Hội Mont Pelerin họp đột xuất: Bàn cách bảo vệ chủ nghĩa tư bản toàn cầu
18/03/2009 | 12:20 sáng | 3 Comments
Category: Khủng hoảng tài chính thế giới
Thẻ: Hội Mont Pelerin; chủ nghĩa tự do
Cách đây hơn một tuần, những người chia sẻ các giá trị của chủ nghĩa tự do cổ điển thuộc hội Mont Pelerin đã tổ chức một phiên họp đặc biệt tại New York để bàn về nguyên lý và cách thức bảo vệ chủ nghĩa tư bản toàn cầu trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế thế giới lần này. Các diễn giả bao gồm các nhà kinh tế nổi tiếng trong nhiều lĩnh vực như Ned Phelps, Gary Becker, Anna Schwartz, Arnold Harberger, Axel Leijonhufvud, Harold Demsetz, John Taylor, Peter Boettke và Niall Ferguson. Ngoài ra còn có nhiều nhà báo, sử gia, và các nhà làm chính sách nổi tiếng khác.
Chi tiết một số bài phát biểu có thể xem tại: http://www.montpelerin.org/nyc2k9.cfm.
Dưới đây là một số điểm đáng chú ý trong các bài phát biểu:
– Becker: lưu ý rằng suy thoái kinh tế có thể kéo dài và tồi tệ hơn nhưng chúng ta không được phép quên rằng hệ thống kinh tế tự do đã đem lại những thành tựu mà không một hệ thống nào khác có thể tạo ra. Một loạt các quốc gia như Nhật, Hàn Quốc, Trung Quốc, Tây Ban Nha, Chile v.v. đã trở nên thịnh vượng nhờ tự do hóa kinh tế. Ngoài ra ông đã đưa ra một số gợi ý, chẳng hạn: sớm tư hữu hóa Freddie Mac và Fannie Mae, tăng tỷ lệ vốn sở hữu bắt buộc đối với các định chế tài chính, không nên tiếp tục cứu trợ các công ty mất khả năng thanh toán. Suy thoái sẽ sớm qua đi và chúng ta còn sẽ đạt được những thành tựu to lớn hơn nếu như chúng ta còn tin tưởng vào hệ thống kinh tế tự do.
– Butler: cảnh báo rằng việc áp đặt các điều lệ mới cho phố Wall chỉ làm tăng gánh nặng cho các công ty mà chẳng giải quyêt được vấn đề gì. Ông đưa ra ví dụ về đạo luật Sarbane-Oxley vốn được đưa ra nhằm ngăn chặn các trường hợp lừa đảo như Enron và WorldCom. Đạo luật này khiến cho các công ty lớn ở phố Wall mất cả tỷ USD mỗi năm nhưng kết cục cũng không ngăn cản được các công ty dính vào các khoản đầu tư rủi ro.
– Greenwood: đưa ra một phân loại rất thú vị về suy thoái: suy thoái truyền thống, với biểu hiện ban đầu là lạm phát, và suy thoái phi truyền thống, với biểu hiện ban đầu là bong bóng các thị trường tài sản, vốn bắt nguồn từ sự vay nợ quá nhiều. Cuộc suy thoái hiện tại thuộc loại sau. Suy thoái phi truyền thống khó hồi phục hơn nhiều. Kinh nghiệm của cuộc suy thoái kinh tế ở Nhật Bản cho thấy việc Ngân hàng trung ương áp dụng chính sách quantitative easing để trợ giúp nền kinh tế không giải quyết được vấn đề tín dụng của nền kinh tế.
– Maritino: ghi nhận những thành tựu mà loài người có được sau 30 năm thế giới chuyển mình sang hệ thống kinh tế tự do. Đấy không chỉ là đời sống vật chất được cải thiện mà là tự do mà con người được thụ hưởng.
– Shlaes: bàn về New Deal của chính quyền Roosevelt và cho rằng New Deal không hiệu quả. Việc mang New Deal ra để biện minh cho chính sách kích cầu hiện tại là sai lầm.
– Taylor: chỉ ra rằng khủng hoảng kinh tế bắt nguồn từ chính sách lãi suất thấp của FED và chính sách cho vay bất động sản dưới chuẩn của chính phủ Mỹ. Ông còn chỉ ra rằng suy thoái kinh tế bị kéo dài là do các chính sách can thiệp sai lầm tiếp theo của FED. FED đã đánh giá sai tình hình hồi cuối năm 2007 khi cho rằng sự tăng lãi suất liên ngân hàng là do vấn đề thanh khoản (liquidity) thay vì là do sự lo sợ rủi ro liên đới trong hệ thống (counterparty risk). Vấn đề sau chỉ cần giải quyết bằng cách nâng cao chất lượng và mức độ minh bạch của các bản báo cáo tài chính.
– Wolf: cho rằng khủng hoảng lần này bắt nguồn từ sự mất bân bằng thương mại toàn cầu. Để giải quyết vấn đề cần có sự cải tổ mang tính toàn cầu về các vấn đề tiền tệ, dự trữ ngoại tệ, tỷ giá hối đoái, v.v.
Vì bối cảnh của phiên họp đặc biệt này cũng gần tương tự như bối cảnh khi hội Mont Pelerin được thành lập năm 1947, nên sẽ là hữu ích nếu như nhắc lại một chút lịch sử của hội này. Để đối phó với trào lưu tư tưởng nhà nước can thiệp đang thống trị trong giai đoạn sau thế chiến II, F.A. Hayek đã mời khoảng 60 trí thức lỗi lạc tham gia một hội nghị kín ở Mont Pelerin, Thụy Sĩ trong 10 ngày để bàn về những nguyên lý của một trật tự xã hội tự do và những cách thức để bảo vệ những nguyên lý này. Những thành viên tiêu biểu thời kỳ ấy bao gồm: Maurice Allais, Milton Friedman, Bertrand de Jouvenel, Frank H. Knight, Fritz Machlup, Ludwig von Mises, Michael Polanyi, Karl Popper, Lionel Robbins, Wilhelm Ropke và Francois Trevoux. Sau 30 năm tranh đấu bền bỉ, những thành viên của hội đã góp một phần không nhỏ vào việc đẩy lùi chủ nghĩa can thiệp, mở ra một thời kỳ chủ nghĩa tư bản ngự trị rộng khắp toàn cầu, khôi phục lại giai đoạn toàn cầu hóa bị gián đoạn từ thế chiến I bởi chủ nghĩa tập thể và chủ nghĩa quốc gia.
Liệu lịch sử có lặp lại?
Bình luận
3 Comments (bài “Hội Mont Pelerin họp đột xuất: Bàn cách bảo vệ chủ nghĩa tư bản toàn cầu”)
Tôi thiển nghĩ ông Greenwood rất thật tế. Khi vận tốc tiền và tín dụng lưu hành quá nhanh trong khu vực tài sản, khu vực đó cuốn hút tiền tệ và tín dụng từ các khu vực sản xuất khác. Khu vực tài sản đóng góp ít sản lượng thật tế cho nền kinh tế quốc gia vì các trao đổi mang tính cách phi sản xuất trong khu vực nầy –người ta chỉ vay tiền và mua đi bán lại các tài sản để có lời hay vì sợ giá tăng cao trong tương lai– nhưng khu vực đó lại thu hút quá nhiều tiền tệ và tín dụng trong khi các khu vực khác đang thiếu vốn đầu tư để khuếch trương sản xuất “thật” vì sự quên lãng của các nhà tài chánh và các nhà đầu tư. Dĩ nhiên là giá trả cho tín dụng và giá cả của các tài sản trong khu vực tài sản này sẽ tăng dần cho đến lúc nhiều “chủ nhân tạm thời” của các tài sản này phải tháo chạy vì phải trả nợ trong sự khó khăn khi tài sản mất giá sau khi lên tột đỉnh, tạo nên sự suy sụp của các công ty tài chánh và ảnh hưởng toàn diện của nó lên mọi khu vực kinh tế, thất nghiệp tăng, lại thêm khủng hoảng
giangle:
Mont Pelerin có tổ chức hội nghị thường niên từ ngày 7-12/9/2008, trước khi Lehman Brothers sụp đổ, về một chủ đề khác “technology and freedom”. Chắc các vị ấy vừa họp xong nên không thể tổ chức ngay một cuộc họp khác.
Đến giờ này chưa thể nói gì được về sự thành bại trong các chính sách của FED. Theo tôi, phản đối Bernanke thú vị nhất có lẽ là của Anna Schwartz (người cũng tham dự cuộc họp của hội Mont Pelerin lần này) hội tháng 10/2008. Bà cho rằng Bernanke đang ‘fighting the Last War’. Link này chắc giangle có thể đã đọc:
http://online.wsj.com/article/SB122428279231046053.html
Tại sao đến giờ này Mont Pelerin mới họp? Tôi tưởng giờ phút nguy kịch nhất của chủ nghĩa tư bản là hồi tháng 9-10 năm 2008 chứ. Nhưng cũng thấy may vì những vị như Gary Becker hay John Taylor không ngồi vào vị trí của Bernanke hay Geithner.
Mà tôi hơi ngạc nhiên là (Martin) Wolf cũng là thành viên của Mont Pelerin. Chẳng lẽ Mont Pelerin đã chấp nhận ý tưởng quốc hữu hóa các ngân hàng thua lỗ?