Tại sao chế độ Iran lại mâu thuẫn với chính mình?
08/08/2009 | 1:11 sáng | 2 Comments
Category: Chính trị - Xã hội, Thế giới
Thẻ: Iran
Trần Quốc Việt dịch
Ba chiếc đồng hồ đang chạy đều cho những kẻ cai trị đang hoang mang tại Iran.
Một chiếc, mà họ thấy có lợi cho mình, đang đếm dần xuống tới ngày, có lẽ khoảng độ một năm nữa, khi các nhà khoa học trong nước đạt đến khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân.
Chiếc thứ hai đang đếm thời gian đến tháng Chín, hạn cuối cùng do Tổng thống Obama đưa ra, để Tehran đáp lại lời đề nghị đối thoại về vấn đề hạt nhân hay nhận một câu trả lời nghiêm khắc.
Nhưng chính chiếc đồng hồ thứ ba, mà chắc chắn sẽ ảnh hưởng hai đồng hồ kia, mới là quan trọng nhất đối với chế độ của Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei và Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad.
Chiếc đồng hồ này đang đo thời gian theo những khoảnh khắc cho tới khi chế độ cạn hết tính hợp pháp của nó. Thời gian của nó được tính theo số lần biểu tình của dân chúng kể từ khi cuộc bầu cử gian lận vào ngày 12 tháng Sáu, theo những màn tranh giành quyền lực giữa những kẻ cai trị đang đến hồi chia rẽ, và qua những lần chỉ trích gay gắt từ giới giáo sĩ Hồi giáo vốn được mọi người kính trọng.
Nước Cộng hoà Hồi giáo này đang lâm vào tình thế bất ổn khi nó cố chà đạp một cách tàn bạo sự bất đồng. Điều này lại bộc lộ rõ ràng vào hôm thứ Năm, qua sự trấn áp cuộc tuần hành của hàng ngàn người Iran đến bên mộ của Neda Agha Soltan, người phụ nữ trẻ bị sát hại trong cuộc biểu tình ngày 20 tháng Sáu.
Cái chết của cô Neda như là biểu tượng hùng hồn của sự nạn nhân hoá người Iran bởi một chế độ can thiệp vào cuộc sống ngày thường của người dân và đến quay sang ăn cắp cả cuộc bầu cử để tiếp tục nắm quyền. Nhưng người Iran cũng bất mãn trước những báo cáo về sự đối xử tàn bạo với hàng trăm người biểu tình bị bắt giữ ở trong tù.
Một chế độ cại trị nhân danh Thượng đế và lên nắm quyền năm 1979 nhờ vin vào sự tàn bạo của Shah không thể nào tồn tại lâu được bằng cách giết những người tù và đối xử tàn nhẫn với những người khác.
Aytatollah Hosein Ali Montazeri,một giáo sĩ Hồi giáo cấp cao có quyền lực thuộc phái hệ Shiite, trong một tuyên bố đưa ra tuần này đã lên án cuộc trấn áp mùa hè bằng cách hỏi đầy ấn tượng: “Phải chăng hồi đó chế độ của Shah có thể chống lại làn sóng bất mãn qua việc sử dụng khủng bố, trấn áp, kiểm duyệt, tra tấn, cưỡng bức nhận tội, và tuyên truyền dối trá?”
Bên trên đang bắt đầu xuất hiện những vết rạn nứt. Lãnh tụ Tối cao và Tổng thống Ahmadinejad đã có cuộc cãi nhau công khai về một sự bổ nhiệm quan trọng. Người đứng đầu cơ quan tình báo đã bị sa thải. Đa số các giáo sĩ cao cấp từ chối thừa nhận kết quả bầu cử, vốn đã bị gian lận một cách thô bạo nhằm có lợi cho ông Ahmadinejad. Còn hai cựu Tổng thống, ông Ali Akbar Hashemi Rafsanjani và ông Mohammad Khatami, ngày càng phê phán chế độ công khai hơn.
Nhà lãnh tụ Tối cao, thường tác động đằng sau hậu trường, giờ càng phải ra mặt nhiều hơn trong một cố gắng có vẻ muốn hoà giải phần nào. Ông cho đóng cửa một nhà tù khét tiếng và ra lệnh thả nhiều tù chính trị. Nhưng khi tính hợp pháp của ông đang trôi tuột đi, ông càng phải dựa hơn nữa vào lực lượng Vệ binh Cộng hoà, mà thường hoạt động bên ngoài luật pháp và ngoài các chuẩn mực về công lý. Sự quân phiệt hóa này của chế độ sẽ chỉ báo trước rõ hơn sự lụi tàn của nó.
Cái gốc của vấn đề Iran là những kẻ thần quyền đang cai trị không tôn trọng ý thức công lý mà hợp lòng dân. Nhà Lãnh tụ Tối cao không thể sống trong một mâu thuẫn ở chỗ ông cho phép một chút dân chủ nhưng rồi giành hết tất cả các quyền lực thế tục nhân danh Đấng Allah. Ông chẳng thể tin tưởng những người trẻ bỏ phiếu một cách chín chắn nhưng rồi sai cảnh sát tôn giáo bắt họ vì tội hẹn hò.
Thế giới phải lên án những chiến thuật tàn bạo này nhưng cũng đợi khi chế độ này từ từ sụp đổ dưới sức nặng của chính sách khủng bố và gieo sợ hãi của nó.
Hai chiếc đồng hồ về vấn đề hạt nhân tiếp tục điểm. Nhưng trong lúc này tiếng kêu đều đặn của chúng bị át đi bởi tiếng tích tắc khác đang đếm dần đến ngày tàn của chế độ.
Nguồn: Christian Science Monitor 30/7/2009
Bản tiếng Việt © 2009 Trần Quốc Việt
Bản tiếng Việt © 2009 talawas blog
Bình luận
2 Comments (bài “Tại sao chế độ Iran lại mâu thuẫn với chính mình?”)
Quyền lực làm hỏng con người.
Đọc thông tin của Đỗ Kh. mới thấy rõ cái ma lực làm hỏng con người của quyền lực, một người như Ahmadinejad với một vốn liếng chính trị quý hiếm như thế (trí thức, trong sạch, giản dị, một “thân thế gương mẫu”…) còn gì đáng mơ ước hơn cho một trung niên bước chân vào chính trường, ấy vậy mà để quyền lực làm hư hỏng, ung thối. Trông người lại ngẫm đến ta, thử hỏi trong số một dúm người thực sự nắm quyền lực và vận mệnh của đất nước và dân tộc ta hiện nay, khi bước chân vào vòng quyền lực ấy, có khuôn mặt nào sánh nổi với Ahmadinejad về tư cách lãnh đạo, về sự kêu gọi của một nhân cách thực sự cách mạng và cao quý, một thân thế đáng tự hào với xã hội… chẳng qua thảy đều là một bọn bòn rút ăn đong từ vốn liếng bè đảng, sặc mùi mafia về họ hàng, thân tộc và quan trọng hơn nữa là lùn tịt về tri thức và nhân cách. Thực chất hiện nay của lớp người nắm thực quyền và vận mệnh dân tộc ta là rõ mồn một như vậy cho nên sự hư hỏng của họ do quyền lực đem lại lại càng bê tha đáng sợ!
Bốn năm trước, ông Ahmadinejad là một tài năng trẻ vừa được phái bảo thủ của Lãnh tụ Tối cao Khamenei khám phá, kiểu như trong chương trình ca nhạc “Iranian Idol”. Từ đâu xuất hiện trong vai Đô trưởng (CT UBND TP) Tehran, ông Ahmadinejad mang một sinh khí mới cho chế độ với phong cách quần chúng và đức tính thanh liêm, cộng với một thái độ bảo thủ và một thân thế gương mẫu (bình dân, hiếu học, phục vụ Vệ binh Cách mạng) nhưng lại không có quá khứ chính trị với những ràng buộc của nó.
Nhiệm kỳ nhì của ông giờ thì lại khác hoàn toàn và lá bài Ahmadinejad không còn được răng trắng, cười tươi như trước nữa.
Việc ông chỉ định vị xuôi gia làm Đệ nhất Phó Tổng thống cho thấy sự cô lập của Ahmadinejad trong chính giới. Ông là một người mới trong chính trường, ít gốc rễ so với cả ba ứng cử viên đối thủ và đồng minh nay sáng mai chiều của họ. Chỗ nương tựa duy nhất của ông là Lãnh tụ Tối cao thì ông đã làm “cha đỡ đầu” của ông phải phật lòng khi Đệ nhất Phó Tổng thống phải nhắc lại lần thứ nhì mới chịu từ chối chức, và lại phật lòng thêm khi chỉ từ chức để làm Chánh văn phòng Tổng thống chứ không phải là từ chức để đuổi gà!
Sau khi “thắng cử” vẻ vang kỳ nhì này, vị thế của Ahmadinejad rất bấp bênh lẫn cả đối với búa và đe.
Trong khi phái bảo thủ bối rối sau bầu cử thì phe “đổi mới” tỏ ra đoàn kết hơn trong chống đối. Trước bầu cử thì chính phe này lại phân hóa và cực kỳ chao đảo, đến lúc chót mới chọn được một ông Moussavi mà đức tính chính là sự nhập nhằng không ai hiểu ra sao. Thực ra, yếu tố chính làm lệch cán cân là sự bất bình và xuống đường của phong trào quần chúng chứ không phải là những mưu tính chiến lược tới lui của các thế lực chính trị.
Những viên đá ném đi mà không ban tham mưu nào ngờ tới.
Nếu Iran đi đến thay đổi thì là “nhờ” hay là “tại” các lực lượng tự phát của quần chúng này. Họ có thành công hay thất bại và bị lôi kéo, “nhân danh”, lợi dụng như thế nào là chuyện về sau.