Nguyễn Quốc Chánh – Quyền lực, quyền lợi & quyền con người
08/12/2009 | 11:00 sáng | 20 Comments
Category: Chính trị - Xã hội, Văn học - Nghệ thuật
Thẻ: Thơ đến từ đâu
Ở Việt Nam, quyền lực tuyệt đối không gì khác là Đảng Cộng sản (khỏi bàn); không những ở Việt Nam, quyền lợi tuyệt đối không gì khác là tiền và danh (có thể bàn). Một khi quyền lực và quyền lợi thống nhất, như Việt Nam, thì quyền con người trở nên bấn loạn. Trong sự bấn loạn của quyền con người, tôi chỉ có một cách vớt vát là thể hiện tối đa quyền từ chối.
Nhưng từ chối quyền lực và quyền lợi là một điều thách thức gần như quá sức con người. Do đó quyền con người lu loa nghe thì rất trơn nhưng áp dụng nó thường khiến người ta đâm ra bối rối. Bối rối thúi hoắc của tôi là không thể từ chối nổi những thứ tanh rình sau đây: 1) giấy chứng minh nhân dân; 2) sổ hộ khẩu; 3) giấy tờ liên quan đến xe, nhà, đất… Và khi tôi không thể từ chối những loại giấy tờ đó của nhà nước CHXHCN Việt Nam, thì cơ sở hạ tầng và thượng tầng pháp lý về quyền con người của tôi coi như là đã bị kẹt.
Giải pháp xả áp của sự kẹt là nói vung và viết loạn. Nói vung từ người thân đến kẻ lạ, và viết loạn thì gửi cho Tiền Vệ, talawas và những diễn đàn không thuộc về nhà nước CHXHCN. Hồi talawas bộ cũ, hầu như mỗi bài của tôi đều bị/được tổng Phạm Thị Hoài biên tập. Biên tập có khi làm văn bản rõ nghĩa hơn, hợp lý hơn, nhưng cũng có khi hàm chứa hành động kiểm duyệt. Trong những trường hợp biên tập giỏi thì bài viết khá và hay hơn, người biên tập xứng đáng nhận một lời cám ơn. Dĩ nhiên biên tập vẫn thường xuyên biến thành kiểm duyệt qua cơ sở ý thức hệ của người biên tập. Trong những trường hợp đó, người viết có thể cân nhắc, thương lượng và chọn lựa. Nhưng một khi ý thức hệ của người biên tập dính liền với cơ cấu quyền lực, quyền lợi và các công cụ đàn áp như công an, cảnh sát, quân đội, nhà tù thì vấn đề lập tức đổi mùi. Nếu trên đầu của người biên tập mà ngồi chình ình cả một ban gọi là Ban Tư tưởng được bảo kê bởi những công cụ đàn áp, thì người biên tập đó vừa phải thu lại chỉ để cho vừa với những lỗi chính tả, vừa phải phình lên cho ngang tầm chuyên chính của Ban Tư tưởng để thực hiện những động tác cắt cúp. Quá trình cắt cúp là biểu hiện sỗ sàng của chế độ kiểm duyệt.
Và một khi đã xuống tay cắt cúp, tác phẩm với những góc cạnh và độ nhám cá nhân gây sốn mắt chế độ sẽ lập tức biến mất. Tuy nhiên, người/ban biên tập trong hệ thống xuất bản ở Việt Nam, không phải lúc nào cũng trùng khít lập trường với Ban Tư tưởng nên mới thỉnh thoảng xảy ra hiện tượng sách bị thu hồi và người biên tập bị khiển trách. Năm 1990, tập thơ Đêm mặt trời mọc của tôi, sau một tháng in ra cũng bị thu hồi như vậy, và biên tập viên, nhà văn Đào Hiếu phải viết kiểm điểm. Thế nhưng, chế độ kiểm duyệt sẽ không bao giờ thực hiện rốt ráo chức năng chuyên chính của nó, nếu không thông qua những bàn tay cứng lập trường thô thiển của những cán bộ gọi là biên tập và sự thỏa hiệp bẽn lẽn của chính những tác giả. Tôi đã có hai lần bẽn lẽn như thế, và thề với giòi bọ là sẽ không bao giờ có lần thứ ba.
Do đó không thể tách người biên tập khỏi chế độ kiểm duyệt, cũng như không thể tách nhà văn khỏi ý thức hệ. Một khi ý thức hệ đóng dấu lên văn bản của ai thì người đó, nếu không vô hại thì cũng có lợi cho ý thức hệ của nó. Sống dưới chế độ của chứng minh nhân dân, của sổ hộ khẩu và sổ đỏ đã quá đủ là sống như một con tin của chế độ trong cái kiềng ba chân mà ở đó, quyền lực và quyền lợi đang thống nhất với nhau một cách chặt chẽ trong sự lãnh đạo toàn diện của Đảng và tham nhũng toàn phần từ trên xuống dưới, thử hỏi còn sức đâu để cam chịu sự bẽn lẽn của bị kiểm duyệt. Vì không thể bẽn lẽn thêm nữa nên tôi đã phải từ chối cái rẹt lời rủ rê cố đấm ăn xôi của ông Inrasara trong cuốn Thơ hậu hiện đại gì đó được hứa là sẽ xuất bản chính thức hoặc lời đề nghị phỏng vấn của ông Nguyễn Đức Tùng trong cuốn Thơ đến từ đâu.
Thơ đến từ đâu, còn lâu mới biết, nhưng thơ chui ra từ sự kiểm duyệt thì chắc chắn sẽ lòi ruột.
Trong bối cảnh của quyền lực và quyền lợi thống nhất lên ngôi, quyền con người chỉ còn có thể vớt vát bằng quyền từ chối.
© 2009 talawas blog
© 2009 Nguyễn Quốc Chánh
Rất mong một ai đó so sánh bản in trên Talawas và trong nước khác nhau chỗ nào, có quan trọng không. Có cắt cúp để làm vừa lòng chính quyền ở đoạn nào, câu nào. Những câu đó đã được các đồng tác giả đồng ý hay bị oan, bị lừa. Khi đó tôi nghĩ là một số tranh luận với nhau trên diễn đàn này trở nên không cần thiết.
Tôi tin Nguyễn Đức Tùng đủ khôn khéo để tránh trách nhiệm với các đồng tác giả.
Một số anh là đồng tác giả cuốn sách dù có ý kiến nhưng vẫn chưa có dẫn chứng gì cụ thể. Sở dĩ NĐT chưa lên tiếng chắc cũng vì lẽ đó.
Ông dahieu lại quên rằng 90% thành phần Quốc hội là Đảng viên CS thì cũng chỉ là “đại biểu nhân dân” mà thôi – chẳng khác gì các Đảng lãnh đạo ở các quốc gia khác.
Vậy thì đó là “dân quyết” chứ đâu phải “đảng quyết”.
Rất vui vì có dịp dạy vỡ lòng cho ông dahieu về chính trị.
Dạo này ông/bà Anh Dũng có vẻ múa gậy vườn hoang hơi nhiều. Nhưng “bài múa” của Anh Dũng toàn là đi ra ngoài chiêu thức cả khiến khán giả như tôi xem ra như là “quái chiêu” nên đành phải lên tiếng:
Theo Anh Dũng: “Những “vụ” mà ông nêu đều đã được đem ra Quốc hội (tập hợp đại biểu nhân dân) BÀN và QUYẾT, chứ không có chuyện “đảng quyết” mặc dù đảng “chủ trương”.”
Ông Anh Dũng đã quên rằng hơn 90% “đại biểu nhân dân” là đảng viên cả, vậy mà ông cãi chày cãi cối là “không có chuyện đảng quyết” thì đứa con nít cũng phải phì cười.
Ông Thanh Nguyễn,
“ông Chánh không kiểm duyệt mà là nêu lên cái não trạng duy ý chí, “đảng quyết” của ĐCSVN. Từ các vụ Trường Sa- Hoàng Sa, bô-xít Tây Nguyên, vụ IDS, gần đây là nhà máy điện nguyên tử, hoặc xa hơn là nhà máy lọc dầu Dung Quất… tất cả đều xuất phát từ “chủ trương lớn của Đảng ”, tức là “khỏi bàn.””
Ông cũng có tài bịa đặt không thua kém gì ông Chánh. Những “vụ” mà ông nêu đều đã được đem ra Quốc hội (tập hợp đại biểu nhân dân) BÀN và QUYẾT, chứ không có chuyện “đảng quyết” mặc dù đảng “chủ trương”.
Rất cảm ơn ông Nguyễn Quốc Chánh. Từ cái chuyện rất nhỏ về biên tập, cắt cúp trong lĩnh vực xuất bản, ông đã nhận xét một cách chính xác về số phận của người dân VN đang sống dưới chế độ đảng trị của Đảng CS hiện nay là con tin. (Trích)“Sống dưới chế độ của chứng minh nhân dân, của sổ hộ khẩu và sổ đỏ đã quá đủ là sống như một con tin của chế độ trong cái kiềng ba chân…”
@Anh Dũng:
Mở đầu, ông Chánh không kiểm duyệt mà là nêu lên cái não trạng duy ý chí, “đảng quyết” của ĐCSVN. Từ các vụ Trường Sa- Hoàng Sa, bô-xít Tây Nguyên, vụ IDS, gần đây là nhà máy điện nguyên tử, hoặc xa hơn là nhà máy lọc dầu Dung Quất… tất cả đều xuất phát từ “chủ trương lớn của Đảng ”, tức là “khỏi bàn.” Sống trong cái xã hội mà ĐCS thay quyền làm mọi thứ như vậy mà ông (người dân) không bấn loạn, vậy chắc chắn (khỏi bàn) vì có vấn đề (hâm hâm)rồi đó ông Anh Dũng!
@ Trương Thái Du:
Ông Du tiết lộ là có làm công việc biên tập, vậy tôi hình dung cái công việc của ông Du như vầy : “Nếu trên đầu của người biên tập mà ngồi chình ình cả một ban gọi là Ban Tư tưởng được bảo kê bởi những công cụ đàn áp, thì người biên tập đó vừa phải thu lại chỉ để cho vừa với những lỗi chính tả, vừa phải phình lên cho ngang tầm chuyên chính của Ban Tư tưởng để thực hiện những động tác cắt cúp.”
Chỉ ngồi sửa lỗi chính tả mà cho mình là “quan” biên tập thì đúng là sỗ sàng quá ông Du ạ!