi tức thì, không có đôi mắt nhìn quốc tế, không có bài bản bền vững lâu dài.
3. Còn nhiều ví dụ đã giúp giới tư doanh phát triển, vừa làm giàu cho mình, vừa mang lại công ăn việc làm cho người khác. Dùng trí tuệ nhiều hơn. Tất cả đều thực tiễn, không nói suông. Và gần đây, sau bài viết “xe đạp điện” của tôi, đã có người trong giới tư doanh muốn tìm hiểu về hướng này. Họ sẽ được dịp tìm hiểu công nghệ Đức sản xuất ra sao. Phẩm chất sản phẩm có thể chưa bằng hàng “Made in Germany” 100% nhưng đủ hơn xa hàng “Made in China” và đủ sức cạnh tranh. Nếu họ thành công, chúng tôi lại mừng cho họ. Thế thôi. Chúng tôi giúp tự nguyện, theo khả năng mình, chưa bao giờ đòi trả công, ngoài hai việc. Một là luôn bảo vệ, cải thiện phẩm chất để giữ uy tín cho VN. Hai là tạo việc làm, nâng đỡ người lao động.
Về “mái nhà xanh” cũng vậy, tôi tiên đoán, giới tư nhân sẽ lại là người tiên phong khai thác nghề này, và khi thấy có ăn, các ông quốc doanh nhà nước sẽ nhảy vào cho mà xem.
Rất xanh! Xanh lè đây! Rất “Kool”! Thân gởi anh Dũng Vũ
qua talawas.
http://www.abc.net.au/iview/?WT.svl=services#/view/547945
@ Hưng Quốc:
Đọc chuyện ngụ ngôn của bác khiến cho tôi như được trở về cái thời tưởng chừng như đã xa xưa lắm khi còn thích thú đọc và nghiền ngẫm những mẩu chuyện mèo-chuột. Khoái chí, tôi tưởng rằng ý của bác có thể đã giúp tôi giải đáp rốt ráo hiện tượng “những sáng kiến” của ông Dũng Vũ, nhưng có lẽ phải bổ sung thêm đôi dòng.
Thoạt tiên, có vẻ như mọi người đồng ý với lời nhận xét rằng những sáng kiến của ông Dũng Vũ đưa ra là “rất hay” dành cho chính quyền Việt nam. Riêng bác Hưng Quốc cho rằng, ý kiến “Đeo chuông vào cổ mèo” cũng “rất hay” nhưng chưa “con chuột” nào làm được. Bản thân ông Dũng Vũ thì phàn nàn rằng những ý kiến “rất hay” của ông không được chính phủ Việt nam chấp nhận (nhưng không lý giải tại sao), thành thử ra hậu quả như bây giờ thì họ ráng mà chịu. Còn riêng tôi thì cũng “có đầy đủ cơ sở” để nói rằng ông Dũng Vũ vẫn sẽ tiếp tục kiên trì khuyên chính quyền Việt nam cho tới khi nào họ chịu nghe mới thôi, vì ông thương …?!
Rất tiếc, tôi không đồng ý với các quý vị ở cả hai điểm ở trên. Ở điểm thứ nhất, ở bản chất “vấn đề”, sự “rất hay” thực ra là “rất dở”. “Dở” là ở chỗ, người ta không thể đưa ra những lời khuyên “chân thành và tốt đẹp”, nghĩa là “rất hay” đối với những con nghiện. Trong khi nhà cầm quyền Việt nam vì muốn giữ cái độc quyền chính trị của mình thông qua điều 4 Hiến pháp và hệ thống công an, quân đội toàn trị, cũng như nhắm tới những con số tăng trưởng kinh tế thần tốc bằng mọi giá bất chấp những hậu quả tới môi trường, sinh thái toàn quốc, từ các thành phố lớn, nhỏ cho tới mái nhà xanh Đông Dương (Tây nguyên), cho tới rừng đầu nguồn, (chưa kể mưa a-xít từ xứ “lạ” – TNT) thì ông Dũng Vũ khuyên chính phủ Việt nam nên trồng cây xanh trên mái nhà! Đúng là hạt muối đổ bể. Chính phủ Việt nam cũng có thể đáp lại ngay rằng “mái nhà xanh” thì chưa, nhưng ở 60 mấy tỉnh thành “sân gôn xanh” thì đã quá nhiều, ra đấy mà chơi, ai bắt ở trong nhà làm gì. Đây là một kiểu bốc nhầm thuốc của bác sĩ (Dũng) Vũ. Mà đã bốc nhầm thuốc thì dù thuốc có tốt mấy thì cũng vẫn là thuốc “dở”.
Thứ hai, ông Dũng Vũ có thể có thiện chí muốn giúp chính phủ Việt nam giải quyết các vấn đề của họ, và có lẽ tôi cũng không muốn hoài nghi điều này. Chỉ có điều, ông bốc nhầm thuốc đã đành, ông vẫn tin rằng thuốc của ông chắn chắn sẽ giúp chính phủ Việt nam (và đảng CS Vn) cai nghiện trong cơn nghiện “độc quyền, độc lợi” đang giựt mạnh. Tôi cảm tưởng như ông Dũng Vũ vẫn chưa hiểu, hoặc ít ra là có ý muốn né tránh chất vấn về vấn đề “con nghiện”?
Người Việt chúng ta “rất hay” thích khuyên lẫn nhau, nhất là khi bản thân không làm được gì (nhiều). Tôi cũng là người Việt, nên cũng chẳng ngoại lệ. Tôi xin mạn phép đưa ra một sáng kiến để khuyên ông Dũng Vũ một câu: sớm tỉnh ngộ nếu cho rằng lời khuyên của ông có thể khiến cho chính phủ Việt nam sớm tỉnh ngộ.
Đôi lời muộn màng.
NNH.
Tôi đồng ý với ông Tri Ngộ, nên giảm lượng xe trong thành phố, đặc biệt là xe gắn máy, để Sài Gòn đỡ nóng hơn.
Năm 1993, lúc giới cố vấn kỹ nghệ/môi trường Đức (trong đó có nhiều người Việt và cả tôi) bắt đầu đến VN, chúng tôi đã khuyên nên hạn chế xe hai bánh và phát triển giao thông công cộng; trước mắt là xe bus. Nhưng VN không chịu nghe.
Bây giờ VN mới thấy là quá trễ. Muốn phát triển xe bus cũng khó bởi vì đường ngập xe hai bánh, xe bus không còn chỗ chạy. Các nước kỹ nghệ (Đức, Nhật, Nga, …) nhận ra vấn đề này bèn khuyên VN nên xây dựng đường metro. Và dĩ nhiên họ có lợi. Gần đây đã có nhiều công trình khảo sát vấn đề giao thông trong thành phố lớn VN của các đại học & viện nghiên cứu Đức, giúp VN giải quyết vấn đề này. Thậm chí trong môn học giao thông thành phố của đại học Đức, ví dụ VN còn được lấy làm bài tập cho sinh viên tìm lời giải. Trong khi đó ở đại học VN, không biết sinh viên thế nào.
Nói thêm nữa e lạc đề. Nếu có dịp tôi sẽ viết thành một bài và giới thiệu những công trình đó (trong khuôn khổ cho phép) để cho thấy giới lãnh đạo CSVN chỉ ba hoa chứ không có đủ khả năng giải quyết vấn đề của mình mà phải nhờ hoặc lệ thuộc vào người khác.
Ý kiến mái nhà xanh là một ý kiến rất hay. Trong chuyến về Sài Gòn vừa qua của tôi, tôi nhận thấy hai điều :
1. nhà quản lý thành phố đã có những cố gắng lớn trong việc chỉnh trang và làm đẹp thành phố. So với lần về công tác trước của tôi cách đây hơn 7 năm, lần này tôi thấy Sài Gòn đẹp và sạch hơn. Tuy nhiên tôi cũng hoàn toàn đồng ý là diện tích cây xanh (espace vert) quá ít so với số người và sức toả nóng hiện tại.
2. những mái nhà hoặc các sân thượng đã có trồng nhiều cây (kiểng) và hoa hơn trước.
Theo tôi, vấn đề lớn nhất của Sài Gòn hiện nay là sự có mặt của quá nhiều xe gắn máy 2 bánh. Tìm được cách giảm bớt việc sử dụng của loại xe gắn máy này, theo tôi, sẽ là một giải đáp quan trọng cho tương lai thành phố.
Có nhiều cách lắm :
1. khuyên (hoặc bắt buộc) công chức nên đi làm bằng xe đạp,
2. tăng trưởng hệ thống chuyên chở công cộng bằng cách dùng xe chạy máy điện (có thể bắt chước cách dùng loại xe điện như SkyTrain của thành phố Vancouver),
3. cấm xe có động cơ nổ 2 bánh (và có thể 4 bánh) không được chạy vào một ngày cuối tuần, dân chúng chỉ nên dùng xe đạp trong ngày này).
Xin cảm ơn talawas và tác giả đã cho một bài viết có ý nghĩa.
Đọc bài ông Dũng Vũ tôi lại nhớ đến chuyện “Đeo chuông vào cổ mèo”. Đại khái là ý tưởng đeo chuông vào cổ mèo là rất hay nhưng điều quan trọng là chưa có con chuột nào làm được cả. Không biết tại sao?