talawas blog

Chuyên mục:

Khalil Gibran – Khalil, tên dị giáo (2)

13/08/2009 | 1:05 sáng | 1 bình luận

Tác giả: Nguyễn Ước

Category: Sáng tác, Tôn giáo
Thẻ:

Nguyễn Ước dịch

4.

Ðã qua năm ngày. Bầu trời vẫn nặng trĩu tuyết, không ngớt vùi lấp núi non và các đồng cỏ. Khalil cũng đã ba lần toan tính tiếp tục cuộc hành trình vượt thảo nguyên nhưng mỗi lần như thế, Rachel cố ngăn hắn. Bà nói:

“Người anh em ạ, đừng phó thác sự sống của mình cho những hiện tượng thiên nhiên mù lòa. Hãy nán lại đây, vì bánh mì đủ dùng cho hai người thì cũng đủ dùng cho cả ba. Và sau khi anh ra đi, lửa vẫn tiếp tục cháy như nó đã cháy trước khi anh tới đây. Mẹ con tôi nghèo, người anh em ạ, nhưng giống với mọi người nghèo khác, chúng tôi sống cuộc đời mình trước mặt trời và loài người, và Thiên Chúa ban cho chúng tôi hằng ngày dùng đủ.”

Còn Miriam, cô nài nỉ hắn bằng những liếc mắt ân cần và khẩn khoản hắn bằng những những tiếng thở rất dài. Vì từ khi hắn có mặt trong túp lều này, cô cảm thấy có sự hiện diện của một sức mạnh thiêng liêng trong linh hồn mình, nó gởi sự sống và ánh sáng vào tâm hồn, đồng thời đánh thức một mến cảm mới mẻ ở chốn Cực thiêng liêng trong tinh thần. Ðây là lần đầu tiên trong đời, Miriam trải nghiệm cảm giác biến trái tim cô thành một đóa hồng trắng đang uống sương sớm bình minh và thở hương thơm của nó vào bầu trời vô tận.

Ðối với tinh thần, không có tình cảm nào thuần khiết hơn cái ẩn mật trong trái tim thiếu nữ, kẻ chợt thức giấc, thấy tinh thần mình chan chứa âm nhạc tuyệt trần, biến ngày ngày của mình thành như giấc mộng của thi sĩ và đêm đêm của mình thành như mang tính tiên tri. Không có niềm bí ẩn nào trong bí nhiệm của sự sống mạnh mẽ hơn và tuyệt diệu hơn lòng quyến luyến ấy, nó chuyển đổi trạng thái tịch lặng tinh thần của một trinh nữ thành trạng thái nhận biết miên viễn khiến linh hồn quên quá khứ, vì nó đang làm ngời lên, một cách mãnh liệt, trong tâm hồn ánh hi vọng ngọt ngào, nồng ấm và ngây ngất về một tương lai đang đến.

Phụ nữ Li-băng phân biệt mình với phụ nữ của các xứ sở khác bằng tính hồn nhiên mộc mạc. Cung cách giáo dục tại đây đã hạn chế tiến trình học hành của phụ nữ và nó đứng như một chướng ngại cho tương lai của họ. Tuy thế, có lẽ đó cũng là lý do khiến cho họ tự tra vấn mình hơn về thiên hướng của giới tính và bí nhiệm của tâm hồn. Thiếu nữ Li-băng như con suối phun nước từ trung tâm của quả đất rồi theo dòng chảy qua những chỗ trủng lộng gió nhưng không tìm được lối thoát ra biển cả nên quay về hồ nước tĩnh lặng, phản chiếu trên mặt hồ đang dâng tràn của nó những ngôi sao trời lấp lánh và mặt trăng lung linh soi chiếu.

Khalil cảm nhận những rung động của tâm hồn Miriam đang lượn vòng đều đặn quanh linh hồn hắn. Hắn biết rằng ngọn đuốc thiêng liêng chiếu sáng trái tim hắn cũng đã chạm tới trái tim Miriam. Lần đầu tiên trong đời, hắn vui sướng, tựa con suối khô hạn đón chào cơn mưa, nhưng rồi hắn tự trách mình đã quá nóng vội trong khi tin rằng niềm cảm thông tinh thần ấy sẽ qua nhanh như mây trời một khi hắn cất bước đi khỏi làng này. Khalil tự thì thầm vừa đủ cho mình nghe rằng:

“Bí nhiệm này là gì mà đóng vai trò quá lớn lao trong cuộc sống của chúng ta? Luật lệ này là gì mà dồn ép chúng ta vào con đường gập ghềnh và ngăn chận chúng ta trước khi với tới khuôn mặt của mặt trời, là nơi chúng ta có thể vui mừng? Sức mạnh này là gì mà nâng đỡ tinh thần chúng ta cho tới khi lên tới đỉnh núi đang mỉm cười và lộng lẫy kia rồi đột nhiên ném chúng ta xuống vực sâu dưới thung lũng đang đau khổ và khóc lóc kia? Ðời sống này là gì mà hôm trước ôm ấp chúng ta như một người yêu rồi hôm sau đánh phá chúng ta như một kẻ thù?

Có phải hôm qua tôi không bị ngược đãi? Có phải tôi vừa sống sót qua cơn đói, cơn khát, đau đớn và nhạo báng vì Chân lý mà trời đánh thức trong tâm hồn tôi? Có phải tôi đã không nói với các tu sĩ rằng Chân lý là ý muốn và cứu cánh của Thượng đế trong con người? Thế thì nỗi sợ hãi này là gì? Và tại sao tôi nhắm hai mắt mình trước ánh sáng phát sinh từ đôi mắt người thiếu nữ này?

Tôi bị trục xuất còn cô ấy nghèo khó, nhưng có phải con người chỉ sống bằng bánh mì? Có phải giữa đói kém và no đủ, chúng ta giống như cây giữa mùa đông và mùa hạ? Và Rachel sẽ nói thế nào nếu bà ấy biết trái tim tôi và trái tim con gái bà ngày càng am hiểu nhau trong im lặng, tiến tới bên nhau và lên tới gần vòng tròn của Sự sáng Tối cao? Bà ấy sẽ nói gì nếu phát hiện gã thanh niên được bà cứu sống đang đăm đăm nhìn con gái mình với ánh mắt khao khát? Dân làng chất phác này sẽ nói gì nếu họ biết rằng gã thanh niên từng ở bên cạnh họ trong tu viện, tới làng này vì bị xô đuổi và có nhu cầu, đang ao ước được sống gần một cô thôn nữ xinh đẹp của họ?

Liệu dân làng có lắng nghe tôi nếu tôi nói với họ rằng hắn rời tu viện để sống giữa người đời như con chim thoát ra những bức vách thâm tím của một chiếc lồng, để bay tới ánh sáng của tự do? Tộc trưởng Abbas sẽ nói gì khi ông ấy biết được câu chuyện của tôi? Linh mục quản xứ của làng này sẽ nói gì nếu ông ấy biết được lý do khiến tôi bị trục xuất khỏi tu viện?”

Khalil tự nói với mình theo cách đó khi ngồi bên lò sưỡi trầm ngâm nhìn ngọn lửa, và Miriam thỉnh thoảng lại liếc trộm khuôn mặt hắn, đọc các giấc mơ của hắn qua đôi mắt hắn, lắng nghe tiếng vọng các ý nghĩ của hắn và cảm nhận tình yêu của hắn đang chạm vào đôi má mình, cho dẫu không một lời nào được thốt ra.

Một đêm, khi Khalil đứng nơi cửa sổ nhìn thẳng ra thung lũng ở đó cỏ cây và sỏi đá bị liệm dưới tấm mền trắng dày cộm, Miriam tới đứng cạnh hắn và nhìn bầu trời. Khi ánh mắt của đôi bên hướng về nhau và gặp nhau, hắn thở ra một hơi thật dài như thể hai linh hồn đang dong buồm trong bầu trời bao la để tìm cho ra một lời. Nhưng rồi hắn thấy ngôn từ không cần thiết nữa vì im lặng đã nói dùm cho cả hai.

Còn Miriam, cô đánh bạo lên tiếng:

“Anh dự tính đi đâu khi tuyết chảy thành dòng nước và các lối đi không còn ướt át?”

Mắt mở lớn nhìn tới quá bên kia đường chân trời, hắn giải thích:

“Tôi sẽ lên đường tới bất cứ nơi nào mà định mệnh và sứ mệnh phục vụ Chân lý đưa tôi đi.”

Miriam buồn bã thở dài, ướm lời:

“Tại sao anh không nghĩ tới việc ở lại đây và sống gần chúng tôi? Có phải anh bị bắt buộc phải đi sang nơi khác?”

Xúc động vì lòng ân cần và tiếng nói ngọt ngào của cô gái nhưng hắn phản đối:

“Dân làng ở đây sẽ không chấp nhận một tu sĩ bị trục xuất làm người hàng xóm của họ, và sẽ không cho phép hắn thở không khí họ đang thở vì họ tin rằng kẻ thù của tu viện ắt phải là một tên vô đạo, bị Thiên Chúa và các thánh của ngài nguyền rủa.”

Miriam chỉ còn biết im lặng vì sự thật đó làm cô đau lòng và ngăn không cho cô nói thêm gì nữa. Lúc đó, Khalil quay sang nhìn nơi khác và giải thích:

“Miriam ạ, dân làng bị những kẻ có thẩm quyền dạy phải căm ghét những ai suy nghĩ tự do. Họ bị huấn luyện để giữ mình cách xa những ai có tâm trí bay vút lên cao. Thế nhưng, Thượng đế lại không thích được thờ phượng bởi những người ngu dốt, mông muội theo kiểu bắt chước một kẻ nào khác. Nếu tôi tiếp tục ở lại trong làng này và yêu cầu dân chúng thờ phượng Thượng đế theo chủ ý của họ, họ sẽ nói tôi là một tên vô đạo, không tuân phục thẩm quyền đã được Thiên Chúa ban cho linh mục. Nếu tôi yêu cầu dân chúng lắng nghe tiếng nói của tâm hồn mình và làm theo ý muốn của tinh thần bên trong mình, họ sẽ nói rằng tôi là một gã độc dữ, muốn họ từ bỏ tầng lớp tăng lữ đã được Thượng đế đặt lên giữa trời và đất.”

Khalil nhìn thẳng vào mắt của Miriam và với giọng ngân lên nghe như âm thanh của những dây đàn bằng bạc, hắn nói:

“Nhưng Miriam ạ, trong làng này có một sức mạnh đang nắm lấy tôi và làm chìm đắm tâm hồn tôi. Một sức mạnh rất thiêng liêng khiến tôi quên hết đau đớn. Trong làng này, tôi gặp Thần chết tận mặt nó. Và tại nơi này linh hồn tôi được Thượng đế ôm ấp. Trong làng này có một đoá hoa xinh xắn mọc vượt lên trên cỏ úa với cái đẹp cuốn hút trái tim tôi và hương thơm tràn ngập tâm hồn tôi. Không biết tôi có sẽ bỏ lại đóa hoa thắm thiết ấy để ra đi rao giảng các ý tưởng đã khiến tôi bị trục xuất khỏi tu viện, hay tôi sẽ ở lại bên cạnh đóa hoa ấy để đào huyệt mộ chôn các ý tưởng và các chân lý của mình giữa những cây gai mọc kế bên nó? Miriam ơi, tôi biết làm sao đây?”

Vừa nghe những lời ấy, Miriam run rẩy như hoa huệ trước làn gió vờn nhẹ trong sáng tinh sương. Trái tim cô bừng đỏ, chiếu lên ánh mắt khi cô ấp úng:

“Cả hai chúng ta đang ở trong bàn tay của Sức mạnh bí nhiệm và đầy lòng thương xót. Hãy để Quyền năng đó làm theo ý muốn của nó.”

Vào khoảnh khắc ấy, hai trái tim hiệp nhất và từ đó về sau, hai tinh thần trở nên một ngọn đuốc duy nhất, đang bừng cháy và soi sáng cuộc đời họ.

5.

Từ lúc mới bắt đầu cuộc sáng thế cho tới thời buổi hiện nay của chúng ta, các thị tộc nào đó giàu nhờ kế thừa và trong sự cộng tác của giới tăng lữ, đã tự chỉ định mình là người cai quản dân chúng. Ðó là một vết thương hở miệng và lâu đời trong trái tim của xã hội tới độ chỉ có thể loại bỏ nó bằng cách quyết liệt thủ tiêu sự ngu dốt, mông muội.

Người cai quản sở đắc tài sản qua kế thừa và với quyền thế, xây lên cung điện bằng đồng tiền của người nghèo khó yếu ớt. Tăng lữ dựng lên đền đài trên nấm mồ và xương cốt của tín đồ ngoan đạo. Ông hoàng túm lấy cánh tay của nông dân trong khi linh mục làm rỗng túi của họ. Nhà cai trị nhìn những đứa con của đồng ruộng bằng bộ mặt cau mày và giám mục an ủi họ bằng nụ cười. Giữa cái cau mày của con hổ và nụ cười của con sói là đàn chiên xơ xác. Nhà cai trị tự tuyên bố mình là vua của Luật pháp và linh mục xem mình là đại diện của Thượng đế. Và giữa cả hai là các thể xác bị hủy hoại và các linh hồn tiêu tan vào hư không.

Tại Li-băng, nơi ngọn núi giàu trong ánh sáng mặt trời và nghèo trong hiểu biết, giới quí tộc và giới tư tế liên thủ bóc lột nông dân, kẻ cày bừa và thu hoạch mùa màng nhằm tự vệ trước thanh gươm của người cai trị và lời nguyền rủa của linh mục.

Người giàu ở Li-băng hãnh diện đứng trong dinh thự của y, lớn tiếng với đám đông rằng:

“Quốc vương đã chỉ định ta làm Ông chủ của các ngươi!”

Và linh mục đứng trước bàn thờ nói rằng:

“Thiên Chúa đã ủy thác tôi làm người xử lý linh hồn của các người!”

Còn dân chúng Li-băng chỉ còn biết im lặng vì người chết không thể nói.

Tộc trưởng Abbas có tình bằng hữu tận tâm can với tăng lữ vì họ là đồng minh chung sức bóp nghẹt sự am hiểu của dân chúng và làm sống lại tinh thần tuân phục nghiêm khắc và chặt chẽ trong tầng lớp lao động.

Tối hôm đó, trong khi Khalil cùng Miriam tới gần ngai Tình yêu và Rachel đang nhìn họ với ánh mắt thương cảm, Cha quản xứ Elias thông báo với Tộc trưởng Abbas rằng linh mục bề trên đã trục xuất một thanh niên nổi loạn khỏi tu viện và rằng hắn đang lánh nạn tại nhà Rachel, góa phụ của Samaan Ramy. Tuy thế, linh mục chưa cảm thấy hài lòng với tin tức ít ỏi mình vừa cung cấp cho Tộc trưởng nên ông thêm:

“Con quỉ bị họ trục xuất khỏi tu viện thì không thể trở thành thiên thần trong làng này; cây vả bị đốn và ném vào lửa thì không thể sinh quả lúc đang cháy. Nếu muốn thanh tẩy làng này khỏi sự ô uế của con quái vật đó, chúng ta phải đuổi hắn đi, như các tu sĩ đã làm.”

Tộc trưởng hỏi lại:

“Cha có chắc chắn rằng gã thanh niên đó sẽ gây ảnh hưởng xấu cho dân làng? Không phải cách tốt là chúng ta giữ hắn lại và biến hắn thành người làm việc trong các vườn nho của chúng ta sao? Chúng tôi đang cần đàn ông khỏe mạnh.”

Linh mục tỏ vẻ không đồng ý ra mặt. Ðưa tay lên chải bộ râu, ông nói khéo léo:

“Nếu gã thanh niên ấy lao động được việc thì hắn đã không bị trục xuất khỏi tu viện. Ðêm qua, một sinh viên đang giúp việc tại tu viện, tình cờ ở lại nhà tôi, bảo cho tôi biết rằng hắn vi phạm các phép tắc của linh mục bề trên bằng cách gieo rắc những ý tưởng xách động nguy hiểm trong các tu sĩ. Và anh sinh viên ấy trích lời hắn đã nói, rằng:

‘Hãy trả lại đồng ruộng, vườn nho và vàng bạc của tu viện cho người nghèo cùng phân tán tu sĩ ra mọi hướng, và hãy giúp cho người dân đang cần tới sự am hiểu; bằng cách đó, các người sẽ làm vừa lòng Cha trên trời của các người.'”

Vừa nghe xong những lời ấy, Tộc trưởng nhảy đựng, giống như con hổ sẵn sàng vồ mồi. Y soãi chân bước tới cửa ra vào, lớn tiếng gọi người giúp việc, bảo họ phải tới gặp chủ ngay. Ba người phục vụ đi vào và Tộc trưởng xuống lệnh:

“Trong nhà Rachel, góa phụ của Samaan Ramy, có một gã thanh niên mặc y phục tu sĩ. Chúng mày tới trói hắn lại, mang về đây. Nếu người đàn bà đó chống lại việc bắt hắn, chúng mày túm búi tóc nó lôi ra ngoài tuyết, mang nó về đây chung một lượt với hắn, vì đứa nào giúp cho quỉ sứ thì cũng là quỉ sứ.”

Cả ba người giúp việc cúi mình tuân lệnh. Họ tất tưởi đi tới nhà Rachel trong khi cha quản xứ và Tộc trưởng cùng nhau thảo luận loại hình phạt nào dành sẵn cho Khalil và Rachel.

6.

Ngày vừa hết và đêm đến, đang trải bóng tối lên các túp lều tồi tàn, tuyết chất chồng nặng trỉu. Cuối cùng, các ngôi sao xuất hiện trên bầu trời như những niềm hy vọng vào cuộc vĩnh hằng đang tới sau bao đau đớn thống khổ của cái chết. Cửa lớn cùng cửa sổ khép lại, đèn được thắp lên và nông dân tới ngồi bên lò sưỡi hơ ấm cơ thể.

Trong khi Rachel, Miriam và Khalil đang ở bên chiếc bàn gỗ thô tháp ăn bữa tối, có tiếng đập cửa thật gấp rồi ba người đàn ông tự động đẩy cửa, bước vào. Rachel và Miriam run lẩy bẩy còn Khalil vẫn giữ thái độ điềm tĩnh, như thể hắn đang chờ những kẻ đó. Một trong ba người giúp việc của Tộc trưởng bước tới phía Khalil, đặt tay lên vai hắn và hỏi:

“Có phải anh là kẻ bị trục xuất khỏi tu viện?”

Khalil đáp:

“Ðúng, tôi chính là người đó. Anh muốn gì?”

Người ấy trả lời:

“Chúng tôi được lệnh tới đây bắt anh và mang anh đi theo chúng tôi tới nhà của Tộc trưởng Abbas. Nếu anh chống cự, chúng tôi sẽ kéo lê anh trên tuyết như lôi một con cừu đem đi làm thịt.”

Nghe vậy, Rachel xanh mặt, kêu lên:

“Hắn phạm tội gì? Tại sao các anh muốn trói hắn và lôi hắn đi?”

Bà vừa nói xong, cả hai mẹ con cùng năn nỉ, giọng vỡ òa nước mắt:

“Hắn chỉ có một mình trong bàn tay của cả ba người; nếu các anh làm cho hắn đau đớn thì thật là hèn nhát.”

Người tôi tớ lớn tuổi nhất nổi giận, thét lớn:

“Có đàn bà nào trong làng này dám chống lại lệnh của Tộc trưởng không?”

Quát xong, anh ta rút ra một sợi lòi tói, bắt đầu trói tay người thanh niên. Khalil ngước mặt lên kiêu hãnh. Và hắn nói với nụ cười xót xa xuất hiện trên môi:

“Tôi cảm thấy tiếc cho các anh vì các anh là công cụ mạnh mẽ và mù quáng trong bàn tay của kẻ đàn áp người yếu bằng sức mạnh của chính cánh tay các anh. Các anh là những người nô lệ cho sự ngu dốt. Hôm qua, tôi từng là người như các anh, nhưng ngày mai tôi được tự do trong tâm trí y hệt tôi lúc này. Giữa chúng ta đang đứng một bức vách kiên cố, nó ngăn trở lời kêu gọi của tôi và che giấu các anh thực tại của tôi, khiến các anh không thể nghe, không thể thấy. Ðây, tôi đây, các anh cứ việc trói tôi và cứ việc làm vừa lòng mình.”

Cả ba người giúp việc cảm thấy xúc động khi nghe Khalil nói. Dường như tiếng nói của hắn đánh thức trong họ một tinh thần mới, nhưng giọng nói của Tộc trưởng vẫn rền lên trong tâm trí họ, cảnh giác họ phải hoàn tất nhiệm vụ. Với lương tâm nặng trỉu, họ trói quặt hai tay Khalil và dẫn hắn ra ngoài. Rachel cùng Miriam đi theo họ tới dinh cơ của Tộc trưởng, như các nữ tử của Giêrusalem đi theo Ðức Kitô lên Núi Sọ.

7.

Bất chấp nội dung, tin tức thường lan truyền rất nhanh trong nông dân sống loanh quanh các thôn làng nhỏ vì càng không được góp phần vào việc quản lý xã hội, họ càng khắc khoải muốn tỏ ra mình cũng có một vai trò nào đó bằng cách vùi đầu bàn tán mọi chuyện trong môi trường hạn hẹp của mình. Cách riêng mùa đông, khi đồng ruộng và vườn tuợc say ngủ dưới những chăn bông bằng tuyết, cuộc sống của con người ẩn náu và tự sưỡi ấm bên lò sưỡi, dân làng lại càng thích nghe tin tức về bất cứ việc gì xảy ra, như một cách thức làm cho mình bận rộn.

Khalil chưa bị trói mà câu chuyện đi bắt hắn đã lan khắp làng như một căn bệnh truyền nhiễm. Dân chúng ra khỏi túp lều của mình, và như một đạo quân, họ lật đật chạy tới dinh thự của Tộc trưởng Abbas. Khi bàn chân của Khalil đặt vào nhà Ông chủ, nơi cư trú ấy đã đông nghẹt đàn ông, đàn bà và trẻ con chen lấn nhau để nhìn cho rõ tên vô đạo bị trục xuất khỏi tu viện. Họ cũng nôn nóng muốn thấy bộ mặt lúc này của Rachel và con gái bà, hai kẻ đã giúp cho Khalil gieo rắc căn bệnh dị giáo gớm ghiếc trong bầu trời thanh khiết của làng họ.

Tộc trưởng Abbas giữ ghế xét xử; Cha Elias ngồi kế bên y trong khi đám đông nhìn chằm chặp người tuổi trẻ bị trói giật cánh khuỷu đang thẳng lưng đứng trước mặt họ, ngay giữa sảnh đường của dinh thự. Ðứng đằng sau Khalil là Rachel và Miriam, mặt vẫn xanh tái vì sợ hãi. Nhưng sợ hãi làm sao có thể tác động lên trái tim của một phụ nữ đã tìm thấy Chân lý và đang đi theo nó? Sự khinh miệt của đám đông làm sao có thể tác động lên linh hồn của một thiếu nữ được Tình yêu đánh thức? Tộc trưởng nhìn gườm gườm người thanh niên, rồi với giọng quát tháo y cao giọng tra hỏi:

“Người kia, ngươi tên gì?”

Người tuổi trẻ trả lời:

“Khalil là tên của tôi.”

Tộc trưởng hỏi tiếp:

“Ai là cha của ngươi, ai là mẹ của ngươi và ai là họ hàng của ngươi? Ngươi sinh ra ở đâu?”

Quay về phía các nông dân đang nhìn mình với ánh mắt căm ghét, Khalil nói:

“Người nghèo bị áp bức là dòng dõi và thân thích của tôi; xứ sở mênh mông này là nơi sinh ra tôi.”

Tộc trưởng Abbas nói với vẻ nhạo báng:

“Chính những người dân ngươi tuyên bố là dòng dõi của ngươi đang đòi hỏi phải trừng trị ngươi, và chính xứ sở ngươi quả quyết là nơi sinh ra ngươi không chấp nhận ngươi là phần tử của dân tộc nó.”

Khalil đáp lại:

“Các quốc gia ngu dốt thì bắt bớ những người tốt lành của chúng và tự biến thành chế độ độc tài chuyên chế, và một xứ sở bị bạo chúa cai trị thì ngược đãi những ai ra sức giải phóng dân chúng thoát ách nô lệ. Ðứa con hiếu thảo có thể bỏ rơi mẹ của nó trong bất cứ hoàn cảnh nào không? Kẻ có lòng thương xót có thể chối bỏ anh chị em của nó khi họ đang bị khốn đốn không? Những người nghèo đi bắt tôi tới đây hôm nay cũng chính là những người đã nộp cuộc đời của họ cho ông hôm qua. Và mặt đất bao la mà như ông nói không chấp thuận sự hiện hữu của tôi, thực tế cũng chính là mặt đất vô số lần không chịu há miệng ra để nuốt vào thi hài của những tên bạo chúa tham lam tàn độc.”

Tộc trưởng buông tiếng cười lớn như thể muốn trấn áp tinh thần người trẻ tuổi và ngăn không cho hắn tác động lên cử tọa. Rồi y quay sang Khalil, nói oai vệ:

“Ngươi, tên chăn súc vật, ngươi nghĩ rằng chúng ta sẽ tỏ ra thương xót ngươi hơn các tu sĩ đã làm sao? Ngươi nghĩ rằng chúng ta sẽ cảm thấy thương hại cho một tên nguy hiểm sách động quần chúng sao?”

Khalil đáp:

“Quả thật tôi từng là người chăn súc vật nhưng tôi vui mừng thấy mình không là một kẻ đồ tể. Tôi dẫn súc vật tới cánh đồng tươi tốt, không bao giờ để chúng ăn cỏ trên đất khô cằn. Tôi dẫn súc vật tới suối nước trong lành, giữ cho chúng tránh các đầm lầy ô nhiễm. Tới xế chiều, tôi mang chúng an toàn về chuồng, không bao giờ để chúng ở lại trong thung lũng làm mồi cho chó sói. Tôi đã đối xử với súc vật như thế. Còn ông, nếu ông làm theo cách của tôi, đối xử với loài người như tôi đối xử với đàn súc vật của mình, thì những người nghèo này đã không phải sống trong các túp lều tồi tàn và chịu khổ sở vì những quặn thắt của nghèo đói trong khi ông sống như vua Nê-rô trong dinh thự đồ sộ này?”

Mồ hôi bỗng toát ra lấp lánh trên trán của Tộc trưởng và đôi môi đang cười làm dáng của y chợt mím lại giận dữ. Nhưng y cố tỏ mình điềm đạm, giả vờ không để ý tới lời vừa nói của Khalil. Chỉ thẳng ngón tay trỏ vào Khalil, y làm như thân ái vạch ra những chỗ sai trái trong lập luận của hắn:

“Ngươi là một tên dị giáo. Chúng ta sẽ không nghe những lời lẽ lố bịch của ngươi. Chúng ta triệu ngươi tới nơi này để ngươi được xét xử minh bạch về những gì ngươi đã sai phạm và để ngươi có cơ hội đứng trước mặt Ông chủ của làng này, kẻ được Ðức Tiểu vương Amaen Shebab trao cho quyền đại diện ngài. Ngươi cũng đang đứng trước Cha Elias, vị đại diện của Hội thánh mà những lời giảng của giáo hội đang bị ngươi chống đối. Giờ đây, ngươi hãy tự bào chữa cho mình, và nếu ngươi chịu quì gối trước mặt dân chúng đang đứng chung quanh đây, lúc đó chúng ta sẽ tha thứ cho ngươi và chấp nhận ngươi làm kẻ chăn súc vật cho chúng ta như ngươi từng làm trong tu viện.”

Khalil bình tĩnh trả lời:

“Kẻ tội phạm thì không bị xét xử bởi một kẻ tội phạm khác, cũng như người vô thần sẽ không tự biện hộ cho mình trước người tội lỗi.”

Ðáp xong, Khalil đưa mắt lần lượt nhìn hết thảy dân làng đang đứng chật sảnh đường; hắn nói với họ rằng:

“Hỡi các anh chị em của tôi, kẻ mà anh chị em gọi là Ông chủ hay Chúa tể của mình, kẻ mà anh chị em lâu nay vâng phục, đang mang tôi ra để xét xử trước mặt anh chị em trong dinh thự mà ông ấy đã xây lên trên những nấm mộ của cha ông anh chị em. Và con người mà qua đức tin của anh chị em, trở thành linh mục quản xứ nhà thờ của anh chị em đang sắp sửa phán xét tôi, mở đường cho anh chị em sỉ nhục tôi và ra sức làm cho tôi chịu đau đớn thêm nữa.

Từ mọi hướng của làng, anh chị em đã vội vàng đi tới sảnh đường này để nhìn tôi chịu đau khổ và để nghe tôi cất tiếng nài xin lòng thương xót. Anh chị em đã rời túp lều của mình và đến đây để chứng kiến đứa con trai và là kẻ anh em của anh chị em bị trói quặt hai tay ra đằng sau. Anh chị em đến đây để nhìn một con mồi đang run rẩy trong móng vuốt của dã thú hung ác. Anh chị em đến đây để nhìn một tên vô đạo đang đứng trước mặt các người xét xử nó. Tôi là tên tội phạm ấy và tôi là tên dị giáo ấy, kẻ bị trục xuất khỏi tu viện. Cơn bão đã mang tôi tới làng của anh chị em. Anh chị em hãy nghe những lời nói chân thành của tôi. Xin đừng thương hại mà hãy công chính, vì tình thương hại chỉ tuôn xuống trên kẻ tội phạm thật sự, trong khi công lý là tất cả những gì một người vô tội đòi hỏi.

Giờ đây, tôi chọn anh chị em làm bồi thẩm của tôi, và ý muốn của dân chúng là ý muốn của Thượng đế. Anh chị em hãy đánh thức trái tim mình và hãy nghe thật kỹ rồi khởi tố tôi theo chỉ dẫn của lương tâm anh chị em. Người ta bảo với anh chị em rằng tôi là tên vô đạo, nhưng anh chị em không được nói cho biết tôi đã phạm tội ác hay tội lỗi nào. Anh chị em nhìn tôi bị trói như một kẻ trộm cắp nhưng anh chị em chưa nghe nói các tội của tôi vì tại tòa án này, trong khi những hành vi sai trái chưa được vén lộ thì hình phạt đã được tuyên bố như sấm sét.

Hỡi đồng bào thân mến của tôi, tội ác của tôi chính là sự hiểu biết của tôi về tình cảnh của anh chị em, vì tôi cảm thấy sức nặng của gông xiềng đã và đang đặt trên cổ của anh chị em. Tội lỗi của tôi chính là những xót xa chân thành dành cho các phụ nữ trong anh chị em, chính là những tình cảm của tôi đối với con cái của anh chị em đang bú sự sống từ những bộ ngực bị lấp ló trong bóng tối của sự chết.

Tôi là một người ở giữa anh chị em, chung cảnh ngộ với anh chị em. Cha ông tôi đã sống trong các thung lũng này và chết dưới chiếc ách mà lúc này đang làm oằn đầu anh chị em. Tôi tin vào Thượng đế, đấng nghe lời kêu cầu của linh hồn anh chị em đang đau khổ, và tôi tin vào Phúc âm, cuốn sách làm cho chúng ta thành anh chị em của nhau trước mặt của trời cao. Tôi tin vào những lời giảng dạy làm cho chúng ta đều bình đẳng và làm cho chúng ta không bị trói quặt hai tay trên trái đất này vì đây là nơi Thượng đế đặt bàn chân chu đáo của ngài.

Trong khi nhìn đàn bò của mình tại tu viện, tôi đã suy ngẫm về tình cảnh đau khổ anh chị em đang chịu đựng. Tôi đã nghe tiếng kêu gào tuyệt vọng từ những túp lều khốn khổ của anh chị em – tiếng kêu gào của những linh hồn bị áp bức – tiếng kêu gào của những con tim tan vỡ, đang bị khóa kín trong thân thể của anh chị em khi bị làm nô lệ cho chủ nhân các đồng ruộng này. Khi tôi nhìn, tôi nhận ra tôi trong tu viện và nhận ra anh chị em trên đồng ruộng, và tôi thấy anh chị em như đàn cừu đi theo lũ sói tới trạm nhốt súc vật trên đường đem ra chợ. Và khi tôi dừng lại giữa đường để giúp đỡ đàn cừu, tôi la lên yêu cầu tiếp tay thì bị lũ sói táp tôi bằng những chiếc răng nhọn hoắt.

Tôi từng bị giam trong nhà ngục, chịu đói chịu khát, vì Chân lý đã làm cho thể xác tôi bị thương tổn. Tôi đã trải qua khổ đau quá sức chịu đựng vì tôi biến tiếng thở dài sầu thãm của anh chị em thành tiếng thét, vang lên và vọng lại khắp các xó xỉnh của tu viện. Tôi chưa hề cảm thấy sợ hãi và trái tim tôi không bao giờ thấm mệt vì tiếng kêu gào đau đớn của anh chị em truyền cho tôi sinh lực mới mỗi ngày và làm cho trái tim tôi hằng ngày mạnh khỏe.

Tới đây, có lẽ anh chị em đang tự hỏi rằng:

‘Chúng ta đã kêu gào khi nào, và kẻ mở miệng cầu cứu đó là ai?’

Trả lời cho thắc mắc đó, tôi nói với anh chị em rằng, linh hồn của mỗi anh chị em kêu gào hằng ngày và than van la hét cầu cứu hằng đêm, nhưng anh chị em không nghe nó, vì người đang hấp hối thì không thể nghe trái tim của y kêu lách cách trong khi chắc chắn kẻ đứng bên giường có khả năng nghe ra. Con chim bị giết quẫy mạnh, bất chấp ý muốn của nó, một cách đau đớn và vô ý thức, nhưng những kẻ chứng kiến cơn vùng vẫy đó biết cái gì đã gây ra?

Hằng ngày, anh chị em thở dài đau đớn vào giờ nào? Có phải vào buổi sáng khi tình yêu cuộc sống gọi anh chị em thức dậy, xé tấm mạng say ngủ khỏi hai con mắt của anh chị em và dẫn anh chị em như những tên nô lệ ra đồng ruộng? Có phải vào ban trưa khi anh chị em muốn ngồi dưới tàng cây để núp mình khỏi ánh nắng mặt trời thiêu đốt thịt da? Hoặc có phải vào xế chiều khi anh chị em về nhà với bụng đói, ao uớc có thức ăn bổ dưỡng thay vì chỉ mấy mẩu bánh sơ sài và nước uống không tinh sạch? Hoặc có phải vào ban đêm lúc mệt nhọc ném anh chị em lên mặt giường thô tháp, và cho tới khi giấc ngủ làm hai con mắt mình ríu lại, anh chị em vẫn ngồi với đôi mắt mở, sợ hãi tiếng nói của Tộc trưởng đang rền lên trong hai tai mình?

Có mùa nào trong năm anh chị em không khóc thương cho thân phận mình? Có phải trong mùa xuân, khi mẹ thiên nhiên khoác chiếc áo tươi đẹp thì anh chị em đi gặp bà với quần áo bạc màu của mình? Có phải trong mùa hạ khi anh chị em gặt lúa, thu gom các bó bắp và đổ đầy kho lẫm của ông chủ với hoa lợi thu hoạch, để tới lúc tính toán công lao và nợ nần, anh chị em chỉ nhận được cỏ khô và đậu tằm? Có phải trong mùa thu khi anh chị em hái quả, mang nho tới xưởng ép rượu, và để trả công cho những cực nhọc của mình, anh chị em nhận được một bình giấm và một giạ quả đấu? Hoặc có phải trong mùa đông, khi anh chị em giam mình dưới mái lều phủ đầy tuyết, ngồi bên lò sưỡi mà run rẩy lúc bầu trời nổi cơn thịnh nộ như thúc giục anh chị em hãy vượt thoát tâm trí bạc nhược của mình?

Ðó là cuộc sống của người nghèo, và đó là tiếng kêu gào không ngớt mà tôi đã và đang nghe. Ðó là cái làm tinh thần tôi nổi loạn chống lại những kẻ áp bức, đồng thời khinh miệt hạnh kiểm của họ. Khi tôi yêu cầu các tu sĩ hãy thương xót tôi, họ nghĩ rằng tôi là kẻ vô thần, và lưu đày là phần số của tôi. Hôm nay, tôi tới đây để chia sẻ cuộc sống khốn khổ với anh chị em và để trộn lẫn nước mắt của mình với nước mắt của anh chị em.

Giờ đây, tôi đây, trong bàn tay nắm của kẻ thù tệ hại nhất của anh chị em. Anh chị em có nhận ra rằng đất đai trên đó anh chị em đang lao động như những kẻ nô lệ, đã được lấy từ cha ông của anh chị em khi luật lệ được viết trên lưỡi gươm sắc lẻm? Các tu sĩ đã phỉnh gạt tổ tiên của anh chị em, lấy đi tất cả ruộng nương và vườn nho của họ khi các luật lệ tôn giáo được viết trên môi các linh mục. Có đàn ông nào, đàn bà nào không bị tác động của chủ đất để phải làm theo ý muốn của các linh mục không?

Thượng đế nói, ‘Ngươi phải đổ mồ hôi trán mới có bánh ăn’. Thế nhưng Tộc trưởng Abbas ăn bánh được nướng trong năm tháng cuộc đời của anh chị em và uống rượu pha với nước mắt của anh chị em. Có phải Thượng đế đã phân biệt người đàn ông đó với những người còn lại trong anh chị em từ khi y đang ở trong bụng mẹ? Hay có phải chính tội lỗi của anh chị em đã biến anh chị em thành tài sản của y? Ðức Giêsu đã nói, ‘Hãy cho không cái ngươi lấy và cho không cái ngươi cho… Chớ sở hữu vàng cũng như bạc cũng như đồng.’ Thế thì lời giảng nào của ngài cho phép các tăng lữ bán lời cầu nguyện của họ lấy miếng vàng miếng bạc? Trong trời đêm thanh vắng, anh chị em cầu nguyện rằng, ‘Xin cho chúng tôi hằng ngày dùng đủ.’ Thượng đế đã ban cho anh chị em đất này để từ đó lấy ra bánh mì hằng ngày, thế thì ngài đã ban cho các tu sĩ thẩm quyền nào để lấy đất này và lấy bánh mì ra khỏi bàn tay của anh chị em?

Anh chị em nguyền rủa Giuđa vì hắn bán Thầy của mình để lấy vài miếng bạc, nhưng anh chị em lại cầu xin Chúa ra ân huệ và bảo vệ cho những kẻ bán ngài hằng ngày. Giuđa sám hối rồi tự treo cổ hắn vì hành động sai trái đó còn các linh mục này bước đi đầy hãnh diện, mặc áo chùng đẹp đẽ và rực rỡ với thánh giá chói lọi treo trên ngực áo. Anh chị em dạy con cái hãy yêu thương Ðức Kitô nhưng đồng thời lại bảo chúng hãy vâng lời những kẻ chống lại lời giảng của ngài và vi phạm luật lệ của ngài.

Các tông đồ của Ðức Kitô chịu ném đá tới chết để làm sống lại trong anh chị em Thánh linh tinh thần, nhưng các tu sĩ này và các linh mục này đang giết chết tinh thần đó trong anh chị em để họ có thể sống trong sự hào phóng đáng thương của anh chị em. Cái gì thuyết phục anh chị em sống cuộc đời như thế trong vũ trụ này, một cuộc đời khốn khổ và bị áp bức? Cái gì thúc giục anh chị em quì gối trước ngẫu tượng kinh tởm được dựng lên trên xương cốt của cha ông anh chị em? Kho tàng nào đang được anh chị em tích trữ cho con cháu của mình?

Linh hồn anh chị em đang trong bàn tay nắm bắt của các linh mục này, và thể xác anh chị em đang ở trong quai hàm nghiến lại của các nhà cầm quyền này. Có cái nào trong cuộc đời mình để anh chị em chỉ vào đó mà nói, ‘Ðây là cái của tôi!’ Hỡi đồng bào của tôi, anh chị em có biết kẻ tư tế mà anh chị em đang sợ hãi là ai không? Y là một tên phản bội, dùng sách Phúc âm làm công cụ hăm dọa để làm tiền anh chị em… một tên đạo đức giả đeo thánh giá và dùng nó như thanh gươm để cắt mạch máu của anh chị em… một con sói đội lốt cừu non… một tên tham ăn tôn trọng bàn ăn hơn bàn thờ… một sinh vật đói vàng, đi theo đồng Ði-na tới vùng đất xa xôi nhất… một tên lừa đảo ăn cắp vặt của các góa phụ và trẻ mồ côi.

Y là một hữu thể đáng ngờ với mỏ chim ưng, vuốt cọp, răng linh cẩu và trang phục rắn độc. Cứ lấy Sách thánh khỏi bàn tay y, xé y phục của y, nhổ râu y. Cứ làm cho y bất cứ điều nào anh chị em muốn, rồi hãy đặt vào tay y một đồng Ði-na, lúc đó y sẽ tươi cười tha thứ cho anh chị em.

Cứ vã vào mặt y, nhổ nước bọt lên người y, đạp lên cổ y, rồi hãy mời y ngồi vào bàn ăn của anh chị em. Lúc đó y lập tức quên hết và sẽ cởi thắt lưng, vui vẻ nuốt đầy bao tử với thực phẩm của anh chị em.

Cứ nguyền rủa y và chế nhạo y, rồi hãy gởi cho y một bình rượu và một rổ trái cây. Lúc đó y sẽ tha thứ cho tội lỗi của anh chị em. Khi thấy một phụ nữ, y quay mặt sang chỗ khác và nói. ‘Hãy đi khuất mặt ta, ôi con gái Babylon!’ Rồi y thầm thì với mình rằng, ‘Hôn nhân thì tốt hơn chiếm hữu.’ Y nhìn thanh niên thiếu nữ đang đi trong đám rước Tình yêu, rồi y nhướng mắt lên trời và nói, ‘Hư ảo hơn mọi hư ảo, mọi sự đều hư ảo!’ Và trong cô độc, y nói với mình rằng, ‘Cầu cho các luật lệ và các truyền thống khước từ niềm vui cuộc sống được hủy bỏ.’

Trước mặt người đời, y rao giảng rằng, ‘Ðừng phán xét kẻo ngươi bị phán xét.’ Nhưng y phán xét hết thảy những ai ghê tởm hành động của y và y gởi họ xuống hỏa ngục trước khi Thần chết đến cách ly họ với cuộc đời này.

Khi nói y ngước mặt lên trời nhưng đồng thời các ý nghĩ của y như những con rắn bò qua túi của anh chị em.

Y xưng hô với anh chị em như con cái yêu dấu nhưng tâm hồn y trống rỗng tình phụ tử, và môi y không hề mỉm cười với một đứa bé, cũng chẳng bao giờ ẳm trong cánh tay y một hài nhi.

Y vừa lắc đầu vừa nói với anh chị em rằng, ‘Chúng ta hãy xa lánh mọi thứ trần thế vì cuộc đời này chóng qua như áng mây.’ Nhưng nếu anh chị em nhìn thấu suốt y, sẽ thấy y đang ôm ấp cuộc đời, thương khóc sự đi qua của hôm qua, kết án sự lẹ làng của hôm nay và sợ hãi chờ đợi ngày mai.

Y đòi hỏi anh chị em lòng từ thiện trong khi y có rất nhiều thứ để cho. Nếu anh chị em chấp nhận yêu cầu của y, y sẽ công khai chúc lành cho anh chị em. Nhưng nếu anh chị em từ khước, y sẽ kín đáo nguyền rủa anh chị em.

Trong đền thờ, y đòi hỏi anh chị em giúp đỡ kẻ có nhu cầu trong khi quanh nhà y, kẻ có nhu cầu đang ăn mày bánh mì nhưng y không thể nhìn, không thể nghe.

Y bán lời cầu nguyện của mình; kẻ nào không chịu mua tức là tên vô đạo, bị rút phép thông công với Hội thánh, khai trừ khỏi Ðịa đàng. Ðây, sinh vật này, đang được anh chị em sợ hãi. Ðây là một tu sĩ uống máu của anh chị em. Ðây là một linh mục làm dấu thánh giá bằng bàn tay phải và túm cổ anh chị em bằng bàn tay trái.

Ðây là kẻ chăn chiên, anh chị em chỉ định y để làm người phục vụ nhưng y tự chỉ định mình là chủ nhân của anh chị em.

Ðây là chiếc bóng ghì chặt linh hồn của anh chị em từ lúc chào đời tới lúc lìa đời.

Và đó cũng là kẻ tới đây tối nay để phán xét tôi vì tinh thần của tôi nổi loạn chống lại các kẻ thù của Ðức Giêsu Nadarét, Ðấng yêu thương tất cả, Ðấng gọi chúng ta là anh chị em của ngài và là Ðấng đã chết trên thánh giá vì chúng ta.”

Khalil cảm thấy đang có sự am hiểu trong tâm hồn của dân làng. Giọng nói của hắn tươi vui lên và hắn tiếp tục cuộc trần tình của mình.

(Còn 1 kì)

Bình luận

1 bình luận (bài “Khalil Gibran – Khalil, tên dị giáo (2)”)

  1. Nguyễn Việt Thanh viết:

    Cảm ơn dịch giả Nguyễn Ước và BBT Talawas đã mang đến cho độc giả tuyệt phẩm này của văn hào Khalil Gibran, đúng thời điểm đang/đã diễn ra cuộc bàn luận rôm rả về “trí thức” trên Talawas.

    Hình ảnh Khalil, nhân vật chính tác phẩm khiến tôi liên tưởng đến cuộc tranh cãi về “im lặng hay không im lặng” trên cùng diễn đàn. Dù sự liên tưởng này có vẻ mơ hồ, mông lung, thậm chí vô nghĩa, nhưng ít nhất với tôi, cũng được đôi điều đáng suy ngẫm.

  • talawas - Lời tạm biệt

  • Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam… đọc tiếp >>>