Phản biện của phản biện bô xít
20/05/2009 | 4:04 sáng | 35 Comments
Category: Bauxite Tây Nguyên, Kinh tế - Môi trường
Thẻ: Bài Hoa
Là một blogger, có thể nói tôi theo dõi khá đầy đủ diễn biến làn sóng phản đối dự án bô xít trên mạng, cũng như các bước đi đối phó có cương có nhu của nhà nước. Vấn đề khai thác hay không khai thác bô xít trở thành một mặt trận sôi nổi, đầy cam go, quyết liệt giữa một nhóm trí thức và bộ máy quyền lực. Nhân dân đang nhìn vào đấy, để tham chiếu, để quyết định quan điểm của mình.
Tôi không lạ lẫm với xu hướng một chiều của những thông tin chính thống “lề phải”, tuy vậy tôi vẫn muốn đòi hỏi cao hơn nữa trong nội hàm phản biện “lề trái”.
Thật vậy trang web bauxitevietnam.info và những diễn đàn tiền thân của nó thiếu vắng hẳn các ý kiến độc lập trái chiều. Không ai viết? Người ta không dám viết? Chủ quản diễn đàn loại bỏ những bài này? Chỉ duy nhất một lần tôi thấy tác giả Hà Văn Thịnh, người đã ký bản kiến nghị, có ý kiến khác đi. Lập tức ông bị xỉ vả không tiếc lời, hoàn toàn thiếu sự tôn trọng tối thiểu quan điểm riêng của người tranh luận. Đó là tội ác của trí thức: “Tiêu diệt phản biện”.
*
Từ năm 2003 đến 2006 tôi sống tại Tây Nguyên. Bức tranh thiên nhiên Tây Nguyên trong mắt tôi hoàn toàn khác xa mô tả mà nhiều người đã viện dẫn để phản đối dự án bô xít. Họ chỉ nói như một cái băng ghi âm. Không có bô xít thì hằng ngày hằng giờ rừng vẫn bị phá. Chưa có bô xít, nhìn từ máy bay xuống Tây Nguyên (mãi xanh tươi trong văn Nguyên Ngọc) cũng thấy hằng hà sa số những mảng lở loét đỏ bầm ngày càng lớn hơn. Bô xít chưa gần, tôi vẫn không thể đếm hết những quả đồi trơ trọi, những bình nguyên cỏ cháy mùa khô, hứa hẹn sa mạc hóa. Bùn đỏ bô xít hãy còn lửng lơ ở thì tương lai, thế mà sau những đợt mưa lớn, ảnh hưởng bão chẳng hạn, những con sông, những dòng thác Tây Nguyên tuyệt đẹp bỗng đỏ như máu vì đất bazan mất lớp thực bì bị cuốn xuống.
Thậm chí tôi nghi ngờ có cả hàng giả trong lý lẽ bảo vệ môi trường kia. Xin bạn đọc nhìn tấm ảnh dưới đây, trong một bài viết của Nguyên Phong[1].
Chú thích của ảnh: “Suối Tịnh Tây (Quảng Tây, Trung Quốc) trong xanh nay trở thành suối máu. Trung Quốc đã ngừng khai thác mỏ bô-xit ở đây và đang ‘khẩn trương’ mở suối máu, bãi bùn đỏ ở Tây Nguyên“. Thật lạ lùng, “suối máu” chảy giữa hai bờ cây cối xanh mướt. Mặt “suối máu” có vẻ cao hơn bờ trái. Góc bờ đá bên phải không có sự thẩm thấu của “màu máu” lên các mạch nứt. Nhiều khả năng đây là một tấm ảnh con suối trong lành bị kỹ thuật photoshop tô màu lên mặt nước.
Do đó phản đối bô xít với danh nghĩa bảo vệ môi trường có ngọn mà chưa có gốc. Môi trường sống xung quanh chúng ta đã bị tàn phá từ lâu lắm rồi, chứ không đợi đến các dự án bô xít. Có mấy ai trong những độc giả nhiệt thành nhất của bauxitevietnam.info đã từng áy náy khi mua một chiếc giường gỗ cẩm lai, khi đóng chiếc tủ buýp phê bằng gỗ đỏ, hoặc xuýt xoa khen ngợi/ao ước bộ sa lông danh mộc được thị trường định giá theo kí lô gram.
Khi thủ lĩnh Nguyễn Huệ Chi khẳng định như đinh đóng cột với báo Yomiuri: “Không phải chỉ riêng tôi mà bất kỳ người Việt có lương tri nào cũng phản đối…“[2]. Hóa ra không dưới 98% những người sinh hoạt và làm việc bên cạnh tôi hằng ngày đều là những kẻ không có lương tri. Ông Nguyễn Huệ Chi muốn tìm kiếm sự đồng thuận cỡ bầu cử “dân chủ tập trung” tại Bắc Hàn chăng? Hoàn toàn có thể so sánh câu nói này với qui chụp căn bệnh liệt kháng cho xã hội Việt Nam, cách đây không lâu của ông Hà Sĩ Phu[3]. Tinh ý, người ta sẽ thấy những cái mũ khác nhau như “Biệt kích nhân văn”, “Tiểu tư sản thối nát” hay “Liệt kháng”, “Không có lương tri”… đều mọc ra từ một gốc văn hóa Á Đông luôn phủ nhận phản biện, đánh đồng phản biện với phản động.
*
Theo Khâm định Việt sử: “Thời bấy giờ, cư dân khi xuống nước, hay bị loài giao long làm hại, Hùng Vương dạy dân lấy mực vẽ hình loài thủy quái xăm vào mình. Từ đó mới tránh khỏi nạn. Nước ta cái tục xăm mình có lẽ bắt đầu từ đấy”.
Đây là một logic dân gian đã được các triều đại Việt Nam áp dụng hằng ngàn năm đối với mối họa Trung Hoa. Để không bị “con thủy quái” Trung Hoa nuốt chửng, người Việt luôn tìm cách làm mình “giống nó”. “Giống nó” bao hàm hiểu rõ “nó”, không sợ “nó”, không nhập vào “nó” dù luôn mưu sinh cạnh “nó”, và đặc biệt chưa bao giờ bài “nó”.
Vậy mà, bauxitevietnam.info đã đưa tinh thần bài Hoa lên cao, ngay trong nội dung “Ý kiến bạn đọc” của mình, chứ chưa kể đến các diễn đàn Việt ngữ có link hoặc trích dẫn bauxitevienam.info.
Bài Hoa là xu hướng cực kỳ nguy hiểm. Chủ nghĩa dân tộc cực đoan sẽ dẫn người ta đến đâu thì ai cũng biết rồi. Tôi hoàn toàn ủng hộ việc xử lý “con ngựa thành Troy http://www.vietnamchina.gov.vn” một cách rốt ráo, nhưng đó chỉ là bề nổi. Chìm trong hai tấm ảnh biểu tượng cho Việt Nam (Khuê Văn Các) và Trung Quốc (Thiên Đàn) trên trang web ấy, là ẩn ý mà tôi thấy trí thức Việt Nam chưa chỉ ra được. Thiên triều và Nho sinh chăng? Dù gì đi nữa, đó cũng là cái nhìn quá coi thường của một sự hợp tác “toàn diện” và công bằng.
Bauxitvietnam.info đã chọn một phương cách đấu tranh quyết liệt, có thể dẫn đến đối đầu không cần thiết. Nó thể hiện từ kiến nghị mở màn chắc nịch: “Dự án bauxite Tây Nguyên phải chính thức dừng ngay lại“[4]. Phải chăng chính tính chất quyết liệt ấy đã khiến họ phải điều chỉnh bằng thông báo quan trọng: “Gần đây, một số độc giả có gửi đến trang mạng chúng tôi các bài viết bàn sâu vào những đề tài có phần “nhạy cảm“. Và cũng dẫn đến “phản pháo” thiếu tỉnh táo của Thứ trưởng Lê Quang Dương.
Thiết nghĩ, tinh thần xây dựng mới là sức mạnh chính trực của trí thức. Không có tự phản biện thì không riêng gì bô xít, bất cứ phong trào nào dán nhãn mác trí thức của xã hội Việt Nam trong tương lai, sẽ mang nặng tính lôi kéo đám đông hơn là lương tri, là ý thức. Điều khiển đám đông bằng vô thức thì lợi bất cập hại. Nó chỉ cho kết quả nhất thời, ở một vấn đề hẹp. Nó là đoản kế.
© 2009 Trương Thái Du
© 2009 talawas blog
[1] http://www.bauxitevietnam.info/ykien/090212_suceptqvatrachnhiem.htm
[2] http://www.bauxitevietnam.info/ykien/090515_huechitraloiyomuri.htm
[3] www.talawas.org/talaDB/showFile.php?res=12932&rb=0401
[4] http://www.bauxitevietnam.info/thongbao/090412_Thukiennghi.htm
[…] hơn để chỉ thái độ đó, vì chỉ với một bài viết khác quan điểm mà ông Trương Thái Du bị chụp mũ với những từ thừa “nhẹ nhàng”, thiếu “lịch […]
Tồn nghi!
Tôi được biết có một ông Trương Thái Du như sau:
– rất ghét Hoa Kỳ, chỉ thần phục văn minh Trung Hoa, khuyên Việt Nam trước mắt cứ nên chịu đựng (kẻo Trung Quốc họ đánh cho thì chết)
– vừa xin một chân ở Nhà xuất bản Văn học (là NXB đã in cuốn Ma chiến hữu, và chính Thái Du đã góp công này)
– lại xin một chân trong biên tập Wikipedia Việt Nam
– lại có bài trên báo Nhân Dân (tờ báo chính trị của Đảng) v.v…
Ông Thái Du này đầy thiên kiến chính trị, rất xông xáo, đầy khát vọng và lọc lõi. Tôi không rõ ông này có phải cũng là ông Thái Du, học giả trẻ có tiếng là say mê văn chương chữ nghĩa hay không nên chưa dám bình? Ai biết rõ xin xác định giùm.
Ta cứ đem lời lẽ của T T Du ra phân tích để mọi người thấy rõ. Bởi vì dù ông ta cố ra vẻ khách quan nhưng mục tiêu của ông ta thì không làm sao giấu được!
Nhìn lại các điểm ông TT Du nêu ra trong bài “Phản biện của phản biện”:
– Tây Nguyên (nói rộng ra, toàn bộ nước VN) đã bị tàn phá nhiều bởi chính người VN rồi. Người Tàu có vào phá thêm thì cũng chẳng có gì phải đáng quan tâm (??!!)
– Các người VN chống khai thác bauxite là không trung thực. Chẳng hạn dùng photoshop để sửa hình, tuyên truyền chống khai thác.
– Điểm chỉ: Ng Huệ Chi là “lãnh tụ” phong trào phản biện khai thác bauxite ở Tây Nguyên.
– Phát biểu của NH Chi: “Không phải chỉ riêng tôi mà bất kỳ người Việt có lương tri nào cũng phản đối…” là bao chụp, là sai. Theo TT Du, có đến 98% bạn bè, đồng nghiệp, người quen, hàng xóm,… của ông ta là không phản đối khai thác bauxite.
– Trang web bauxitevietnam.info là 1 trang web có tinh thần bài Hoa cực kỳ nguy hiểm, là trang web có tinh thần chủ nghĩa dân tộc cực đoan…
Như vậy 5 điểm chính trong bài của TT Du, tất cả đều để phục vụ ý đồ sau: Khai thác bauxite ở Tây Nguyên thì đã sao? Chưa chắc người VN đã phản đối mà chỉ có 1 số trí thức VN không trung thực phản đối mà thôi. Lãnh tụ của bọn này là NH Chi. Chống khai thác bauxite là chống Trung Quốc!!!
Tất cả đã nói lên rất rõ TT Du là ai, viết để làm gì!
Tôi ghê sợ TTDu nhưng tôi bênh vực quyền được quyền được phát biểu của ông ta. Điều đó không có nghĩa là tôi không buồn nôn khi đọc ông ta.
Thưa ông Nguyễn Trọng Tạo (Phản hồi 21/05/2009,6:20 chiều),
Xin cảm ơn ông đã cho biết về những biến thái quái dị ấy: Nguyễn Huệ Chi thành Nguyễn Thị Huệ, Kiến nghị thành “Đơn thư khiếu kiện tố cáo”… xuất phát từ một cơ quan quyền lực có cái tên là Ủy ban Lập pháp Quốc Hội của nhà nước!
Cái nhếch nhác, nham nhở của một chính quyền, thiết nghĩ đến như thế là cùng cực!
Bài viết của Trương Thế Du cũng là một cách nghĩ, nhưng lại phản lại chính anh ta. Trương phê website bauxitevietnam không công bằng với Hà Văn Thịnh, nhưng trang web này đã đăng tất cả bài HVT hoặc đường link. Nhưng có ai đồng thuận với HVT đâu. Nếu Trương đồng thuận HVT thì hãy viết một bài cho website bauxitevietnam, tôi nghĩ họ cũng sẽ đăng bình thường, vì nhiều bài nói ngược quan điểm những người không ủng hộ dự án bauxite vẫn được đăng ở đây.
Ảnh “sông đỏ” Trương cho rằng nó đỏ bởi photoshop, nhưng Trương lại không chứng mình vì sao mà photoshop? Đó là cách dẫn dụ thông tin mập mờ gian lận.
Cách của Trương là cách gây hấn không thuyết phục, vì Trương không đưa ra được luận cứ gì để ủng hộ hay phản đối mà chỉ gợi lên một câu chuyện kiểu làm nhiễu, làm dáng mà thôi. Đó cũng là một cách tỏ ra cao đạo, nhưng là “cao đạo dổm”.
Vừa rồi Ủy ban Lập pháp Quốc hội gửi thư (do Phó chủ nhiệm Trần Đình Long ký) trả lời đại diện nhóm trí thức kiến nghị lại gọi GS Nguyên Huệ Chi là Nguyễn Thị Huệ, gọi bản Kiến nghị là đơn thư khiếu kiện tố cáo, gọi ngày 12/4 (ngày viết bản kiến nghị) là ngày 21/4… Điều đó chứng tỏ UB lập pháp QH có mắt như mù. Còn Trương Thế Du thì gọi Thứ trưởng Lê Dương Quang là Lê Quang Dương.
Những tiếng nói yếu ớt chọc ghẹo kiểu ấy chỉ là trò nghịch ngợm của trẻ con khi không hiểu được bản chất vấn đề mà mình muốn nói.
Vậy thì vô tình Trương đã phản biện Trương.